SavronQ9-Tank Savel Tank Otomasyonu
SavronQ9-Tank 1.Programın Çalıştırılması 1.1.Manual veya Otomatik Çalıştırma SavronQ9 programı 2 türlü çalıştırılabilir. Bunla otomatik ve manual olarak. Manual çalıştırmada program tıklandıktan sonra Ayarlar ve Portlar tıklanmalıdır. Açılan porlar penceresinde güncelleme yapılmayacaksa OK butonuna tıklanır. Daha sonra ana programda kayan yazı şeklinde geçen Başlamak için Tıklayınız şeridi tıklanarak program çalıştırılmış olur. Aşağıda anlatılacak olan Tank Prob Port Ayarlarının yapılabilmesi için program manual konumda olması şartır. Bütün gerekli port ayarları yapıldıktan sonra programı otomatik konuma alma tavsiye edilmektedir. Programın otomatik konumda çalışması direk program açıldığı zaman çalışması anlamına gelir. Otomatik konumda olan programda Port Ayarları formuna girilemez. Otomasyonun çalışma modelini belirlemek için programın kurulu olduğu klasör içindeki dbayar.mdb Access Database dosyası çalıştırılmalıdır. Bu dosya ve klasörü aşağıda göründüğü gibidir. Dosya açma şifresi savel9598 dir. Program açıldıktan sonra sol taraftaki tablolar altında yer alan database_set tablosu tıklanarak tablo açılır. Görünüm aşağıdaki gibi olacaktır. Tabloda yer alan otomatik_acma bölümü 0 yapılırsa program manual konuma 1 yapılırsa program otomatik konuma geçer. Manual konumun asıl kullanılma amacı aşağıda detaylıca anlatılacak olan port ayarlarının yapılması içindir. Bu ayarlardan sonra otomatik konuma geçirilmesi kullanıcı açısından avantajlı olacaktır. 1.2.Dil Seçimi Yukarıda detaylıca anlatılan bu tablodan (database_set) dil seçiminide yapabiliriz. Q9dil kısmına en yazarsak program dili ingilizce tr yazarsak program dili türkçe olur. 2
2.Tank Probe Port Ayarları Tank otomasyonunun çalışması için yapılması gereken ilk şey kullanılacak probların otomasyona tanıtılmasıdır. Burada 3 probun tanımlama işlemleri gösterilecektir. Bu problar sırasıyla Rochester, Start Italiana ve HSM dir. Bu prob ayarlarının yapılması için Program çalıştırıldıktan sonar Ayarlar ve Port Ayarlar seçilir. Aşağıdaki gibi genel görüntü oluşacaktır. Burada Tank prob ayarları RS232 veya ETHERNET bağlantı olarak tanımlanabilir. RS232 bağlantı için TANK PORT bölümü, ETHERNET bağlantı için TANK PORT-TCP/IP bölümü kullanılacaktır. 2.1.Rochester probun tanıtılması Rochester prob şamandıra mantığında çalışan bir ürün olup görünümü aşağıdaki gibidir. Rochester probları Akaryakıt tanklarına dikey olarak montaj yapılır. Bu problardan gelen kablo 3 telli olup +VDC, GND ve Sinyal uçlarıdır. Rochester Transmitterın bağlantı uçları aşağıdaki gibidir. 3
Tank üzerine monte edilmiş rochester probdan bu 3 kablo hattı merkeze taşınır. Merkezle tankın arası azami 150m olacak şekilde montaj yapılamalıdır. Merkeze gelen kablo hattı LGAS kontrol ünitesine girilmelidir. LGAS kontrol ünitesine en fazla 3 tane rochester prob bağlanabilir. Eğer prob adedi fazlaysa LGAS kontrol ünitesi sayısı artırılmalıdır. LGAS kontrol ünitesi aşağıdaki gibidir. LGAS ünitesinin bağlantı uçları aşağıdaki gibidir. Bu bağlantı uçlarında 1. Tankan gelen rochester kablo uçlarından sinyal ucu R1 e, eksi ucu GND ye ve artı ucu +5V ye bağlanacaktır. Aynı şekilde 2. Tanktan gelen uçlar sinyal R2 ye diğer uçlar ortak ve 3. Tanktan gelen sinyal ucu R3 e ve diğerleri yine ortak olarak bağlanacaktır. LGAS ünitesinde 1.tank seviyesi RÖLE1 çıkışları ile kontrol edilirken, sırasıyla 2.tank RÖLE2 ile ve 3.tank RÖLE3 ile kontrol edilir. LGAS kontrol ünitesinde toplanan rochester probları buradan PC otomasyonuna RS485 bağlantı uçları kullanılarak gerekli datalar aktarılır. SavronQ9 otomasyonuna LGAS ünitesini ethernet bağlantı kanalıyla tanıtılır. LGAS dan çıkan RS485 çıkışlarını ethernet hatlarına girmek için arada TCP/IP çeviricisine ihtiyaç vardır. Biz SavronQ9 otomasyonu için kullanılacak bu çevirici için Tibbo teknolojisi üzerine bina edilmiş EDS10E(T) ürününü tavsiye ediyoruz. EDS10E çeviricisinin genel görünümü ve tanımlanması aşağıdaki gibidir. 4
LGAS ünitesinin PC ye bağlantısını aşağıdaki gibi gösterebiliriz. Bundan sonra LGAS ünitesini SavronQ9 otomasyonuna tanıtabiliriz. Bunun için otomasyon programı çalıştırılıp Ayarlar ve Port Ayarlar açılır. Açılan ekranda TANK PORT-TCP/IP bölümünde aşağıda gösterildiği gibi LGAS için tanımlanan ethernet ıp si girilir. Yukarıda görüldüğü LGAS elemanı TANK PORT-TCP/IP bölümünün 1.kısmına tanıtılır. Üste 192.168.1.101 IP değerli ve 1001 port nolu bir ethernet bağlantısı tanımlanmıştır. Bu tanımlama tamamen otomasyon kullanıcısının kendi insiyatifindedir. Tanımlanan bu değer yukarıda görüldüğü formatta yazılır. Bu format ilk 4 hane 3-digit ve 5.hane 5-digit şeklindedir. Bu tanımlamaların kalıcı olarak database yazılması için Port Ayarlar formundaki şifre bölümüne 33002009 şifresi yazılıp OK tuşuna basılarak LGAS için port ayarları sonuçlandırılmış olur. Bu işlem aşağıda göründüğü gibi olacaktır. 5
LGAS ünitesine bağlı tankların sırasını belirlemek için Port Ayarlar formundaki probe sekmesi tıklanır. Burada görünen LGAS penceresindeki başlangıç ve bitiş değerleri girilerek tankların sırası belirlenmiş olur. Bu görüntü aşağıdaki şekilde olacaktır. Yapılan bu kayıtların kalıcı olması için yukarda anlattığımız gibi Port sekmesi tıklanarak Şifre kısmına 33002009 yazılıp OK butonuna basılıp işlem sonuçlandırılır. 2.2.HSM probun tanıtılması HSM Prob magnetostrictive teknolojiyle çalışan yüksek hassasiyetli bir üründür. Bü prbun genel görünümü aşağıdaki gibidir. HSM Probları tanklara dikey olarak montaj yapılır. Bu probların kablo bağlantıları 4 telli olup bunlar +, -, A ve B uçlarıdır. HSM probların bağlantı uçları aşağıdaki gibidir. HSM Problar PC ye 2 şekilde bağlanabilir. 1.Bağlantı şekli Ethernet bağlantısıdır. Bu bağlantıda tanklara bağlı olan problar merkezde toplanarak paralel olarak HSM Power (PROBEX) ünitesine bağlanırlar. HSM Power ünitesinden veriler RS232 çıkışından TCP/IP çeviricisi aracılığıyla ethernet hattından PC ye girilir. Biz SavronQ9 otomasyonu için kullanılacak bu RS232-Ethernet çevirici için Tibbo teknolojisi üzerine bina edilmiş EDS10E(R) ürününü tavsiye ediyoruz. EDS10E çeviricisinin genel görünümü ve tanımlanması aşağıdaki gibidir. 6
Bu bağlantının genel görünümü aşağıdaki gibidir. 2.Bağlantı şekli direk seri bağlantıdır. Bu bağlantı yönteminde de tanklardan gelen problar merkezde toplanarak paralel olarak HSM Power (PROBEX) ünitesine bağlanırlar. HSM Power ünitesinden veriler RS232 çıkışından direk PC ye girilir. Bu bağlantının genel görünümü aşağıdaki gibidir. Artık HSM problarını SavronQ9 otomasyonuna tanıtabiliriz. Bunun için otomasyon programı çalıştırılıp Ayarlar ve Port Ayarlar açılır. İlk önce ethernet olarak bağlantı olursa nasıl tanımlanır buna bakalım. Açılan ekranda TANK PORT-TCP/IP bölümünde aşağıda gösterildiği gibi HSM Power için tanımlanan ethernet ıp si girilir. 7
Yukarıda görüldüğü HSM Power için ayrılan ip TANK PORT-TCP/IP bölümünün 2.kısmına tanıtılır. Üste 192.168.1.102 IP değerli ve 1001 port nolu bir ethernet bağlantısı tanımlanmıştır. Bu tanımlama tamamen otomasyon kullanıcısının kendi insiyatifindedir. Tanımlanan bu değer yukarıda görüldüğü formatta yazılır. Bu format ilk 4 hane 3-digit ve 5.hane 5-digit şeklindedir. Şimdi 2. Bir alternatif olan seri (RS232) olarak bağlantı olursa nasıl tanımlanır buna bakalım. Açılan ekranda TANK PORT bölümünde aşağıda gösterildiği gibi HSM Power için tanımlanan COM Port değeri girilir. Yukarıda görüldüğü HSM Power için ayrılan COM Port değeri TANK PORT bölümünün 2.kısmına tanıtılır. Üste COM değeri 2 bir seri bağlantı tanımlanmıştır. Bu tanımlama tamamen otomasyon kullanıcısının kendi insiyatifindedir. Tanımlanan bu değer yukarıda görüldüğü formatta yazılır. Bu format 1-digit şeklindedir. Bu tanımlamaların kalıcı olarak database yazılması için Port Ayarlar formundaki şifre bölümüne 33002009 şifresi yazılıp OK tuşuna basılarak HSM Problar için port ayarları sonuçlandırılmış olur. Bu işlem aşağıda göründüğü gibi olacaktır. HSM Power ünitesine bağlı tankların sırasını belirlemek için Port Ayarlar formundaki probe sekmesi tıklanır. Burada görünen HSM penceresindeki başlangıç ve bitiş değerleri girilerek tankların sırası belirlenmiş olur. Bu görüntü aşağıdaki şekilde olacaktır. Yapılan bu kayıtların kalıcı olması için yukarda anlattığımız gibi Port sekmesi tıklanarak Şifre kısmına 33002009 yazılıp OK butonuna basılıp işlem sonuçlandırılır. 8
3.Genel Tank Ayarları SavronQ9 Tank otomasyonunda normal koşullarda 12 tanımlanıp bağlanabilir. Genel tank ayarlarının yapılması için programın çalıştırılıp Ayarlar ve Tank Ayarlar menüleri seçilmelidir. Buradan karşımıza Tank Ayarlar formu çıkacaktır. Genel görünüm aşağıdaki gibi olacaktır. Burada sisteme bağlanacak her tankın Ürün Cinsi, Kapasitesi, Tank Yüksekliği (Prob boyu) ve Kalibrasyon durumu tanımlanır. Şimdi bu 4 ayar parametresinin nasıl yapılacağını görelim. Bu ayarların yapılması için şifre kısmına 33333 Girilip ok butonuna basılmalıdır. Genel ayar işlemleri tanımlandıktan sonra işlemlerin kalıcı olması için diğer OK butonuna tıklanım bu formdan çıkılmalıdır. Normalde 12 tank tanımlanabilir. Sistemde daha az tank varsa Tank Ayarlar formundaki Tank Adedi kısmından bu değer seçilip üstü tıklanıp aktifleştirilerek tank sayısı otomasyona girilmiş olur. 1.Tank Ürün Seçimi Otomasyonda daha önceden belirlenmiş ürün grublarından birisi aşağıda göründüğü gibi seçilmelidir. Yalnız ürün grublarını güncellemek gerekirse bunu Ayarlar ve Pompa menülerini takip ederek yapmalıyız. Burada açılan formda şifre kısmına 33333 yazılıp OK butonu tıklanmalıdır. Aşağıda şekildede görüldüğü gibi 9 farklı ürün istediğimiz isimle tanımlanabilir. Bu ürün tanımlama işlemi bittikten sonra diğer OK butonu tıklanarak programın tekrar kapatılıp açılması gerekmektedir. Şimdi tekrar tank ürün seçme olayına geçebiliriz. Yukarıda görüldüğü gibi her tankın ürün cinsi teker teker seçilip üstü tıklanıp mavileştikten sonra diğer OK butonu tıklanarak seçilmiş değerler kaydedilir. 9
2.Kapasite Tanımlanması Otomasyona tanıtılacak her tankın kapasitesi her tank sekmesi altında tanımlanmalıdır. Tanımlama 6-digit formatında olmalıdır. Mesela 10m3 lük bir tank kapasite bölümüne 010000 formatnda girilmelidir. Bu işlemin görünümü aşağıdaki gibi olacaktır. 3.Tank Boyu Tanımlanması Tank boyları veya Prob boyları otomasyona 4-digit formatında tanımlanmalıdır. Bu tanımlama cm cinsindendir. Mesela 1.5 metrelik bir prob otomasyona 1500 şeklinde tanıtılmalıdır. Bu işlemde referans alınacak asıl nokta tanka bağlanmış probun boyudur. Bu tanımlama işleminin görünümü aşağıdaki gibi olacaktır. 3.Kalibrasyon Durumu Burada kalibrason değeri normal prob bağlı tanklara 0 olmalıdır. Bazı uygulamalarda sanal tank otomasyonu istenirse o zaman bu değer önem kazanır ve 1 yapılması gerekir. Sanal tank otomasyonu ilerleyen bölümlerde anlatılacaktır. 4.Tank Kalibrasyon Cetveli Tank Kalibrasyon Cetvelinin otomasyona girilmesi için programın çalıştırılıp Ayarlar ve Tank Kalibrasyon menüleri seçilmelidir. Buradan karşımıza Tank Kalibrasyon Cetveli formu çıkacaktır. Genel görünüm aşağıdaki gibi olacaktır. Sisteme her bir tankın kalibrasyon cetveli teker teker girilmelidir. Örneğin 1.tankın verilerini sisteme girmek için şifre kısmına 33333 yazıp TANK1 seçilip aktifleştirildikten sonra OK butonu tıklanmalıdır. Karşımıza aşağıdaki gibi bir görüntü çıkacaktır. 10
Burada görüldüğü gibi maksimum 4metrelik tanklar kalibre edilebilir. Kalibrasyon cetveli 1 cm aralıklarıyla sisteme girilmelidir. Örneğin 2.5 metrelik bir tank için 250 seviye değeri siteme girilmelidir. 0 cm---0 litre, 1cm---11litre, 3cm- --21litre şeklinde örnek olarak verilen değerler sırasıyla tabloya girilmelidir. Formda görüldüğü gibi 4 sekme mevcutur. İlk sekmede 0-1 metre arası değerler, 2. Segmede 1-2 metre arası değerler, 3. Segmede 2-3 metre arası değerler ve son segmede 3-4 metre arası değerler girilmelidir. Yukardaki formda görüldüğü gibi sol taraftaki değerler cm olarak tankın yüksekliğini sağ taraftaki değerler litre olarak tankın yakıt miktarını ifade etmektedir. İdeal olanı sol taraftaki yükseklik miktarlarını değiştirmeden sadece sağ taraftaki miktar değerini güncelleyip cetveli digital ortamda hazırlamaktır. Bir tankı bütün değerleri girildikten sonra Kalibrasyon Düzenle butonu tıklanıp form kapatılarak işlem sonuçlandırılmış olur. Diğer kalan tanklar için kalibrasyon cetvelini hazırlamak için form tekrar açılarak aynı işlemler seçili olan tanka uygulanır. Aktif olan bütün tankların kalibrasyon tabloları girildikten sonra bu işlemin aktif olması için son bir işlem daha yapılmalıdır. Ayarlar ve Program menüleri seçilip 33002009 şifresi girilmelidir. Mevcut formda F2 Tank oran aktif kutucugu pasif digger OK butonu tıklanırsa tank kalibrasyon tablosu devreye girer. Bu kutucuk artif olursa tanktaki yakıt miktarı yakıt yüksekliğinin oranı hesablanarak bulunur. SavronQ9 otomasyonu için önerilen kalibrasyon tablosu kullanılmasıdır. Bu işlemlerde ekran görüntüsü aşağıdaki gibi olacaktır. 11
5.Sanal Tank Otomasyonu Prob kullanılmayıp tank dolum değerleri manual olarak elle girildiği zaman kullanılabilir. Bu fonksiyonun aktif olması için SavronQ9-Pompa (Pompa Otomasyonu) otomasyonunda devrede olması gerekiyor. Bu yapının mantığı pompadan yapılan satışların parallel olarak tank yakıt miktarından düşürülmesi şeklinde oluşturulabilir. Sanal Tank Otomasyonunu devreye girmesi için ilk önce ayar yapılması gerekiyor. Bunun için Ayarlar ve Tank Ayarlar menüleri tıklanarak Tank Ayarlar formu açılmalıdır. Bu formda 33333 şifresi girilip aktifleşme sağlandıktan sonra Sanal Tank Otomasyonu uygulaması yapılacak tankların Kalibrasyon Durumu seçeneği 1 yapılmalıdır. Bu işlemlerden sonra OK butonu tıklanıp form kapatılınca Sanal Tank Otomasyonu otomatik olarak aktifleşmiş olur. Sanal Tank Otomasyonunda en önemli konu gerçekte tanka yakıt aktarımı yapıldığında parallel olarak otomasyon kullanıcısıda aynı tanka sanal ortamda yakıt ilavesi yapması gerektiği konusudur. Bu işlemler Tanklar butonu tıklanarak açılan Tanklar bölümünde yapılır. Ekran görüntüsü aşağıdaki gibi olacaktır. Burada yakıt ilave edilecek tank Genel Tank Görünümü altındaki tank şekilleri içinde belirlenip üzeri tıklanarak bu tankın aktif olması sağlanır. Sonra ekranın sağ tarafındaki yakıt ilave kısmında 6-digit formatlı yakıt miktarı girilip 33343 değeri şifre bölümüne yazılıp Ekle butonu tıklanarak işlem sonuçlandırılır. Örneğin 2.tanka 5000 litre yakıt ilave edelim. Bunun için yakıt ilave kısmına 005000 yazıp şifre bölümüne 33343 yazıp Ekle butonu tıklanınca işlem tamamlanır. Aşağıdaki resimden işlemleri izleyebiliriz. 12