İHRACATA DÖNÜK ÜRETİM STRATEJİSİ ve GİTES
Dünyada Hammadde/Girdi Tedarik Stratejileri AB, ABD, Japonya, Güney Kore ve Çin, hammadde/girdi tedarik stratejileri ile küresel ekonomiye yön veriyor... 2
ÇİN İN MADENCİLİK YATIRIMLARI Kaynak: Beijing Axis Analysis 3
Tarım Dışı Hammadde Fiyatları 450 Tarım Dışı Ham Madde Endeksi (2000-2011) 400 350 300 250 200 150 100 50 0 Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim Ocak Nisan Temmuz Ekim 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Kaynak: UNCTAD Demir cevheri, Alüminyum, Bakır, Nikel, Kurşun, Çinko, Kalay, Altın ve Gümüş 4
İHRACATA DÖNÜK ÜRETİM STRATEJİSİ Hedef: 2023 te dünya ticaretinden aldığımız payın artırılması ve ihracatın 500 milyar dolara çıkarılması. Amaç: İhracat-üretim-yatırım-istihdamı etkileyen politikaların birbirini destekleyecek şekilde etkileşimli olarak kullanılması. Kapsam: İmalat sanayii ve hizmet üretim potansiyelinin ihracat odaklı değerlendirilmesi, sürdürülebilir ihracat artışı sağlanması, ihracatta katma değeri yüksek ve teknoloji yoğun sektörlere geçilmesi. Kurul: 12 Mayıs 2010 tarihli Başbakanlık Genelgesi (2010/12) ile İhracata Dönük Üretim Stratejisi Değerlendirme Kurulu kurulmuştur. 5
İHRACATA DÖNÜK ÜRETİM STRATEJİSİ Başkanı: Ekonomi Bakanı Katılımcılar: Ekonomi Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı ile Hazine Müsteşarlığı, T.C. Merkez Bankası, Türkiye Yatırım Destek ve Tanıtım Ajansı, TOBB ve TİM Başkanları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Genel Müdürü. İhtiyaç halinde, Kurul Başkanı tarafından davet edilecek diğer kurum ve kuruluş temsilcileri 6
GİTES- Amaç Girdi Tedarik Stratejisi Tüm tedarik zincirinde tedarik sürekliliği ve güvenliği ile ihracatta sürdürülebilir küresel rekabet gücü artışının sağlanması, daha fazla katma değerin Türkiye de bırakılması, ara malı ithalat bağımlılığının azaltılması hedeflenmektedir. 7
GİTES - Yöntem Sektörel çalışma grupları kuruldu. ARA MALI İTHALATININ SEKTÖRLERE** GÖRE DAĞILIMI (2011) DEMİR-ÇELİK ve MADENCİLİK* % 28,3 OTOMOTİV ve MAKİNA KİMYASALLAR TARIM TEKSTİL % 17,7 % 21,4 % 8,8 % 8,6 * Mineral yakıtlar ve yağlar (bitümenli taşkömürü ve antrasit hariç) dahil edilmemiştir. ** DTÖ SITC Sektörel Sınıflaması baz alınmıştır. 8
GİTES - YÖNTEM DTM Ön Çalışma Raporları Sektör Görüşmeleri Kurul Toplantısı Çalıştay Kurul Toplantısı Eylem Planı 9
GİTES - Sektörler Demir- Çelik ve Demir Dışı Metaller Otomotiv Makine Kimya Tekstil ve Deri Tarım 10
DEMİR-ÇELİK HURDA DEMİR CEVHERİ KOKLAŞABİLİR KÖMÜR VE ANTRASİT FERRO ALYAJLAR ELEKTROD VE REFRAKTER 11
ENERJİ YATIRIMLARI FERRO ALYAJLAR ELEKTROD ALÜMİNYUM BAKIR 700 mln $ + 198 mln $ + 2,4 mlr $ + 400 mln $ = 3,7 milyar $ ENERJİ YATIRIMLARI!!! 12
YURTDIŞINDA YATIRIM 2023 YILINDA 500 MİLYAR DOLARLIK İHRACAT HEDEFİYLE İLK ON EKONOMİ ARASINA GİRME HEDEFİ KOYAN ÜLKEMİZDE.. YURTDIŞINDA GİRDİ TEDARİK YATIRIMI 13
Bakır cevheri Hurda MAKİNA Soğutma Cihazlarında Kullanılan Kompresörler GİRDİ TEDARİK ZİNCİRİ Bakır Konsantresi Demir Cevh. Kok. Kömür Ferro-Alyajlar Pik/Sfero Pik Boksit Blister Bakır Anot-Katot Bakır Bakır Ürün Alumina Demir-Çelik Ürünleri Aluminyum Ürün Külçe (İngot) 14
GİTES ve DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR YARATILAMAYAN VEYA YETERSİZ ÜRETİM KAPASİTESİ ÖLÇEK VEYA TEKNOLOJİ YETERSİZLİĞİ KATMA DEĞERİ YÜKSEK ARAMALI İTHALATI KÜRESEL FİRMALARIN ÖLÇEK AVANTAJI 15
ELEKTRONİK 2023 YILINDA 10 DÜNYA MARKASI EN AZ BİR ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MARKASI Sivil-Askerî Sanayi İşbirliğinin Artırılması ve Ortak Projelerin Teşviki OTEP Bünyesinde Çal ma Grubu Kuruldu 16
OTOMOTİV SANAYİİ 5.000 civar nda parça grubu Temel Girdiler Motor ve Aktarma Organları Metal Sac Plastik Kauçuk Elektronik ve Gömülü Yazılım Di erleri Ar-Ge ve Test Merkezleri Lojistik altyapı 17
MOTOR ve AKTARMA ORGANLARI Otomotiv sanayi ürünleri ara malı ithalatının %50 sinden fazlası Ana maliyet unsurlarından biri En düşük yerlileşme oranı Türkiye nin Motor ve Aktarma Organları* Dış Ticaret Dengesi Milyon Dolar 2 0 0 8 2 0 0 9 2 0 1 0 2 0 1 1 0-500 -1.000-1.500-2.000-2.500-3.000-3.500-4.000 *HS:8407, 8408, 840991, 840999, 841330, 842123, 842131, 8511, 870840, 870850 18
ELEKTRONİK ve GÖMÜLÜ YAZILIM OTOMOTİV SANAYİİ Araç değerinde %30-35 lik pay Önümüzdeki 10 yılda %40-70 lik pay tahmini İnovasyonda %80 lik pay tahmini Motor ve Aktarma Organları Elektroniği Güvenlik Sistemleri Eğlence ve Bilgi Sistemleri Gövde, Şase ve Araç İçi Sistemler Kaynak: FTF 2010 BMW Group 19
KİMYA SANAYİİ BENZİN Kükürt Giderme Oktan Yükseltme Motorin NAFTA (-863 milyon dolar) ET LEN (Nafta Parçalama) Polipropilen Polietilen PVC ACN, MEG,PTA PETRO-KİMYA RAFİNAJ 20
Monomer üretimi yetersiz, polimerlerde ise dışa bağımlıyız HAM PETROL 800 $/ton Katma Değer Zincirinde İthalat Bağımlılığı NAFTA (% 80) 930 $/ton PROPİLEN 1.624 $/ton MONOMER % 15 POLİMER POLİPROPİLEN (% 91) 1.861 $/ton % 16 ETİLEN 1.303 $/ton POLİETİLEN (% 70) 1.708 $/ton % 31 STİREN (% 100) 1.492 $/ton VCM 971 $/ton PVC (% 84) 1.240 $/ton Not: 2011 yılının 6 aylık dönemine ilişkin birim fiyatlar kullanılarak hesaplanmıştır. POLİSTİREN (% 100) 1.994 $/ton Kaynak: Ekonomi Bakanlığı 21
TEKSTİL PAMUK İPLİK DERİ
TARIM ÜLKEMİZİN TARIM SEKTÖRÜ DIŞ TİCARET DENGESİ (YILLIK) Milyar $ 14 12 10,8 10,7 12 10,9 14,4 10 8 8,8 6,4 7,7 6 4 2 2,1 4,3 4,4 3,5 0 2008 2009 2010 2011 thalat hracat D Ticaret Dengesi Kaynak: TUİK 23
TARIM SEKTÖRÜ İTHALATIMIZDA İLK 10 ÜRÜN (MİLYON $) (YILLIK) Kaynak: TÜİK TARIM 2010 2011 GENEL DİR GENEL DİR ALTILI ALTILI ADI Bin Ton Değer Pay (%) Değer Pay (%) Bin Ton Değer Pay (%) Değer Pay (%) 1 120100 SOYA FASULYESİ 1.756 742 10 13 1 1.298 687 6 31 1 2 151211 HAM AYÇİÇEK YAĞI 224 271 4 171 10 470 629 6 582 22 3 120600 AYÇİÇEĞİ TOHUMU 649 350 5 11 1 906 590 5 18 1 4 010290 SIĞIR (DAMIZLIK OLMAYAN) 54 208 3 0 0 136 556 5 0 0 5 020120 SIĞIR ETİ 46 229 3 0 0 110 506 5 0 0 6 151190 PALM YAĞI 410 318 4 80 4 429 454 4 168 6 7 210690 DİĞER GIDA MÜST. 259 3 4 0 327 3 5 0 8 010210 SIGIR (DAMIZLIK) 9 66 1 0 0 40 293 3 0 0 9 240120 TÜTÜN 43 267 3 91 5 43 292 3 92 3 10 180100 KAKAO DANE VE KIRIKLARI 68 231 3 34 2 78 275 3 49,0 2 LİSTE TOPLAMI 2.941 404 4.609 945 GENEL TOPLAM 7.683 100 1.775 100 10.961 100,0 2.641 100 24
TARIM Çiğ Sütün Değerlendirilmesine Yönelik Destekleme Hayvancılık Stratejisi Tarımsal Destekleme Politikası Soya Fasulyesi Stratejik Ürünlerde Tedarik Güvenliğinin Sağlanması Kanatlı Sektörü Sulu Tarım Yapılabilen Arazilerin Genişletilmesi Organize Tarım İşletmeleri Modeli Bölgesel Kalkınma Projelerinin Hayata Geçirilmesi İzlenebilirlik 25
Cari açık tasarruf açığından ve üretimin ithalat bağımlılığından kaynaklanan yapısal bir sorundur. Üretimin ithalat bağımlılığı bir kader değildir. İyi tasarlanmış, doğru politikalarla değiştirilebilir bir sonuçtur. GİTES-CARİ İŞLEMLER DENGESİ Cari açığın kalıcı olarak azaltılması için asıl olarak reel ekonomiye yönelik politikaların teşkili zorunludur. Para ve maliye politikaları bu politikaları destekler nitelikte tasarlanmalıdır. İhracat odaklı mal ve hizmet üretim yapısının değiştirilmesi, mal ve hizmetler ticaretinde dengeli bir yapının oluşturulması gerekmektedir. Ekonomimizde, yatırım-üretim-ihracat zincirinde atılacak doğru adımlarla sağlanabilecek kazanımlar önemli ve öncelikli hale gelmiştir. Birbiriyle stratejik ilişki içerisinde bulunan alanlarda, ilgili kurumlar arasında iyi bir işbirliğinin sağlanması gerekmektedir. 26
GİTES GİTES, Sanayi Sektör Stratejileri Eylem Planlarına Girmiştir. GİTES ve Sektör Stratejileri Arasında Bütünlük ve Eşgüdüm Sağlanmaktadır. Yatırım Teşvik Politikaları GİTES Sonuçları da Dikkate Alınarak Yeniden Şekillendirilmektedir. GİTES, Ulusal Bilim, Teknoloji ve Yenilik Stratejisi çalışmalarına dahil edilmiştir. 2023 İhracat Stratejisine GİTES Sonuçları Yansıtılmıştır. 27