TÜRK STANDARDI TURKISH STANDARD TS 1073 Şubat 2007 ICS 67.080.10 KAVUN Melons TÜRK STANDARDLARI ENSTİTÜSÜ Necatibey Caddesi No.112 Bakanlıklar/ANKARA
Bugünkü teknik ve uygulamaya dayanılarak hazırlanmış olan bu standardın, zamanla ortaya çıkacak gelişme ve değişikliklere uydurulması mümkün olduğundan ilgililerin yayınları izlemelerini ve standardın uygulanmasında karşılaştıkları aksaklıkları Enstitümüze iletmelerini rica ederiz. Bu standardı oluşturan Hazırlık Grubu üyesi değerli uzmanların emeklerini; tasarılar üzerinde görüşlerini bildirmek suretiyle yardımcı olan bilim, kamu ve özel sektör kuruluşları ile kişilerin değerli katkılarını şükranla anarız. Kalite Sistem Belgesi İmalât ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların sistemlerini TS EN ISO 9000 Kalite Standardlarına uygun olarak kurmaları durumunda TSE tarafından verilen belgedir. Türk Standardlarına Uygunluk Markası (TSE Markası) TSE Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin ilgili Türk Standardına uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü nün garantisi altında olduğunu ifade eder. TSEK Kalite Uygunluk Markası (TSEK Markası) TSEK Markası, üzerine veya ambalâjına konulduğu malların veya hizmetin henüz Türk Standardı olmadığından ilgili milletlerarası veya diğer ülkelerin standardlarına veya Enstitü tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standardları Enstitüsü nün garantisi altında olduğunu ifade eder. DİKKAT! TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standardları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir. Standardlar ve standardizasyon konusunda daha geniş bilgi Enstitümüzden sağlanabilir. TÜRK STANDARDLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.
Ön söz Bu standard, Türk Standardları Enstitüsü nün Ziraat İhtisas Grubu nca TS 1073 (1984) ün revizyonu olarak hazırlanmış ve TSE Teknik Kurulu nun 06 Şubat 2007 tarihli toplantısında kabul edilerek yayımına karar verilmiştir. Bu standardın daha önce yayımlanmış bulunan baskıları geçersizdir. Bu standardın hazırlanmasında, milli ihtiyaç ve imkanlarımız ön planda olmak üzere, milletlerarası standardlar ve ekonomik ilişkilerimiz bulunan yabancı ülkelerin standardlarındaki esaslar da gözönünde bulundurularak; yarar görülen hallerde, olabilen yakınlık ve benzerliklerin sağlanmasına ve bu esasların, ülkemiz şartları ile bağdaştırılmasına çalışılmıştır. Bu standard son şeklini almadan önce; bilimsel kuruluşlar, üretici/ imalatçı ve tüketici durumundaki konunun ilgilileri ile gerekli işbirliği yapılmış ve alınan görüşlere göre olgunlaştırılmıştır. Bu standardda kullanılan bazı kelime ve/veya ifadeler patent haklarına konu olabilir. Böyle bir patent hakkının belirlenmesi durumunda TSE sorumlu tutulamaz.
Kavun 0 Giriş Bu standard; kavunun tanımına, sınıflandırma ve özelliklerine, numune alma ve muayeneleriyle piyasaya arz şekline dairdir. 1 Kapsam Bu standard, piyasaya taze olarak arz edilen kavunları kapsar. 2 Atıf yapılan standardlar ve/veya dokümanlar Bu standardda diğer standard ve/veya dokümanlara atıf yapılmaktadır. Bu atıflar metin içerisinde uygun yerlerde belirtilmiş ve aşağıda liste halinde verilmiştir. * işaretli olanlar bu standardın basıldığı tarihte İngilizce metin olarak yayımlanmış olan Türk Standardlarıdır. TS No Türkçe Adı İngilizce Adı TS ISO 874* Yaş meyve ve sebzeler Numune alma Fresh fruits and vegetables - Sampling 3 Tarifler 3.1 Kavun Kabakgiller (Cucurbitaceae) familyasına mensup Cucumis melo L. türüne giren kültür bitkilerinin meyvesi. Kavunun besin değeri ile ilgili bilgiler Ek A da verilmiştir. 3.2 Yabancı madde Kavunun üzerinde bulunan kum, taş, toprak, kabuk, yaprak, bitkisel parçalar, yabancı tohumlar vb. gibi kendinden başka gözle görülebilir her türlü madde. 4 Sınıflandırma ve özellikler 4.1 Sınıflandırma Kavunlar, botanik bakımından yapılarına göre çeşitlere, kalite özelliklerine göre sınıflara, kütlelerine ve çaplarına göre boylara ayrılır. 4.1.1 Çeşitler Başlıca kavun çeşitleri; Hasanbey (Resim 1), Kırkağaç (Altınbaş) (Resim 2), Yuva, Van (kantalup) (cep kavunu) (Resim 3), Topatan (Resim 4), Honeydew (Resim 5), Casaba (Resim 6), Galia (Resim 7). Diğer çeşitler kendi adları ile ve orijinleri belirtilerek piyasaya arz edilir. Bazı hibrit kavun çeşitleri ile ilgili bilgiler Ek B de verilmiştir. 1
4.1.2 Sınıflar Kavunlar, kalite özelliklerine göre; Sınıf I, Sınıf II olmak üzere iki sınıfa ayrılır. 4.1.3 Boylar Kavunlar, kütlelerine veya ekvatoral çaplarına göre; - Küçük, - Orta, - Büyük olmak üzere üç boya ayrılır. 4.2 Özellikler 4.2.1 Genel özellikler Kavunlar; Bütün (tam) olmalı, Sağlam olmalı (çürüyerek, kötüleşerek tüketime uygunsuz hale gelenler ürünü etkilememeli), Temiz olmalı (üzerinde gözle görülebilir yabancı madde bulunmamalı), Taze görünümlü olmalı, Böcek ve böcek zararları bulunmamalı, Sert olmalı dır. Bunlarda; Yabancı tat ve koku, Anormal dış nem (gözle görülebilir ıslaklık) bulunmamalıdır. Ürünün durumu, pazara hazırlama ve ulaşım biçim ve şartlarına dayanıklı, Gönderildikleri yerlerde pazar isteklerini karşılamaya uygun özellikte bulunmalıdır. Kavun, yeterli olgunluk göstermeli ve yeterli gelişmişlikte olmalıdır. 1) 4.2.2 Çeşit özellikleri 4.2.2.1 Hasanbey Orta büyüklükteki meyveleri yuvarlak, sap kısımları hafif sivricedir. Kabuk rengi yeşil, üzeri kırışık ve kalındır. Et rengi beyaz olup, kabuğa yakın kısmı açık yeşildir. Et rengi turuncu olan tipleri de vardır. Lezzetli, tatlı ve sulu bir çeşittir (Resim 1). 1) Yeterli olgunluk ve yeterli gelişmişlik, kavunun meyve etinin orta noktasının en az 8 briks değerine sahip olması ile de tespit edilebilir. Kavun meyveleri gerçek iriliklerine geldikten sonra olgunlaşmaya başlarlar. Olgun meyvelerin saplarının dala bağlandığı yerde bulunan iki küçük kulakçık kurur. Meyve ağırlaşır. Dip kısmında hafif bir yumuşama ve koku başlar. Kabuk rengi çeşide özgü rengini alır ve parlaklaşır. Tam olgunluğa erişmeden hasat edilen meyveler şeker içeriği, aroma ve tat gibi kalite özelliklerini kazanamazlar. Hasada gelmiş meyveler bitki üzerinde uzun süre bırakılırlarsa şeker miktarı düşer, meyveler yumuşar, taşıma ve saklamaya dayanıklılığı azalır. Tam olgunluğa gelmiş meyveler saplarından elle koparılarak veya bıçakla kesilerek hasat edilmelidir. 2
4.2.2.2 Kırkağaç (Altınbaş) Yetiştirildiği yöre isimleri ile anılır. Meyveleri genelde yuvarlak olup, oval ve uzun tipleri de vardır. Kabuk rengi sarı, üzeri yeşil benekli, kırışık ve kalındır. Kabuğu düz ve dilimli olan tipleri de bulunmaktadır. Et rengi beyaz olan, lezzetli, tatlı ve sulu bir çeşittir (Resim 2). 4.2.2.3 Yuva Koyu yeşil renkli kabuklu ve yuvarlak olup, lezzetli, sulu, yenen kısmı kalın ve ince kabukludur. Serin yerlerde bekletilerek uzun süre tüketim için saklanabilme özelliğine sahip bir çeşittir. 4.2.2.4 Van (kantalup) (cantaloupe) (cep kavunu) Kabuğu ağsı yapıda, ağsı yapının arkasında sarı ya da krem rengi kabuğa sahiptir. Meyveleri yuvarlak şekilde alt ve üstten basık, dilimli bir yapıdadır. Dünya da en çok tüketilen kavun çeşididir. Meyve eti turuncu sarıdan salmon rengine kadar değişir. Meyve eti yumuşak, sulu yapıda olup, tatlı ve olgun olduğunda bütün kavuna yayılan güzel kokulu aroması olan bir çeşittir (Resim 3). 4.2.2.5 Topatan Trakya ve İstanbul bölgesinde yetiştirilen, ince ve sari kabuklu olup dayanıksızdır. Erkenci bir çeşittir. Bu kavun çeşidi 2 kg ilâ 3 kg kütlesinde, uzun oval şekilli, kabuk rengi sarı, üzeri düz parlak, bazıları hafif ağ şeklinde çitilidir. Kabuğu başlangıçta yeşil renkli olup, olgunlaştıkça sararır. Meyve et rengi beyaz, lezzetli olup, tatlı ve güzel kokuludur. Taşınmaya dayanıklı olmayan bir çeşittir (Resim 4). 4.2.2.6 Honeydew Hafifçe oval yapıda yaklaşık 20 cm uzunluğundadır. Erken dönemlerde kabuk yüzeyi üzerinde yumuşak tüyler bulunur. Kabuk rengi başlangıçta yeşilimsi beyaz renkte iken, daha sonra kremsi sarı renktedir. Meyve eti kalın, açık yeşil renkte olup, sulu ve tatlı bir çeşittir (Resim 5). 4.2.2.7 Casaba Meyve kabuğu düz yapıda ve değişken renklidir. Kabuk, Van kavunu gibi ağsı yapıya sahip değildir. Uzunlamasına derin girintilere sahip bir çeşittir (Resim 6). 4.2.2.8 Galia Avrupa da en yaygın çeşit olup, meyve kabuğu sarımsı-açık yeşil renktedir. Meyve eti yeşil renktedir. Meyve eti tatlıdır. Örtü altı yetiştiriciliğinde en kaliteli ürünün alındığı bir çeşittir (Resim 7). 4.2.3 Sınıf özellikleri 4.2.3.1 Sınıf I Bu sınıfa iyi nitelikteki kavunlar girer. Bunlar; Çeşidine özgü renk ve şekilde olmalı, İyi gelişmiş olmalı, Hafif yüzeysel iyileşmiş çatlak dışında kusur bulunmamalı (sap etrafında et kısmına erişmeyen 2 cm den kısa çatlaklar özür sayılmaz), Sürtünme veya elle tutma ile oluşan hafif hasar dışında kusur bulunmamalı, Kabuk kısmında hafif renk bozukluğu dışında renk kusuru bulunmamalı (gelişme sırasında toprağa temas eden kısımdaki kabukta oluşan açık renklilik kusur olarak kabul edilmez), dır. Olgunlaşıp hasat edildiğinde sapları kopmayıp üzerinde kalan çeşitlerde sapların uzunluğu 2 cm den uzun olmamalıdır. 4.2.3.2 Sınıf II Bu sınıfa Sınıf I e giremeyen, fakat genel özelliklere uyan kavunlar girer. Bunlarda, ürünün genel görünüşünü ve özelliklerini bozmayan aşağıdaki özürler bulunabilir: Şekil bozukluğu, Kabuk ve et kısımlarında renk bozukluğu (gelişme sırasında toprağa temas eden kısımdaki kabukta oluşan açık renklilik kusur olarak kabul edilmez), Meyvenin içini etkilemeyen ve kuru olan hafif çatlak ya da derin sıyrıklar, 3
Sürtünme veya elle tutma ile oluşan kabuk hasar, Kabuk kısmında hafif büzüşme. 4.2.4 Boy özellikleri Kavunlar kütlelerine veya ekvatoral çaplarına göre Çizelge 1'de gösterileri boylara ayrılır, Kütlelerine göre boylama yapıldığında, bir ambalâjdaki en büyük kavun o ambalâjdaki en küçük kavunun % 50 sinden daha ağır olamaz. Çizelge 1 Kavunların kütlesine ve ekvatoral çaplarına göre boy özellikleri Boylar Kütle olarak alt ve üst sınırlar (kg) Çap olarak alt ve üst sınırlar (cm) Küçük 0,250 1,0 (hariç) 7,5 8,5 (hariç) Orta 1,0 2,0 (hariç) 8,5 9,5 (hariç) Büyük 2,0 ve daha fazla 9,5 ve daha fazla Çapa göre boylama yapıldığında, bir ambalâjdaki en büyük kavun, çap bakımından, o ambalâjdaki en küçük kavundan % 20 den daha büyük olamaz. Boylama Sınıf I ve Sınıf II için zorunludur, dökme partilerde boylama aranmaz. 4.3 Boyut ve toleranslar Belirlenen sınıfların şartlarını karşılamayan ürünlerin her bir ambalâjı için kalite ve boylama ile ilgili toleranslar gösterilmiştir. 4.3.1 Sınıf toleransları 4.3.1.1 Sınıf I Bu sınıfa, Sınıf II den veya istisnai olarak o sınıfın toleransına girenlerden kütlece veya sayıca % 10 a kadar tolerans tanınır. 4.3.1.2 Sınıf II Bu sınıfın özelliklerine veya genel özelliklere uymayan, fakat tüketime elverişli bulunan kavunlara; gözle görülebilir çürükler hariç, kütlece veya sayıca % 10 oranına kadar tolerans tanınır. 4.3.2 Boy toleransları Bütün sınıflar için ambalâj üzerinde belirtilen kütle veya çaptan daha küçük veya büyük olup bir alt yahut üst boya girebilen kavunlara kütlece veya sayıca % 10 oranına kadar tolerans tanınır. 4.4 Özellik ve muayene madde numaraları Bu standardda verilen özellikler ile bunların özellik, muayene ve madde numaraları Çizelge 2'de verilmiştir. Çizelge 2 Özellik ve muayene madde numaraları Özellikler Madde no Muayene madde no Genel özellikler 4.2.1 5.2.2 Çeşit özellikleri 4.2.2 5.2.2 Sınıf özellikleri 4.2.3 5.2.2 Boy özellikleri 4.2.4 5.2.2 Boyut ve toleranslar 4.3 5.2.2 Piyasaya arz 6 5.2.1 4
5 Numune alma ve muayeneler 5.1 Numune alma Numune partiden alınır. Çeşidi, sınıfı, boyu ve ambalâjları aynı olan ve bir defada muayeneye sunulan kavunlar bir parti sayılır. Kavun numunesi TS ISO 874 e göre alınır. Alınan temsili numunelerin ambalâjlanması ve muhafazası TS ISO 874 e göre yapılmalıdır. 5.2 Muayeneler 5.2.1 Ambalâj ve ambalâj malzemesinin muayenesi Ambalâj ve ambalâj malzemesinin muayenesi gözle, elle incelenerek, boyutları ölçülerek ve tartılarak yapılır. Sonucun Madde 6'ya uygun olup olmadığına bakılır. 5.2.2 Kavunların muayenesi Kavunların muayenesi gözle, elle incelenerek, koklanarak, tadılarak, tartılarak, ölçülerek yapılır ve sonucun Madde 4.2.1, Madde 4.2.2, Madde 4.2.3, Madde 4.2.4 ve Madde 4.3 e uygun olup olmadığına bakılır. 5.3 Değerlendirme Muayene sonuçlarının her biri standarda uygunsa parti standarda uygun sayılır. 5.4 Muayene raporu Muayene raporunda en az aşağıdaki bilgiler bulunmalıdır; Firmanın adı ve adresi, Muayenenin yapıldığı yerin adı, Muayeneyi yapanın ve/veya raporu imzalayan yetkililerin adları, görev ve meslekleri, Numunenin alındığı tarih ile muayene tarihi, Numunenin tanıtılması, Muayenede uygulanan standardların numaraları, Sonuçların değerlendirilmesi, Muayene sonuçlarını değiştirebilecek faktörlerin mahsurlarını gidermek üzere alınan tedbirler, Uygulanan muayene metotlarında belirtilmeyen veya mecburi görülmeyen fakat muayenede yer almış olan işlemler, Standarda uygun olup olmadığı, Rapora ait seri numarası ve tarih, her sayfanın numarası ve toplam sayfa sayısı. 6 Piyasaya arz Kavunlar piyasaya ambalâjlı veya dökme olarak arz edilir. Ambalâjlanmış kavunlar ambalâjlara sıra halinde dizilmiş olarak veya dökme yerleştirilir. 6.1 Bir örneklik Bir ambalâjdaki veya dökme partideki kavunlar çeşit, sınıf, gelişme derecesi ve olgunluk, orijin, renk bakımından bir örnek olmalıdır. Görünen kavunlar, ambalâjdaki veya dökme partideki tüm ürünü temsil etmelidir. 6.2 Ambalâjlama Ambalâjlar, taşıma, muhafaza ve pazarlama süresince kavunları iyi bir durumda tutacak ve sağlığa zarar vermeyecek şekilde yeni, temiz, kokusuz, ahşap, mukavva veya diğer uygun materyalden hazırlanmış kasa, kutu, sepet vb. şekillerde olup, aksine bir istek olmadığı takdirde, 80 cm x 120 cm veya 100 cm x 120 cm boyutlarındaki paletlere uygun ölçülerde olmalıdır. Ambalajların yapımında kullanılan her türlü malzeme ile içlerine konulacak kağıt ve benzeri materyal yeni, temiz ve kokusuz olmalı, ürüne zarar vermemeli, bunların üzerine yazılacak yazılarda kullanılacak mürekkep ve boya ile etiketlerin yapıştırılmasında kullanılan zamk zehirli veya diğer şekillerde insan sağlığına zararlı olmamalı ve yazılı taraf ürün ile temas etmemelidir. Ambalajların içinde, hiçbir yabancı madde bulunmamalıdır. 5
Ambalâjın iç kısmında kullanılan malzeme mutlaka yeni olmalı, temiz ve görmesini önleyecek kalitede olmalıdır. ürünün harici ve dahili zarar Tahta ambalâj kullanıldığında, ürün ambalâjın bütün yüzeylerinden koruyucu madde ile ayrılmış olmalıdır. Ambalâjlar her türlü yabancı maddeden arınmış olmalıdır. 6.3 İşaretleme Kavun ambalâjları üzerine en az aşağıdaki bilgiler ambalajın bir yüzünde toplanacak durumda, okunaklı olarak, silinmeyecek ve bozulmayacak bir şekilde yazılmalı, basılmalı veya bir etikete yazılıp yapıştırılmalıdır; Firmanın ticaret ünvanı veya kısa adı, adresi, varsa tescilli markası, Bu standardın işaret ve numarası (TS 1073 şeklinde), Ürünün adı (kavun) (ambalâj içeriği dışardan görünmüyorsa), Çeşidi, Sınıfı, Boyu (boylanmış ise en büyük ve en küçük kütlesi kg olarak), Parti, seri, kod numarasından en az biri, Üretim yeri (isteğe bağlı), Net kütlesi (en az g veya kg olarak) ve/veya kavun sayısı, Muhafaza şartları. Dökme partilerde bu bilgiler bir etikete yazılarak partinin görünür bir yerine konulur. Ancak bunlarda boy, kütle veya sayının yazılması zorunlu değildir. Gerektiğinde bu bilgiler Türkçe nin yanı sıra yabancı dilde de yazılabilir. 6.4 Muhafaza ve taşıma - Kavunlar ve bunların içinde bulundukları ambalâjlar işleme yerlerinde, depolarda, taşıtlarda fena koku yayan ve bunları kirletecek olan maddelerle bir arada bulundurulmamalıdır. - Kavunlar ve içlerinde kavun bulunan ambalâjlar yağış ve yakıcı güneş altında ve dondurucu soğuklarda bırakılmamalı ve bu koşullarda yükletilip boşaltılmamalıdır. - Kavunlar soğuk depolamada ve soğuk tertibatlı vasıtalarla taşımada genellikle 7 C ilâ 10 C arasında muhafaza edilmelidir. - Kavun ambalâjlarının yükleme ve boşaltma işlemlerinde gerektiğinde palet veya konveyör kullanılması önerilir. 7 Çeşitli hükümler Üretici bu standarda uygun olarak ürettiğini beyan ettiği kavun için istenildiğinde standarda uygunluk belgesi vermeye veya göstermeye mecburdur. Bu beyannamede satış konusu olan kavunun; Madde 4'teki özelliklere uygun olduğunun, Madde 5'teki muayenelerin yapılmış ve uygun sonuç alınmış bulunduğunun belirtilmesi gerekir. Yararlanılan kaynaklar - Kavun Yetiştiriciliği, Tarımsal Araştırmaları Destekleme ve Geliştirme Vakfı (T A V) Yayınları, No: 8, Yalova. - Kabakgil Sebzeleri, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yayınları, Ankara, 1999. 6 - aggie-horticulture.tamu.edu/plantanswers/vegetables/melons.html - UN/ECE FFV-23, 2002. - Kavun Yetiştiriciliği, Batı Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Yayınları, Antalya.
Resimler Resim 1 - Hasanbey Resim 2 - Kırkağaç Resim 3 - Van (kantalup)(cep kavunu) Resim 4 - Topatan Resim 5 - Honeydew Resim 6 - Casaba Resim 7 - Galia 7
100 g kavun meyvesinde; Ek A (Bilgi için) Kavunun besin değeri Su Protein Yağ Karbonhidrat 87 g 92 g 0,6 g - 1,2 g 0,1 g - 0,2 g 6 g 15 g Toplam şeker 7 g 12 g Vitamin A Vitamin B1 Vitamin B2 Niacin Vitamin C Potasyum Kalsiyum Demir Magnezyum Fosfor Enerji 500 IU 4200 IU 0,06 mg 0,02 mg 0,4 mg - 0,9 mg 6 mg - 60 mg 130 mg - 330 mg 5 mg - 18 mg 0,2 mg 0,6 mg 8 mg - 17 mg 7 mg - 57 mg 18 kcal - 53 kcal 8
Ek B (Bilgi için) Bazı hibrit kavun çeşitleri ve özellikleri Resim - Galia F1 Galia F1: Vegetatif yapısı kuvvetli, açık tarla ve sera yetiştiriciliğine uygun hibrit kavun çeşididir. Meyve şekli yuvarlak, kabuk rengi kahvemsi sarı ve ağlı yapıdadır. Meyve et rengi güzel, sulu tatlı ve oldukça lezzetlidir. Ortalama meyve ağırlığı 1,5-2 kg olup, normal Galia'lara göre 5-7 gün erkenciliği avantaj sağlar. Yüksek verimli ve nakliyeye uygundur. Fusarıum 1-2 ırkları ile mildiyöye dayanıklıdır. Resim - Çumra F1 Çumra F1: Kırkağaç tipinde 1-1.5 kg ağırlığında meyvelidir.meyvenin meyve sapı ile ve meyve sapının ana gövde ile bağlantısı kuvvetli olup çatlama ve dökülme görülmez. Meyve eti kalın, çekirdek evi küçüktür. Meyve kabuğu dış yüzeyi düz beyaz sarı renkli olup pazarın tercih ettiği erkenci bir çeşittir. Resim - Dirgit 1176 F1 Dirgit 1176 F1: Galia tipinde, basık yuvarlak, 1-1.5 kg ağırlığında meyvelidir.meyvenin meyve sapı ile ve meyve sapının ana gövde ile bağlantısı kuvvetli olup çatlama ve dökülme görülmez. Meyve eti kalın, çekirdek evi küçüktür. Meyve kabuğu dış yüzeyi kuvvetli çitili olup pazarın tercih ettiği orta erkenci bir çeşittir. 9
Resim - Öztürk F1 Öztürk F1: Galia tipinde,yuvarlak oval, 1,5 kg - 2 kg ağırlığında olup iri meyvelidir.meyvenin meyve sapı ile ve meyve sapının ana gövde ile bağlantısı kuvvetli olup çatlama ve dökülme görülmez. Meyve eti kalın, çekirdek evi küçüktür. Meyve kabuğu dış yüzeyi kuvvetli çitili olup pazarın tercih ettiği orta erkenci bir çeşittir. Resim - Gelendost F1 Gelendost F1: Galia tipinde, oval, 1.5-2 kg ağırlığında olup iri meyvelidir.meyvenin meyve sapı ile ve meyve sapının ana gövde ile bağlantısı kuvvetli olup çatlama ve dökülme görülmez. Meyve eti kalın, çekirdek evi küçüktür. Meyve kabuğu dış yüzeyi kuvvetli çitili olup pazarın tercih ettiği orta erkenci bir çeşittir. Resim -Magnum F1 Magnum F1: Yuvarlak olan meyvelerin dış kabuğu, kuvvetli olan bitki yapısı olgunlaştığında tatlı sarı renkte çıtırlı hale gelir. Ortalama meyve ağırlığı 1,8-2 kg. arasındadır. Güzel aromalı meyvenin içi krem renkte olup sap ve meyve bağlantısı mükemmeldir. Yüksek verimli ve orta erkenci bir çeşittir. 10