TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

Benzer belgeler
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. Adalet Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

MEDENİ HUKUK. Karine: Mevcut ve bilinen olgulardan bilinmeyen bir sonucun çıkarılmasıdır. Kanuni: (Kanundan alınır)

Arş. Gör. ORKUN TAT Çağ Üniversitesi Huku Fakültesi TÜRK MEDENİ KANUNU NDA YASAL DANIŞMANLIK

ADLİ TIBBİ AÇIDAN ADLİ PSİKİYATRİ

ÜNİTE. HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI Okt. Pınar AVCİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER HUKUKTA KİŞİLER VE KİŞİLİK. Gerçek Kişi Kişilik Ehliyet Türleri Tüzel Kişilik

MEDENİ HUKUK

MEDENİ HUKUKUN ALT DALLARI-TİCARET HUKUKU-ULUSLARARASI ÖZEL HUKUK. Dr. Öğr. Üyesi Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi

ASLI AÇIKGÖZ DAR ANLAMDA VESAYETİ GEREKTİREN HÂLLER VE VESAYET ALTINA ALMANIN İŞLEM EHLİYETİ BAKIMINDAN SONUÇLARI

1 ) GERÇEK KİŞİLER. 15 yaşını dolduran küçük, kendi isteği ile ve velisinin rızası ile mahkemece ergin kılınabilir.

7. KİŞİLER HUKUKU (ŞAHSIN HUKUKU)

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. HBYS Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

Mal Rejimleri ve Tasfiyesi

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI BİRİNCİ BÖLÜM

EŞYA HUKUKU ZİLYETLİK VE TAPU SİCİLİ

Yrd. Doç. Dr. SENDİ YAKUPPUR TAPU KÜTÜĞÜNE GÜVEN İLKESİ

EŞYA HUKUKU ZİLYETLİK VE TAPU SİCİLİ

Medeni Hukuk ve Adli Psikiyatri

Arzu GENÇ ARIDEMİR. Mirasın Açılmasından Sonra Yapılan Miras Payının Devri Sözleşmesi

SEVGİ USTA VELAYET HUKUKU

Dr. Ömer ERGÜN Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi MEDENİ HUKUK TÜZEL KİŞİLERİNİN EHLİYET DURUMU

Dr. Sertaç Ak Dr. Mustafa Sercan

Kanun No: Türk Medeni Kanunu. Kabul Tarihi: R.G. Tarihi: R.G. No: I. Vesayet makamından

İÇİNDEKİLER. YENİ TÜRK MEDENİ KANUNU'NA GÖRE MİRAS HUKUKU HÜKÜMLERİNDEKİ DEĞİŞİKLİKLER ve YENİLİKLER

Sevgi USTA. ÇOCUK HAKLARI ve VELAYET

BORÇLAR HUKUKU KISA ÖZET HUK110U

İÇİNDEKİLER KİŞİLER HUKUKU GİRİŞ

Vasiyeti Yerine Getirme Görevlisi

TEMSİL (Yetkisiz Temsile Kadar)

I SAYILI TTK NIN KAPSAMINA GİREN TİCARET ŞİRKETLERİ

Öğr. Gör. U. Koray Milanlıoğlu YYÜ Kamu Yönetimi Bölümü Hukuk Bilimleri Ana Bilim Dalı. Ulaş Koray MİLANLIOĞLU - Yüzüncü Yıl Üniversitesi

Dr. Ahmet NAR Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı TÜRK MİRAS HUKUKUNDA TENKİS

LİMİTED ŞİRKETLERDE MÜDÜR OLABİLMEK İÇİN GEREKEN ŞARTLAR

Tüm yönleriyle MALPRAKTİS

Dr. Aslı MAKARACI BAŞAK Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Medeni Hukuk Anabilim Dalı Yardımcı Doçenti. Taşınır Rehni Sözleşmesi

EŞYA HUKUKU. Cilt II REHİN HUKUKU. Prof. Dr. Haluk Nami NOMER. Doç. Dr. Mehmet Serkan ERGÜNE

MEDENİ YARGIDA CENİNİN TARAF EHLİYETİ

ANONİM ŞİRKETLERDE YÖNETİM KURULU ÜYELİĞİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR

13. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLAR (İradi Mirasçılık)

Çocuk Hukuku. Çocuk Hukukunun Özellikleri. Çocuk Hukukunun Özellikleri Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN. 16 Mayıs

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. HBYS Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

ANONİM ŞİRKETLERDE YÖNETİM KURULU ÜYELİĞİNİ SONA ERDİREN HALLER

ANONİM ŞİRKETLERDE TASFİYE MEMURLARININ YERİNE GETİRMEK ZORUNDA OLDUĞU GÖREV VE SORUMLULUKLAR

DERS TANITIM BİLGİLERİ. Prof.Dr. Nevzat KOÇ. Çarşamba günleri, saat

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Uygulamaya İlişkin Sorunlar

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

İÇİNDEKİLER TÜRK MEDENİ HUKUKUNDA KORUMA AMACIYLA ÖZGÜRLÜĞÜN KISITLANMASI

Prof. Dr. Cemal BIYIK - Öğr. Gör. Dr. Okan YILDIZ - Yrd. Doç. Dr. Yakup Emre ÇORUHLU, KTÜ, 2014

TÜRK MEDENİ HUKUKUNDA BOŞANMA HALİNDE VELAYET, ÇOCUKLA KİŞİSEL İLİŞKİ KURULMASI VE ÇOCUĞUN SOYADI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Yabancı İşler Dairesi Başkanlığı

EŞLER ARASINDAKİ MALVARLIĞI DAVALARI

TÜRK MEDENÎ KANUNU BAŞLANGIÇ

GERÇEK OLMAYAN VEKÂLETSİZ İŞ GÖRME VE MENFAAT DEVRİ YAPTIRIMI

1- Aşağıda verilenlerden hangisi ticaret şirketlerine uygulanacak mevzuat hükümlerinden

Yeni TTK na Göre Şirket Birleşmeleri ve Bölünmeleri. Mustafa TAN E. Gelirler Başkontrolörü YMM

GÜLŞAH VARDAR HAMAMCIOĞLU Okan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Araştırma Görevlisi TÜRK MEDENİ KANUNU NA GÖRE YERLEŞİM YERİ

İZMİR BAROSU TAVSİYE NİTELİĞİNDE AVUKATLIK ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu. Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı. Aile Hukuku HUK 405 7

Edinilmiş mal sayılan değerler:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasından:

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TİCARET HUKUKU (HUK208U)

BAĞIŞLAMA SÖZLEŞMESİNİN SONA ERMESİ

İÇİNDEKİLER GİRİŞ...1

ÖLÜM KARİNESİ VE GAİPLİK DURUMUNDA SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI KAPSAMINDA HAK SAHİPLERİNE GELİR VE AYLIK BAĞLANMASI

MİRAS HUKUKU ( ALMANYA-TÜRKİYE ) Giriş:

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. HBYS Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

ANONİM ŞİRKETLERDE PAY VE İMTİYAZLI PAY

A. SULH HUKUK MAHKEMELERİNDE GÖRÜLEN DAVALAR

DÖNEMİ AVUKAT-VEKİLEDEN ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ Malatya Barosu Yönetim Kurulu nun /47 sayılı Kararı ile

Kişi, Kişi Türleri ve Gerçek Kişilerin Ehliyeti

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

İçindekiler. Önsöz III BİRİNCİ KISIM. Genel Hükümler BİRİNCİ BÖLÜM. Borç İlişkisinin Kaynakları BİRİNCİ AYIRIM. Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri

ADİ ORTAKLIK SÖZLEŞMESİ. Stj. Av. Müge BOSTAN ERYİĞİT HUKUK BÜROSU/ANKARA

Bu kişilik ortaklarınkinden tamamen bağımsız bir mal varlığına sahiptir ve bir ticaret unvanına sahip olmak zorundadır.

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM TOPLUMSAL DÜZEN KURALLARI

HUKUKUN TEMEL KAVRAMLARI-II

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL OLARAK EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI VE EVLİLİK BİRLİĞİNDE EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. HBYS Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

AVUKAT - İŞ SAHİBİ ARASINDAKİ EN AZ ÜCRET ÇİZELGESİ

Türk Vatandaşı Nasıl Olunur

ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ GENEL KURUL GENEL KURUL FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ

Dr. Aytuğ Ceyhun ÇAKIR SAĞ KALAN EŞİN MİRASÇILIĞI

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ MİRAS HUKUKU DERSİ FİNAL SINAVI (ÇİFT NUMARALI ÖĞRENCİLER) Sınav süresi 90 dakikadır. Başarılar dileriz.

Kabul Tarihi :

KİŞİLİK HAKKI İHLÂLİNDEN DOĞAN VEKÂLETSİZ İŞGÖRME

TÜRK MEDENÎ KANUNUNDAKĐ DÜZENLEMELER IŞIĞINDA VESAYET HUKUKUNA GENEL BĐR BAKIŞ *

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Adalet MYO. HBYS Programı. Hukuk Başlangıcı Dersleri

MURİS MUVAZAASI HAKKINDA KISA BİR İNCELEME. Av. Ebru ÇAVUŞOĞLU ERYİĞİT HUKUK BÜROSU / ANKARA

Toplu İş Hukuku. Sendikaların Faaliyetleri Sendikaların Sona Ermesi. Prof. Dr. Murat ŞEN Arş. Gör. Yusuf GÜLEŞCİ

KARI - KOCANIN HAKLARI

Transkript:

ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Gerçek Kişiler Tüzel Kişiler

Hukuk, kişiler arasındaki ilişkileri düzenler. kişilerin toplum içindeki yaşamlarını düzenler. Bu nedenle hukuk kişiler için ve kişiler sayesinde vardır denilebilir. Hukuk kuralları toplumdaki malları paylaştırır, bazı hak ve yükümlülükler öngörür ve böylelikle toplumda bir düzen yaratır. Hukukun öngördüğü bu hak ve yükümlülüklerin bir sahibinin yani kişinin olması gerekir.

KİŞİ HAKLARDAN YARARLANAN, HAK SAHİBİ OLAN VARLIKTIR. Günümüzde herkes bu haklardan yararlanır. Böylelikle her insan hukuki açıdan bir kişidir.

KİŞİLER TÜZEL KİŞİLER ÖZEL HUKUK KAMU HUKUKU Kazanç paylaşma amacı olmayan-olan Vakıflar-dernekler Şirketler

KİŞİLİK KAVRAMI KİŞİ, hak ve yükümlülüklere sahip olan hak süjesidir. Kişilik kavramı ise, kişiye bağlı ve hukukça korunan bedeni, manevi, hukuki nitelikteki varlıkların tümünü ifade eder. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ Kişilik doğumla başlar ve ölümle sona erer. DOĞUM TAM DOĞUM SAĞ DOĞUM Öztan, 2006, 223

TAM DOĞUM Ceninin ana rahminden tamamen ayrılmış olmasıdır. Sadece bazı organların ana rahminden ayrılması tam doğumdan için yeterli değildir. Bir çocuğun hukuken tam doğduğunun kabul edilmesi için, bir insanda bulunması zorunlu organlara sahip olması gerekir. Zorunlu organlar dışındaki eksiklik ya da biçim bozukluğu (sakatlık, körlük vs.) çocuğun tam doğmuş sayılmasını engellemez. Öztan, 2006, 224

SAĞ DOĞUM Çocuk bir an için bile olsa, yaşamış olmalıdır. Annesinin bedeninden bağımsız yaşamış olmalıdır. Çocuğun herhangi bir yaşam belirtisi göstermesi yeterlidir. Tıbbi müdahalelerle sonradan yaşama döndürülen bir çocuğun da, sağ doğmuş sayılacağı kabul edilmektedir. Sağ doğum için, çocuğun yaşama kabiliyetinin olup olmadığı aranmaz. Öztan, 2006, 224

Türk Medeni Kanunu md. 28: Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.

Soru: Ali babasının ölümünden önce ana rahmine düşmüştür. Ancak Ali doğmadan babası ölmüştür. Ali hangi koşulda babasına mirasçı olur? Ali, sanki ana rahmine düştüğü anda doğmuş gibi varsayılır ve Ali tam ve sağ doğmak koşuluyla babanın mirasçısı olur.

Türk Medeni Kanunu Madde 583: Mirasın açıldığı anda henüz var olmayan bir kimseye artmirasçı veya art vasiyet alacaklısı olarak, tereke veya tereke malı bırakılabilir. Mirasbırakan tarafından önmirasçı atanmamışsa, yasal mirasçı, önmirasçı sayılır. Görüldüğü gibi yasa koyucu, henüz ana rahmine düşmemiş çocukları da sağ ve tam doğmak koşuluyla korumuştur.

SORU: Mirasbırakan, miras açıldığı anda henüz ana rahmine düşmemiş torununu art mirasçı atayabilir mi?

Doğum olayı ve doğumun zamanı kişisel durum sicili ile ispat edilir. Doğum olayı, doğumun meydana geldiği tarihten itibaren 1 ay içinde nüfus memuruna bildirilmelidir.

Sağ ve tam doğumla kazanılan kişilik ölümle sona erer. Ölüm, gerçek kişiliği sona erdiren bir olaydır. Ölümün ne zaman meydana geldiğiyle ilgili iki görüş: Klinik ölüm: Bir kimsenin ölmüş kabul edilebilmesi için, büyük hayati fonksiyon kabul edilen kalbinin durması. Beyin ölümü: Bir kimsenin ölümü için, beyin hücrelerinin ölmesi aranır. Öztan, 2006, 225

Ölüm ile, hak süjesi olma özelliği ortadan kalkar. Ölüm ile, kişiye bağlı malvarlığı hakları ve yükümlülükler, eşya hukukundan doğan haklar, alacaklar ve borçlar, fikri haklar, kısaca devredilebilir haklar mirasçılarına geçer. Bu haklar, kişinin sağlığında üzerinde tasarruf edebileceği, 3. kişilere devredebileceği haklardır. Bu haklar hiçbir işleme gerek kalmaksızın mirasçılarına intikal eder.

Ölümün ispatı yolları Kişisel durum sicili Karineler Birlikte ölüm karinesi Ölüm Karinesi

Ölüm Karinesi: MEDENİ KANUN Madde 31.- Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır. Ölüm karinesinden yararlanılabilmesi için, kişinin kaybolmasına yol açan olayın, ölüme yol açacak, kesin nitelikte bir olay olması gerekir. Örneğin: Ahmet, arkadaşlarıyla beraber balık tutmak için tekneyle denize açılmıştır. Aniden patlayan fırtına yüzünden Ahmet, arkadaşlarının gözleri önünde denize düşmüş, tüm aramalara rağmen cesedi bulunamamıştır.

Birlikte ölüm karinesi: MEDENİ KANUN madde 29/fıkra II: Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır. Birlikte ölüm karinesi için, birinin ne zaman öldüğünün bilinmesi; diğerinin ölümünün de bu kişinin ölümünden daha önce mi, daha sonra mı olduğunun saptanamamasıdır. Ölenlerin birlikte ölüm tehlikesi içinde birlikte olmaları gerekli değildir. Öztan, 2006, 228

ÖRNEK Bekir in, 10 Ocak 2014 de trafik kazasında öldüğü bilinmektedir. Eşinin ise, dağ tırmanışı yaparken öldüğü, cesedinin bulunması ile anlaşılmıştır. Ancak Bekir in eşinin ölümü kesin olarak belirlenememektedir. Bu durumda Bekir in ve eşinin birlikte öldüğü kabul olunur. Birlikte ölüm karinesinin en önemli sonuncu, bu kişilerin birbirlerinin mirasçısı OLAMAMALARIDIR.

GAİPLİK Bazen bir kişi, ölümüne kesin gözüyle bakılacak bir durumda kaybolmamıştır. Ancak o kişinin ölümü hakkında güçlü bir ihtimal vardır. TÜRK MEDENİ KANUNU Madde.32/fıkra I Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. ÖRNEK: Mehmet Ağrı Dağı na tırmanmaya başladıktan bir süre sonra kendisiyle iletişim kurmak hiçbir şekilde mümkün olmamıştır. A nın ölmüş olması kesin olmamakla birlikte, olasıdır.

Gaiplik Kararının Şartları: Ölüm Tehlikesi İçinde Kaybolma A, Kanada ya fog avına giden bir grupla gitmiş, fakat bir gün, gittiği fog avından geri dönmemiştir. A nın ölümüne, olası varsayımıyla bakılabilir. Uzun Zamandır Haber Alınamama Ahmet, Amerika Birleşik Devletleri ne çalışmak üzere gitmiş, fakat o tarihten itibaren kendisinden haber alınamamış, adeta sırra kadem basmıştır.

Gaiplik Kararı Verilebilmesi İçin Gerekli Şartlar (TMK 33) 1. Belli bir sürenin geçmesi: Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. 2. İlgililerin görevli ve yetkili mahkemeden gaipliğe karar verilmesi için talepte bulunması gerekir. 3. İlan: Gaip hakkında bilgileri olan kimseleri ilan yoluyla bu bilgilerini bildirmeye davet etmek gereklidir.

KİŞİNİN HAK EHLİYETİ Hukuk düzeni, her insanın haklara ehil olacağını hükme bağlamıştır. Haklara ehil olma, hak sahibi olma ve yükümlülük altına girmeyi kapsar. Hak ehliyetine sahip olmada kural olarak yaşın hiçbir etkisi yoktur. Hak ehliyeti tam ve sağ doğumla kazanılır.

KİŞİNİN FİİL EHLİYETİ Fiil ehliyeti bir kimsenin kendi fiil ve davranışlarıyla, kendi isteğiyle hak kazanması, bu hakları değiştirmesi, ortadan kaldırması, borç altına girmesi, borçları değiştirmesi, ortadan kaldırmasıdır. Kısaca kendi fiilleriyle hak kazanması ve borç altına girebilmesidir.

Hak ehliyeti, pasif bir ehliyettir. Hak ehliyeti herkese eşit olarak tanınır. Fiil ehliyeti kişinin davranışına hüküm ve sonuç bağlaması nedeniyle aktif bir ehliyettir. Fiil ehliyeti kişi davranışına bağlandığı için, kişilere eşit olarak verilmemiştir.

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Ergin Olma: 1) Medeni Kanuna göre, kişi 18 yaşını bitirmekle ergin olur (Normal erginlik) 2) MK da (md. 11) evlenme ile kişinin ergin olacağı hükme bağlanmıştır. (Evlenme ile kazanılan erginlik) Olağan evlenme yaşı kadın ve erkek için 17 yaşın tamamlanmasıdır. Olağanüstü durumlarda hakim kadın ve erkeğin 16 yaşını tamamlamaları halinde de evlenmelerine izin verilebilir.

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Ergin Olma: 3) Hakim Kararıyla Erginlik: 15 yaşını tamamlamış olması, Küçüğün isteği, Velinin izni Asliye mahkemesinin kararı, Küçüğün menfaati Yargısal erginliğine karar verilen kimse, kanunda açıkça aksi düzenlenmemişse, her türlü hukuki işlemi yapabilir.

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Ayırt etme gücü: makul surette hareket edebilme yeteneğidir. Makul bir iradeye sahip olma yeteneği, (Tanıma yeteneği, değerlendirme yeteneği, karar verme yeteneği) İradeye uygun davranma yeteneği

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Ayırt etme gücünü etkileyebilecek durumlar: TMK 13 Yaş Akıl Hastalığı Akıl Zayıflığı Sarhoşlıuk Bunlara benzer haller.

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Kısıtlı olmamak: Kısıtlılık, bir kimsenin kanunda öngörülen belirli sebeplerden birine dayanarak, mahkeme kararı ile fiil ehliyetinden tamamen veya kısmen mahrum edilmesidir. Kısıtlılık kararı sadece ergin kişiler için alınır. Çünkü küçükler zaten velayet ve vesayet altındadır ve korunmaktadır. Öztan, 2006, 253

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Kısıtlılık sebepleri: AKIL HASTALIĞI VEYA AKIL ZAYIFLIĞI (TMK 405) İşlerini göremeyen veya Korunma ve bakım için kendisine sürekli yardım gereken veya Başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Kısıtlılık sebepleri: SAVURGANLIK, ALKOL VEYA UYUŞTURUCU MADDE BAĞIMLISI, KÖTÜ YAŞAMA TARZI, KÖTÜ YÖNETİM (TMK 406). Kendini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan Ailesini darlık veya yoksulluğa düşürme tehlikesine yol açan Daimi yardım veya bakıma muhtaç olan veya Başkalarının güvenliğini tehdit eden

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Kısıtlılık sebepleri: BİR SENE VE DAHA FAZLA BİR SÜRE İLE ÖZGÜRLÜĞÜ BAĞLAYICI CEZA (TMK 407).

FİİL EHLİYETİNİN UNSURLARI Ergin Olma Ayırt etme gücü Hakkında Kısıtlılık Kararı Alınmamış Olması Kısıtlılık sebepleri: İSTEK ÜZERİNE KISITLILIK (TMK 408). Yaşlılık, sakatlık, deneyimsizlik, ağır hastalık sebeplerinden birinin varlığı ve Kendi işlerini gereği gibi yönetememesi hali.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI Tam ehliyetliler Tam ehliyetsizler Sınırlı ehliyetliler Sınırlı ehliyetsizler

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI TAM EHLİYETLİLER Tam ehliyetliler, ayırt etme gücüne sahip, ergin ve hakkında kısıtlama kararı alınmamış kişilerdir. Tam ehliyetliler, kendi fiilleriyle her türlü hakkı kazanıp, borç altına girebilirler. Ayrıca haksız fiil ehliyetleri vardır.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI TAM EHLİYETSİZLER Tam ehliyetsizler, ayırt etme gücü olmayan kişilerdir. Ayırt etme gücü olmayan bu kişilerin, hukuki işlem ehliyeti ve haksız fiil ehliyeti yoktur. Tam ehliyetsiz, ayırt etme gücüne sahip olmadığı için onun adına ve hesabına işlemleri yasal temsilcisi yapar. Tam ehliyetsizin yaptığı hukuk işleme, yasal temsilcinin izin ve icazet vermesi o işlemi geçerli hale getirmez.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI TAM EHLİYETSİZLER Yasal temsilci tam ehliyetsiz adına her türlü hukuki işlemi yapabilirse de bağış yapamaz, vakıf kuramaz ve kefil olamaz. Tam ehliyetsizin kişiliğine sıkı sıkıya bağlı hakları da, kural olarak yasal temsilci tarafından kullanılamaz.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI TAM EHLİYETSİZLER İyi niyetli bir üçüncü kişinin, tam ehliyetsizden aldığı bir malın mülkiyetini kazanabilmesi için, malı elinde bulunduranın iyiniyetle, davasız, aralıksız 5 sene mala zilyet olması gerekir. Tam ehliyetsizden bir taşınmaz mülkiyeti kazanabilmesi için kişinin, 10 sene süre ile o taşınmazı davasız, aralıksız ve malik sıfatıyla elinde bulundurması gerekir.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETSİZLER Bir kimse ayırt etme gücü olmasına karşılık kişi, ergin değilse veya hakkında kısıtlılık kararı alınmış ise, o kimse sınırlı ehliyetsiz grubuna girer. Bunlarda ehliyetsizlik asıl, ehliyet istisnadır. Sınırlı ehliyetsizlerin haksız fiil ehliyeti tamdır. Öztan, 2006, 264

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETSİZLER Küçük anababasının rızası ile aile dışında yaşıyor ve çalışıyorsa ana babasına karşı olan borçlarına halel gelmemek üzere, kazancı üzerinde, dilediği gibi tasarruf edebilir. Küçüğün kazancı kendisine aittir. Sınırlı ehliyetsiz kazancı üzerinde, tam ehliyetliymiş gibi tasarruf edebilir. Bir meslek ve sanat için, ana baba tarafından küçüğe, çocuğun malından verilen kısmın yönetimi ve ondan yararlanma hakkı çocuğundur.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETSİZLER Sınırlı ehliyetsizin yaptığı işlem, kendisine hiçbir yükümlülük yüklemiyorsa, o işlem yasal temsilcinin izni olmasa da geçerlidir. Sınırlı ehliyetsiz, kişiye sıkı sıkıya bağlı işlemleri, yasal temsilcisinin rızasına gerek kalmadan yapabilir.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETSİZLER Sınırlı ehliyetsiz, Vakıf kuramaz, Bağış yapamaz, Kefil olamaz. (Yasal temsilcisinin onayı bu işlemleri geçerli kılmaz.) Bu işlemleri sınırlı ehliyetsiz adına, yasal temsilcisi de yapamaz.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETLİLER Sınırlı ehliyetliler ayırt etme gücüne sahip, ergin ve hakkında kısıtlama kararı alınmamış kişilerdir. Bu kişilerin menfaatleri göz önünde tutularak, fiil ehliyetleri kısıtlanmış ve bazı işlemleri yaparken onaylarının alınması veya mallarının yönetimi için kendilerine yasal danışman atanması uygun görülmüştür.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETLİLER Yasal danışmanlık Oy Danışmanlığı Yönetim Danışmanlığı Karma Danışmanlık

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETLİLER Kendisine oy danışmanı atanan kişi, Dava açma ve sulh olma, Taşınmazların alımı, satımı, rehnedilmesi ve bu taşınmazlar üzerinde diğer ayni hakların kurulması, Kıymetli evrakın alımı, satımı ve rehnedilmesi, Olağan yönetim sınırları dışında kalan yapı işleri, Ödünç verme ve alma, Ana parayı alma, Bağışlama, Kambiyo taahhüdü altına girme, Kefil olma İşlemlerini tek başına yapamaz.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETLİLER Sayılan işlemlerin dışında kalan bütün işlemleri, sınırlı ehliyetli tek başına yapabilir. Yasal danışman bu işlemleri tek başına yapamaz; görevi sınırlı ehliyetli tarafından yapılan işlemin geçerli olması için yapılan işleme onay vermekle sınırlıdır.

FİİL EHLİYETİ AÇISINDAN KİŞİLERİN SINIFLANMASI SINIRLI EHLİYETLİLER Sınırlı ehliyetli kişinin mallarının yönetimi için yönetim danışmanı atanır. Yönetim danışmanı kişinin mal varlığını yönetir ve gerekli işlemleri tek başına kendisi yapar; bu işlemlerde sınırlı ehliyetliyi temsil eder. Karma yasal danışmanda, oy danışmanlığı ile yönetim danışmanlığı bir arada bulunur.

TÜZEL KİŞİLER Kişilik, hukuk tarafından yalnızca insanlara tanınmamıştır. Tüzel kişiler hukukun tanıdığı kişi ve mal topluluklarıdır. Özel Hukuk Tüzel Kişileri Kamu Hukuku Tüzel Kişileri

TÜZEL KİŞİLER Özel Hukuk Tüzel Kişileri Medeni Kanunda Dernekler Vakıflar Ticaret Kanununda Kollektif, Komandit, Anonim, Limited şirket Kooperatifler Kanununda Kooperatifler

TÜZEL KİŞİLER Kamu Hukuku Tüzel Kişileri Kamu İdareleri Kamu kurum ve kuruluşları

TÜZEL KİŞİLER Kamu Hukuku Tüzel Kişileri Kamu İdareleri kamu hizmeti gören tüzel kişilerdir. Bunlar sınırlı devlet gücüne sahiptirler: Yerel Yönetimler İl özel idareleri, Belediyeler, Köyler.

TÜZEL KİŞİLER Kamu Hukuku Tüzel Kişileri Kamu kurumları, kamu hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için örgütlenmiş personel ve mal topluluğudur. Meslek Kuruluşları (Örn.Barolar, Ticaret ve Sanayi Odaları, Tabipler Birliği) Kültürel Kamu Kurumları (Örn.TRT) Sosyal Kamu Kurumları (SGK) İktisadi Kamu Kurumları

TÜZEL KİŞİLER Tüzel kişilik, belli bir amacı gerçekleştirmek maksadıyla ve başlı başına bağımsız bir varlığa sahip olmak üzere örgütlenmiş ve hukuk düzenince kendilerine haklar ve borçlar edinebilme iktidarı tanınmış bulunan kişi ve mal topluluklarıdır. (Akipek, Akıntürk ve Ateş Karaman, 2012, 509). Bu tanıma göre, Bir araya gelenlerin tümünün ilgilendikleri ve üzerinde anlaştıkları bir ortak amacın (veya ortak menfaatin) bulunması zorunludur. (Akipek, Akıntürk ve Ateş Karaman, 2012, 508). Ortak amaç etrafında toplanılması veya ortak amaca bir malvarlığı özgülenmesi, bağımsız ve bir bütün teşkil eden bir topluluğu oluşturmak amacıyla (yeni bir kişilik yaratma iradesi) olmalıdır (Erten,?, 326). Bu topluluğun ortak amacın gerçekleşmesini sağlayacak, zorunlu işlevleri yerine getiren organlara sahip olması (örgütlenmesi) gereklidir (Akipek, Akıntürk ve Ateş Karaman, 2012, 508).

TÜZEL KİŞİLER Kamu tüzel kişiliği, kanun ya da idari bir işlemle doğar. Özel hukuk tüzel kişileri, insan ve mal topluluklarının tüzel kişi olma iradesiyle doğar. İzin Sistemi Serbest Kuruluş Sistemi Bildirim Sistemi Tescil Sistemi Derneklerde bildirim sistemi; vakıflarda ve ticaret şirketlerinde tescil sistemi benimsenmiştir.

TÜZEL KİŞİLER Kamu tüzel kişiliği, kanun veya idari işlemlerle kuruldukları için aynı şekilde sona ererler. Medeni Kanunda tüzel kişilerin sona ermesine ilişkin genel hükümler öngörülmemiş, bunların sona ermesine ilişkin konular, ilgili yerlerde özel hükümler şeklinde düzenlenmiştir.

TÜZEL KİŞİLER Özel hukuk tüzel kişileri, fesih veya infisah yollarından biriyle sona erer. Belirli nedenlerin varlığı halinde kendiliğinden sona ererler (İnfisah/dağılma): Amacın gerçekleşmesi, amacın gerçekleşemeyeceğinin anlaşılması, sürenin geçmesi gibi nedenler. Tüzel kişinin yetkili organlarının (genel kurulca) ya da yetkili mahkemece alınan bir kararla sona ermesi (fesih).

BU SUNUMDA YARARLANILAN KAYNAKLAR Akipek J. G., Akıntürk T, Ateş Karaman D. (2012). Türk Medeni Hukuku Başlangıç Hükümleri Kişiler Hukuku I. Cilt, İstanbul: Beta. Fatih Bilgili, Ertan Demirkapı, Hukukun Temel Kavramları, Dora Basın Yayın Dağıtım, Bursa, 2012. Bilge Öztan, Medeni Hukukun Temel Kavramları, Turhan Kitabevi, Ankara, 2006.