VANILYA KOKULU MEKTUPLAR

Sevim Ak. Resimleyen: Behiç Ak VANILYA KOKULU MEKTUPLAR ÇAĞDAŞ TÜRK EDEBİYATI Roman. 43 basım

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Resimleyen: Behiç Ak

Yayın Koordinatörü: İpek Şoran Düzelti: Fulya Tükel İç Tasarım: Gözde Bitir Tasarım Uygulama: Gülay Yıldız 1. Basım: 2002 43. Basım: 10.000 adet, Nisan 2015 ISBN 978-975-07-0168-9 Can Sanat Yayınları A.Ş., 2002 Tüm hakları saklıdır. Tanıtım için yapılacak kısa alıntılar dışında yayıncının yazılı izni olmaksızın hiçbir yolla çoğaltılamaz. Can Sanat Yayınları Yapım ve Dağıtım Tic. ve San. A.Ş. Yayıncı Sertifika No: 31730 Hayriye Caddesi No. 2, 34430 Galatasaray, İstanbul Telefon: (0212) 252 56 75-252 59 89 Faks: 252 72 33 cancocuk.com cancocuk@cancocuk.com Kapak Baskı: Azra Matbaası; Sertifika No: 27857 Adres: Litros Yolu 2. Matbaacılar Sitesi D Blok Kat: 3 No: 3/2 Topkapı, Zeytinburnu, İstanbul İç Baskı ve Cilt: Ayhan Matbaası; Sertifika No: 22749 Adres: Mahmutbey Mah. Devekaldırımı Cad. Gelincik Sk. Güven İş Merkezi No: 6 Kat: 3 Bağcılar, İstanbul

Bu kitabın sahibi:...

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Yazarın yayınevimizden çıkan diğer kitapları: AZ BUÇUK TEO BABAMIN GÖZLERİ KEDİ GÖZLERİ ÇİLEKLİ DONDURMA DALGALAR DEDİKODUYU SEVER DOMATES SAÇLI KIZ DÖRTGÖZ ESKİLER ALIRIM GAZETE FISILTILARI GEMİCİ DEDEM GÖKTE BİRİ VAR GÖZLERİNDE GÜNEŞ VAR HOROZ ADAM VE KORSAN KARŞI PENCERE KIRIK ŞEMSİYE KÜÇÜK SIRLAR LODOS YOLCULARI MAHALLE SİNEMASI PEMBE KUŞA NE OLDU? PENGUENLER FLÜT ÇALAMAZ PUF, PUFPUF, CUF, CUFCUF VE CİNO PULDAN TAŞTAN LAHANADAN SAÇLARINDA SORU İŞARETLERİ SAKIZ KIZIN GÜNLERİ SICAK ÇİKOLATALI YOLCULUKLAR ŞARKINI DENİZLERE SÖYLE TOTO VE ŞEMSİYESİ TOTO NUN SINIFI UÇURTMAM BULUT ŞİMDİ Sevim Ak Yazmayı oyun oynamaya benzettiğinden beri öyküler dünyasından kopamıyor. Köy çocuklarıyla yaratıcı okuma-yazma çalışmaları yapıyor. Birlikte çalıştığı çocukların sorunları üstünde düşünürken kendini yeni bir kitabın içinde buluyor. Sokakları, adaları, kedileri, martıları, güneşli havaları çok seviyor. 5

Ya þam bir ay na dýr, sen ona gü lüm ser sen o da sa na gülümser. Ca ným an nem Ra bia Ak a

Ey lü lün son gün le ri. Ha va se rin le di, gün ler iyi ce ký sal ma ya baþ la dý. Ýn sa nýn ca ný, ar týk yün lü giy si ler gi yip, sý cak sa lep iç mek is ti yor. Kýy mýk, ek þi yo ðurt ye miþ gi bi ba ký yor ba na. Sa le bi de ne re den çý kar dýn þim di? Þu gök yü zünde ki ter zi den söz et sek ya, di ye ho mur da nýp du ruyor. Kýy mýk bu gün ler de ak lý ný ha va yý er ken den ka rartan suç luy la boz muþ. Suç lu de di ði de gök yü zün de bu lut la rýn ara sýn da otu ran ter zi. Ba kýn, na sýl da piþ kin piþ kin gü lüm sü yor þim di! De dek tif li ðin den söz açý la cak ya, að zý ku lak la rýn da. Kýrk yýl lýk po lis þe fin de onun ha va sý yok. E hemmm... Suç lu lar elim den as la kur tu lamaz. Fýr sat önü ne gel di. Hiç ka çý rýr mý? Gü nün bi rin de ona iþi min dü þe ce ði ni sa ný yor. Ya tak oda sý nýn ka pý sýna as tý ðý kâðý dýn ay ný sýn dan eli me tu tuþ tur du. 9

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Yolunda git me yen bir iþ var sa bir suç ve bir suç lu mut la ka vardýr. Kýymýk Dedektiflik ve Keþif Bürosu Danýþma ücretlidir. Kih kih! Kihhh... Bu bü ro ya iþi dü þen olu yor mu Al lah aþ ký na? Ga ze te ler de ki po li si ye olay la rý sa de ce po lis ler mi araþ tý rý yor sa ný yor su nuz? Her ola yýn dos ya sý bende de var. Fai li be lir siz olay la rý gü nü gü nü ne iz ler, ipuç la rý ný bi rik ti ri rim. Suç lu yu da... ba zen bul du ðum olur... Ak þam ol du mu, Kýymýk ý gör me li si niz. Gül mekten yer le re ya tar sý nýz. Her ak þam kon ser ve ku tu la rýndan yap tý ðý te les ko puy la gök yü zün de ki suç lu ter zi yi ara ma ya çý ký yor. Söz de bu ter zi, gö rün me yen ma kasýy la her yir mi dört saat te gü nün bir da ki ka sý ný ke siyor ve gö rün me yen ma ki ne siy le ge ce ye di ki yor muþ. Kýy mýk, si ni rin den týr nak la rý ný ye me ye baþ la dý. Gü neþ, kýþ ge ce le ri da ha çok tem bel lik et sin di ye tut muþ bu terziyi. Ge çen ler de Kýy mýk, ma hal le ve sý ný fýn da ki tüm ar ka daþ la rý, kom þu la rý, þar ký cý lar, film yýl dýz larý, mü zik grup la rý, öy kü kah ra man la rý adý na bir 10

sü rü di lek çe yaz dý. Di lek çe kâðý dý na de ðil, kul la nýlmýþ kâðýt la ra, ga ze te ke nar la rý na, der gi par ça la rý na, ku maþ ar týk la rý na, men dil le re, eli ne ne geç tiy se ona. Di lek çe le ri bir bi ri ne gü zel ce bað la ma yý da be cer di. Ney le mi? Eli ne ne geç tiy se onun la: ku ru muþ ot parça la rý, çi çek sap la rý, elekt rik kab lo la rý, so sis bi gu diler le... Ba þý ný el le ri nin ara sý na al mýþ, ka ra ka ra dü þü nüyor þim di. Bir yan dan da göz le ri nin önün den ge çen gri bu lut la ra acýk lý acýk lý ba ký yor. Öff... Bu di lek çe le ri gök yü zün de ki ter zi ye na sýl ulaþ tý ra bi li rim ki! Uç uca ek le dim, ol ma dý, ký sa geldi. Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Di lek çe le re bir göz ata yým, de dim. Þa þýr dým. Ba ya ðý mey dan oku yor ter zi ha ný ma. Gün düz den kýrp tý ðýn da ki ka la rý ya bir çu va la koy ya da de ni ze at. Ge ce ye ekleme. Vayyy! Kýymýk ýn ge ce ler le ne alýp ve re me di ði var, di ye dü þü nü yor su nuz, de ðil mi? Kýy mýk için uzun ge ce ler de mek, an nean ne siy le ge çi ri le cek upu zun saat ler de mek tir. Her kes an neanne si ni çok se ver. Oy sa Kýymýk ýn en bü yük der di an nean ne si. Ona sa de ce an nean ne de yin, gü lü yor sa bi le bir den bi re asý lýr su ra tý. Ba ca sý tý kan mýþ bir so ba gi bi bur nun dan, að zýn dan, ku lak la rýn dan po fur po fur du man lar çý ka ra rak ho mur da nýr: Öff... Ge ne mi an nean nem... An nean nem le ya þamým da ya na ma ya ca ðým ka dar sö nük ve renksiz. Kýy mýk, ký zýl sa rý saç la rý göz le ri nin içi ne gi ren, bur nu nun üs tü tuz luk tan püs kür tül müþ gi bi çil ler le kap lý, ký sa cýk boy lu, za yýf, bay ram lar da oku lun bo razan cý ba þý sý, an ne ve ba ba sý nýn tek ço cu ðu, an neanne si nin bi ri cik to ru nu dur. An ne si ve ba ba sý ay rýl mýþlar, Kýymýk ý bir sü re için an nean ne si ne bý rak mýþ lar. An ne an ne, Kýymýk ýn ya þamýný týpký bir öð ret men gi bi prog ra ma sok muþ. Kýy mýk her sa bah oku la gi de cek... Öð le yin okuldan dö ne cek... Ye mek yi ye cek ve he men ders le ri nin ba þý na otu ra cak... En az iki sa at ders ça lý þa cak... 12

Son ra so ka ða çý ka bi lir... Ha va ka ra rýr ka rar maz eve dönecek... Ha va ka rar dýk tan son ra ev de an nean ney le oturmak yok mu, bu Kýymýk ýn ca ný ný sý ký yor iþ te! An neanne ge ce le ri ke yif siz olu yor. Ya mi de si gaz ya pý yor, ya diz le ri að rý yor, ya da ayak la rý uyu þu yor. Ödev le ri ni yap ma sý na hiç yar dým cý ol mu yor. Kýy mýk, için den çý ka ma dý ðý bir so ruy la kar þý laþ tý ðýn da ba þý öne eðik, el le ri ar ka sýn da, yü zü alev alev ya na rak oda sýn da dört dö nü yor. Öff... An nean nem ne re de yan lýþ yap tý ðý mý göster se ya! Gös ter mez... Çün kü o za man bir iþe ya rar. An nean nem bir iþe ya ra mak is te miyor! Kýymýk ý can sý ký cý bir ço cuk muþ gi bi ta ný ma ný zý is te mem. Bu ara lar sý kýn tý lý gün ler ge çi ri yor, o ka dar. As lýn da gü ler yüz lü, se vim li, hoþ uð raþ la rý olan þi rin bir ço cuk. Ka fa sý ya þa mý ko lay laþ tý ra cak ke þif ler le do lu. Kü çü cük ken ye me ði ni ma ma san dal ye sin de bir tu tuklu gi bi ye di ði dö nem ler de önem li bir ka rar al mýþ: Bü yü yün ce ken di mi, ya þa mý eð len ce li ký la cak ke þifle re adayacaðým! Ah, þöy le bir ma ki ne þu gün ler de ne çok iþi me ya rar! Düð me si ne ba sa cak sýn, að zý ný aça cak. Að zýndan is te di ðin kâðý dý, di ye lim ki ya zý lý ya da ödev kâðýdý ný ve re cek sin, kâðýt ta ki tüm yan lýþ la rý dü zel te cek, bir de çi ko la ta ik ram edecek! Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR 13

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Çi ko la ta mý? Ooo... Çi ko la ta yý hâlâ unut ma dýn mý Kýy mýk? Ku la ðý na git me sin, an nean ne si bi raz cýk cim ri dir. Kýymýk a çok az pa ra ve rir. Ve rir ken de mut la ka þu so ru yu so rar: Þim di bu pa ray la ne alacaksýn? Çikolata, der se, Yaa... Diþ le rin çü rü ye cek... Ta mi ri için ge ne pa ra isteyeceksin, de yip pa ra yý ver mek ten vaz ge çer. O to büs bi le ti alý rým. Oku la oto büs le gide ri m, der se, Yaa... Yü rü de ba cak la rýn be nim ki gi bi ki reçlenmesin, der. Tost alýrým, der se, Yaa... Ki lo al, son ra da eri mek için pa ha lý bir spor sa lo nu nun yo lu nu tut, di ye kar þý lýk ve rir. An nean ne is te di ði ya ný tý hiç bir za man ala maz. Üs te lik de, De mek ki pa ra ya ih ti ya cýn yokmuþ, de yip avucun da ki pa ra yý Kýymýk ýn yal va ran ba kýþ la rý nýn al týnda çan ta sý na ge ri ko yar. Yaa... Ba na hak ver di niz mi þimdi? Sen hep hak lý sýn, Kýy mýk. An nean ne yi çok yaþ lý san ma yýn. O ka dar da yaþ lý de ðil. Ýs mi Kör pe gül... Na sýl yaþ lý de nir ona? An ne si gül fi da ný di ker ken do ður muþ onu. Adý o 14

yüz den Kör pe gül. Ya þý alt mýþ bi le de ðil, ama ne dense yor gun gö rü nü yor. Kap lum ba ða dan ya vaþ ha re ket edi yor. Söy le nen le ri iþi te bil mek için ku lak kep çe si ni se sin gel di ði ya na çe vi ri yor. Ko nu þur ken að zýn dan ba lon cuk lar çý ký yor. Ko nu þur mu san ki? Upu zun ge ce ler bo yun ca að zý ný aç tý ðý sa yý lý dýr. O da ko nuþ mak de ðil, es ne mek için. Ko nuþ ma sý na hep ay ný cüm ley le baþ lar za ten: Be ni bir on yýl ön ce görecektin... Ar ka sýn dan iç çe ker ve de vam eder: Ne ener jik, ne gü zel bir ka dýn dým! Ýn san ne ol dum de me me li, ne ola ca ðým de me li. Bak, þim di her ya ným að rý yor. Bir yer den bir ye re gi der ken zor la ný yorum. Ar týk ba na kim es ki le rin Körpegül ü der. Kýy mýk, an nean ne si nin on, yir mi, otuz yýl ön ce ki fo toð raf lar da be nim di ye gös ter di ði ka dý nýn, an neanne si ol ma dý ðý ný id dia eder hep. Çün kü fo toð raf larda ki ka dýn sü rek li gü lü yor muþ. An nean ne si ni ise bir gün bi le gü ler ken gör me miþ. El bet te... Gü len göz gül me yen gö ze, gü len aðýz gül me yen að za, gü len ya nak lar gül me yen ya nak la ra na sýl benzer? An nean ne nin gün le ri bir kol tuk tan kal kýp öte ki ne otur mak la ge çi yor. Ah, sü rek li otur mak ne sý ký cý dýr! Bü yü yün ce an nean nem gi bi ler için bir kol tuk icat ede ce ðim. Üze rin de bir saat ten faz la otu run ca yay la rý dý þa rý fýrlayacak. Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR 15

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Ha ri ka bir bu luþ! Kýy mýk otur mak tan hiç hoþ lan maz. Hep otur mak zo run da ol say dým, her hal de çýldýrýrdým. Pe ki ya, hep ye mek ye sen? Ooo... Ye mek ye mek ten hiç bý ký lýr mý? Her gün en sýk tek rar la dý ðý þey dir ye mek ye mek. Bu be ni hiç sýk maz. Üs te lik her se fe rin de bir baþka tat alý rým. Hem ben sa de ce ye mek mi yi yo rum ca ným. Baþ ka bir þey yap mý yor mu yum? Mü zik din liyo rum, top oy nu yo rum, þiir ez ber li yo rum, raf la ra týrma nýp çi ko la ta arý yo rum, kuþ la ra yem atý yo rum, te leviz yon sey re di yo rum. An nean nem se hiç ye rin den kalk mý yor. Ev iþ le ri ni sa bah la rý ge len bir tey ze ya pýyor. An nean nem ne ye mek pi þi ri yor, ne alýþ ve ri þe gi diyor, ne so kak ta do la þý yor, ne de bal ko na çý ký yor. Zi yare ti ne ge len de öy le az ki! Pos ta cý bi le unut muþ onu. Aca ba ga ze te ci de ol ma sa ka pý sý ný kim ça lardý? Ga ze te yi sað lýk ha ber le ri ni oku mak için alýr an nean ne si. Sað lýk la il gi li edin di ði bil gi le ri har fi harfi ne uy gu lar. Ah, an nean nem... Hiç unut mu yo rum. Bir sa bah kah val tý da al tý yu mur ta bir den haþ la mýþ tý. Ga ze te de oku muþ, yu mur ta öm rü uza tý yor muþ. Ama gün de en az al tý ta ne yer sen! Bir kaç haf ta son ra yu mur ta nýn za rar la rýy la il gi li bir baþ ka ya zý oku muþ. 16

Yu mur ta da mar la rý tý ký yor muþ. Ay da bir yu mur ta yi ye ce ðiz artýk! di ye bas bas ba ðýr mýþ tý. Ah, ga ze te de ol ma sa, bu ev de hiç bir þey deðiþmeyecek! Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR Kýy mýk, bu sa bah da her sa bahki gi bi sü tü nü içer

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR ken ga ze te nin çiz gi bant la rý na göz at tý. Týrmýk ad lý çiz gi ban dýn he men al týn da kü çük bir ilan gö zü ne çarp tý. Ýlan þöy ley di: Felç li bir ada ma ki tap oku ya cak bir genç ara ný yor Cey lan Sok. No. 33 PAL MÝ YE Ý la ný okur oku maz ken di mi de niz de bo ðul mak üze rey ken bir sa la tu tun muþ gi bi his set tim. Beni kur tar sa kur tar sa böy le bir iþ kur ta ra bi lir ancak, dedim. Genç bi ri ara ný yor. Kýy mýk da ha 11 ya þýn da. 11 ya þýn da ki le re genç de ðil, ço cuk de nir ama. Ki tap oku ma nýn yaþ la ne il gi si var, ca ným. Öð retmen ye ri gel di ðin de sý nýf ta en düz gün ve hýz lý oku yan Kýy mýk, de mi yor mu? Bu iþ be nim ya pa bi le ce ðim en iyi iþ! Üs te lik ba ðý ra ça ðý ra ki tap oku ma yý çok se verim. Ders le ri mi bi le yük sek ses le oku ya rak ça lý þý rým. Yok sa ka fam almaz. Ce sa re ti ni kay bet me den ilan da ki ad re se git me ye ka rar ver di. Ý þe alý nýr sam ka zan dý ðým ilk pa ray la ön ce bir avuç çi ko la ta alýr, son ra da Baldudak ý si ne ma ya götürürüm. 18

Bal du dak kim mi? Kýymýk ýn sý ný fýn da ki en gü zel kýz. Dal ga lý sa rý saç lý, pem be ya nak lý, iri ma vi göz lü, þiþ man ca... Kýy mýk, Baldudak ý ta ný dý ðý bü tün öte ki kýz lar dan da ha çok se vi yor. En çok gör mek is te di ði, sýk sýk dü þün mek ten ken di ni ala ma dý ðý tek ar ka daþý da o. Ký zý gör me di ði gün ler ka fa sý kar ma ka rý þýk olu yor, ca ný hiç bir þey yap mak is te mi yor, içi ne ga rip bir hu zur suz luk çö kü yor. Bir ye re git me yi ta sar lý yor, ani den vaz ge çi yor. Abuk sa buk giy si ler ve bü yü cü mas ke le riy le evin için de dört dö nü yor. Ba þý ný muslu ðun al tý na tu tup saç la rýn dan dam la yan su dam lala rý na ap tal ap tal ba ký yor. Bu da ha çok haf ta son la rý olu yor. Haf ta son la rý okul ta til ya! An nean ne si ev de otur ma sý ný, ders ça lýþ ma sý ný is ter. Dý þa rý çýk ma sý na çok az izin ve rir. Bu yüz den Kýy mýk, haf ta son la rý an nean ne si onu dý þa rý gön der sin di ye yap ma dý ðý ný bý rak maz. Ev de ek sik ge dik ne var sa, he men ce cik al ma ya kal kar. Kýymýk ýn, yan gýn var! der gi bi: Ek mek az kalmýþ! Ga ze te ci ga ze te nin eki ni býrakmamýþ! Su bitmiþ! ba ðý rýþ la rý na an nean ne ço ðun luk la bön ba ký þýy la kar þý lýk ve rir. Çok üs te ler se, eliy le boþver iþa re ti ya par, Dert et me. Ya rýn alýrýz, der. Ama Kýy mýk onu din ler mi? Bu gü nün iþi ni ya rý na bý rak ma ya lým, gi bi bir laf ge ve ler að zýn da. Fi le yi Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR 19

Sevim Ak VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR kap tý ðý gi bi so ka ða fýr lar. Mut la ka si ne ma nýn önünden bir kaç kez ge çer. Eee... Bel li mi olur, bel ki yol da Baldudak a rast lar. Bal du dak tam bir si ne ma de li si dir. Her pa zar te si, sý nýf ta haf ta so nu git ti ði film den söz eder. Ay ný fil mi gör müþ ço cuk la ra kar de þiy miþ gi bi dav ra nýr. Kýy mýk, haf ta so nu ol du mu, kum ba ra sý ný bo þaltýr, pa ra la rý ný sa yar, ama bir tür lü si ne ma bi le ti ala cak pa ra yý denk leþ ti re mez. An nean ne sin den is te mek iþine gel mez. Çün kü an nean ne si nin ne di ye ce ði ni çok iyi bi lir. Si ne ma ya mý gi de cek sin, Kýy mýk? Te le viz yon da bir sü rü film gös te ri yor lar. Bir kaç ta ne si ni izlesene. An nean nem sý ný fý mý zýn ka pý sýn da ki eþi ðe ben ziyor. Ba na çel me tak ma dý ðý bir sa bah bi le yok. Kýy mýk okul dan çýk týk tan son ra ilan da ki ad re se git ti. So ra so ra nar aðaç la rý nýn ara sýn dan gü lüm se yerek ba kan pem be bir eve gel miþ ti. Ev oku la çok ya kýn dý. Okul dan çý kýp evi bu la na ka dar to pu to pu on da ki ka geç miþ ti. Kýy mýk bah çe ka pý sý ný ite li yor du ki, gö zü ka pý nýn üs tün de ki no ta çarp tý. Ya zý si lik ve da ðýnýk tý. Güç lük le oku nu yor du: Ý pi çekiniz. Ýpi çek ti, ka pý açýl dý. Pem be ev, ye þil dal lar ve 20

YAŞ 8 9 10 11 + Sevim Ak Resimleyen: Behiç Ak. VANILYA KOKULU MEKTUPLAR VANİLYA KOKULU MEKTUPLAR IN GİZİNİ ÇÖZMEYE VAR MISINIZ? Annesİyle babası ayrılan Kıymık, bir süreliğine anneannesinin yanına yerleşmek zorunda kalır. Hayal gücü çok geniş bir çocuk OLDUĞUNDAN, kendi Dedektİflİk ve Keşİf Bürosunu kurar. Bİr gün postacı Bay Güleryüz, Kıymık ın ölen dedesine, otuz yıl önce Parİs ten postalanmış bir mektup getirir; Aaaa! Krala bak! diye başlamaktadır mektup; bir masaldır bu, mis gibi de vanilya kokmaktadır. Gönderenİ belirsiz bu mektupların gizini çözmeye kesin kararlı acar dedektif Kıymık, kolları sıvar ISBN 978-975-07-0168-9