ÖZET SUMMARY. Nuray YILDIRIM 1, İ. Yavuz SEZEN 1, Nurittin ARDIÇ 2, Çiğdem İLERİ 1

Benzer belgeler
STAFİLOKOK SUŞLARINDA SLAYM FAKTÖR POZİTİFLİĞİ, METİSİLİN VE ANTİBİYOTİK DİRENCİ

ÇEŞİTLİ KLİNİK ÖRNEKLERDEN İZOLE EDİLEN STAFİLOKOK SUŞLARINDA SLİME OLUŞUMU VE ANTİBİYOTİK DİRENCİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI

Koagülaz Negatif Stafilokoklarda Slime Faktör Yap m n n İki Ayr Yöntem ile ve Farkl Atmosfer Ortamlar nda Araşt r lmas

KATEGORİSEL VERİ ANALİZİ (χ 2 testi)

ĐHRACAT AÇISINDAN ĐLK 250 Prof. Dr. Metin Taş

Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde Yıllarında İzole Edilen Mikroorganizmalar ve Antibiyotik Duyarlılıkları

2014 EYLÜL AYI ENFLASYON RAPORU

AFET YÖNETİMİ. Harita 13 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası. Kaynak: AFAD, Deprem Dairesi Başkanlığı. AFYONKARAHİSAR 2015

Davranışçı Yaklaşımda Öğrenme Kuramları

Görsel Tasarım İlkelerinin BÖTE Bölümü Öğrencileri Tarafından Değerlendirilmesi

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yazma Becerileri 2 YDA

Topluma Hizmet Uygulamaları ve Altındağ Belediyesi İş Birliği Örneği

KAN KÜLTÜRLERİNDEN İZOLE EDİLEN KOAGÜLAZ NEGATİF STAFİLOKOKLARIN TÜR TAYİNİ VE ANTİBİYOTİKLERE DİRENÇ ORANLARI *

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onuncu kez gerçekleştirilmiştir.

YARA YERİ ÖRNEKLERİNDEN İZOLE EDİLEN MİKROORGANİZMALAR VE ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ*

İdrar Örneklerinden İzole Edilen Bakteriler ve Antibiyotiklere Duyarlılıkları

Faaliyet Alanları. 22 Aralık Yıldız Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İhtiyacınız, tüm sisteminizin kurumsallaşmasını sağlayacak bir kalite modeli ise

Koagülaz-Negatif Stafilokoklarda Slime Üretiminin Çeflitli Yöntemlerle Araflt r lmas #

Fahriye EKŞİ İclal BALCI Efgan D. GAYYURHAN Goncanur ÇEKEM

Daha Ne Kadar Sessiz Kalacaksınız?

BOR KATKILI HİDROKSİAPATİT ÜRETİMİ VE KARAKTERİZASYONU

YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU OLAN HASTALARDA NÖROTİSİZM VE OLUMSUZ OTOMATİK DÜŞÜNCELER UZM. DR. GÜLNİHAL GÖKÇE ŞİMŞEK

SANAYİNİN KÂRLILIK ORANLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALDI

Hastane ve Toplum Kaynaklı Metisiline Dirençli Staphylococcus aureus Suşlarının Çeşitli Antibiyotiklere Duyarlılığı *

ARAŞTIRMA RAPORU. Rapor No: XX.XX.XX. : Prof. Dr. Rıza Gürbüz Tel: e-posta: gurbuz@metu.edu.tr

2015 MART AYI ENFLASYON RAPORU

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

Uzaktan Algılama Teknolojileri

Abant Medical Journal

METİSİLİNE DİRENÇLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS VE VANKOMİSİNE DİRENÇLİ ENTEROKOK SUŞLARININ İN VİTRO LİNEZOLİD DUYARLILIĞI

Adiposit


Koagülaz Negatif Stafilokoklar n Patojenitesi ve Antibiyotik Duyarl l ile Slime Pozitifli i Aras ndaki liflki

Tablo 2 Fen Bilimleri ve Matematik Temel Alanı

Ders içeriği (10. Hafta)

TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROJE ONAY FORMU

YOĞUN BAKIM ÜNİTELERİ MİKROORGANİZMA PROFİLİNDEKİ DEĞİŞİMDE GRAM POZİTİF BAKTERİLER. Doç.Dr. Bülent BEŞİRBELLİOĞU GATA Enfeksiyon Hst. ve Kl. Mik.

UMUMA AÇIK KULLANIM ALANLARI VE İNSANLARIN TEMAS ETTİĞİ YÜZEYLERDEN BULAŞMA ETKENİ BAKTERİLERİN ARAŞTIRILMASI

HASTANE KÖKENLİ STAPHYLOCOCCUS AUREUS TÜRLERİNDE MAKROLİD-LİNKOZAMİD-STREPTOGRAMİN B DİRENCİNİN ARAŞTIRILMASI*

Hastanede Çalışan Hemşirelerin Burun Sürüntü Örneklerinde Staphylococcus Aureus Varlığı, Metisilin Direnci ve Slaym Oluşumunun Araştırılması

Araştırma Makalesi/Original Article. Nimet YİĞİT, Ayşe Esin AKTAŞ, Funda DOĞRUMAN-AL, Ahmet AYYILDIZ ÖZET

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

Kursların Genel Görünümü

HİDROLİK SIZDIRMAZLIK ELEMANLARININ TEST YÖNTEM VE SONUÇLARI

OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİ GÖZLEM FORMU. Adı Soyadı :... Yaşı :... Gözlem Dönemi :... Okul Adı :... Öğretmen :... Sınıfı :...

Tarifname S-ADONEZİLHOMOSİSTEİN HİDROLAZ BASKILAYICI NİTELİK GÖSTEREN, SİMPLOSOSİT TÜREVLERİNİ İÇEREN BİR KOMPOZİSYON

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ PUREZONE CİHAZI TEST RAPORU

Almanca da Sıfatlar (Adjektive) ve Sıfat Tamlamaları - Genç Gelişim Kişisel Gelişim

Tarifname KRONĠK FELÇ VE KOMA SONRASI KAS GÜÇSÜZLÜĞÜ VE KAS KÜTLESĠ KAYBINI TEDAVĠ ETMEYE YÖNELĠK

KISA BİLDİRİ: STAFİLOKOKLARDA METİSİLİN DİRENCİNİN FARKLI YÖNTEMLERLE ARAŞTIRILMASI VE ÇOKLU ANTİBİYOTİK DİRENCİNİN SAPTANMASI*

uzman yaklaşımı Branş Analizi öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı Dr. Levent VEZNEDAROĞLU

YÜZEY SERTLEŞTİRİCİ BİR AJANIN ALÇI MODEL YÜZEYİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ* Cihan AKÇABOY** Sevda SUCA** Caner YILMAZ*** GİRİŞ

Algoritmalara Giriş 6.046J/18.401J

Türk Musikisinde Makamların 53 Ton Eşit Tamperamana Göre Tanımlanması Yönünde Bir Adım

Dr. Mustafa Melih Çulha

FİZİKİ ANTROPOLOG TANIM

RUH SAĞLIĞI VE PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ EĞİTİM VE UYGULAMASI ÇALIŞTAYI SONUÇ RAPORU ERZURUM

AYNI ÇALIŞMA ŞARTLARINDA ÜÇ FARKLI SOĞUTMA SİSTEMİNİN KARŞILAŞTIRMALI PERFORMANS ANALİZİ

Tablo 5 Hukuk Temel Alanı

Amaç Günümüzde birçok alanda kullanılmakta olan belirtisiz (Fuzzy) kümelerin ve belirtisiz istatistiğin matematik kaygısı ve tutumun belirlenmesinde k

DENEY NO: 9 ÜÇ EKSENLİ BASMA DAYANIMI DENEYİ (TRIAXIAL COMPRESSIVE STRENGTH TEST)

Çiğ süt ve peynir örneklerinden Staphylococcus aureus ve koagülaz negatif stafilokokların identifikasyonu ve antibiyotik duyarlılığı

KONYA TİCARET ODASI İSTİHDAM İZLEME BÜLTENİ

Altın sandığım bileziğim neden karardı?

Emeklilik Taahhütlerinin Aktüeryal Değerlemesi BP Petrolleri A.Ş.

Bu çal mada var lan sonuçlar ve konuyla ili kin önerilerimiz a da özetlenmi tir.

DERS BİLGİ FORMU Elektrik Tesisat Projeleri Elektrik-Elektronik Teknolojisi Elektrik Tesisat ve Pano Montörlüğü

HASTANE KÖKENLİ STAFİLOKOK SUŞLARINDA MİKRODİLÜSYON YÖNTEMİ İLE ANTİBİYOTİKLERE DİRENCİN BELİRLENMESİ

Biyolojik Risk Etmenleri

Cebir Notları. Bağıntı. 1. (9 x-3, 2) = (27, 3 y ) olduğuna göre x + y toplamı kaçtır? 2. (x 2 y 2, 2) = (8, x y) olduğuna göre x y çarpımı kaçtır?

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

METİSİLİNE DİRENÇLİ STAFİLOKOK İZOLATLARINDA GLİKOPEPTİD DİRENCİNİN ARAŞTIRILMASI*

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Odabaş

Hemokültürlerden Elde Edilen Staphylococcus aureus Suşlarında Antibiyotik Duyarlılığı #

Çok Katlı Yapılarda Perdeye Saplanan Kirişler

ARAŞTIRMA. F.Ü.Sağ.Bil.Tıp Derg. 2014; 28 (1): Betül DEMİR 1 Affan DENK 2 Gülden ESER KARLIDAĞ 3 Haydar UÇAK 4

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

Antibiyogram Yorumu. Mik. Uz. Dr. fiüküfe Diren

Daptomisin: Laboratuvar Yaklaşım. Prof. Dr. Güner Söyletir Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi İstanbul

GRAM POZİTİF BAKTERİ ANTİBİYOGRAMLARI

Ticaret A.Ş. Hisse Fiyatı INA YÖNTEMİ(TL) 50% 1,85 0,93 PD/DD RASYOSUNA GÖRE(TL) 50% 1,96 0,98 Hisse Fiyatı(TL) 1,90

Hemşirelik Bakım Süreci

REW İSTANBUL 2016 FUAR SONUÇ RAPORU

KAN KÜLTÜRLERİNDEN İZOLE EDİLEN STAPHYLOCOCCUS AUREUS SUŞLARINDA METİSİLİNE DİRENCİN YILLARA GÖRE DEĞİŞİMİ

YATAN HASTALARDAN İZOLE EDİLEN PSEUDOMONAS AERUGINOSA SUŞLARININ ANTİBİYOTİK DUYARLILIKLARI

Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı, KONYA 2

İşletme Biliminin Temel İlkeleri

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

Üniversiteye Yeni Başlayan Öğrencilerin İnternete İlişkin Görüşleri (Akdeniz Üniversitesi Örneği)

Açık Lise nedir? Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü

CSD-OS İşletim Sistemi Projesi - Fonksiyon Açıklama Standardı

Doğada yaşayan canlıların tamamı hücrelerden oluşmuştur. Canlılardan bazıları tek bir

SINAV ŞARTNAMESİ ( TURİZM SEKTÖRÜ )

ÖDEMELER DENGESİ TABLOSUNDAKİ DİĞER MAL VE HİZMET GELİRLERİ KALEMİNİN İÇERİĞİ VE HESAPLAMA YÖNTEMİNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

AHŞAP TEKNOLOJİSİ ARI KOVANI VE BAL ÇITASI YAPIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

Sağlık Çalışanlarında Staphylococcus aureus Burun Taşıyıcılığı ve Antibiyotik Duyarlılığının Araştırılması

DENEY 14 Otomatik Lamba Parlaklığı Kontrol Devresi

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

KANSER HASTALARINDA PALYATİF BAKIM VE DESTEK SERVİSİNDE NARKOTİK ANALJEZİK KULLANIMI

Transkript:

İnfeksiyon Dergisi (Turkish Journal of Infection) 28; 22 (4): 29-214 FARKLI KLİNİK ÖRNEKLERDEN İZOLE EDİLEN KOAGÜLAZ-NEGATİF STAFİLOKOKLARIN SLIME FAKTÖR ÜRETİMLERİNİN VE BAZI ANTİBİYOTİKLERE DUYARLILIKLARININ ARAŞTIRILMASI INVESTIGATION OF SLIME FACTOR PRODUCTION AND SUSCEPTIBILITY TO SOME ANTIBIOTICS OF COAGULASE-NEGATIVE STAPHYLOCOCCI ISOLATED FROM DIFFERENT CLINICAL SPECIMENS Nuray YILDIRIM 1, İ. Yavuz SEZEN 1, Nurittin ARDIÇ 2, Çiğdem İLERİ 1 1 Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü, Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Gebze, Kocaeli 2 GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi, Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Servisi, İstanbul Anahtar Sözcükler: Staphylococcus, koagülaz-negatif stafilokoklar, slime faktör, antibiyotik direnci Keywords: Staphylococcus, coagulase-negative staphylococci, slime factor, antibiotic resistance Geliş: 17 Nisan 28 Kabul: 26 Eylül 28 ÖZET Bu çalışmanın amacı, koagülaz-negatif stafilokoklarda (KNS) slime faktör üretiminin antibiyotik direnci ile ilişkisini saptamak idi. Çeşitli klinik örneklerden izole edilen 9 tane KNS kullanıldı. Kökenlerin 25 i (%27.8) idrardan, 39 u (%43.3) kandan, 15 i (%16.7) kateterden, dördü (%4.4) deriden, biri (%1.1) apse içeriğinden, dördü (%4.4) boğazdan, biri (%1.1) burundan ve biri (%1.1) sıvı örneğinden izole edildi. Slime faktör üreten kökenlerin belirlenmesinde Kongo kırmızısı, makro-tüp ve mikropleyt yöntemleri olmak üzere üç farklı yöntem kullanıldı. Antibiyotik duyarlılıklarının belirlenmesinde NCCLS kriterlerine uygun olarak Kirby-Bauer disk difüzyon testi ile kökenlerin vankomisin, teikoplanin, oksasilin, penisilin, kloramfenikol, eritromisin, tetrasiklin, levofloksasin, norfloksasin, trimetoprim sülfametaksazol ve nitrofurantoine direnç durumları araştırıldı. Kongo kırmızısı, makro-tüp ve mikropleyt yöntemleri ile yapılan araştırmada, sırayla, % 84.4, %75.6 ve %75.6 oranlarında slime üretimi saptandı. Bu üç yöntem arasında duyarlılık ve özgüllük açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Genel olarak değerlendirildiğinde, slime pozitif suşların, test edilen antibiyotiklere slime negatif suşlardan daha dirençli oldukları gözlendi. Penisilin, eritromisin, tetrasiklin, norfloksasin, trimetoprim sülfametoksazol ve nitrofurantoin gibi bazı antibiyotiklere karşı gösterdiği dirençte, slime pozitif ve negatif suşlar arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>.5). Fakat oksasilin, kloramfenikol ve levofloksasine dirençte, slime pozitif ve negatif suşlar arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<.5). Şusların hiç birisinde teikoplanin ve vankomisine karşı direnç gözlenmedi. Sonuç olarak, slime faktör üretiminin antibiyotik dirençliliği üzerine etkili olduğu gözlendi. SUMMARY The purpose of this study was to investigate the effect of slime production in coagulase-negative staphylococci (CNS) on resistance to antibiotics. Ninety CNS strains of CNS isolated from different clinical specimens were studied. The strains had been isolated from urine (25-27.8%), blood (39-43.3%), catheter (15-16.7%), skin (4-4.4%), abscess (1-1.1%), throat (4-4.4%), nose (1-1.1%) and body fluid (1 1.1%). For the determination of slime factor production by the strains three different methods were used: Congo red agar, macro-tube and microplate. Using Kirby-Bauer disk diffusion test according to NCCLS standards the strains were investigated for resistance to vancomycine, teikoplanin, oxacillin, penicillin, chloramfenicol, erythromycine, tetracycline, levofloxacin, norfloxacin, trimethoprim-sulfamethoxazole and nitrofurantoin. The rates of slime production by the three methods mentioned above were found to be 84.4%, 75.6% and 75.6%, respectively. There was no statistically significant difference in sensitivity and specifity 29

Yıldırım ve ark. in the results obtained by these three methods. The slime positive groups were found to have higher resistance to tested antibiotics than slime negative groups. There was no statistically significant difference between slime positive strains and slime negative strains (p>.5) with respect to resistance to some antibiotics such as penicillin, erythromycine, tetracycline, norfloxacin, trimethoprim sulfamethoxazole and nitrofurantoin except that oxacillin, chloramfenicole and levofloksasine. As a result, in CNS slime factor production was found to be very effective in terms of resistance to antibiotics. GİRİŞ Günümüzde tıpta tedavi olanaklarının ve kullanılan yöntemlerin gelişmesi, beraberinde birçok problemin ortaya çıkmasına neden olmuştur (1). Damar içi kateter uygulamalarında deri yüzeyindeki mikro-organizmaların, giriş kapısından başlayarak sepsise varan infeksiyonlar yaptığı sıklıkla görülür (2). Koagülaz-negatif stafilokokların (KNS) adezyonu; damar grefti, çeşitli protez ve peritoneal diyaliz kateterlerinde, ortopedik implantlarda, prostetik kalp kapakçıklarda, subrapubik kateterlerde, eklem protezlerinde, serebrosipinal şant, invazif vasküler kateterlerde, idrar yollarında ağır seyreden infeksiyonlara neden olmaktadır (3-7). Koagülaz-negatif stafilokoklar üredikleri ortamda devamlı olarak slime tabakası oluşturmaktadırlar. Kapsül stabil bir ekzopolisakkarit tabakadır, bakteriye oldukça yakın olup birçok yıkama ile kaybolmaz. Oysaki slime, gevşekçe hücre yüzeyine yapışmıştır, yıkamalarla kolayca kaybolur. Slime tabakası tek bir hücreyi değil, aynı zamanda birçok hücreyi çevreler ve kolonizasyon kapasitesinin artışına neden olur (1, 8). Koagülaz-negatif stafilokoklarda slime faktörünü saptamak için mikropleyt, makro-tüp ve Kongo kırmızılı agar gibi yöntemler kullanılmaktadır. Kongo kırmızılı agar yöntemi ilk kez 1989 da Freeman ve arkadaşları tarafından denenmiştir (3). Slime üretimi, aynı zamanda scanning elektron mikroskobi (SEM) ve transmisyon elektron mikroskobi (TEM), mannoz-spesifik lektin aglütination testleriyle de saptanmaktadır (8). Bakterinin bir yüzeye yapışmasında, hidrofobik etkileşimler ve fiziko-kimyasal kuvvetler de önemli rol oynamaktadır. Hidrofilik bakteriler, elektrostatik repulsiyonların eksikliği veya varlığını dikkate almaksızın hidrokarbon fazlara yapışmazken, hidrofobik bakteriler elekrostatik repulsiyonlar azaldığında veya eksikliğinde hidrokarbon fazlara yapışmaktadırlar. Stafilokoklar hidrofobik bakterilerdir (9). GEREÇ VE YÖNTEM Staphylococcus suşları: İdrar, kan, kateter, deri, apse içeriği, boğaz, burun ve vücut sıvısı örneklerinden izole edilen 9 KNS suşu kullanıldı. Suşların tanınması: İzole edilen bakteriler, Gram boyama, pigment oluşturma ve glukoz kullanımı dikkate alınarak stafilokokların diğer mikrokoklardan ayrımı yapıldı. Stafilokok olarak ayrılan suşlar; katalaz, tüp koagülaz, üreaz, pigment oluşumu, alkalen fosfataz, nitrat redüksiyon, maltoz fermentasyon, sükroz, fruktoz, ksiloz ve laktoz fermentasyonu, novobiyosin (5 µg) ve basitrasine (.4 U) duyarlılıklarına göre tanındı (1-12). Bu yöntemlere tanınamayan stafilokok suşlarının tür saptamasında Analytic Profile Index (API) Staph sistemi kullanıldı. Suşların antibiyotik duyarlıklarının saptanması: Suşların antibiyotiklere duyarlılıklarının belirlenmesinde; vankomisin, teikoplanin, oksasilin, penisilin, kloramfenikol, eritromisin, tetrasiklin, levofloksasin, norfloksasin, trimetoprim sülfametoksazol ve nitrofurantoin diskleri (Oxoid) kullanıldı. Yöntem olarak Kirby-Bauer disk difüzyon testi uygulandı ve sonuçlar NCCLS M2 A4 (13) standartlarına uygun olarak yorumlandı. Suşlarda slime faktör yapımının araştırılması: Bu amaçla Kongo kırmızısı, makro tüp ve mikropleyt yöntemleri kullanıldı (3, 5, 12, 14, 15). İstatistiksel değerlendirme: Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences for Windows 1.) programı kullanıldı. Tamamlayıcı istatiksel yöntemlerden olan frekans dağılımlarının yanı sıra niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare ve Fisher Exact Ki-Kare testleri kullanıldı. Sonuçlar % 95 lik güven aralığında, anlamlılık p<.5 düzeyinde değerlendirildi. BULGULAR Bu çalışmada; idrar, hemokültür, deri, apse içeriği, boğaz, burun ve vücut sıvısı örneklerinden izole edilen 9 KNS nin 25 i ( %27.8) idrar, 39 u (% 43.3) kan, 15 i (% 16.7) kateter, dördü (% 4.4) deri, biri (%1.1) apse içeriği, dördü (% 4.4) boğaz, biri (% 1.1) burun sürüntüsü ve biri (% 1.1) vücut sıvısı kültüründen izole edildi. İzole edilen kökenler ve bunların KNS lerin slime oluşturup oluşturmadıkları Tablo 1 de gösterilmiştir. 21 İnfeksiyon Dergisi (Turkish Journal of Infection)

Koagülaz-negatif stafilokolarda slime üretimi ve antibiyoik duyarlılığı Tablo 1. İzole edilen stafilokok türleri ve slime yapma özellikleri Tür Slime ( + ) Slime ( - ) Toplam S. capitis 2 (% 2.6) - 2 (%2.2) S. warneri 5 (%6.5) - 5 (%5.6) S. haemolyticus 9 (%12) 2 (%14.3) 11 (12.2) S. hominis 2 (% 2.6) 2 (%14.3) 4 (%4.4) S. auricularis 4 (% 5,3) - 4 (%4,4) S. scuiri 2 (% 2.6) - 2 (% 2.2) S. saprophyticus 1 (%1.3) - 1 ( %1.1) S. cohnii 7 (% 9.2) 4 ( % 28.6) 11 (12.2) S. simulans 4 (% 5.3) - 4 (%4.4) S. saccharolyticus 1 (%1.3) 1 (%7.1) 2 ( %2.2) S. caprae 1 (%1.3) 1 (% 7.1) 2 (% 2.2) S. xylosus 1(%1.3) 2 (%14.3) 3 (%3.3) S. epidermidis 34 (% 45) 2 (%14.3) 36 (%4) S. lugdunensis 3 (% 4) - 3 (%3.3) Toplam 76 (% 84.4) 14 (% 15.6) 9 (% 1) Tablo 2. Slime pozitif ve slime negatif koagülaz-negatif stafilokok kökenlerinde çeşitli antibiyotiklere karşı dirençlilik ve duyarlılık durumları Antibiyotik Teikoplanin Vankomisin Oksasilin 6 (%78.9) Penisilin 59 (%77.6) Kloramfenikol 32 (%42.1) Eritromisin 61 (%8.3) Tetrasiklin 45 (%59,2) Levofloksasin 39 (%51.3) Norfloksasin 46 (%6.5) Trimetoprimsülfametoksazol Slime ( + ) Slime ( - ) Toplam Dirençli Duyarlı Dirençli Duyarlı Dirençli Duyarlı 38 (%5.) Nitrofurantoin 11 (%14.5) 76 (%1) 76 (%1) 16 (%21.1) 17 (%22.4) 44 (%57.9) 15 (%19.7) 31 (%4.8) 37 (%48.7) 3 (%39.5) 38 (%5.) 65 (%85.5) 7 (%5.) 1 (%71.4) 1 (%7.1) 9 (%64.3) 5 (%35.7) 3 (%21.4) 5 (%35.7) 4 (%28.6) 1 (%7.1) 14 (%1) 14 (%1) 7 (%5.) 4 (%28.6) 13 (%92.9) 5 (%35.7) 9 (%64.3) 11 (%78.6) 9 (%64.3) 1 (%71.4) 13 (%92.9) 67 (%74.4) 69 (%76.7) 33 (%36.7) 7 (%77.8) 5 (%55.6) 42 (%46.7) 51 (%56.7) 42 (%46.7) 12 (%13.3) 9 (%1) 9 (%1) 23 (%25.6) 21 (%23.3) 57 (%63.3) 2 (%22.2) 4 (%44.4) 48 (%53.3) 39 (%43.3) 48 (%53.3) 78 (%86.7) p.22*.614.13*.186.14.39*.85.14.458 * p<.5 anlamlı fark vardır Antibiyogram sonuçları Tablo 2 de verilmiştir. Slime pozitif suşların, slime negatif suşlara göre oksasilin, levofloksasin ve kloramfenikole daha dirençli olduğu saptandı (p<.5). Slime pozitif ve slime negatif suşların penisilin, eritomisin, norfloksasin, trimetoprim sülfametoksazol, nitrofurantoin ve tetrasikline direnç gösterme oranı birbirine yakın bulunmuş olup anlamlı farklılık görülmedi (p>.5). İstatistiksel sonuçlara göre; stafilokok suşlarının en çok teikoplanin, vankomisin ve nitrofurantoine duyarlı olduğu belirlendi. Tüm stafilokok suşlarının en çok direnç gösterdiği antibiyotikler; oksasilin, penisilin ve eritromisin olarak saptandı. Güçlü slime üretiminin, antibiyotiklerin bakteriye olan difüzyonunu engelleyen bir bariyer olduğu gözlendi. Cilt 22, Sayı 4, Ekim 28 211

Yıldırım ve ark. TARTIŞMA Deri ve mukozalardan izole edilen mikro-organizmaların normal flora bakterileri olmaları nedeniyle kan kültürlerinden izole edilen KNS lerin hastalıkla ilişkisi ancak çeşitli klinik ve mikrobiyolojik kriterler dikkate alınarak doğrulanabilir. Bakteriler yabancı cisim üzerine yapıştıktan sonra bir virulans faktörü olduğu düşünülen slime maddesini üretmeye başlamakta ve bir süre sonra bol miktarda üretilen slime tabakasının içine gömülmektedirler. Böylece bu biyolojik tabaka, içine gömülen KNS leri, bir difüzyon bariyeri olarak antibiyotiklerin etkisinden korumaktadır (12). Slime faktör ayrıca KNS leri fagositoz ve degranülasyondan korur, kemotaksiyi önler, nötrofil etkisini inhibe eder, lenfosit aktivitesini azaltır ve bu etkileri sayesinde bakteriye virulans özelliği kazandırır (7). Koagülaz-negatif stafilokok suşları, özellikle hastane koşullarında her yerde bulunabilirler ve yüksek oranda metisiline karşı direnç geliştirmişlerdir (16). Stafilokoklar, diğer bakterilere göre antimikrobiyal maddelere karşı daha dayanıklı ve hızla direnç kazanarak antibiyotiklerden etkilenmeyen suşlar haline dönerler. Başlangıçta stafilokok suşlarına etkili olan antibiyotikler, daha sonra bakterilerin direnç geliştirmesi ile bu suşlar üzerinde etkili olamazlar. Bu durum özellikle hastane ortamında daha sık görülür (17). Pfaller ve ark. (5) 135 KNS yi makro tüp yöntemi ile incelediğinde 7 tanesini slime pozitif ve 65 tanesini slime negatif olarak ve 96 sı S. epidermidis olarak saptanmıştır. Nayak ve ark. (18) slime üretimi için, bakteriyel keratitli ve sağlıklı gözlerden izole edilen 5 kökeni incelemişler, slime üretimini araştırmak için Christensen ve arkadaşları tarafından belirtilen yöntemlerden yararlanmışlardır; inceledikleri 5 kökenin 11 i (%22) slime pozitif çıkmıştır. Jones ve ark. (4) kandan izole edilen 251 stafilokok suşundan Christensen yöntemiyle % 46 sının slime pozitif olduğunu saptamışlardır. Woznicova ve ark. (19) kandan izole edilen 212 kökenin Kongo kırmızılı agar yöntemiyle %13 ünü slime pozitif olarak bulmuşlardır. Nourizadeh ve Sultan (2) kandan izole edilen 32 kökenin % 59 unda, idrardan izole edilen sekiz kökenin % 38 inde, yaradan izole edilen 14 kökenin % 5 sinde Christensen yöntemiyle slime olumluluğu saptamışlar; ayrıca, mikropleyt yöntemine göre, sırasıyla, kan, idrar ve yaradan izole edilen kökenlerin %53, %38 ve % 5 sini slime pozitif olarak bulmuşlardır. Kiraz (22) KNS lerin slime oluşturma ve antibiyotiklere karşı gösterilen dirençlerini araştırdığı çalışmasında, vankomisin ve seftiakson un subinhibitör konsantrasyonlarında slime oluşturmalarını azalttığını saptamıştır. Souli ve Giamarellou (23) yaptıkları çalışmada; perfloksasin, teikoplanin ve vankomisin varlığında slime tabakasında göze çarpacak şekilde bir azalma olduğunu görmüşler; bu oranların, sırasıyla, %3, %52 ve %63 olduğunu saptamışlar; klindamisin, kloksasilin, amoksilin-klavulanik asit, imipenem, siprofloksasin sefpirom, roksitromisin ve fusidik asit etkilerinin altında slime tabakasındaki azalmanın çok az olduğunu saptamışlardır (%15). Bu çalışmamızda, çeşitli klinik örneklerden izole edilen 9 KNS suşunun Kongo kırmızısı yöntemine göre 76 sının (% 84.4), makro tüp yöntemine göre 68 inin (% 75.6) ve mikropleyt yöntemine göre 68 inin (% 75.6) slime pozitif olduğu gözlemlendi. Üç yöntem arasında istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>.5). Kongo kırmızısı yöntemine göre 14 ü (%15.6), makro tüp yöntemine göre 22 si (%24.4) ve mikropleyt yöntemine göre 22 si (% 24.4) slime negatif olarak bulundu. Gürdoğan ve ark. (12) aynı yöntemleri kullanarak yapmış oldukları çalışmada, Kongo kırmızısı yönteminin diğer yöntemlere oranla daha az duyarlı olduklarını belirtmişlerdir. Bu durum bizim sonuçlarımızla ters korelasyon göstermektedir. Çalışmamızda slime pozitif suşların kloramfenikol, oksasilin ve levofloksasine slime negatif kökenlere göre daha dirençli olduğu belirlendi. Bu oran istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<.5). Teikoplanin ve vankomisine karşı dirençli bir köken gözlenmedi. Diğer antibiyotiklere direnç gösterme oranı, slime pozitif suşlarda slime negatif suşlara göre yüksek olsa bile, bu istatiksel açıdan anlamlı bulunmadı. Bu sonuç, Kulaksız ve ark. (24) nın 1998 yılında yapmış oldukları çalışma ile paralellik göstermektedir. Boussard ve ark. (21) nın çalışmasında, slime negatif suşların test edilen bütün antibiyotiklere karşı duyarlı oldukları saptanırken, slime pozitif suşların en az yedi antibiyotiğe slime negatif olanlardan daha dirençli oldukları görülmüştür. Souli ve Giamarellou (23) nun yaptıkları çalışmada; slime tabakasının varlığında perfloksasin, teikoplanin ve vankomisin etkilerinde göze çarpacak şekilde, sırasıyla, % 3, % 52 ve % 63 oranında azalma; klindamisin, kloksalin, amoksilin-klavulanik asit, imipenem, siprofloksasin sefpirom, roksitromisin ve fusidik asit etkilerinin üzerinde ise az azalma görülmüştür (<% 15). 212 İnfeksiyon Dergisi (Turkish Journal of Infection)

Koagülaz-negatif stafilokolarda slime üretimi ve antibiyoik duyarlılığı Sonuç olarak, slime üreten KNS oranlarının oldukça yüksek olduğu ve literatürle uygun olarak çalışmamızda da slime üreten suşların bazı antibiyotiklere daha dirençli olduğu gözlenmiştir. Sağlık çalışanlarının infeksiyon kontrol önlemlerine azami dikkati etmesi bu tür infeksiyonları önlemede önemli bir yer tutacaktır. KAYNAKLAR 1. Aguilar B, Amorena B, Iturralde M. Effect of slime on adherence of Staphylococcus aureus isolated from bovine and ovine mastitis. Vet Microbiol 21; 78: 183-91. 2. Aygen B, Sehmen E, Sümerkan B ve Doğanay M. Koagülaz negatif stafilokoklarda slime yapımı ve aderans. Türk Mikrobiyol Cem Derg 1996; 26: 67-7. 3. Aydınlı A, Durmaz G, Akgün Y. Koagülaz negatif stafilokoklarda slime yapımının Kongo kırmızılı agar yöntemiyle araştırılması. Flora 1997; 2: 41-4. 4. Jones SJW, Scott RJD, Morgan J, Jether JVS. A study of coagulase negative staphylococci with reference to slime adherence, antibiotic resistance patterns and clinical sigificance. J Hosp Infect 1992; 22: 217-27. 5. Pfaller M, Davenport D, Bale M, Barrett M, Koontz F, Massanari RM. Development of the quantitative micro test for slime production by coagulase negative staphylococci. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 1988; 7: 3-3. 6. Williams I, Venables WA, Iloyd D, Paul F, Critchley I. The effects of adherence to silicone surfaces on antibiotic susceptibility in Staphylococcus aureus. Microbiology 1997; 143: 247-13. 7. Yazgı H, Ayyıldız A, Aktaş AE, Aktaş O, Yiğit N, Görgün S. Bölgemizde çeşitli klinik örneklerden soyutlanan Staphylococcus suşlarının slime faktör ve protein A yönünden incelenmesi. Türk Mikrobiyol Cem Derg 1997; 27:1-3. 8. Kotilainen P, Maki J, Oksman P, Viljanen M K, Nikoskelainen J, Huovinen P. İmmunochemical analysis of the extracellular slime substance of Staphylococcus epidermidis. Eur J Clin Microbiol Infect Dis 199; 9: 262-7. 9. Van Der Mei HC, Van Der Belt-Gritter B, Reid G, Bialkowska-Hobrzanska H, Busscher HJ. Adhesion of coagulase negative staphylococci grouped according to physico-chemical surface properties. Microbiology 1997; 143: 3861-7. 1. Bilgehan H. Klinik Mikrobiyoloji Tanı, 2. Baskı. İzmir: Barış Yayınları, Şafak Matbaacılık, 1995: 493-54. 11. Geary C, Stevens M. Detection of phosphatase production by Staphylococcus species: A new method medical laboratory science. Med Lab Sci 1989; 46: 291-4. 12. Gürdoğan K, Dizbay M, Firdevs A. Kan kültürlerinde izole edilen koagülaz negatif stafilokoklarda slime üretiminin dört farklı yöntemle araştırılması ve slime yapımı ile antimikrobiyal duyarlılık ilişkisi. Flora 1999; 4:195-9. 13. National Committee for Clinical Laboratory Standards. Performance Standards for Antimicrobial Disk Susceptibility Tests. 4th ed. Approved Standard. NCCLS Document M2-A4. Villanova, Pa: NCCLS, 199. 14. Arciola CR, Baldassarri L and Montanaro L. Presence of ica A and icad genes and slime production in a collection of staphylococcal strain from catheter-associated infections. J Clin Microbiol 21; 39: 2151-6. 15. Deighton M, Borland R. Regulation of slime production in Staphylococcus epidermidis by iron limitation. Infect Immun 1993; 61: 4473-9. 16. Bilgehan H. Klinik Mikrobiyoloji Özel Bakteriyoloji ve Bakteri İnfeksiyonları, 1. Baskı. İzmir: Barış Yayınları, Şafak Matbaacılık, 1994: 239-71. 17. Sönmez E, Bayındır Y, Tekerekoğlu MS, Ağel E, Büyükberber N, Durmaz B. Yoğun bakım hastalarından izole edilen stafilokoklara trovafloksasin ve bazı antibiyotiklerin in vitro etkisi. Yeni Tıp Dergisi 2; 17: 134-7. 18. Nayak N, Satpathy G. Slime production as a virulence factor in Staphylococcus epidermidis isolated from bacterial keratitis. Indian J Med Res 2; 111: 6-9. 19. Woznicová V, Votava M, Skalka B. A comparison of two methods for detecting slime production by coagulase-negative staphylococci. Čs Epidem Praha 1993; 42: 51-3. 2. Nourizadeh E, Sultan N. Koagülaz-negatif stafilokoklarda slaym (slime) faktör yapımının çeşitli yöntemlerle gösterilmesi. İnfek Derg 1993; 7: 31. 21. Boussard P, Pithsy A, Devleeschouwer MJ. Relationship between slime production, antibiotic sensitivity and the phagetype of coagulasenegative staphylococci. J Clin Pharm Ther 1993; 18: 271-4. 22. Kiraz N. Koagülaz negatif stafilokokların slime oluşturmaları ve bazı antibiyotiklerin slime oluşumuna etkileri. Türk Mikrobiyol Cem Derg 1993; 23: 219-25. 23. Souli M, Giamarellou H. Effect of slime produced by clinical isolates of coagulase negative staphylococci on activities of various antimicrobial agents. Antimicrob Agents Chemother 1998; 42: 939-41. 24. Kulaksız B. Greftlerde ve intravenöz kateterlerinde S. epidermidis ve koagülaz negatif stafilokoklarda slime faktörünün araştırılması [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul: İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı, 1998. Cilt 22, Sayı 4, Ekim 28 213

Yıldırım ve ark. İLETİŞİM Doç. Dr. Nurittin ARDIÇ GATA Haydarpaşa Eğitim Hastanesi Mikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Servisi İSTANBUL e-posta: nurittinardic@hotmail.com 214 İnfeksiyon Dergisi (Turkish Journal of Infection)