ATLAS ALGICI İLE ARAŞTIRMALAR

ATLAS ALGICI İLE ARAŞTIRMALAR (proje,veri analizi,etkinlik,shift) Orhan Çakır Ankara Üniversitesi ATLAS Grubu IZYEF 2013

ATLAS ALGICI Boyutlar ~20 mx 44 m Süperiletken solenoid icinde (2T) iç algıç izleyici ( η <2.5) EM kalorimetre Hadronik kalorimetre Muon spect. 2

Temel Bilimde Yeni Bir Çağ LHCb CMS ATLAS Proton-proton (p-p) ve kurşun çekirdekleri (Pb-Pb) çarpışmalarında yeni enerji öncüsü ALICE LHC halkası: 27 km çevre 3

Bilimsel Başarı: (Büyük patlamadan sonra evreni en ilk anları anlamak) Büyük Patlama WMAP 13.7 Milyar Yıl 10^28 cm Bugün 4

Boyutlar Büyük Patlama Proton Atom Radius of Earth Earth to Sun Galaksilerin yarıçapı Evren LHC Super-Mikroskop Parçacık Fiziği, Astrofizik ve Kozmoloji arasında kesişimi artırır, büyük patlamadan sonra evrenin ilk anlarında fizik yasalarını çalışır. Hubble AMS ALMA cm VLT 5

Parçacık Fiziği ve Uygulamada Yenilikler Temel bilim ve anahtar teknolojik gelişmeler arasında arabirim oluşturur CERN Görüntüleme Portekiz'de yeni görüntüleme sistemi için klinik deneme (ClearPEM) PET Tarayıcı Teknolojileri ve Yenilikler Uygulamalar Nanoteknoloji Femtosaniye lazerler Pikosaniye algıçlar Parçacık demetlerinin hızlandırılması Parçacıkların algılanması Büyük-ölçek hesaplama (Grid) 6

CERN Deneylerine Katılım Türkiye çoğunlukla LHC 'deki ATLAS ve CMS deneylerine katılmaktadır. Son zamanlarda ALICE ve LHCb deneylerine de katılım sağlanmıştır. (İnsangücü, donanım katkısı, kurulum, işletim, hesaplama ve fizik analizleri) LHC Ankara Universitesi Grup lideri: O.Çakır (12 üye) ve Boğaziçi Üniversitesi Grup lideri: E.Özcan (15 üye) Ortadoğu Teknik Üniversitesi Grup Lideri: M.Zeyrek (17 üye) ve Çukurova Üniversitesi Grup Lideri: G.Önengüt (25 üye) ve 1997: Bilimsel ve Teknik İşbirliği Anlaşması(AU) Boğaziçi Üniversitesi 2002: ATLAS ve CMS Deneyleri için MoU (M&O) Grup Lideri: E.Gülmez (9 üye) 2012: ATLAS ve CMS Deneyleri için MoU (M&O) İstanbul Teknik Üniversitesi Grup Lideri: K.Cankoçak diğer etkinlikler: (12 üye) CERN'deki LEP deneylerine katılım (1990-2000) CLIC fizik dedektör çalışmaları ve CTF3 işletim çalışmaları (2004-) LHeC çalışmalarına katılım (2008-) Yeni deneylere katılımlar... 7

8

ATLAS ÜYELİĞİ Mutabakat Zaptı - ATLAS M&O için MoU * MoU 1997 (AU-CERN) * M&O için MoU 2002 (TUBITAK-CERN) * M&O için MoU 2012 (TAEK-CERN) Üye Sayısı (2012) Ankara Üniversitesi: 6 PhD üye Boğaziçi Üniversitesi: 6 PhD üye TAEK Cat A Ödemeleri (2012): ATLAS 119 000 CHF CMS 274 774 CHF 9

TDR ATLAS AlgıcıATLAS Çalışmaları (1999) ATLAS TDR'daki katkımız (1999) * Fourth generation quarks - bölüm 18, s.663 * Search for excited quarks - bölüm 21, s.925 10

ATLAS Dedektörü (yapım ve test aşaması) ATLAS TDAQ katkımız: ATLAS dedektörünün tetikleme ve veri toplama sisteminin 'preseries' deney ortamında yapılan çalışmalar, ATLAS TDAQ son sistem ihtiyaçlarının belirlenmesini ve sistem parametrelerinin iyileştirilmesini sağlamıştır. Kurulan TDAQ sisteminin ATLAS deneyi için gerekli performansı sağladığı gösterilmiştir. ROS+EB+L2 Çalışmaları. (E. Ertörer, YL Tezi 2006) 11

Benzetim Çalışmaları Search for Excited Electrons with ATLAS at LHC: Z,W decay O. Cakir, C. Leroy and R. Mehdiyev, ATL-PHYS-2002-014 Search for Excited Electrons with ATLAS at LHC O. Cakir, C. Leroy and R. Mehdiyev, ATL-PHYS-2001-015 Excited Quarks at LHC: W/Z+Jet Channel O. Cakir, C. Leroy and R. Mehdiyev, ATL-PHYS-2000-030 Excited Quarks at the LHC: Double Jets Channel O. Cakir, C. Leroy and R. Mehdiyev, ATL-PHYS-99-024 A search for excited quarks at the CERN LHC O. Cakir and R. Mehdiyev, ATL-PHYS-99-002 Anomalous Single top quark Production at the CERN LHC, O. Cakir and SA Cetin, ATL-PHYS-2004-016, J.Phys.G:Nucl.Part.Phys. 31 No 1. 12

Benzetim Çalışmaları The E6 inspired isosinglet quark and the Higgs boson SN-ATLAS-2007-066 S. Sultansoy, G. Unel Search for E6 isosinglet quarks in ATLAS SN-ATLAS-2006-056 R. Mehdiyev, S. Sultansoy, G. Unel, M. Yilmaz Search for 4th family quarks with ATLAS detector ATL-PHYS-PUB-2007-018 E. Ozcan, S. Sultansoy, G. Ünel; The down type isosinglet quarks in ATLAS SN-ATLAS-2007-067 R. Mehdiyev, A. Siodmok, S. Sultansoy and G. Ünel, also available from arxiv:0711.1116... 13

Analiz Çalışmaları Exotics/DBX grubuyla u4u4 üretimi analiz çalışmaları (O.Cakir, S.Kuday, M.Sahin) Exotics/DBX grubuyla ağır kuark karşılaştırma (E.Akyazı, Doktora Tezi) ME yöntemi ve SUSY grubuyla slepton RPV analiz çalışmaları (S.Kuday) Yeni ağır kuarkların çift üretimi MC çalışmaları, 7 TeV ve 8 TeV verilerinin D3PD analizi için DBXA yazılımı kullanılması, lepton+jets son durumunun analizi (M.Sahin) *MC signal datasets: mc12_8tev.158630.pythia8_* *MC background: ttbar/singlet/dibosons/zjets/wjets/wh *Data: data12_8tev.period* 14

Ağır Kuark Üretimi 15

Snötrino RPV RPV bağlaşım sabitleri λ ve λ a, LHC de 7 TeV için 10^( 3) mertebesinde sınırlamalar getirilebilmektedir. 16

Snötrino' RPV Kuday2012 Kuday2012 17

Arkaplan ve Analiz (eµ+x) 18

Higgs Bozon Higgs potansiyeli 19

Higgs Bozon Özellikleri Higgs bağlaşımları Higgs sinyali ve kütlesi 20

ATLAS Deney Sonuçları - 1 21

ATLAS Deney Sonuçları - 2 22

ATLAS Deney Sonuçları - 3 23

ATLAS Publication Drafts Comments ATLAS-EXOT-2012-22-002-COMMENT-005 Comment No. 5 on draft ATLAS-EXOT-2012-22-002 Orhan Cakir (orhan.cakir@cern.ch) ; 15 Jul 2013 Dear Editors, I have some comments on the draft ATLAS-EXOT-2012-002 V2: Line 61: M_th should be defined before its use Line 82: "... and 0.005 for q=d." should be removed, since it is already defined in the paranthesis. Line 83-84: a clear explanation can be given, instead "...all flavors of excited quarks...", I think, here we mean u* and d*. Line 325: correction of this sentence is needed. For example what is 5%? [...] Response from the reviewers : (from Teresa Michelle Spreitzer Sat Aug 3 01:52:48 2013): Dear Orhan Thank you for reading our second draft carefully. Please find our responses below. Line 61: M_th should be defined before its use >>> Response: Done Line 82: "... and 0.005 for q=d." should be removed, since it is already defined in the paranthesis. >>> Response: Done Line 83-84: a clear explanation can be given, instead "...all flavors [...] ATLAS-SUSY-2012-10-001-COMMENT-006 Comment No. 6 on draft ATLAS-SUSY-2012-10-001 Orhan Cakir (orhan.cakir@cern.ch) ; 14 Jun 2012 Nice results, I expect it to be published. My comments are below: in Line 48 there can be two references one for CDF [18] and other for ATLAS [19]. It can also be useful to mention what was previous results by two collaborations. Figs. 3-6 are attached but they are not referenced. in line 507 reference to arxiv paper is not complete and this is not needed. in line 508 arxiv no not necessary. Because they are published. in [...] Response from the reviewers : (from Tom Barber Tue Jun 19 14:02:31 2012): Dear Orhan, Thanks for your comments! Please find the answers to your comments below. Many thanks, Tom (for the editors) Iin Line 48 there can be two references one for CDF [18] and other for ATLAS [19]. It can also be useful to mention what was previous results by two collaborations. We will split the references. For the previous results, the limits are shown [...] ATLAS-EXOT-2010-01-002-COMMENT-011 Comment No. 11 on draft ATLAS-EXOT-2010-01-002 Orhan Cakir (orhan.cakir@cern.ch) ; 12 Aug 2010 Dear Editors, I read the second version of the paper on "excited quark searches". Finalizing the paper timely is very important. However, some important comments can be applied quickly. My comments and suggestions concerning the q* searches with ATLAS are following: the reference for our paper is the most relevant one (it is missing!) it could be replaced in the current reference list after ref. [3] as ref. [4]: "Excited Quarks at the LHC:Double jets channel, O Cakir, C. Leroy [...] Response from the reviewers : (from Erez Etzion Fri Aug 13 11:50:13 2010): ====================================================================== Thank you very much for reading the draft and providing comments. Our responses are below. Sincerely, dijet resonance search PRL authors and Editorial Board ====================================================================== Orhan Cakir (orhan.cakir@cern.ch) Date of comment 12 Aug 2010 Note Dear Editors, I read the second version of the paper on "excited quark searches". Finalizing the paper 24 timely is very important. However, some important comments can be applied quickly. My comments and suggestions concerning the q* [...]

ATLAS ÇALIŞMALARI T/DAQ çalışmalarına katkılar Lisansüstü öğrenciler çalışmalarda bulundu ve tez hazırladı Tier-2 merkezi CERN/LCG ve ULAKBIM/TrGrid grüşmeleri yapıldı TAEK-CERN mutabakat zaptı (Hesaplama MoU-2008) İşletim görevleri Hesaplama shiftleri (sınıf-1) Uzaktan shiftler (sınıf-2) Makale inceleme Physics/Exotics grubu, Higgs ve SUSY grubu çalışmaları Yazılım Physics/Exotics grubu,ile analiz programı katkıları Fizik çalışmaları (1997-) 2010'a kadar: deneyin fizik programı (TP, TDR) 2010'dan sonrası: simulasyon ve deneysel verinin fizik analizi 25

TAEK ATLAS Projeleri * (2007-2010) CERN-ATLAS Deneyinde Detektör Fenomenoloji ve Veri Analizi Çalışmaları - Proje No: CERN-A5.H2P101-7 (üyeler: doktoralı 17, öğrenci 16) kullanılan toplam bütçe ~700.000 TL Proje Yürütücü: Prof. Dr. Engin Arık (2007) (uçak kazası 30 Kasım 2007 bilim şehitlerimizi saygıyla anıyoruz) Yürütücü: Prof.Dr. Serkant Ali Çetin (2008-2010) * (2011-2015) CERN-ATLAS Deneyinde Veri Alımı ve Veri Analizi, Detektör, Tetikleme ve Veri Akış Sistemlerinin İşletilmesi ve Yükseltilmesi Proje No: 2011TAEKCERNA5.H2.P1.01-19 (üyeler: doktoralı 15, öğrenci 11) - İş paketi 47 - Bütçesi ~ 4.600.000 TL Proje Yürütücü: Prof.Dr. Serkant Ali Çetin 26

Ankara Üniversitesi ATLAS Grubu (2013) * Prof.Dr. Orhan Çakır (AU) (team leader) * Prof.Dr. Saleh Sultansoy (TOBB) * Prof.Dr. Abbas Kenan Çiftçi (AU) * Doç.Dr. Rena Çiftçi * Doç.Dr. Hatice Duran Yıldız (AU) * Doç.Dr. İlkay Türk Çakır (TAEK) * Yrd.Doç.Dr. Metin Yılmaz (GU) * Yrd.Doç.Dr. Mehmet Şahin (UÜ) * Dr. Sinan Kuday (AU-HTE) + yeni katılacak üyeler 27

Qualification 2010-2013 Dr. Sinan KUDAY (Ankara Üniv.) (Distributed Computing. Computing Operations. Support for ATLAS operations at Tier-1/2s. Help ATLAS users of Tier-1/2 sites by assuring proper communication between ATLAS central computing organisation and site managers; local user support. CERN, 2010-2011). Yrd.Doç.Dr. Mehmet ŞAHİN (Uşak Üniv.) (TDAQ. TDAQ Evaluation and characterisation of event recording performance and online recovery capabilities of the SFO system in the context of the overall TDAQ Dataflow evolution programme for LS1, CERN, 2013-2104). 28

ATLAS Görevleri Sınıf 2/3 Görevler Sınıf 1 Görevler CERN'de ATLAS kontrol odasında ve Sınıf 2: ek shift, uzaktaki enstitüde tutulan shiftler, Point-1 de Tier-0 / bilgisayar shiftleri, hazırads shiftleri çağrı shiftleri Sınıf 3: (FTE), sistemler üzerinde uzmanların işletim görevleri, veri hazırlama, hesaplama, yazılım 29

Enstitülerinin Shift Görevleri (ATLAS) 30

Enstitülerin Shiftlere Katkıları (ATLAS) Kırmızı: <%50 ; Sarı: %50-%80 ; Yeşil: >%90 31

CERN Projelerinde Karşılaşılan Durumlar Yurtdışı yevmiyelerin %50 azaltılmış olarak verilmesi Uzun süreli ziyaretlerde daha başka kesinti yapılması CERN dışında çalıştay/kongre etkinliklerine katılım için destek verilmemesi Kabul edilmiş projelerde sürekli ek koşulların / kriterlerin getirilmesi CERN projelerinin sadece seyahat desteği ve M&O ödemeleri içermesi: donanım ve altyapı için başka projelere ihtiyaç duyulması, misafir bilim insanı davet edilememesi. Yukarıdaki durumların çözülmesi gerekmektedir. Bundan başka, insangücü desteği olarak lisans öğrencileri (son sınıf) de projelere dahil edilebilirse CERN'de staj yapma imkanı da sağlanabilir. CERN'de düzenlenen yaz/kış okullarına öğrencilerin etkin katılımı sağlanabilir. Bu öğrencilerin projelerde katkı yapmaları sağlanabilir. 32

Proje Kapsamında Çalışmaların Değerlendirilmesi M&O İçin Üye Listeleri (bir per-deg modeli) Kriterler uygulamaya başlamadan once üyelere bildirilmesi sürecin takip edilmesi Faaliyetler araştırma faaliyetleri destekleyici etkinlikler servis işleri Değerlendirme değerlendirme ve güncellemelerin yapılması 33

ATLAS fizik hasatından ne öğrendik? Keşfedilen Higgs-benzeri bir bozon, SM Higgs bosonu ile çok uyumlu. Standart Modelin durmaktadır. tahminleri sağlam Yapılan çabalara rağmen SM ötesinde yeni fizik bulunamamıştır. Daha iyi haber şimdi geliyor: halen keşfedilecek birçok alan var, birçok gizem bulunmakta ve özellikle yüksek enerjide yeni çarpışmalar 2015'de beklenmektedir. 34

+ 35