SANAYİNİN KÂRLILIK ORANLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALDI

Ebat: px

Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SANAYİNİN KÂRLILIK ORANLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALDI"

Berk Ergen
9 yıl önce
İzleme sayısı:

1 SANAYİNİN KÂRLILIK ORANLARI ÖNEMLİ ÖLÇÜDE AZALDI 23 Kasım 2013 Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), hazırladığı araştırmaya dayalı olarak aşağıdaki görüşleri bildirdi: 2001 Krizi sonrasında imalat sanayiinin iç ve dış dinamiklerin etkisi ile uğradığı değişim, sektör açısından olumlu olmamış, sektörün Türkiye ekonomisi içindeki ağırlığı artırılamamış, aksine azalmıştır. TÜİK verilerine göre 2002 yılında imalat sanayiinin GSYH ya katkısı %17,8 iken, 2012 yılında bu oran %15,6 ya inmiştir. Diğer yandan ekonomideki reel büyüme oranının negatif olduğu, yani ekonominin küçüldüğü bazı yıllarda, sektör bu küçülme oranının üzerinde küçülmüştür. Örneğin 2009 yılında Türkiye ekonomisi %4,8 küçülürken, imalat sanayii %7,2 küçülmüştür. TCMB Sektör Bilançoları veri tabanında yer alan bilgilere göre 2003 yılında imalat sanayii istihdamı tekstil sektörü ağırlıklı olmuştur. İmalat sanayiinde çalışanların %35 i tekstil sektöründe istihdam edilmiştir. Aktif büyüklüğüne göre yapılan sınıflandırmada da aynı sonuç görülmüş olup, sektörün toplam imalat sanayiindeki payı %20 dir. İmalat sanayiine ölçek büyüklüğüne göre bakıldığında, sektöre büyük ölçekli firmaların egemen olduğu görülmektedir te büyük ölçekli firmaların istihdamdaki payı %48,4, net satışlardaki payı %82,5, aktif toplamındaki payı %65,4 ve özkaynaklardaki payı %74,7 dir yılına gelindiğinde sektörün alt sektörler açısından farklılaştığını; tekstil sektörünün imalat sanayii içindeki payının %9 a gerilediğini görmekteyiz. İmalat sanayii içinde aktif büyüklüğüne göre ilk sırayı %39 ile diğer sektörler olarak adlandırılan geniş grup alırken, ikinci sırayı %18 ile ana metal sanayi almıştır.

2 İmalat sanayinin alt sektörlerine bakıldığında, özkaynaklara göre ana metal sanayiinin payının %17 ye çıktığını, buna karşılık tekstil sektörünün payının %11 e gerilediği görülmektedir yılında imalat sanayiini istihdam ağırlığına göre sınıflandırdığımızda %15,8 ile ilk sırayı gıda sektörü alırken, %15 ile tekstil sektörü ikinci sırayı almaktadır. İmalat sanayini toplam net satışlara göre sınıflandırdığımızda ise ilk sırayı %19,6 ile ana metal sanayi almakta, bu sektörü %14,9 ile gıda sektörü ve %10 ile motorlu kara taşıtları sektörü izlemektedir. TCMB tarafından hazırlanan sektör verilerine göre 2012 yılında imalat sanayiinde aktiflerin %5,9 u küçük ölçekli, %32 si orta ölçekli ve %62,1 i büyük ölçekli firmalara aittir. İmalat sanayiinde çalışanların %2,6 sı küçük ölçekli, %36,1 i orta ölçekli ve %61,3 ü büyük ölçekli işletmelerde istihdam edilmiştir. Net satışların %4,7 si küçük ölçekli, %30,0 u orta ölçekli ve %65,3 ü büyük ölçekli firmalar tarafından gerçekleştirilmiştir. Özkaynakların %6,8 ine küçük ölçekli, %30,0 una orta ölçekli ve %64,3 üne büyük ölçekli firmalar sahiptir. Son on yılda imalat sanayi açısından en belirgin olgu, sektörde kârlılık oranlarının düşük düzeylerde seyretmesidir. Net Kâr/Özkaynaklar oranına (özkaynak kârlılığı) göre imalat sanayiinde özellikle 2008 Krizi sonrasında kârlılık oranları istikrarsız bir gelişim göstermiştir. Krizin etkisi ile 2008 yılında %5,9 a kadar gerileyen özkaynak kârlılık oranı 2010 yılında kısmen toparlanarak %10,2 ye kadar yükselmiş, ancak 2011 yılında tekrar düşmüş ve %8,8 e gerilemiştir. Ölçek büyüklüğüne göre özkaynak kârlılığı bakıldığında küçük ölçekli firmaların ancak 2012 yılında krizden yavaş yavaş çıktığı gözlenmektedir. Küçük ölçekli firmalar 2009 ve 2011 yılında zarardadır yılında küçük ve orta ölçekli firmaların özkaynak kârlılık oranları sırasıyla %2,0 ve %9,0 olmuştur. Büyük ölçekli firmalar özkaynak kârlılığında belli bir istikrarı yakalamış ve son üç yılda %11 ler düzeyinde bir kâr oranına çıkmayı başarmışlar ise de, bu oran 2003 ve 2007 yıllarına kıyasla oldukça düşük kalmıştır (Tablo 1, Grafik 1). İmalat sanayinde Net Kâr/Toplam aktifler (Aktif kârlılığı) oranında da benzer bir gelişim söz konusudur Krizinde aktif kârlılığı %2,6 ya kadar gerilemiştir. Sektörün kârlılık oranı 2010 yılında %4,6 iken, 2012 yılında ancak %4 e çıkabilmiştir. Aktif kârlılığında da küçük ölçekli firmaların krizi devam etmiş, kârlılık oranı 2012 yılında %0,8 de kalmıştır. Büyük ölçekli firmalar 2012

3 yılında %5,1 oranında bir aktif kârlılığı elde etmiş olsalar da Kriz öncesi kârlılık oranlarını yakalayamamışlardır (Tablo 2, Grafik 2). Sanayinin ekonomideki payının azalışına ve girişimcilerin daha ziyade hizmetler sektörüne yönelmesine etki eden başlıca faktörlerden biri, kârlılıktaki düşüştür. Sanayi sektörünün kalkınmak ve ülkeler yarışında öne çıkmak açısından önemini gören ABD, Almanya, Japonya, Fransa, İngiltere gibi gelişmiş ülkeler bile son yıllarda sanayilerini canlandırmak için ardı ardına reform programları uygulamaktadır. Bu reform programlarında sanayi işletmelerine özellikle istihdam, Ar-Ge, inovasyon, vergi ve yatırım tedbirleri ile çok güçlü teşvik ve destekler uygulanmaktadır. Ülkemizde sanayinin uğradığı erozyonu durdurmak ve atılım sağlamak için Hükümetimizin kârlılık oranlarındaki azalışın nedenlerini göz önüne alarak, çeşitli ülkelerdeki örneklere benzer bir canlandırma reformunu uygulaması gerekmektedir.

4 Tablo 1: İmalat Sanayi Kârlılık Oranları:Net Kâr / Özkaynaklar (Yüzde) Net Kâr / Özkaynaklar İmalat Sanayi 12,3 9,7 7 11,2 13,2 5,9 7,9 10,1 8,9 10,7 Küçük ölçekli firmalar 4,3 1,4-3,1 2,6 4,7 4,1-0,7 0,5-8,3 2,0 Orta ölçekli firmalar 8,9 3,6 4,3 6,6 9,8 1,1 7,5 7,8 3,5 9,0 Büyük ölçekli firmalar 14,3 12,2 8,4 12,9 15,2 7,1 8,9 11,5 11,5 11,8 Grafik 1: İmalat Sanayi Kârlılık Oranları:Net Kâr / Özkaynaklar (Yüzde) İmalat Sanayi Küçük ölçekli firmalar Orta ölçekli firmalar Büyük ölçekli firmalar Kaynak: TCMB Sektör Bilançoları kullanılarak tarafımızca hazırlanmıştır.

5 Tablo 2: İmalat Sanayi Kârlılık Oranları:Net Kâr / Toplam Aktifler (Yüzde) Net Kar/Aktifler İmalat Sanayi 5,6 5,2 3,6 5,6 6,7 2,6 3,8 4,6 3,7 4,0 Küçük ölçekli firmalar 1,6 0,7-1,4 1,1 1,9 1,6-0,4 0,2-3,5 0,8 Orta ölçekli firmalar 3,9 1,8 2,8 2,8 4,5 0,4 3,4 3,2 1,3 3,4 Büyük ölçekli firmalar 6,7 6,8 4,6 6,8 8,1 3,3 4,3 5,3 4,9 5,1 Grafik 2: İmalat Sanayi Kârlılık Oranları:Net Kâr / Toplam Aktifler (Yüzde) İmalat Sanayi Küçük ölçekli firmalar Orta ölçekli firmalar Kaynak: TCMB Sektör Bilançoları kullanılarak tarafımızca hazırlanmıştır.

Benzer belgeler

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onuncu kez gerçekleştirilmiştir.

Bursa nın 25 Büyük Firması araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onuncu kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,