UYGUN İŞE YERLEŞTİRME Volkan Dündar
UYGUN İŞE YERLEŞTİRME KAPSAMI İşe giriş muayenesi ve işe yerleştirme birbirini tamamlayan kavramlardır. İşe Giriş Muayenesi Aralıklı Kontrol Muayenesi Erken Kontrol Muayenesi Engelli ve Kronik Hastaların İşe Yerleştirilmesi
İşe yerleştirme- İşe giriş muayenesi İşe yerleştirme: ilişkisi İşçinin çalışacağı işyerinin tamamında veya işyerinin bir ünitesinde var olan tüm riskler dikkate alınıp, bu risklere yönelik anamnez, klinik ve laboratuar muayeneleri yapılarak tamamlanan işe giriş muayenesinin sonucuna göre yapılır.
İŞÇİ SAĞLIĞI HİZMETLERİNDE AMAÇ Yetenekleri ölçüsünde işçiye uygun işin sağlanması İş - işçi uyumunun sağlanması Çalışma yaşamının insana uygun hale getirilmesi Meslek hastalıkları ve iş kazalarının önlenmesi İşçilerin sağlığının korunması ve geliştirilmesi Üretimin ve verimliliğin arttırılması
ÇALIŞMA HAKKI Her birey fizyolojik, psikolojik ve sosyal özelliklerine göre mutlaka üretim içerisinde yer almalıdır. Uygun işe yerleştirme, işçinin işten uzaklaştırılması değil, iş hayatında sürekliliğini hedefler. Öte yandan çalışma ortamındaki sağlığa aykırı koşulların insana vereceği zarar önlenmelidir. Gerek bireyin sağlık durumu, gerekse çevre koşulları dinamiktir ve sürekli izlenmelidir.
GÖREVLER İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli işbirliği yapmalı, İşyerinde sağlığı tehdit eden fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ve psikososyal faktörleri, Riskli çalışma türleri ve çalışma koşullarını analiz etmeli, İşyerindeki risk analizi sonucu belirlenen risklerle ilgili ek ve tamamlayıcı muayeneler doğru belirlenmeli ve yaptırılmalıdır. İşyerinde çalışacak işçilerin sağlığı için risk oluşturmayacak birimde çalışması için önerilerde bulunmalıdır.
ÖRNEKLER Solunum fonksiyonu bozuk olan işçilerin tozlu, zararlı kimyasallarla çalışılan birimlerde, İşitme kaybı olan işçilerin gürültülü birimlerde, Allerjik rahatsızlıkları olan işçilerin cilt ve solunum problemi yarattığı bilinen irritan maddelerin kullanıldığı birimlerde, Yüksek tansiyon, sara, şeker hastalığı gibi kronik hastalığı olan işçilerin yüksekte çalışması önlenmezse ciddi zararlar oluşabilir. Özel risk grubunda olan işçiler mevcut işe uygun değillerse, iş koşulları veya çalıştıkları bölüm değiştirilmelidir.
KİŞİSEL SAĞLIK ÖZELLİKLERİ Yaş, cinsiyet, Eğitim durumu Fizyolojik özellikler Boy, kilo Psikolojik özellikler, Kronik hastalıklar ve kullandığı ilaçlar, Allerji,
KİŞİSEL SAĞLIK ÖZELLİKLERİ Zararlı alışkanlıklar (sigara, içki vb) Ortopedik uygunsuzluklar, Zihinsel yetersizlikler (dikkat, algı problemleri) Öz geçmiş (Geçirilmiş ameliyatlar, kazalar vb) Soy geçmiş
ÇEVRE VE İŞYERİ ORTAM FAKTÖRLERİ İşe giriş muayenesi yapılırken; Üretim biçimi, üretim akışı, Çalışma ortamı koşulları, Riskli çalışma türleri tespit edilmelidir. Risk analizi bilinmiyorsa muayene amaca ulaşamaz.
İŞE GİRİŞ MUAYENESİ Kimlik bilgileri diğer sağlık personeli tarafından doldurulduktan sonra işçi, İŞE GİRİŞ / PERİYODİK MUAYENE FORMU (Ek 2) ile birlikte işyeri hekimine gelir. İşyeri hekimi, öz geçmiş, soy geçmiş ve anamnezden sonra fizik muayene yapar. İşyerindeki risk analizi sonucu belirlenen risklerle ilgili olarak yapılmış olan ek ve tamamlayıcı muayeneler değerlendirilir.
6331 Sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU MADDE 15 Sağlık gözetimi (1) İşveren; a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar. b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:
6331 Sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU MADDE 15 Sağlık gözetimi 1) İşe girişlerinde. 2) İş değişikliğinde. 3) İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde. 4) İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla
6331 Sayılı İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU MADDE 15 Sağlık gözetimi (2) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.
ARALIKLI KONTROL MUAYENESİ Kimlik bilgileri diğer sağlık personeli tarafından güncellendikten sonra işçi, Periyodik Muayene Raporu ile birlikte işyeri hekimine gelir. İşyeri hekimi, öz geçmiş, soy geçmiş ve anamnezden sonra fizik muayene yapar. İşyerindeki risk analizi sonucu belirlenen risklerle ilgili olarak yapılmış olan ek ve tamamlayıcı muayeneler değerlendirilir.
İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Madde 9 : İşyeri Hekiminin Görevleri c) Sağlık gözetimi; 1) Sağlık gözetimi kapsamında yapılacak işe giriş ve periyodik muayeneler ve tetkikler ile ilgili olarak çalışanları bilgilendirmek ve onların rızasını almak. 2) Gece postaları da dâhil olmak üzere çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Madde 9 : İşyeri Hekiminin Görevleri c) Sağlık gözetimi; 3) Çalışanın kişisel özellikleri, işyerinin tehlike sınıfı ve işin niteliği öncelikli olarak göz önünde bulundurularak uluslararası standartlar ile işyerinde yapılan risk değerlendirmesi sonuçları doğrultusunda; a) Az tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç beş yılda bir, b) Tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç üç yılda bir, c) Çok tehlikeli sınıftaki işyerlerinde en geç yılda bir, defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır. Ancak işyeri hekiminin gerek görmesi halinde bu süreler kısaltılır
İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Madde 9 : İşyeri Hekiminin Görevleri c) Sağlık gözetimi; 4) Çalışanların yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi ile gerekli tetkiklerin sonuçlarını EK-2 de verilen örneğe uygun olarak düzenlemek ve işyerinde muhafaza etmek. 5) Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi çalışanların, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli sağlık muayenelerini yaparak rapor düzenlemek, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak.
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Madde 16: Diğer Sağlık Personelinin Görevleri (1) Diğer sağlık personeli işyeri hekimi ile birlikte çalışır. (2) Diğer sağlık personelinin görevleri aşağıda belirtilmiştir: a)iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, veri toplamak ve gerekli kayıtları tutmak.
Madde 16: Diğer Sağlık Personelinin Görevleri b) Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazmak ve işyeri hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olmak. c) Özel politika gerektiren grupların takip edilmesi ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasını sağlamak. f) İşyeri hekimince verilecek iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütmek.