4. MODÜL KAS VE EKLEM HASTALIKLARI
4. MODÜL - KAS VE EKLEM HASTALIKLARI
Modüle Katkı sağlayanlar Hazırlayan Konu Başlığı Prof. Dr. Selami Akkuş - Doç. Dr. Yusuf Üstü Prof. Dr. Selami Akkuş - Doç. Dr. Yusuf Üstü 4.1 4.2 Bel Ağrısı Boyun Ağrısı Doç. Dr. Nebahat Sezer - Doç. Dr. Yusuf Üstü Doç. Dr. Nebahat Sezer - Doç. Dr. Yusuf Üstü 4.3 4.4 Omuz Ağrısı Diz ve Dirsek Ağrıları Prof. Dr. Selami Akkuş - Doç. Dr. Yusuf Üstü Doç. Dr. Nebahat Sezer - Doç. Dr. Yusuf Üstü 4.5 4.6 Artritler El ve Ayak Eklem Ağrıları Doç.Dr. Mehmet Uğurlu - Doç.Dr. Yusuf Üstü Doç.Dr. Mehmet Uğurlu - Doç.Dr. Yusuf Üstü 4.7 4.8 Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit Hiperürisemi ve Gut AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 3
MODÜLÜN GENEL DEĞERLENDİRMESİ Kas ve Eklem Hastalıkları modülün de toplam da 8 ders bulunmaktadır. 4.5 Artritler ve 4.7 Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit derslerinin ön test ve son testleri birleştirilmiştir. Bu derslerin ön test- son test puan ortalaması Tablo - 04 gösterilmiştir. Aile hekimlerinin ön test sonuçlarına göre en başarılı olduğu ders, 4.24 ortalama puan ile Bel Ağrısı dersidir. Bel ağrısı dersi ön testinde erkek aile hekimlerinin %10.6 sı (n=1458) 6 sorunun hiçbirine doğru yanıt verememişken, kadın aile hekimlerinin ise %8.9 nun (n=562) hiçbir doğru yanıtı yoktur. Tüm soruları doğru (6/6) yanıtlayanların oranlarına bakıldığında ise erkeklerin %29.4 u (n= 4038), kadınların ise %31.6 sı (n=1989) tüm soruları doğru yanıtlamıştır. Kadın aile hekimleri, bel ağrısı dersinde erkeklere göre daha başarılı ön test puanları elde etmiştir. Kas ve Eklem Hastalıkları modülünde Bel Ağrısı Dersi Son Test Sonuçlarında: Son test puanı ortalaması 5.21 puanı olan Bel Ağrısı, en başarılı son test puan ortalamasına sahip derstir 5.21 Bel ağrısı dersi son testinde 3 ve üzerinde (%50 başarı) doğru yanıt veren toplam 18.323 aile hekimi bulunmaktadır Başarılı olan aile hekimlerinin 12.518 i erkek 5.805 i kadın 57.492 u 40 yaş ve daha genç 11.160 ı 41 yaş ve üzeri aile hekimi Kilis de bulunan 30 aile hekiminden 26 sı (%86.7) Bel ağrısı dersinin tüm son test sorularını (%100 başarı ile) doğru yanıtlamıştır Bel ağrısı dersi ön test ortalama başarısı %78 olarak tespit edilmiştir ve Kilis (%84), Karaman(%84) ve Bartın (%83) illeri bu dersin ön testinde başarılı iller olarak öne çıkmaktadır. Ege ve İç Anadolu bölgelerinde çalışmakta olan aile 4 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
hekimlerimiz bu derslerde daha başarılıdır. Bu bölgelerde tarım ve sanayide işçi gücüne dayalı çalışma koşullarının daha yoğun faaliyet göstermesi sonucu Bel ağrısı rahatsızlığı ile aile hekimlerine gelen hasta sayısı fazla olmaktadır. Bundan dolayı bu bölgeler de çalışan aile hekimlerimiz bu rahatsızlıkla daha sık karşılaşmakta ve bilgilerinin daha güncel kaldığı söylenebilir. Bu modül de en düşük ön test puanına sahip ders ise ortalama 3.71 puan ile Hiperürisemi ve Gut dersi olarak belirlenmiştir. Bu dersin son testindeki ortalama puan ise 4.72 puandır. Aile hekimleri AHUZEM eğitimlerinden sonra Hiperürisemi ve Gut dersi son test puan ortalamalarını yükseltmiştirler, fakat Kas ve Eklem Hastalıkları modülün de son test puan ortalaması en düşük ders olmuştur. Bunun nedeni olarak bu hastalığın çok sık karşılaşılmaması ve bu konuda hastaların aile hekimleri yerine uzman doktorları tercih etmesidir. Aile hekimleri, ön testin de %75 ortalama başarı elde etmiştir. Bayburt ili %85 başarı oranı ile El ve Ayak Eklem Ağrıları ön testinde en başarılı il olarak bulunmuştur. Elazığ (%82), Sinop (%82), Kırşehir (%81) ve Isparta (%81) ile El ve Ayak Eklem Ağrıları ön test başarıları ile Bayburt ilini takip etmekte olduğu belirlenmiştir. En düşük başarı oranı olan iller ise %56 ortalama başarı oranı ile Hakkari, %58 ile Afyonkarahisar ve %63 ile Muş tur. Boyun Ağrısı dersinin hedefleri; Boyun ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı bilmesi, korunmayı, ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamalarını hedeflemiştir. Boyun ağrısı dersinin son testine katılan aile hekimi sayısı 16637 kişidir. Boyun Ağrısı dersinde en başarılı il olarak %97 başarı oranı ile Bolu olduğu tespit edilmiştir. En düşük başarılı il ise %85 başarı oranı ile Iğdır ve %86 başarı oranı ile Hakkari ilimiz olarak belirlenmiştir. Boyun Ağrısı ön test - son test puanı değişiminde %57 Afyonkarahisar %7 Kilis Boyun ağrısı dersinde başarılı olan aile hekimleri İç Anadolu ve Ege Bölgesinde yoğunlaştığı görülmektedir. AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 5
Artritler ve Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit dersinde ortalama son test başarısı %92 dir. Bu dersin son testinde en başarılı iller %96 ortalama başarı ile Bayburt ve Isparta dır. Başarısı daha düşük olan iller ise %87 ortalama başarı ile Bingöl, Iğdır ve Siirt tir. Bu derste başarılı olan aile hekimlerimiz Karadeniz bölgesinde görev yapmakta olan aile hekimlerimizdir. Eklem ağrısı şikâyetleri, Karadeniz bölgesinde yaşayanlarda, iklimsel sebeplerden dolayı daha sık görülmektedir ve aile hekimleri bu tür vakalarla daha sık karşılaşmaktadır. Bundan dolayı bu bölgedeki aile hekimlerimiz Ahuzem Eğitim Sisteminde Artritler ve Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit dersinde çok daha başarılı sonuçlar elde etmiştir. Bazı bölgesel hastalıklar, aile hekimlerinin AHUZEM eğitimlerindeki başarılarını ciddi şekilde artırmakta olduğu öngörülebilir. Aile hekimlerinin Kas ve eklem hastalıkları modülünde dersler arasında ise en yüksek değişim oranı %27.2 (ortalama 3.71 den 4.72 e) ile Hiperürisemi ve gut dersinde iken, en düşük değişim ise %19.9 (ortalama 4.22 den 5.02 ya) ile Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit dersinde gerçekleşmiştir. 6 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
ÖN TEST - SON TEST DEĞİŞİMİ Modül Ön Test Ortalama Son Test Ortalama Değişim % 4.1 Bel Ağrısı 4.24 5.21 22.9 4.2 Boyun Ağrısı 4.23 5.12 21.0 4.3 Omuz Ağrısı 4.22 5.07 20.1 4.4 Diz ve Dirsek Ağrıları 4.11 5.03 22.4 4.5 Artritler* 4.22 5.06 19.9 4.6 El ve Ayak Eklem Ağrıları 3.92 4.85 23.7 4.7. Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit 4.22 5.06 19.9 4.8. Hiperürisemi ve Gut* 3.71 4.72 27.2 * Bu derslerin ön test-son testleri birleştirilmiştir. AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 7
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.1. Bel Ağrısı ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Bel ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Acil hastanın ayrımını, III. Korunmayı, IV. Tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Bel ağrısı en sık görülen kas-iskelet sistemi ağrı nedenlerinden biridir. II. Bel ağrılarının %70 i 1 hafta içerisinde düzelir III. Toplumun %70-80 i yaşamlarının belli dönemlerinde bel ağrısından yakınırlar. IV. Malignite bel ağrısı nedenlerinden değildir. A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV 2. Bel ağrısı nedenlerini başlıca mekanik, enflamatuvar ve malign olmak üzere üç ana gruba ayrılabilir. Aşağıdaki ifadelerden hangisi enflamatuvar bir nedendir? A. Lomber disk hernisi B. Faset sendromu D. Fibromiyalji ve miyofasiyal ağrı C. Lomber spinal stenoz E. Ankilozan spondilit AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 9
3. 3 aydan uzun süren bel ağrılarında ayırıcı tanıda hangisi düşünülmelidir? A. Lomber disk hernisi B. Faset sendromu C. Lomber spinal stenoz D. Fibromiyalji ve miyofasiyal ağrı E. Ankilozan spondilit 4. Bel ağrısı ile başvuran hastanın öyküsünde aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangilerine dikkat edilmelidir? I. Ağrının başlama zamanı II. Ağrının bacağa yayılıp yayılmadığı III. Uyuşma ve karıncalanmanın eşlik edip etmediği IV. Ağrıyı artıran ve azaltan faktörler A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV 5. Aşağıdakileri ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Lomber disk hernisi ve lomber spinal stenozda ağrı daha çok bacakta hissedilir. II. Bazen tiroid, paratroid hastalıkları ve vitamin eksiklikleri (B12) bel-bacak ağrısı ile hekime başvurabilir. III. Kalça patolojileri faset sendromun da ağrı daha çok belde hissedilmekle birlikte kalçaya ve bazen dize kadar yayılabilir. IV. Abdominal ve pelvik organ hastalıkları da bazen bel ve/veya bacak ağrısı şeklinde karşımıza çıkabilir. A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV 10 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4.1. BEL AĞRISI Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,669 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,652 Ortalama Başarı %78 Ön Test Son Test Puana Göre Dağılım Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000-0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 12 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
13 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Kilis Karaman Bolu Bartın Burdur Isparta Elazığ İzmir Sinop Bilecik Van Iğdır Hakkari Muş Kars %84 %84 %84 %83 %82 %82 %82 %82 %81 %81 %69 %67 %65 %63 %62 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Ağrı Iğdır Muş Hakkari Erzincan Kilis Bolu Karaman Elazığ Muğla Nevşehir Kırklareli Afyon Eskişehir Amasya %89 %88 %88 %88 %87 %98 %97 %97 %96 %96 %96 %96 %96 %96 %96 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Sinop Bilecik Bayburt Erzincan Bartın Kars Muş Hakkari Iğdır Rize Van Bitlis Afyon Yozgat Çankırı %15 %14 %13 %12 %11 %49 %39 %36 %32 %30 %28 %28 %28 %27 %27 Ön TEST SOn TEST
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.2. Boyun Ağrısı ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Boyun ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı bilmesini, II. Korunmayı, III. Ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini, bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur? I. Boyun ağrısı bel ağrısı kadar sık olmamakla birlikte popülasyonun %10 unda görülen bir semptomdur. II. Her 3 kişiden biri yaşamın belli bir döneminde boyun ağrısı epizodu geçirmektedir. III. Boyun ağrılarının %70 i 1 ay içerisinde düzelir. IV. Tekrarlayıcı ve sık görülen bir klinik tablo olmakla birlikte bazen ciddi sonuçlar doğurabilir. A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 15
2. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Servikal disk hernisi veya diğer radikülopatilerde kolda uyuşma, karıncalanma ve kas gücünde azalma görülebilir. B. İki yönlü servikal grafide dejeneratif değişiklikler, servikal kot ve intervertebral disk mesafesinde darlık görülebilir. C. Servikal spondilotik görüntü (osteofitler, intervertebral disk mesafesinde ve skleroz artışı) ile klinik tablo arasında her zaman korelasyon olmadığı akılda bulundurulmalıdır. D. Gerektiğinde; rutin hematoloji, biyokimya, seroloji ve hormon tetkikleri yapılır. E. İnflamatuvar ve neoplastik hastalıklarda sedimentasyon değerleri düşük saptanır. 3. Boynun fizik muayenesi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. İnspeksiyonda hastanın otururken, yürürken, ayakta dururken önden ve yandan postürü gözlenir. Baş ve boyunda bir asimetri veya sakınma olup olmadığına bakılır. B. Palpasyonda, spinöz çıkıntılar ve paravertebral kaslarda hassasiyet olup olmadığına bakılır. C. Eklem hareket açıklığı; hasta ayakta dururken boyna fleksiyon, ekstansiyon, lateral fleksiyon ve rotasyon hareketleri aktif ve pasif olarak yapılarak hareket açıklığına ve ağrılı olup olmadığına bakılır. Ekstansiyon esnasında olan (artan) ağrı servikal disk patolojisi lehine değerlendirilebilir. D. Akut travmalardan sonra pasif eklem muayenesi ile boyun değerlendirilmelidir. E. Boyun ağrısı ile gelen hastaların bir kısmında ağrının nedeni omuz kaynaklı olabilir. Bu nedenle omuz muayenesi de yapılması gerekir. 4. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Boyun ağrısının en sık nedeni servikal strain ve spraindir (kas ve ligaman zorlanmaları). Kötü postür veya travma sonrasında görülür. Boyun hareketleri ağrılı ve kısıtlı olmasına karşın radyoloji normaldir. B. Whiplash yaralanmaları en sık strain ve sprain nedenidir. Tipik olarak öndeki araçta oturan bir kişinin başının arkadan başka bir aracın 16 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
çarpması sonucu kamçı şeklinde önce öne sonra arkaya doğru gitmesi sonucu boyunda indirekt travmanın olmasıdır. Emniyet kemeri takılı olanlarda daha fazla görülür. C. Boyun ağrısı ve tutukluğuna ilaveten, baş ağrısı, görme bulanıklığı, tinnitus, diplopi, omuz ve interskapüler bölgede ağrı görülebilir. Bazen bu tip yaralanmalara bağlı fraktür ve sublüksasyon da görülebilir. Uzun süre devam eden ağrı varlığında BT yapılmalıdır. D. Orta ve ileri yaşta sık görülen boyun ağrısı nedenlerinden biri servikal spondilozdur. Yaşla birlikte mikro veya makro travmalar ve mesleki aktiviteler dejeneratif değişikliklerin gelişmesine katkıda bulunur. E. 30-35 yaşından sonra çoğu kişide radyolojik olarak tespit edilir ve servikal spondilotik değişiklikler her zaman şiddetli ağrıya neden olur. 5. Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Servikal spondiloza bağlı sinir kökü basısına bağlı radikülopati, kord basısına bağlı miyelopati, vertebral arterin irritasyonuna bağlı vertebro-baziller sendrom (boyun hareketleri ile ortaya çıkan baş dönmesi, dengesizlik ve göz kararması) görülebilir. B. Servikal disk hernisi genellikle ani olarak başlayan boyun ve kol ağrısı ile başlar. Ağrı çok şiddetlidir. Boyun hareketleri her yöne ağrılı olmakla birlikte, özellikle ekstansiyon ağrılıdır. Bazen ağrı skapula üzerinde sadece hissedilir. Bu durumda hasta uzun süre miyofasiyal ağrı olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle geçmeyen skapula ve trapezius bölgesindeki ağrılarda servikal MR çekilmelidir. C. Kronik boyun-sırt ağrısı olan hastalar mutlaka fibromiyalji yönünden sorgulanmalıdır. D. Miyofasiyal ağrı boyun bölgesindeki kasların çoğunda görülmekle birlikte özellikle trapezius da daha çok görülür. Palpasyonla tetik nokta tespit edilebilir. Kötü postür, stres, aşırı gerginlik ve alışılmamış aktiviteler tetik noktayı etkilemez. E. Romatoid artritli bir hastada ani başlayan boyun ve oksiput ağrısı atlantoaksiyal sublüksasyonu akla getirmelidir. AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 17
4.2. BOYUN AĞRISI Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,660 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,637 Ortalama Başarı %78 %92 Ön Test Son Test Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 - Puana Göre Dağılım 0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 18 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
19 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Elazığ Bayburt Sinop Isparta Kilis Afyon Hakkari Muş Rize Yalova Van Kırıkkale Kars Tekirdağ Tokat %12 %12 %8 %8 %7 %57 %33 %31 %30 %28 %28 %26 %25 %24 %24 Ön TEST SOn TEST 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Kilis Isparta Sinop Elazığ Gümüşhane Bolu Bartın Kayseri Niğde Karaman Rize Muş Van Hakkari Afyon %86 %86 %85 %84 %84 %83 %82 %82 %82 %82 %70 %69 %69 %65 %58 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Ağrı Ardahan Erzincan Hakkari Iğdır Bolu Nevşehir Gümüşhane Karaman Eskişehir Bitlis Elazığ Kocaeli Çorum Tokat %88 %87 %87 %86 %85 %97 %96 %96 %95 %95
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.3. Omuz Ağrısı ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Omuz ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Korunmayı, III. Ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini, bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Omuz ağrısı, birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvuran hasta populasyonunda bel ve boyun ağrılarından sonra, en sık rastlanan 3. yaygın kas-iskelet sistemi yakınmasıdır II. Omuz ağrılı hastanın ilk muayenesinde, ağrıya yol açan etiyolojik faktörlerin büyük bir kısmı,detaylı bir ağrı anamnezi ile ortaya çıkarılabilir. III. Omuz ağrılı vakanın yönetiminde, basamaklı tanısal yaklaşım ile öncelikle travmatik ve non-travmatik ayırımı yapılmalıdır. IV. Omuz ağrısına yol açabilen kırmızı bayrakların varlığında, hasta sevk edilmemelidir. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 2. Aile hekimine başvuran hastalarda omuz ağrısı nedenlerinden en sık olanı işaretleyiniz? A. Rotator kaf tendinopatilerinin insidansını B. İmpingement bulgusunu C. Akromiyoklavikular eklem hastalıklarını D. Adeziv kapsüliti E. Yansıyan ağrıları AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 21
3. İntrinsik kaynaklı periartiküler ve glenohumeral patolojilerden kaynaklanan omuz ağrılarında uygulanacak tedavi seçenekleri ileilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Omuz ağrısı olan hastaların tedavisinde de diğer kas-iskelet hastalıklarındakine benzer tedaviler uygulanır. II. Koruma, rölatif dinlenme(ağrı oluşumuna neden olan hareketten kaçınma ve 7-10 günü geçmeyecek sürede omuzun kısa süreli askıya alınması) uygulanabilir. III. Ağrıyı azaltmak için buz ve ilaç (NSAİİ) kullanılabilir. IV. Kortikosteroid enjeksiyonu faydalı olmaktadır. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 4. İntrinsik kaynaklı periartiküler ve glenohumeral patolojilerden kaynaklanan omuz ağrılarında uygulanacak tedavi seçenekleri ileilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Günlük yaşam ve iş aktivitelerinin modifikasyonu ve eklem koruma prensiplerinin uygulanması II. Başüstü ağırlık aktivitelerinden ve tekrarlayıcı hareketlerden kaçınma III. Fırlatma ve silkeleme hareketlerinden kaçınma IV. Akut dönemde ağrılı omuz üzerine yatmanın engellenmesi A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 5. Aşağıdakilerden hangisi omuz ağrısına yol açabilen kırmızı bayrak durumu değildir? A. Kırıklar B. Dislokasyonlar C. Akut travmatik patolojiler D. Servikal radikülopatiler E. Major mutlipl travmalar 22 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4.3. OMUZ AĞRISI Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,646 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,619 Ortalama Başarı %77 %91 Ön Test Son Test Puana Göre Dağılım Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000-0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 24 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
25 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Bayburt Bolu Kilis Elazığ Isparta Edirne Karaman Kayseri Sinop Kırşehir Muş Van Kars Ağrı Hakkari %87 %84 %83 %83 %83 %82 %82 %81 %81 %81 %70 %70 %69 %69 %60 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Şırnak Van Artvin Hakkari Erzincan Karaman Elazığ Eskişehir Çorum Tunceli Nevşehir Burdur Düzce Kocaeli Amasya %87 %87 %86 %85 %83 %95 %95 %93 %93 %93 %93 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Şırnak Bolu Kırşehir Bayburt Kilis Hakkari Ağrı Muş Kars Kırıkkale Batman Yozgat Rize Van Bitlis %12 %11 %10 %7 %6 %43 %31 %27 %27 %27 %25 %25 %24 %24 %23 Ön TEST SOn TEST
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.4. Diz ve Dirsek Ağrıları ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Diz ve dirsek ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Korunmayı, III. Ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini, bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Diz ağrılı vakaya yaklaşımda, acil müdahale gerektiren durumlarda gecikme olmaması ve oluşabilecek komplikasyonların önlenmesi açısından öncelikle travma varlığı, fraktür ve dislokasyonlar değerlendirilmelidir. II. Travma dışlandıktan sonra, ikinci adım ağrıya yol açan nedenin intrinsik yada ekstrinsik kökenli olup olmadığını bulmaktır. III. Ekstrinsik bir ağrı kaynağı mevcutsa,öncelikle primer probleme yönelik çözüm yolları aranmalıdır. IV. İntrinsik bir problem varlığında ise, bu problemin intrartiküler yapılardan mı yoksa periarartiküler yapılardan mı kaynaklandığı araştırılmalıdır. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 2. Popliteal bölgenin palpasyonunda pulsatil bir kitle tespiti neyi düşündürür? A. Popliteal anevrizma B. Popliteal malignite D. Popliteal varis C. Popliteal lipom E. Popliteal kist AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 27
3. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri diz osteoartriti ile ilgili olarak doğrudur? I. Diz osteoartriti, sıklıkla yaşlılarda görülen, eklem kıkırdağında erozyon, eklem kenarlarında kemik hipertrofisi(osteofit), subkondral skleroz ve sinovyal membran ile eklem kapsülünde birtakım biyokimyasal değişiklikler ile karakterize dejeneratif bir eklem hastalığıdır. II. Diz osteoartriti, 75 yaş üzerindeki insanların %80 inden fazlasının etkilendiği bildirilmektedir III. Diz eklemi, osteoartritte en sık tutulan eklemlerden biridir. IV. Diz osteoartriti, sıklıkla yük taşımayan eklemlerde görülmektedir. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 4. Diz osteoartriti ile ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Özellikle obez bireylerde kilo verdirme programları nonfarmakolojik tedavi yaklaşımlarındandır. II. Yürümeye destek cihazların kullanımları, nonfarmakolojik tedavi yaklaşımlarındandır. III. Termalajanlar, nonfarmakolojik tedavi yaklaşımlarındandır. IV. Manuelterapi yaklaşımları, nonfarmakolojik tedavi yaklaşımlarındandır A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 5. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri diz osteoartritiye farmakolojik tedavi yaklaşımları ile ilgili olarak doğrudur? I. Asetaminofen II. Oral ve topikal nonsteroid antiinflamatuar ajanlar, III. İntraartiküler kortikosteroid enjeksiyonları, hyaluronat enjeksiyonları, IV. Duloxetine ve opioid analjezikler A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 28 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4.4. DİZ VE DİRSEK AĞRILARI Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,646 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,622 Ortalama Başarı %76 %91 Ön Test Son Test Ortalama Hekim Sayısı 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 - Puana Göre Dağılım 0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 30 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
31 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Tunceli Kilis Sinop Muğla Bolu Aksaray Düzce Niğde Kırşehir Isparta Muş Afyon Iğdır Van Hakkari %81 %80 %80 %80 %79 %79 %79 %79 %79 %79 %67 %67 %66 %64 %60 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Rize Tunceli Muş Van Hakkari Elazığ Gümüşhane Bolu Niğde Edirne Isparta Manisa Çorum Çankırı Kocaeli %87 %85 %85 %84 %81 %93 %93 %93 %93 %93 %93 %92 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Bingöl Aksaray Kırşehir Kilis Tunceli Afyon Hakkari Iğdır Van Kars Bitlis Karabük Batman Muş Artvin %15 %13 %13 %9 %5 %38 %36 %33 %32 %32 %31 %30 %28 %27 %26 Ön TEST SOn TEST
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.5. Artritler ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Eklem ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Korunmayı, III. Romatoid Artrit, Ankilozan spondilit ve Gut hastalıklarında ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Kas-iskelet sistem ağrıları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Kas-iskelet sistem ağrılarının çoğu (%60) yumuşak doku romatizmasına bağlıdır. II. Kas-iskelet sistem ağrılarının %30 u noninflamatuvar romatizmal ağrılara bağlıdır. III. Kas-iskelet sistem ağrılarının %10 u inflamatuvar artritlerlere bağlıdır. IV. Kas-iskelet sistem ağrıları artrit mi, artralji mi ayırt etmek gerekir. A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV 2. Aşağıdakilerden hangisi kronik monoartrit nedeni değildir? A. Tüberküloz B. Atipik başlangıçlı romatoid artrit C. Seronegatif spondiloartrit D. Maligniteye sekonder E. Akut travma AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 33
3. Birçok romatolojik hastalık başlangıç ve alevlenme dönemlerinde intermitan olarak artrite neden olabilir. Aşağıdakilerden hangisi gerçek intermitan artrite yol açan hastalıklardan değildir? A. Ailesel Akdeniz ateşi (FMF) B. Behçet hastalığı C. Palindromik romatizma D. İntermitan hidrartroz E. Septik artrit 4. Artritle birlikte karın ağrısı ve ateş atakları FMF, oral aft ve genital ülser aşağıdaki hastalıklardan hangisini düşündürür? A. Ailesel Akdeniz ateşi (FMF) B. Behçet hastalığı C. Palindromik romatizma D. İntermitan hidrartroz E. Septik artrit 5. Genellikle diz eklemlerinde ani başlayan aşırı eklem efüzyonuna rağmen hastanın fonksiyonel kapasitesini fazla etkilemeyen ve hiçbir şey yapılmasa da 3-5 gün içerisinde kendiliğinden düzelen artrit atakları olduğunda aşağıdakilerden hangisini öncelikle düşünülmelidir? A. Ailesel Akdeniz ateşi (FMF) B. Behçet hastalığı C. Palindromik romatizma D. İntermitan hidrartroz E. Septik artrit 34 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4.5. ARTRİTLER Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,584 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,549 Ortalama Başarı %78 Ön Test %92 Son Test Puana Göre Dağılım Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000-0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 36 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
Ön TEST 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Karaman Isparta Gümüşhane Elazığ Kırklareli Bingöl Sinop İzmir Osmaniye Sakarya %86 %85 %83 %83 %82 %82 %82 %81 %81 %81 77. 78. 79. 80. 81. Erzincan Batman Van Hakkari Muş %72 %72 %70 %70 %67 SOn TEST 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Bayburt Isparta Bolu Amasya Sinop Kayseri Zonguldak Adıyaman Bursa Çorum %96 %96 %95 77. 78. 79. 80. 81. Ağrı Batman Siirt Iğdır Bingöl %87 %87 %87 %87 %87 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Muş Hakkari Bartın Kastamonu Artvin Bayburt Van Denizli Kars Şanlıurfa %31 %28 %28 %27 %27 %27 %25 %24 %23 %23 * (4.5-4.7) Bu iki dersin ön test ve son testleri bir arada yapılmıştır. Bu nedenle sonuçlar her iki ders için de ortak olarak verilmiştir. 77. 78. 79. 80. 81. Siirt Sakarya Afyon Karaman Bingöl %11 %11 %11 %9 %5 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 37
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.6. El ve Ayak Eklem Ağrıları ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. El ve ayak eklem ağrıları nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. El ve el bileğinde ağrıya yol açan patolojiler, primer olarak artiküler ve periartiküler yerleşimli kas-iskelet sistemi yapılarından kaynaklanabilir. II. El ve el bileği ağrılı hastalarda, küçük kas ve eklem grupları ve karmaşık tendon ve sinir yapıları içermesi nedeniyle, hızla deformite ve kontraktür gelişimi ve fonksiyon kaybına gitme riski taşıyabilir. III. El ve el bileğinde ağrıya yol açan patolojiler, nörovasküler yapılardan kaynaklanan veya yansıyan ağrılar şeklinde olabilir. IV. El ve el bileğinde ağrıya yol açan patolojiler, travmatik ve inflamatuar hastalıklardan tümöral lezyonlara kadar çok geniş bir yelpaze içinde yer alabilir. A. I ve III B. II ve IV C. I, II, ve III D. Sadece IV E. I, II, III ve IV AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 39
2. Karpal Tünel Sendromu ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Median sinirin karpal tünel içinde sıkışması sonucu meydana gelen tablo KTS olarak adlandırılır. B. KTS, en sık 4 ila 6.dekadlar arasında ve kadınlarda sık görülmektedir. C. Etiyopatogenezde herediter predispozisyon, Vit-B6 eksikliği, nöral iskemi, persistan median arter varlığı, karpal kemiklerin kötü dizilimi, yer kaplayan oluşumlar ve el bileğinin tekrarlayıcı kötü fonksiyonel kullanımı suçlanan faktörler arasındadır. D. Gebelikte ve oral kontraseptif kullananlarda KTS sıklığında azalma olmaktadır. E. KTS ile birlikteliği olan sistemik hastalıklar arasında ise en sık diabet, hipotiroidizm, amiloidoz, sarkoidoz, akromegali, granülomatöz enfeksiyonlar, inflamatuar artritler ve kollajen vasküler hastalıklar yer almaktadır. 3. Karpal Tünel Sendromu ile olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. KTS de hastalar karakteristik olarak, median sinir innervasyon alanında (ilk 3 parmak ve 4. parmağın medial yarısı) ağrı ve paresteziden yakınırlar. B. Nokturnal parestezi tipiktir, ağrı dirsek ve omuza yayılabilir. C. Hastalar ellerini salladıklarında ya da kollarını kaldırdıklarında şikayetlerinin arttığını söylerler. Bu durum Flick işareti olarak bilinir. D. KTS tanısında en sık kullanılan testlerden Phalen testinde el bileği maksimal fleksiyona getirilerek, 60sn kadar bu pozisyonda tutulur, eğer semptomlar agreve olursa, test (+) kabul edilir. Ters Phalen ya da Buda testinde ise, el bileği maksimal ekstansiyona getirilir. E. KTS tanısında en sık kullanılan testlerden Tinel testinde, bilek volarinde median sinir üzerine taping yapılmaktadır. Median sinir innervasyon alanında parestezinin ortaya çıkması, testin (+) liğini gösterir. 40 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4. Karpal Tünel Sendromu ile olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Klinik tanı yöntemlerine ek olarak radyografi dan da yararlanılabilir. B. En duyarlı elektrofizyolojik bulgu da, radial sinir duyusal ileti hızının yavaşlamasıdır. C. Klinik tanı yöntemlerine ek olarak ultrasonografi dan da yararlanılabilir. D. Klinik tanı yöntemlerine ek olarak MRI dan da yararlanılabilir. E. Elektrodiagnostik inceleme, bilinen en iyi tanı doğrulama yöntemidir. 5. Karpal Tünel Sendromu ile olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A. Tedavi konservatif ve cerrahi olmak üzere iki ana başlık altında incelenebilir. B. Konservatif tedavide ilk basamak, aktivite modifikasyonudur. Semptomları agreve edecek hareketlerin (özellikle tekrarlı ve uzamış el bileği fleksiyon ve ekstansiyonu ile parmak fleksiyonları) tekrarından kaçınılmalıdır. C. KTS için uygulanan farmakolojik tedavi yöntemleri içerisinde ise parasetamol ilk sıradadır. D. Tedavide el bileği statik splintlerinin ilk 3 ayda kullanımının optimal sonuç verdiği bildirilmektedir. E. Semptomların şiddetine göre hastalarda sadece geceleri ya da tüm gün splintleme yapılabilmektedir. AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 41
4.6. EL VE AYAK EKLEM AĞRILARI Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 15,892 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 15,877 Ortalama Başarı %75 Ön Test %90 Son Test Ortalama Hekim Sayısı 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 - Puana Göre Dağılım 0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 42 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
43 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Bayburt Elazığ Sinop Kırşehir Isparta Düzce Amasya Yalova Kayseri Osmaniye Van Artvin Muş Afyon Hakkari %85 %82 %82 %81 %81 %80 %80 %79 %79 %79 %66 %65 %63 %58 %56 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Iğdır Van Bingöl Afyon Tunceli Niğde Isparta Osmaniye Elazığ Kilis Eskişehir Sinop Kırklareli Çorum Samsun %86 %84 %84 %83 %81 %93 %93 %93 %93 %93 %93 %93 %92 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Sinop Kırşehir Bingöl Tunceli Bayburt Hakkari Afyon Muş Artvin Ardahan Batman Rize Bartın Çankırı Denizli %14 %10 %9 %8 %8 %55 %43 %40 %37 %31 %30 %30 %30 %29 %29 Ön TEST SOn TEST
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.7. Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Eklem ağrısı nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı bilmesini, II. Korunmayı, III. Romatoid Artrit ve Ankilozan Spondilit hastalıklarında ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Romatoid Artritin prognozu ile iligili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. RA in erken tanısı ve uygun tedavisi uzun dönemde fonksiyon kaybını ve eklem hasarını azaltır. Hastalık süresi ilerledikçe eklem hasarı ve fonksiyon kaybı artar. II. Agresif tedavi edilmediği takdirde, iş kaybı, yaşam kalitesinde azalma, eklem replasmanı ve ölüme neden olabilir. III. Hastalık ilk 2 yılda genellikle eklemlerde geri dönüşümsüz hasar yapma eğilimindedir. IV. Erken tedavi iş göremezliği % 60 oranında azaltır. A. I, II ve III B. II ve III C. I, II, III, ve IV D. Sadece IV E. I, ve IV AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 45
2. Ankilozan Spondilitin ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur? I. Tüm hastalar, AS li diğer hastalar ile kendi kendine yardım grubu ile buluşmaları ve varsa hidroterapi almaları teşvik edilmelidir (Hasta kaynakları,hasta dernekleri). II. Hastalar sigarayı bırakmak için teşvik edilmelidir. III. AS ile tüm hastalar, iritisin bulguları bilmeleri ve ortaya çıkması halinde acil değerlendirmesi gerektiğinin farkında olmalıdır. IV. AS hastalar, özellikle oturma ve ayakta durma sırasında postürlerini korumaları gerektiği her zaman hatırlamaları gerekir. A. Sadece IV B. II ve III C. I, II, ve III D. I ve IV E. I, II, III ve IV 3. Romatoid Artrit ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Romatoid Artrit; dünyada en sık (popülasyonun yaklaşık % 1 i) görülen inflamatuar artrittir. II. Orta yaşlarda daha çok kadınlarda görülürken(kadın/erkek=2:1), yaş ilerledikçe bu oran 1:1 e yakın olur. III. Kadınlarda en sık 50-55 yaşlarında arasında, erkeklerde ise daha geç yaşlarda görülür. IV. Romatoid Artrit tedavisine güncel yaklaşım, erken ve agresiftir. Tedavi edilmez veya tedavi başlanmasında gecikme olması durumunda 10 yıl içinde pek çok hastada kalıcı deformiteler gelişir. A. I, II, III ve IV B. I ve III C. Sadece IV D. I ve III E. I, II, ve III 46 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4. Ankilozan Spondilitin ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur? I. Ankilozan Spondilitt e hareketyeteneklerini geliştirmek ve korumak için önemlidir II. Ev ortamında ve denetimli yatarak egzersiz programları yapılabilir. Hidroterapinin etkinliğini destekleyen kanıtlar da bulunmaktadır III. Tüm hastalara, aktif kalmaları için düzenli günlük esneme ve egzersiz programına katılmaları önerilmelidir. IV. Inflamatuvar bel ağrısı belirtileri olduğunda, non-steroid anti-enflaatuar ilaçlar (NSAIİ) kullanmaları gerektiği hatırlatıımalıdır. A. I, II, III ve IV B. I, II ve III C. Sadece IV D. I ve III E. I, ve IV 5. Romatoid Artritin klinik bulguları ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. En sık ellerde ve ayaklarda küçük eklemlerde simetrik artrit ile karakterizedir. II. 3 ten fazla şiş eklem saptanabilir. III. Bazı hastalarda asimetrik başlayıp, simetrik tutuluma doğru progresyon gösterebilir. IV. Aktif simetrik artrit < 2 haftadır. A. II ve IV B. I, II, III ve IV C. Sadece IV D. I, II ve III E. I ve III AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 47
4.7. ROMATOİD ARTRİT VE ANKİLOZAN SPONDİLİT Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,584 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 16,549 Ortalama Başarı %78 Ön Test %92 Son Test Puana Göre Dağılım Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000-0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 48 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
Ön TEST 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Karaman Isparta Gümüşhane Elazığ Kırklareli Bingöl Sinop İzmir Osmaniye Sakarya %86 %85 %83 %83 %82 %82 %82 %81 %81 %81 77. 78. 79. 80. 81. Erzincan Batman Van Hakkari Muş %72 %72 %70 %70 %67 SOn TEST 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Bayburt Isparta Bolu Amasya Sinop Kayseri Zonguldak Adıyaman Bursa Çorum %96 %96 %95 77. 78. 79. 80. 81. Ağrı Batman Siirt Iğdır Bingöl %87 %87 %87 %87 %87 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Muş Hakkari Bartın Kastamonu Artvin Bayburt Van Denizli Kars Şanlıurfa %31 %28 %28 %27 %27 %27 %25 %24 %23 %23 * (4.5-4.7) Bu iki dersin ön test ve son testleri bir arada yapılmıştır. Bu nedenle sonuçlar her iki ders için de ortak olarak verilmiştir. 77. 78. 79. 80. 81. Siirt Sakarya Afyon Karaman Bingöl %11 %11 %11 %9 %5 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 49
MODÜLDEKİ DERSLERİN HEDEFLERİ VE ÖN TEST-SON TEST SORULARI 4.8. Hiperürisemi ve Gut ÖĞRENİM HEDEFLERİ Bu dersin sonunda aile hekimlerinin; I. Hiperürisemi nedeniyle başvuran kişiye yaklaşımı, II. Gut hastalığında ayırıcı tanı, tedavi, takip ve sevk kriterlerini bilmeleri ve uygulamaları hedeflenmiştir. ÖRNEK SORULAR 1. Hiperürisemi ve gut ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Gut, tekrarlayan ürolithiasiz, iş gücü kaybı, artmış miyokard infaktüsü riski ve yaşamı süresini kısaltması nedeniyle önemlidir. II. Ürat seviyesinin artması, metabolik sendrom prevalansını artırmaktadır. III. Yaşlanmakla birlikte hiperürisemi sıklığı artar. IV. Gut tipik olarak orta yaşlı erkeklerde başlayan, günümüzde ileri yaşlarda da gittikçe artan prevalansa sahip bir hastalıktır. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 2. Akut Gut atağında ilaç kullanımı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A. Kolşisin genellikle oral olarak verilir. B. Oral kullanımda 0.5 mg lık drajelerden her saat başı ya da 2 saat ara ile verilir. C. Eklem bulguları rahatlayıncaya ya da bulantı, kusma, diyare gibi yan etkiler ortaya çıkıncaya dek aynı dozda(maksimum doz 8 mg/ gün dür) sürdürülür. D. Akut Gut Artriti genellikle kolşisinin etkili dozu verildikten sonra en erken 1 hafta içinde geriler. E. Kolşisinin terapotik dozu toksik dozuna yakın olduğu için alınan yanıta göre doz ayarlaması yapılır. AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 51
3. Akut Gut Artriti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A. Birinci atak erkekte >30, kadında >50 yaşta görülür. B. 30 yaşından erken görülen atak durumunda enzim defekti düşünülmelidir. C. Birinci atak >%80 tek eklem ve genellikle I. MTF de (podagra) dır. D. Ayak bileği, topuk, diz, el bileği, parmaklar ve dirsek, tutulabilen diğer eklemlerdir. E. Genç erkeklerde heberden nodüllerinin üzerinde gut artriti olabilir. 4. Akut Gut Artriti ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? A. Enfeksiyon hastalığına benzer kliniği olabilir. B. Atak genellikle sabah ortaya çıkar. Eklem kızarık, sıcak ve çok duyarlıdır. C. Tedavisiz 1-2 günde hafifler, genellikle 7-10 gün, en geç 3 hafta (şiddetli ataklar) da düzelir. D. Sıklıkla selülit ya da lenfanjiti taklit edebilir. E. Hepsi 5. Akut Gut Artriti ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur? I. Akut monoartrit, hiperürisemi ve kolşisine dramatik cevap gut tanısı için en önemli kriterlerdir. II. Septik artrit dışlanmalıdır. Ayrıca psödogut, eritema nodozum, serum hastalığı ve ailevi akdeniz ateşi gibi hastalıkların da kolşisin tedavisine yanıt verdiği unutulmamalıdır. III. Akut gut atağı bazı etkenler (Diüretik tedavi, Heparin uygulaması, siklosporin ve düşük doz Salisilat tedavisi travma, alkol kullanımı, cerrahi girişimler, kanama, soğuğa maruziyet ve radyoterapi )tarafından tetiklenebilir. IV. Akut gut artriti tanısı ürik asit düzeylerine bakılarak konur. A. I ve III B. II ve IV D. Sadece IV C. I, II, ve III E. I, II, III ve IV 52 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
4.8. HİPERÜRİSEMİ VE GUT Ön Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 13,848 Son Teste Katılan Aile Hekimi Sayısı : 13,688 Ortalama Başarı %75 Ön Test Son Test Puana Göre Dağılım Ortalama Hekim Sayısı 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000-0 Puan 3 Puan 6 Puan Ön Test Son Test Yüksek Düşük 54 4. Modül: Kas ve Eklem Hastalıkları
55 AHUZEM Etkinlik Değerlendirme Raporu 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 77. 78. 79. 80. 81. Osmaniye Düzce Elazığ Isparta Sinop Edirne Çorum Niğde Kırşehir Bilecik Erzincan Muş Hakkari Kars Ağrı %84 %83 %83 %82 %82 %81 %81 %80 %80 %80 %63 %62 %61 %60 %57 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Şırnak Hakkari Ağrı Erzincan Van Bayburt Eskişehir Sinop Niğde Muğla Elazığ Çorum Manisa Kırklareli Osmaniye %90 %89 %88 %86 %86 %100 %97 %97 %96 %96 %96 %96 %96 %96 %96 77. 78. 79. 80. 81. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Elazığ Kırşehir Bilecik Düzce Osmaniye Ağrı Kars Artvin Hakkari Bayburt Muş Bitlis Erzincan Afyon Iğdır %16 %16 %16 %14 %14 %54 %50 %47 %46 %45 %45 %40 %38 %38 %36 Ön TEST SOn TEST