İçindekiler Önsöz 7 Kısaltmalar 19 A Açık Oylama 21 Açıklama Hakkı 23 Ad Cetveli/Ad Deften 24 Adalet Komisyonu 25 Aday 25 Af 27 Alt Komisyon 29 Amaç Maddesi 29 Ana Muhalefet Partisi 29 Anayasa 30 Anayasa Değişikliği 32 Teklif Yetkisi 33 Gerekçe Şartı 34 Değiştirilemeyecek Hükümler 35 Komisyonda Görüşme 35 Genel Kurulda Görüşme ve Oylamalar 38 Oylama 41 Cumhurbaşkanınca Onay 43 Anayasa Komisyonu 47 Anayasa Mahkemesi 47 Anayasa Mahkemesine Başvuru (iptal Davası) 50 Anayasa ve Adalet Komisyonu Üyelerinden Kurulu Karma Komisyon 52 Anayasal Çoğunluk 53 1/3 Çoğunluk 54 2/3 Çoğunluk 54 3/5 Çoğunluk 54 3/4 Çoğunluk 55 Anayasanın Üstünlüğü İlkesi 55 Anayasaya Uygunluk 55 And İçme/Yemin 57 Antlaşma/Andlaşma 58 Ara - Oturumlar Arasında 59 Ara Seçim 60 Ara Verme 61
10 Türk Parlamento Hukukunun Temel Kavramları Araştırma Merkezi 62 Arşiv 63 Asker Gönderme Tezkeresi 64 Avrupa Birliği Uyum Komisyonu 70 Bakan 71 Bakanlar Kurulu 72 Basın 75 Basın Locası 76 Basınla İlişkiler Kurulu 76 Basımevi 77 Basit Çoğunluk 77 Başbakan 77 Başkan 78 Başkanvekili 78 Başkanlık Divanı 79 Başkanlık Divanı (Komisyonlar) 83 Başkanlık Kürsüsü 84 Başkanlığın Genel Kurula Sunuşları 84 Başlangıç (Dibace) 87 Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu 90 Bent 90 Birleşik Oy Pusulası 90 Birleşim 91 Bütçe Kanunu ve Görüşmeleri 93 C Cumhurbaşkanı 95 Cumhurbaşkanının Kanunları Geri Gönderme Yetkisi 97 Cumhurbaşkanının Seçimi 99 Cumhuriyet Senatosu 104 Cümle 105 ç Çalışma Gün ve Saatleri 107 Çekimser 108 Çerçeve Kanun 109
içindekiler Çerçeve Madde 110 Çevre Komisyonu 110 D Daimi Komisyon 113 Danışma Kurulu 114 Değişiklik Önergesi 122 Deklarasyon 127 Devamsızlık Cetveli 128 Devir (Söz Sırası) 131 Dışişleri Komisyonu 131 Dibace 132 Dilekçe Hakkı 132 Dilekçe Komisyonu 133 Dilekçe-İnsan Haklarını İnceleme Karma Komisyonu 135 Dinleyici 135 Disiplin Cezaları 136 Doğrudan Gündeme Alınma Önergesi 137 Dostluk Grubu 140 Dokunulmazlık 141 Dönem 141 Dönemsel Kurallar 141 E Egemenlik 143 Ek Madde 144 Elektronik Cihazla Oylama 144 Erken Seçim 145 Ertelemek 147 Esas Komisyon 147 Esas Numarası 149 F Fıkra 151 G Geçen Tutanak Hakkında Konuşma 153 Geçici Bakanlar Kurulu 153
12 Türk Parlamento Hukukunun Temel Kavramları Geçici Başkan 1 5 5 Geçici Başkanlık Divanı Geçici Komisyon Geçici Madde Gelen Kâğıtlar Listesi Genel Gerekçe Genel Görüşme Genel Kurul Genel Kurul Gündemi Genel Kurul Salonu. 170 Genel Seçim 172 Genel Sekreter 172 Gensoru P, 177 Gerekçe Geri Çekme / Geri Alma (Tasarı/Teklif, Tezkere, Önerge, Soru) 1 7 8 Gider Artırıcı veya Gelir Azaltıcı Önerge l o t,... 183 Giriş Kartı Gizli Oylama '... 186 Görev Suresi 187 Görüş Alma/Görüş Bildirme Görüşmelere Devam Önergesi 188 189 Grup/Siyasi Parti Grubu 191 Grup Başkanvekili 192 Gündem Dışı Konuşma 195 Gürültü Güvenlik H P.. 196 Güvenoyu Halkoylaması/Referandum Havale/Komisyona Havale 197 Güvensizlik Önergesi Havaleye İtiraz Hazırlık Komisyonu Hükümet Temsilcisi Hükümet Programı Hükümsüz (Kadük) Hükümsüz Sayılan ve Sayılmayan İşler Listesi (Kadük Bülteni) 155 İDİ İDİ 1R2 _ 208 210
içindekiler 13 I Islahat Fermanı (18 Şubat 1856) 2 1 3. 215 bare çişleri Komisyonu çtüzük/dâhilî Nizamname 215 dare Amiri, _. 219 lan Tahtası 220 Iga/Yürürlükten Kaldırma a 221 Ik Toplantı mza Sahibi e 224 mza Sayısı 2 2 5 nsan Haklarını İnceleme Komisyonu 228 stıfa, _, 229 şaretle Oylama vedilikle Görüşme.,., 232 zınlı Sayılma 235 Kadük K (Bakınız Hükümsüz) Kadük Bülteni (Bakınız Hükümsüz Sayılan ve Sayılmayan İşler Listesi) 235 235 Kalkınma Planı 237 Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu.240 Kanun n T 243 Kanun Dılı 243 Kanun Hükmünde Kararname Kanun Numarası 247 Kanun Tasarısı Kanun Teklifi 249 Kanunlar Dergisi..222 Kanunlar Külliyatı 2 5 0 Kanun-i Esasi (1876) 2 5 0?R1 Kapalı Oturum 252 Kapanış 254 Kapatma Önergesi Kapsam Karar (TBMM Maddesi Kararı) 2 5 5
Türk Parlamento Hukukunun Temel Kavramları Karar Yeter Sayısı Karma Komisyon 2 6 5 Kâtip Üye 2 6 5 Kavas 2 6 7 Kınama Cezası 267 Kısım 268 Kıyafet 268 Kod Kanun 69 2 Komisyon 69 2 Komisyon Başkanı 270 Komisyon Gündemi 272 Komisyon Metni 272 Komisyon Raporu 272 Komisyon Toplantısı 275 Komisyona Üye Seçimi 276 Komisyonun Temsili 279 Komisyonun Yetkileri 280 Komisyonlar Bülteni 281 Konuşma (Genel Kurulda Söz Alma) 282 Konuşma (Genel Kurul'da Konuşabilecek Bürokratlar) 289 Konuşma Süresi 290 Konuşma Üslûbu 293 Kulis 294 Kuvvetler Ayrılığı İlkesi 294 Kürsü 295 Kütüphane ve Dokümantasyon Hizmetleri 296 L Loca 299 M Madde 301 Madde Başlığı 302 Madde Gerekçesi 303 Meclis Araştırması 303 Meclis Başkanı 309 Meclis Başkanının Tarafsızlığı 312 Meclis Başkanvekili 315 Meclis Başkanı, Kâtip Üyeler ve Kürsü Görevlilerinin Genel Kurula Giriş Töreni 317
içindekiler 15 317 Meclis Soruşturması 322 Meclis-i Ayan ' 322 Meclis-i Mebusan 323 Meclis-i Umumi 323 Meclisin Feshi 324 Meclisten Geçici Olarak Çıkarma Cezası Meşrutiyet 3 2 5 Milletvekili 3 2 7 Milletvekili Seçilme Yeterliliği Milletvekilliğinin Başlaması 3 3 Q Milletvekilliğinin Düşmesi Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Milli Marş 3 3 6 Milli Savunma Komisyonu 3 3 Muhalefet Şerhi O Mükerrer Madde Olağanüstü Toplantı 339 Oy Pusulası 3 5 2 Oy Sayımı 3 5 3 Oylama 3 53 Oyunun Rengini Belirtmek Üzere Konuşma 355 336 3oo Ö Öncelikle Görüşme 357 Önerge 358 Önerge Sahibi 358 Öngörüşme 359 Özel Gündem 359 Özgeçmiş (Hal Tercümesi Varakası) 360 Parlamento- Meclis 3 6 1 Parlamentolar Arası Birlik 3 6 1 Parti Disiplini 3 6 2 Plan ve Bütçe Komisyonu 3 3
16 Türk Parlamento Hukukunun Temel Kavramları R Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Üyelikleri İçin Seçim 3 6 5 Referandum Resmi Gazete 3 6 7 S Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu 3 7 1 Salt Çoğunluk 3 7 1 Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu 373 Sataşma 3 7 3 Saygı Duruşu 375 Sayıştaya Üye Seçimi 376 Seçim 3 7 8 Seçim Dönemi 3 7 8 Seçim Kararı 379 Seçimlerin Geriye Bırakılması 380 Seçimlerin Yenilenmesi 3 8 u Sened-i İttifak 3 8 2 Sıra Sayısı 3 8 3 Sine-i Millete Dönmek 3 8 6 Somut Norm Denetimi 3 8 8 "Son Söz Milletvekilinindir" Kuralı 9 3 8 Soru '. 389 Soru-Cevap İşlemi 90 3 Soru Önergesi 90 3 Soyut Norm Denetimi 91 3 Söz Sırası 391 Söz Söylemekten Yasaklama 392 Sözcü 393 Sözlü Soru 394 Stenograf 400 T Tali Komisyon 403 Tanımlar Maddesi 404 Tanıtıcı Belge 405 Tanzimat Fermanı (Gülhane Hattı Hümayunu) 1839 405 Tasnif Komisyonu 4 0 6
içindekiler _. 406 Tatil T... 407 Teamül Tekabbül/Tekeffül Temel Kanun Temsii ;;z 4i 3 Tezkere Toplam Uye Sayısı Toplantı Yeter Sayısı " Torba Kanun Tutanak ' 4 1 9 Tutanakta Düzeltme. 420 Tutanak Dergisi Tutanak Fihristi u ~ " ~ ~ ~ ~ ~ ~ " " " 427 Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı Uluslararası Komisyonlar 429 Usul Hakkında Görüşme Uyarma Cezası ü,....433 Üye Tamsayısı V 7~~ ' 435 Vekil,,, A 435 Vekâlet 435 Vekâleten Oy Y Yabancı Konuk Yaka Kartı 4 3 8 439 Yarım Kalan İşler 439 Yasama Bağışıklığı Yasama Dokunulmazlığı.» 439 " 443 Yasama Dönemi Yasama Günü/Toplantı Günü 4 4 4 Yasama İşlemi Yasama Kistti n 410 414 ' 444 446
Türk Parlamento Hukukunun Temel Kavramları, - 447 Yasama Sorumsuzluğu Yasama Uyumsuzluğu 4 4 9 Yasama Yetkisi 4 5 2 Yasama Yetkisinin Asliliği 4 5 3 Yasama Yetkisinin Devredilmezliği 4 5 4 Yasama Yetkisinin Genelliği 4 5 5 Yasama Yılı 455 Yazılı Soru 4 5 5 Yemin ; 4 5 6 Yeni Madde İhdası 456 Yeniden Görüşme (Tekrir-i Müzakere) Önergesi 457 Yerel Seçim 463 Yerinden Konuşma 463 Yoklama 463 Yönetmelik 465 Yüce Divan 467 Yürürlük 468 Yürütme Maddesi 470 z Ziyaretçi 473 TABLOLAR Tablo 1: 1983 Yılından Bugüne Başkanlık Divanı Üyeliklerinin Siyasi Parti Grupları Arasında Dağılımı 475 Tablo 2: Türkiye Cumhuriyet Cumhurbaşkanları 477 Tablo 3: 1983 Yılından Bugüne Genel Kurulda Okunan Deklarasyonlar 478 Tablo 4: 1983 Yılından Bugüne Disiplin Cezası Alan Milletvekilleri 482 Tablo 5: 1920'den Bugüne Türkiye Cumhuriyeti Hükümetleri 485 Tablo 6: Kapalı Durumu Devam Eden Birleşimler 487 Tablo 7: Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanları 492 Tablo 8:1983 Yılından Bugüne Olağanüstü Toplantılar 494 Tablo 9: Genel Kurulda Konuşan Yabancı Devlet Adamları 497 Tablo 10: 23 Nisan 1920'den Bugüne Yasama Dönemleri ve Yılları 498 Tablo 11: Dönemler İtibariyle Yeniden Görüşme Yapılan Tasarı ve Teklifler 502 Tablo 12: Yürürlük Maddelerine İlişkin Farklı Düzenlemeler 504 Kaynakça 509 Kavramlar Dizini 5 1 5