LİTVANYA ÜLKE RAPORU 23.02.2016
YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Litvanya ya ihracat yapan 208 firma bulunmaktadır. 31.12.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Firmalar Listesi ne göre Bursa da Litvanya sermayeli firma faaliyet göstermemektedir. Türkiye nin 2015 yılı ilk 8 ayı itibariyle Litvanya ya ihracatı yaklaşık 226 Milyon dolardır. İthalatımız ise 188 milyon dolar civarındadır. Bursa ve Litvanya arasında gerçekleşen ticarete baktığımızda, ihracatımız 2015 yılı itibariyle 11 milyon dolar iken ithalatımız ise 387 bin dolar olarak gerçekleşmiştir. Litvanya da Türk ortaklı yaklaşık 50 firma faaliyet göstermektedir. 2013 yılında ekonomi %3.3 oranında büyürken 2014 yılında büyüme oranı %2.9 a düşmüştür. 2015 yılında ekonominin %1.5 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir. 2015-16 döneminde Rusya nın zayıf talebinin Litvanya nın ihracat büyümesine olumsuz katkıda bulunacağı öngörülmektedir. 2017-19 döneminde ise ihracat büyümesinin canlanacağı beklenmektedir. Tarım sektörü GSYİH nın çok küçük bir bölümünü oluşturmakta olup, ülkedeki işgücünün %8.2 ünü istihdam etmektedir. Et, sütçülük ve balık ürünleri önemli ihraç ürünleridir. İmalat sektörünün GSYİH içindeki payı son yıllarda sürekli düşerek %22 olarak gerçekleşmiştir. İmalat sektörü işgücünün %16 sını istihdam etmektedir. Tekstil, mobilya, gıda, ilaç, kimya önemli sanayi kollarıdır. Başlıca İhraç Ürünlerimiz : mücevherci eşyası ve aksamı, ayakkabı, karayolu taşıtları için aksam ve parçalar, dokunmuş kadife, tekstil ürünleridir. Başlıca İthal Ürünlerimiz : demir/çelik hurdaları, demir ve çelikten yarı mamuller, kimyasal gübre, buğday ve mahlut, mobilya ve aksam parçaları, canlı büyükbaş hayvanlardır. 1
1) BURSA İLE LİTVANYA DIŞ TİCARETİ Bursa- Litvanya Dış Ticaret Değerleri $ YIL İHRACAT İTHALAT HACİM DENGE 2013 10.992.957 874.136 11.867.093 10.118.821 2014 15.028.751 228.953 15.257.704 14.799.798 2015 11.283.800 387.706 11.671.506 10.896.094 Kaynak: TÜİK 2015 verileri geçicidir. 2) TÜRKİYE İLE LİTVANYA DIŞ TİCARETİ Türkiye Litvanya Dış Ticaret Değerleri (Milyon Dolar) 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2014 2015 (1-8) (1-8) İhracat 54 86 123 149 167 236 231 151 208 274 276 404 350 198 226 İthalat 110 136 174 159 145 122 199 81 119 148 218 179 217 150 188 Hacim 164 222 296 308 313 358 430 233 327 422 495 582 568 349 415 Denge -57-50 -51-10 22 115 33 70 89 126 58 223 133 48 39 Kaynak: Trademap 2004 yılında Litvanya nın AB üyeliği ve Türkiye ile AB arasındaki gümrük birliğine dahil olması, ikili ticarette gümrük vergilerinin sıfırlanması, sahip olduğu yasal düzenlemeler, görece düşük üretim maliyetleri Litvanya yı Türk yatırımcılar için cazip kılmaktadır. Litvanya da Türk ortaklı yaklaşık 50 firma faaliyet göstermektedir. Litvanya daki en büyük Türk şirketi olan müteahhitlik firması Kayı İnşaat Litvanya nın başkenti Vilnius da Alman Ece Grubu na ait 100 milyon euro luk 180 bin metrekare kapalı alana sahip Ozas alışveriş merkezi inşaatına 2007 yılında başlayarak Baltıklar ın en büyük projesine imza atılmış olup, inşaat 2 yılda tamamlanmıştır. 2
3) BURSA DAN LİTVANYA YA İHRACAT YAPAN FİRMALAR Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Litvanya ya ihracat yapan 208 firma bulunmaktadır. 4) LİTVANYA EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER GSYİH ( Milyon $ ) 48.200 KBGSYİH ( $ ) 26.484 Büyüme Oranı ( % ) 2.9 Nüfus 2.900.000 Yüzölçümü ( km² ) 65.300 Başkent Vilnius Litvanya Ocak 2015 de Euro ya geçmiştir. Bunun sistemsel riskleri azaltacağı ve blokla olan ticari ilişkilerin güçlendirilmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bununla beraber, para politikası Avrupa Merkez Bankası nın elinde olacağı için makro ekonomik dengesizliklerle başa çıkabilmek ve enflasyonu kontrol edebilmek için sıkı maliye politikasının talep edileceği beklenmektedir. Mali konsolldasyona ve kamu borcunun azaltılmasına ağırlık verileceği tahmin edilmektedir. Orta ve uzun vadede uluslararası rekabet gücünü artırma amacı çerçevesinde yurtdışında çalışan Litvanyalı vasıflı işçilerin ülkeye dönüşlerini teşvik etme, araştırma-geliştirmeye ve yüksek teknoloji yoğun sektörlere yönelik yatırımların artırılması konularındaki önceliklere ağırlık verilmesi planlanmaktadır. Tarım sektörü GSYİH nın çok küçük bir bölümünü oluşturmakta olup, ülkedeki işgücünün %8.2 ünü istihdam etmektedir. Et, sütçülük ve balık ürünleri önemli ihraç ürünleridir. İmalat sektörünün GSYİH içindeki payı son yıllarda sürekli düşerek %22 olarak gerçekleşmiştir. İmalat sektörü işgücünün %16 sını istihdam etmektedir. Tekstil, mobilya, gıda, ilaç, kimya önemli sanayi kollarıdır. Ekonomik Performans 2013 yılında ekonomi %3.3 oranında büyürken 2014 yılında büyüme oranı %2.9 a düşmüştür. 2015 yılında ekonominin %1.5 oranında büyüyeceği tahmin edilmektedir. 2015-16 döneminde Rusya nın zayıf 3
talebinin Litvanya nın ihracat büyümesine olumsuz katkıda bulunacağı öngörülmektedir. 2017-19 döneminde ise ihracat büyümesinin canlanacağı beklenmektedir. Ekonomi Politikaları 2014 yılında kamu açığı gayrisafi yurtiçi hasılanın %1.8 i oranında gerçekleşmiştir. 2019 a kadar bütçe açığının gayrisafi yurtiçi hasılaya oranının istikrarlı şekilde daralarak %1 oranında olacağı öngörülmektedir. Göç ve işsizlik önemli politika sorunları olarak göze çarpmaktadır. İşsizlik büyük ölçüde yapısal olup, uzun vadede nüfusun azalış eğilimi kamu maliyesine baskı yapıp, büyümeyi olumsuz etkileyecektir. 2014 yılında işsizlik oranı %10.7 olup, 2015 yılında %9.1 e düşeceği beklenmektedir. 2015 yılında yatırımların azalan oranda büyümeye devam edeceği tahmin edilmektedir. Verimlilik kayıplarının yaşanacağı da beklenmektedir. 5) BURSA DA LİTVANYA SERMAYELİ FİRMALAR 31.12.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Firmalar Listesi ne göre Bursa da Litvanya sermayeli firma faaliyet göstermemektedir. 4