MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRÜĞÜ ANKARA - 2013 İDARİ PARA CEZASI UYGULAMASI Sertaç BEZCİ Maliye Uzmanı
ÇERÇEVE Dayanak Sürecin işleyişi Cezanın muhatapları Muhataplar ile ilgili özel durumlar Cezanın miktarı Cezanın tahsilatı ve gelir kaydı Cezanın takibi Bakanlığa bilgi verilme zorunluluğu İstisna ve muafiyet
DAYANAK-1 5018 sayılı Kanunun 53 üncü maddesine göre; Mali istatistiklerine esas verilerini süresinde göndermeyenlere Maliye Bakanlığınca bir ay ek süre verilir. Ek süre sonunda da verilerin gönderilmemesi halinde, Maliye Bakanlığının talebi üzerine, ilgili kamu idaresinin üst yöneticileri tarafından mali hizmetler birimi yöneticisi ile muhasebe yetkilisine, her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dâhil yapılan bir aylık net ödemeler toplamı tutarında idari para cezası verilir. İdari para cezası uygulanmış olması bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. İdari para cezaları, bu Kanunun 73 üncü maddesi hükümlerine göre tahsil edilir.
DAYANAK-2 Genel Yönetim Malî İstatistikleri Genel Tebliği (Sıra No: 5) 1 aylık ek süre bitiminde hesap bilgilerini göndermeyen birimlere idari para cezasının uygulanması ve sonucundan bilgi verilmesi doğrudan veya Defterdarlıkların talebi üzerine Bakanlıkça, birimlerin üst yöneticilerinden istenir. Üst yöneticiler idari para cezasının uygulanıp uygulanmayacağı hususunda takdir yetkisine sahip değildir. Bu çerçevede üst yöneticiler, Tebliğ hükümlerine göre malî hizmetler birimi yöneticisi ile muhasebe yetkilisine verilmesi Bakanlıkça istenen idari para cezasını vermek, Kanunun ilgili maddesine göre tahsil etmek ve sonucundan Bakanlığa bilgi vermekle yükümlüdürler.
SÜRECİN İŞLEYİŞİ Ek sürenin bitimi Bakanlıkça talep yazısı Defterdarlıkların yazısı Defterdarlıklara geri bildirim Bakanlığa geri bildirim
CEZANIN MUHATAPLARI 5018 Sayılı Kanunda; - Mali hizmetleri birimi yöneticisi ile - Muhasebe yetkilisi birlikte ifade edilmiştir.
MUHATAPLAR İLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR-1 Mali hizmetleri birimi yöneticisi ile muhasebe yetkilisi bulunan birimlerde bu kişiler, Bu unvanlar aynı kişide birleşmiş ise tek bir kişi. Birimde mali hizmetler birimi yöneticisi ile muhasebe yetkilisinin (birliklerde mali işler birim yöneticisi) bulunmaması durumunda ise; Bu görevin fiilen yürütülmesinden sorumlu olan personel Uygulanacak olan idari para cezasının muhatabı olacaktır. Cezayı uygulayacak kişi ise üst yöneticilerdir.
MUHATAPLAR İLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR-2 5018 sayılı Kanunda muhasebe yetkilisi "Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur. olarak tanımlanmıştır. 5018 sayılı Kanununa istinaden çıkarılan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 29 uncu maddesinden ise; strateji geliştirme birimlerinin görevleri arasında sayılan bütçe işlemleri, gelirlerin takip ve tahsil edilmesi işlemleri, muhasebe hizmetlerinin ve diğer idareler nezdinde takibi gereken mali iş ve işlemlerin, mahallî idarelerde ilgili mevzuatında yer alan hükümler çerçevesinde kurulacak birimler; strateji geliştirme birimi kurulmayan idarelerde ise bu idarelerin mevcut yapılarında malî hizmetlerini yürüten birimler tarafından bu Yönetmelik hükümlerine göre yerine getirileceği anlaşılmaktadır.
MUHATAPLAR İLE İLGİLİ ÖZEL DURUMLAR-3 Belediyeler, il özel idareleri ve bağlı idarelerde mali hizmetler birimi yöneticisi ile muhasebe yetkilisinin kim olduğu açıktır. Mahalli idare birlikleri: 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununa göre; Norm kadroya uygun olarak birlik teşkilâtı birlik müdürü, yazı işleri, malî işler birimleriyle birliğin faaliyet alanına göre kurulacak teknik işler biriminden oluşur. Dolayısı ile birliklerde mali işler birimi bulunması gerekir ve bu durumda mali işler birimi yöneticisi cezanın muhatabı olacaktır. Ancak uygulamada böyle birimlerinin olmadığını ileten birimler bulunduğundan; Böyle bir birim yok ise; Birliğin üst yöneticisi sıfatıyla birlik başkanı tarafından, bu görevlerin fiilen yürütülmesinden sorumlu olan personel.
CEZANIN MİKTARI Her türlü aylık, ödenek, zam ve tazminat dâhil yapılan bir aylık net ödemeler toplamı.
CEZANIN TAHSİLATI Uygulanacak olan idari para cezaları 5018 sayılı Kanunun 73 üncü maddesine göre; ilgili kamu idaresinin üst yöneticisi tarafından verilir. Para cezaları, karar verilmesini izleyen ay başından başlamak üzere ve herhangi bir hüküm almaya gerek kalmaksızın; ilgililerine yapılan her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil bir aylık net ödemelerin dörtte biri oranında kesilerek tahsil olunur.
CEZANIN GELİR KAYDI Mahalli idare birimlerinde; 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 17 nci maddesinin 3 üncü fıkrası ile 12/05/2007 tarihli ve 26520 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 442 seri nolu Tahsilat Genel Tebliğinin, İdari Para Cezalarının Gelir Kaydı başlıklı maddesi gereği; mahalli idarenin kendi bütçesine gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
CEZANIN TAKİBİ ve BAKANLIĞA BİLGİ VERİLME ZORUNLULUĞU Ek sürenin bitimini takip eden ay içinde Bakanlıkça idari para cezasının uygulanmasına dair talep yazısı Valiliklere gönderilir. Bu Yazı, ekinde belirtilen birimlere Valiliklerce dağıtılır. Dağıtılan yazıya istinaden ceza uygulanacak birimlerden cevabi yazının takibi ilgisine göre ilçede malmüdürlüğünce, ilde muhasebe müdürlüğünce ve nihai olarak Valilikçe takip edilir. Her türlü durum (cezanın uygulanmış olması durumunda ipc karar tutanağı, uygulanmadı ise sebebi, hiç cevap vermeyen birimler) Bakanlığa ek sürenin bitimini takip eden ay sonuna kadar konsolide edilerek Valilik kanalıyla bildirilir. Ayrıca İdari para cezası uygulanmış olması bilgi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı için birimlerin veri girişlerinin tamamlanması sağlanır.
İSTİSNA VE MUAFİYET Kanunda idari para cezasının uygulanmasına dair üst yöneticinin inisiyatifi bulunmadığı gibi konuyla ilgili istisna ve muafiyet de belirtilmemiştir. Olağanüstü durumlarda; Bakan oluru ile birimler cezadan istisna tutulabilmektedir. (Van depremi)
TEŞEKKÜRLER Sertaç BEZCİ Maliye Uzmanı MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRÜĞÜ ANKARA - 2013