ÇORLU BELEDİYESİ ÇORLU (TEKİRDAĞ) ATIKSU ARITMA TESİSİ PROJESİ TEKİRDAĞ İLİ, ÇORLU İLÇESİ, YENİCE KÖYÜ MEVKİİ, ÇED Raporu Di Mühendislik Madencilik Müşavirlik Enerji Danışmanlık Çevre San. Tic. Ltd. Şti. Adres: Boğaz Sok. No: 7/4 Kavaklıdere G.O.P Ankara Tel: 0 312 428 30 64 Fax : 0 312 428 30 04 HAZİRAN - 2013
PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON VE FAKS NUMARALARI PROJENİN ADI PROJENİN YERİ PROJE BEDELİ PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KOORDİNATLARI PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) RAPORU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI, ADRESİ, FAKS ve TELEFON NUMARALARI RAPORU SUNUM TARİHİ Çorlu Belediyesi Reşadiye Mahallesi Salih Omurtak Caddesi No:139 Çorlu/Tekirdağ Telefon 0 282 444 99 59 Faks 0 282 684 75 63 Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi, Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkii Toplam Yatırım Bedeli: 37.932.827 TL Koor. Sırası : Sağa Yukarı Datum : ED-50 Türü : UTM DOM : 25 Ölçek Faktörü : 6 Derecelik Koor. Sırası Datum Türü ZON : - DOM : - Ölçek Faktörü : - Y X Y X : Enlem, Boylam : WGS-84 : COĞRAFİK 1 564337.728 4547381.826 41.075148 27.765868 2 564520.946 4547289.254 41.074300 27.768039 3 564548.945 4547364.529 41.074976 27.768380 4 564563.393 4547401.349 41.075306 27.768556 5 564598.765 4547465.739 41.075883 27.768984 6 564684.229 4547633.442 41.077387 27.770019 7 564700.994 4547688.654 41.077883 27.770224 8 564713.467 4547722.671 41.078189 27.770376 9 564769.926 4547835.228 41.079198 27.771060 10 564710.288 4547854.834 41.079379 27.770352 11 564653.871 4547887.162 41.079675 27.769684 12 564639.642 4547866.447 41.079489 27.769513 13 564563.482 4547896.313 41.079765 27.768609 14 564564.854 4547882.015 41.079636 27.768624 15 564557.941 4547867.000 41.079501 27.768540 16 564540.424 4547842.610 41.079283 27.768329 17 564516.653 4547778.639 41.078708 27.768039 18 564501.948 4547751.540 41.078465 27.767861 19 564476.285 4547708.431 41.078079 27.767551 20 564448.032 4547665.575 41.077695 27.767211 21 564406.556 4547593.313 41.077048 27.766709 22 564396.285 4547577.298 41.076904 27.766585 23 564367.246 4547502.367 41.076232 27.766232 24 564350.037 4547435.622 41.075632 27.766020 Çevresel Etki Değerlendirmesi YönetmeliğiEk1 Madde 17.17- Kapasitesi 150 000 eşdeğer kişi ve/veya 30.000 m 3 /gün üzeri kapasiteli atık su arıtma tesisleri. Di Mühendislik Müşavirlik Enerji Danışmanlık Çevre Maden Jeoloji Harita Taşımacılık İnşaat San ve Tic Ltd. Şti GOP Mah. Boğaz Sok. 7/4 Kavaklıdere/ANKARA Tel: 0 312 428 30 64 Faks: 0 312 428 30 04 HAZİRAN /2013 i
İçindekiler Tabloların Listesi Şekillerin Listesi İÇİNDEKİLER ii iv v 1 PROJENİN TANIMI VE GAYESİ... 1 1.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği 1 1.1.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı ve Ömrü... 1 1.1.2. Proje Karakteristikleri... 4 1.1.3. Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği... 8 1.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması... 11 1.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon Ve Benzeri.)... 12 1.3.1. Evsel Nitelikli Katı Atıklar... 13 1.3.2. Tehlikeli Atıklar... 13 1.3.3. Atık Yağlar... 14 1.3.4. Ömrünü Tamamlamış Lastikler... 14 1.3.5. Tıbbi Atıklar... 15 1.3.6. Bitkisel Atık Yağlar... 15 1.3.7. Yapı Yerleşimi ve İnşası Esnasında Oluşacak Hafriyat Atıkları (Kazı Fazlası Toprak) ve Hafriyat Miktarı... 15 1.3.8. Emisyon... 16 1.3.9. Gürültü... 16 1.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi... 16 2 PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU... 18 2.1. Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler. 18 3. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ (ÖNERİLEN PROJE NEDENİYLE KİRLENMESİ MUHTEMEL OLAN ÇEVRENİN; NÜFUS, FAUNA, FLORA, JEOLOJİK VE HİDROJEOLOJİK ÖZELLİKLER, DOĞAL AFET DURUMU, TOPRAK, SU, HAVA, (ATMOSFERİK KOŞULLAR) İKLİMSEL FAKTÖRLER, MÜLKİYET DURUMU, MİMARİ VE ARKEOLOJİK MİRAS, PEYZAJ ÖZELLİKLERİ, ARAZİ KULLANIM DURUMU, HASSASİYET DERECESİ (EK- V DEKİ DUYARLI YÖRELER LİSTESİ DE DİKKATE ALINARAK) VE YUKARIDAKİ FAKTÖRLERİN BİRBİRİ ARASINDAKİ İLİŞKİLERİ DE İÇERECEK ŞEKİLDE AÇIKLANMASI)... 20 3.1. Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri... 20 3.1.1. Nüfus... 20 3.1.2. Sağlık... 21 3.1.3. Ulaşım ve Haberleşme Olanakları... 22 3.1.4. Ekonomik Durum... 24 3.1.5. Turizm... 26 3.1.6. Madencilik... 26 3.1.7. Arazi Mülkiyeti, Araziden Faydalanma Durumu... 27 ii
3.2. Flora - Fauna... 27 3.3. Jeolojik Ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu... 27 3.3.1. Genel Jeoloji ve Tektonik... 27 3.3.3. Deprem... 33 3.5. Toprak, Su Ve Hava... 34 3.5.1. Dağlar... 34 3.5.3.Akarsular... 35 3.6. İklimsel Faktörler Ve Meteorolojik Özellikler... 35 4. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER... 41 4.1. ÖNERİLEN PROJENİN AŞAĞIDA BELİRTİLEN HUSUSLARDAN KAYNAKLANMASI OLASI ETKİLERİNİN TANITIMI (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir)... 41 4.1.1. Proje İçin Kullanılacak Alan... 41 4.1.2. Doğal Kaynakların Kullanımı,... 41 4.1.3. Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Koşullar İle Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklanması Ve Atıkların Minimizasyonu... 41 4.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı... 49 4.3. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı... 50 5. HALKIN KATILIMI... 53 5.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler,. 53 5.2. Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar,... 53 5.3. Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi Ve Belgeler,... 53 6. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ... 54 NOTLAR VE KAYNAKLAR... 82 EKLER... 83 HAZIRLAYANLARIN TANITIMI iii
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1. Toplam Atıksu Debisi... 4 Tablo 2. Su Kullanım Süreleri... 4 Tablo 3. Atıksu Arıtma Tesisi Projelendirme Debileri... 5 Tablo 4. Belediye Atıksu İstatistikleri... 8 Tablo 5. Kanalizasyon Şebekesi ve Arıtma Tesisi İle Hizmet Verilen Belediye Sayıları ve Nüfusu... 9 Tablo 6. Türkiye ve Tekirdağ İlinde Bulunan Atıksu Arıtma Tesisleri... 10 Tablo 7. Faaliyet Alanının Koordinatları... 19 Tablo 8.Tekirdağ İli Merkez ve İlçelerinin Yıllara Göre Nüfusları... 20 Tablo 9. Tekirdağ İli ve Çorlu İlçesinde Bulunan Sağlık Kuruluşları... 21 Tablo 10. Tekirdağ İlinde Bulunan Hastane ve Yatak Sayısı... 21 Tablo 11. Tekirdağ İlinde Çalışan Sağlık Personel Sayısı... 21 Tablo 12. Çorlu İlçesinde Bulunan Hastane ve Yatak Sayısı... 22 Tablo 13. Çorlu İlçesinde Çalışan Sağlık Personel Sayısı... 22 Tablo 14.Tekirdağ ınkomşu İlveİlçelerineOlanUzaklığı... 23 Tablo 15. TürkiyeveTekirdağ dakimadenvetaşocağısektörübilgileri... 26 Tablo 16. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi 1970-2011 Yılları Arasındaki Ortalama Sıcaklıklar. 36 Tablo 17. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi ne Ait Yağış Rejimleri.... 37 Tablo 18. Bağıl Nem Değerleri... 38 Tablo 19. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi ne Ait Ortalama Rüzgâr Hızları... 39 Tablo 20. Projeden Kaynaklanacak Atıksu Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri... 42 Tablo 21. Atıksu Analiz Sonuçları... 43 Tablo 22. Atıksuyun Kirlilik Yükleri... 43 Tablo 23. Arıtılmış Su Deşarj Kriterleri... 44 Tablo 24. Projeden Kaynaklanacak Katı Atık Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri... 46 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1. Nüfus Tahminleri Grafiği... 1 Şekil 2. Faaliyet Alanı Google Earth Görüntüsü... 3 Şekil 3. Proses Akım Şeması... 7 Şekil 4. Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Alanı... 11 Şekil 5. Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Deşarjı Alıcı Ortamı (Değirmen Deresi)... 12 Şekil 6. Çorlu İlçesinin Konumu... 18 Şekil 7. Proje Alanını Gösterir Karayolları Haritası... 23 Şekil 8.Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası... 33 Şekil 9. Tekirdağ İli Deprem Haritası... 33 Şekil 10. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Sıcaklık Dağılımı(1970-2011 Verileri)... 37 Şekil 11. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Aylık Toplam Yağış Dağılımı... 38 Şekil 12. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Yıllık Yönlerin Esme Hızına Göre Çizilmiş Rüzgâr Gülü... 39 Şekil 13. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Yıllık Yönlerin Esme Sayıları Toplamına Göre Çizilmiş Rüzgâr Gülü... 40 iv
1 PROJENİN TANIMI VE GAYESİ 1.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı, Ömrü, Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği 1.1.1. Proje Konusu Yatırımın Tanımı ve Ömrü Proje kapsamında,devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Çorlu Belediyesi adına Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Projesi yapılmasıplanlanmaktadır. Proje ile Ergene Havzasındaki kirliliği azaltmak, sağlıklı yaşam ve çevre koşullarını oluşturmak amaçlanmıştır. Çorlu İlçesinden kaynaklanan tüm evsel nitelikli atıksuyun arıtılması hedeflenmektedir.atıksu arıtma tesisi yeri; Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde, 1705,1706,1708,1709 ve 1710 nolu parsellerde bulunan toplam 274.250 m 2 alandır.arıtılmış suyun deşarj edileceği; alıcı ortam Değirmen(Asımbey) Deresidir. Ek-1 de tapu kayıtları verilmektedir. Proje kapsamında;çorlu ilçesinin geçmiş nüfus sayım sonuçları incelenerek bu güne kadarki nüfus artış eğilimleri belirlenmiştir. Bu eğilimlerden yola çıkarak gelecekteki nüfus artış eğilimleri tespit edilmiştir. Nüfus artış eğilimleri tespit edilirken bölgedeki ekonomik ve sosyo-politik kısıtlardan kaynaklanabilecek iç-dış göç hareketlerine özellikle dikkat edilmiştir.proje kapasitesinin belirlenmesinde nüfus projeksiyon çalışmaları esas olarak alındığından bu çalışmalar mümkün olduğu kadar, eldeki mevcut veriler ve proje alanına yapılan ziyaretlerde temin edilen izlenim, doküman ve veriler kullanılarak yapılmıştır. Projelendirme çalışmaları 2030 ve 2045 yılı projeksiyon nüfuslarına göre yapılmaktadır. 2030 yılı nüfusu 362.395 kişi 2045 yılı nüfusu 473.577 kişi olacağı tahmin edilmektedir. Nüfus tahminleri grafiği Şekil 1. de verilmektedir. 700,000 600,000 500,000 400,000 300,000 200,000 100,000 İller Bankası Yöntemi İller Bankası Yöntemi (kademeli) Aritmetik Artış Yöntemi Aritmetik Artış Yöntemi (kademeli) Sayım Sonuçları 0 1960 1980 2000 2020 2040 2060 Şekil 1. Nüfus Tahminleri Grafiği 1
Yapılması planlanan proje için (mülga) Orman ve Su İşleri Bakanlığı; Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında Ergene Nehrinin su kalitesinin kısa vadede (3 yıl) III. sınıf, Orta vadede (5 yıl) II. sınıf su kalitesine çıkartılabilmesi için Havzadaki tüm belediyelerin atıksu arıtma tesislerini kurmasını istemiştir. Bu amaçla DSİ Genel Müdürlüğü Havzadaki 12 Belediyenin atıksu arıtma tesislerinin uygulama projelerinin yaptırılması amacıyla AAT, Proje yapımı ihalelerini gerçekleştirmiş ve proje DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesinden Atıksu Dairesi Başkanlığı na devredilmiştir. Projelerin hazırlanmasında sözleşme eki şartname ve talimatnameler ile;20 Mart 2010 tarih ve 27527 sayılı Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği, 08.01.2006 tarih ve 26047 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği (KAAY) ile 31.12.2004 tarih ve 25687 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, DSİ Genel Müdürlüğü ve İller Bankası A.Ş. teknik şartnameleri ve kriterleri esas alınmıştır. ER-GE Proje Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Tekirdağ Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Projesi Fizibilite Raporu hazırlanmış ve DSİ tarafından onaylanmıştır. İlgili onay yazıları Ek-2 de verilmektedir. Projenin genel amacı; toplum sağlığı ve hijyeni yönünden atıksuya bağlı risklerin ortadan kaldırılması yoluyla halka sağlıklı yaşam koşullarının sağlanması, çevrenin ve doğal kaynakların korunmasıdır. Planlanan proje; 2872 sayılı Çevre Kanunu 10. Maddesi Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya Proje Tanıtım Dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. hükmü ve 17 Temmuz 2008 tarihinde 26939 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nde yer alan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Uygulanacak Projeler EK-1 Listesi, Madde 17. de Kapasitesi 150 000 eşdeğer kişi ve/veya 30.000 m 3 /gün üzeri kapasiteli atık su arıtma tesisleri. kapsamında yer almaktadır. Proje için ÇED Yönetmeliği ne uygun olarak ÇED Başvuru Dosyası hazırlanmıştır. 2
Proje Alanı Şekil 2.Faaliyet Alanı Google Earth Görüntüsü 3
1.1.2. Proje Karakteristikleri Projeile; Ergene Havzasındaki kirliliği azaltmak sağlıklı yaşam ve çevre koşullarını oluşturmak amacıyla Çorlu İlçesinden kaynaklanan tüm evsel nitelikli atıksuyun arıtılması için atıksu arıtma tesisi projelendirilmektedir. Atıksu arıtma tesisi yeri; Tekirdağ İli Çorlu İlçesi sınırları içerisinde Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde, 1705,1706,1708,1709 ve 1710 nolu parsellerde bulunan toplam 274.250 m 2 alandır. Arıtılmış suyun deşarj edileceği; alıcı ortam Değirmen (Asımbey) Deresidir. Projelendirme çalışmaları 2030 ve 2045 yılı projeksiyon nüfuslarına göre yapılmaktadır. 2030 yılı nüfusu 362.395 kişi 2045 yılı nüfusu 473.577 kişi olacağı tahmin edilmektedir. Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi, Çorlu ilçesinden kaynaklanan tüm evsel nitelikli atıksuyu arıtabilecek kapasitede olacaktır. Tesis kapasitesi aşağıdaki tabloda verilmiştir. Tablo 1.Toplam Atıksu Debisi Debiler m 3 /gün 2030 2045 Evsel atıksu 37.689 53.040 Yağmursuyu sızma 3.768 5.304 İnfiltrasyon 1.884 2.652 Arıtma tesisine gelecek minimum, ortalama, proje ve maksimum debiler aşağıdaki formüllere göre hesaplanmıştır: Q proje =Projelendirme debisi, m 3 /saat =Q evsel / n 1 + Q endüstriyel / n 2 + Q infiltrasyon /24 Q ort. =Ortalama debi, m 3 /saat = Q evsel /24 + Q endüstriyel /8+ Q infiltrasyon /24 Q min. = Minimum debi, m 3 /saat = Q evsel / n 3 + Q infiltrasyon / 24 Q maks. =Mak.saatlik debi,m 3 /saat=q evsel /n 4 +Q endüstriyel /n 2 +Q infiltrasyon /24+Q yağmursuyu /24 n 1 n 1, n 2,n 3 ve n 4 değerleri aşağıda verilen tabloya göre seçilmiştir. Nüfus, kişi Tablo 2. Su Kullanım Süreleri Aralık Değer N<1.000 10 1.001<N<10.000 12 10.001<N<100.001 14 100.001<N<1.000.000 16 N>1.000.000 18-20 n 2 5-24 8 n 3 37-40 37 n 4 12-14 12 Seçim 16 4
Bu tesiste n 1 değeri 16 saat olarak alınmıştır. 1.Kademe (2030 yılı) için; Qevs Qsızma 37689 1884 Q min = = =1.097 m 3 /sa. 37 24 37 24 Q ort = Q proje = Qevs Q max = 12 Qevs Qend Qsısız = 24 8 24 Qevs Qend Qsısız = 16 8 24 Qend Qsızma Qyag = 8 24 24 37689 0 1884 = 1.649 m 3 /sa. 24 8 24 37689 0 1884 = 2.434 m 3 /sa. 16 8 24 37689 12 1884 3769 =3.376 m 3 /sa. 24 24 2.Kademe (2045 yılı) için; Qevs Qsızma 53.040 2.652 Q min = = = 1.544 m 3 /sa. 37 24 37 24 Q ort = Q proje = Qevs Q max = 12 Qevs Qend Qsısız = 24 8 24 Qevs Qend Qsısız = 16 8 24 53.040 24 53.040 14 Qend Qsızma Qyag 53040 = 8 24 24 12 0 2.652 = 2.320,5 m 3 /sa. 8 24 0 2.652 = 3.425,5 m 3 /sa. 8 24 2652 24 5304 24 =4.751 m 3 /sa. Tablo 3. Atıksu Arıtma Tesisi Projelendirme Debileri 2030 2045 I.KADEME II. KADEME m 3 /sa m 3 /sn m 3 /gün m 3 /sa m 3 /sn m 3 /gün Q min 1.097 0,3047 26.328 1.544 0,4288 37.056 Q ort 1.649 0,4580 39.576 2.320 0,6444 55.680 Q prj 2.434 0,6761 58.416 3.425 0,9513 82.200 Q max 3.376 0,9377 81.024 4.751 1,3197 114.024 Alıcı ortamın niteliğine göre evsel atıksuyun arıtımında uygulanacak arıtma yöntemi ileri arıtmadır. İleri arıtma; ön arıtma ile karbonun yanı sıra azot ve fosforunda giderildiği biyolojik arıtma sistemlerinden oluşmaktadır. Ayrıca arıtılmış suyun sulama suyu olarak kullanılabilmesi için Hızlı Kum filtresi ve UV üniteleri ilave edilmiştir. Biyolojik arıtma prosesi; A 2 /O, 5 kademeli Bardenpho ve kademeli besleme yapmaya izin verebilen bir sistem olarak tasarlanmıştır. Çorlu (Tekirdağ)Atıksu Arıtma Tesisi ProjesitasarlanmasındaATV Standartları esas alınmıştır. Havalandırma ve biofosfor havuzları ile ilgili proses hesapları ve çamur hesapları ortalama atıksu debisine ve buna bağlı kirlilik yüklerine göre tesisteki diğer üniteler olan fiziksel arıtma ve son çöktürmeler ise maksimum debiye göre tasarlanmıştır. 5
Tesisin kademelendirilmesinde mevcut nüfusun ve ileriye yönelik çeşitli yöntemlerle yapılan nüfus projeksiyonları sonucunda bulunan nüfuslar neticesinde 2030 ve 2045 yılı nüfus ve dolayısı ile debi değerlerine göre 2030 ve 2045 yılına göre 2 kademeli olarak inşaatı yapılacaktır. Stabil çamur elde edilmesi için gerekli ATV standardı olarak uzun havalandırma çamur yaşı ts=20,29 gün alınarak planlanmış ve tesis buna göre boyutlandırılmıştır. Tesis 1. Kademe ortalama 39.600 m 3 /gün, 2. Kademe de ise ortalama 55.680 m 3 /gün evsel atıksuyu arıtacak kapasitede ileri biyolojik arıtma tesisi olarak projelendirilmiştir. Çorlu AtıksuArıtma Tesisi 1. ve 2. Kademede aşağıda sıralanan ünitelerden oluşacaktır. İnce ızgaralar Havalandırmalı kum ve yağ tutucular Anaerobik Havuz (Bio-fosfor) Uzun Havalandırmalı Biyolojik Arıtma Havuzu (Anoksik ve Aerobik reaktör) Çöktürme tankı Hızlı Kum Filtresi ve UV Ünitesi Çamur susuzlaştırma (santrifüj) Çorlu Belediyesi şebeke ve kolektör hattı projeleri ilbank tarafından yeni ihale edilecektir. Dolasıyla tesise atıksu girişini halihazırda sağlayacak bir sistem bulunmamaktadır. Ayrıca arıtma alanının şehir sınırlarına 6 km dışındadır ve arıtmaya atıksuyu getirecek kolektör hatının kotları öngörülülememektedir bu sebeple terfi istasyonun nerede yapılması gerekeceği bilinmemektedir.bu nedenlerle terfi Kolektör hattı projesi kapsamına alınmıştır ve yapılacak terfi haznesinde pompaların korunması amacıyla kaba ızgara yapılmasıda zorunludur. AAT içinde ayrıca kaba ızgara yapısına gerek kalmamıştır. Prosesin şematik akış diyagramı Şekil 3 de verilmiştir. Kanalizasyon sistemi ile toplanan atıksuların tümü öncelikle ön arıtma ünitelerine alınacaktır. Ön arıtma üniteleri,ince ızgara, havalandırmalı kum ve yağ tutucu ünitelerinden oluşacaktır. Atıksuyun tesis girişinde ph değerinin ölçümü için phmetre cihazı bulunacaktır. Ön arıtma işlemlerinden geçen atıksu biyolojik arıtmaya alınacaktır. Biyolojik arıtma üniteleri, daha önceden belirlenmiş deşarj kriterlerine uygun olarak karbon ile birlikte azot ve sadece biyolojik fosfor giderimi yapacak şekilde projelendirilecektir. Seçilen biyolojik arıtma prosesi; 5 kademeli Bardenpho prosesidir. Biyolojik arıtma ünitesi; anaerobik reaktör, 1. anoksik reaktör, 1. Aerobik, 2. Anoksik ve 2. Aerobik reaktörden ve çöktürme tankından oluşacaktır. Anoksik ve aerobik reaktörler carrousel tank şeklinde tasarlanmıştır. Ön arıtma işlemlerinden geçen atıksular öncelikle anaerobik reaktöre alınır. Biyolojik fosfor giderimi bu havuzda gerçekleşecektir. Beş kademeli Bardenphoprosesi azot ve fosforun birliktearıtımı için kullanılmaktadır.bardenphoprosesindedenitrifikasyonun olabilmesi için karbon kaynağı olarak hem atıksudaki karbon, hem de içselsolunum hidrolizi sonucu oluşan karbon kullanılır. Karbon oksidasyonu, nitrifikasyon vedenitrifikasyon reaksiyonları için havuzda ayrı bölümler oluşturulur. Atıksu anaerobik reaktörden sonra anoksik olandenitrifikasyon reaktörüne girer. Bu reaktöre aynı zamanda karbon oksidasyonu-nitrifikasyonreaktörü 6
(aerobik 1) çıkış suyu da geri döndürülerek verilmektedir. Atıksudaki karbon, geridöndürülen sudaki nitratı denitrifiye etmek için kullanılır. Organik yükleme yüksekolduğundan, denitrifikasyon da hızlıdır. Atıksudaki amonyum ilk anoksik ortama girmektedirve hiçbir değişime uğramadan sistemdeki aerobik 1 tankına gelir. Bu tanktan çıkannitrifiye olmuş atıksu, ikinci anoksik reaktöre girer. Bu ikinci reaktörde içsel solunum ilekarbon sağlanır ve denitrifikasyon gerçekleştirilir. İkinci aerobik reaktör nispeten küçük olup,azot gazının ortamdan uzaklaştırılması için kullanılır. İkinci anoksik reaktörde sonhavalandırmada nitrifiye olmuş çamurdan ayrılan amonyağın denitrifikasyonu gerçekleştirilir. Aerobik reaktörlerdeki reaksiyonlar sırasında mikroorganizmalar için gerekli oksijen blower tarafından temin edilecek ve tank tabanına yerleştirilen hava boruları ve difüzörler vasıtasıyla suya ince kabarcıklar şeklinde verilecektir. Havuzdaki oksijen konsantrasyonu havuza monte edilecek oksijenmetre cihazları vasıtasıyla ölçülüp, blowerı kumanda etmesi sağlanacaktır. Havuzun havalandırılmasının yanında flokların çökelmesini önlemek amacıyla karışımının da sağlanması gerekmektedir. Havuzda karışım sağlaması amacıyla dalgıç mixerler temin edilecektir. Anaerobik ve anoksik reaktörlerde atıksu içerisindeki çökelebilecek katıların çökelmesini önlemek amacıyla dalgıç tip mixerler bulunacaktır. Atıksu arıtma tesisinin 2030 ve 2045 yılı için proje debileri hesaplanmıştır. Atıksu arıtma tesisinin genel yerleşim planı Ek-3 de verilmiştir. Şekil 3. Proses Akım Şeması 7
Projenin işletme süresi proje hedef yılı olarak 2045 yılına kadardır. Tesis iki kademede yapılacaktır. İlk kademede öngörülen tesisler 2030 yılı ihtiyaçlarına göre projelendirilecektir. Bunun ilk bir yılı proje yapımı ve ihale dönemi ile diğer bir yılı (2013)yatırımların yapılmasıdır ikinci kademe tesisleri ise 2030 yılından önce devreye alınacak, bu çerçevede tüm nüfus ve debi projeksiyonları da gözden geçirilerek gerekirse revizyondan geçirilip ikinci kademe tesislere ait ihale çalışmalarına başlanacaktır. Bu program çerçevesinde tesislerin işletme süresi yaklaşık olarak 30 yıl olarak belirlenmiştir. Ancak bu süre içinde tesisler için gerekli bakım ve onarımın hassas bir biçimde ve arzulanan nitelikte yapılması halinde servis süresinin daha da uzun olacağı öngörülmektedir. 1.1.3. Hizmet Maksatları, Önem ve Gerekliliği 2007-2013 yılları için Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) tarafından hazırlanan 9. Kalkınma Planı nda çevrenin korunması ve kentsel altyapının geliştirilmesi rekabet gücünün arttırılması için gerekli temel etmenler arasında sıralanmıştır. Atıksu yönetim sisteminde karşılaşılan sorunları içme ve kullanma suyu bölümündedeğinilen konulardan ayrı düşünmek olanaklı değildir. Son yıllarda, atıksuların bertarafedilmesinde kimi adımlar atılmış olsa da, alınan önlemler sanayileşme ve kentleşmenin hızınayetişememiş, sorun giderek büyümeye devam etmiştir. Kanalizasyon sularının arıtılmadanyüzey sularına boşaltılması önemli sorunlar doğurmakta, sanayi işletmelerinin arıtmadanbıraktıkları atıksular tehlike yaratmayı sürdürmektedir. TÜİK in Belediye Kanalizasyon İstatistikleri Anketi sonuçlarına göre, 2001 yılında veri toplanan toplam 3215 belediyeden 1879 u kanalizasyon hizmeti verirken, bu sayı, 2002 anketuygulanan 1911 belediyeden 1421 inde kanalizasyon şebekesi bulunduğu tespit edilmiştir.yılında 2060 a, 2003 de ise 2164 e çıkmıştır. TÜİK in 2010 yılı verilerine göre anket uygulanan 2950 belediyeden 2235 inde kanalizayon şebekesi bulunduğu belirlenmiştir. TÜİK 2010 yılı belediye atıksu istatistikleri, kanalizasyon şebekesi ve arıtma tesisi ilehizmet verilen belediye sayıları ve nüfusu ve Türkiye ve Tekirdağ ilinde bulunan atıksu arıtma tesisleri verileri aşağıda verilmektedir. Tablo 4. Belediye Atıksu İstatistikleri Türkiye nüfusu 73.722.988 Toplam belediye sayısı 2.950 Toplam belediye nüfusu 61.571.332 Anket uygulanan belediye sayısı 2.950 Anket uygulanan belediye nüfusu 61.571.332 Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye sayısı 2.235 Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusu 54.017.052 Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen nüfusun toplam nüfusa oranı (%) 73 Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen nüfusun toplam belediye nüfusuna oranı (%) 88 Alıcı ortamlara göre şebekeden deşarj edilen atıksu miktarı(bin m 3 /yıl) 3.582.131 Denize 1.498.728 Göle-Gölete 76.024 Akarsuya 1.741.078 Araziye 35.091 Baraja 130.224 Diğer ortamlara 100.985 Atıksu arıtma tesisi sayısı 326 Fiziksel 39 Biyolojik 199 Gelişmiş 53 Doğal 35 8
Atıksu arıtma tesisi kapasitesi (bin m 3 /yıl) 5.293.204 Fiziksel 1.838.627 Biyolojik 1.732.674 Gelişmiş 1.709.415 Doğal 12.488 Atıksu arıtma tesislerinde arıtılan atıksu miktarı (bin m 3 /yıl) 2.719.151 Fiziksel 751.101 Biyolojik 931.356 Gelişmiş 1.031.616 Doğal 5.079 Atıksu arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye sayısı 438 Atıksu arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye nüfusu 38.050.717 Atıksu arıtma tesisi ile hizmet verilen nüfusun toplam nüfusa oranı(%) 52 Atıksu arıtma tesisi ile hizmet verilen nüfusun toplam belediye nüfusuna oranı(%) 62 Belediyelerde deşarj edilen kişi başı günlük atıksu miktarı (litre/kişi-gün) 182 Derin deniz deşarjı yapan belediye sayısı 80 Kaynak: Belediye Atıksu İstatistikleri Veri Tabanı, TÜİK, 2010. Tablo 5. Kanalizasyon Şebekesi ve Arıtma Tesisi İle Hizmet Verilen Belediye Sayıları ve Nüfusu İl Yıl Toplam belediye sayısı Toplam belediye nüfusu Anket uygulanan belediye sayısı Anket uygulanan belediye nüfusu Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye sayısı Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen belediye nüfusu Kanalizasyon şebekesi ile hizmet verilen nüfusun belediye nüfusu içindeki oranı (%) Arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye sayısı Arıtma tesisi ile hizmet verilen belediye nüfusu Arıtma tesisi ile hizmet verilen nüfusun belediye nüfusu içindeki oranı (%) Türkiye 2010 2.950 61.571332 2.950 61.571332 2.235 54.017.052 88 438 38.050717 62 Tekirdağ 2010 33 701.640 33 701.640 30 630.006 90 6 27.346 4 Kaynak: Belediye Atıksu İstatistikleri Veri Tabanı, TÜİK, 2010. 9
Tablo 6. Türkiye ve Tekirdağ İlinde Bulunan Atıksu Arıtma Tesisleri Tekirdağ 2010 33 6 3.722 2.310 1 1.000 800 4 2.472 1.423 - - - 1 250 87 Türkiye 2010 2.950 326 5.293.204 2.719.151 39 1.838.627 751.101 199 1.732.674 931.356 53 1.709.415 1.031.616 35 12.488 5.079 İl Yıl Anket uygulanan belediye sayısı Toplam tesis sayısı Toplam kapasite Toplam arıtılan miktar Fiziksel arıtma tesisi sayısı Fiziksel arıtma tesisi kapasitesi Fiziksel arıtma tesisinde arıtılan miktar Biyolojik arıtma tesisi sayısı Biyolojik arıtma tesisi kapasitesi Biyolojik arıtma tesisinde arıtılan miktar Gelişmiş arıtma tesisi sayısı Gelişmiş arıtma tesisi kapasitesi Gelişmiş arıtma tesisinde arıtılan miktar Doğal arıtma sistemi sayısı Doğal arıtma sistemi kapasitesi Doğal arıtma sistemi ile arıtılan miktar Kaynak: Belediye Atıksu İstatistikleri Veri Tabanı, TÜİK, 2010. Türkiye geneline bakıldığında, arıtma tesislerinden yararlanan nüfusun genel nüfusa oranı yalnızca %37 dolaylarındadır. OECD üyesi ülkelerde bu değerin ortalama %64 düzeyinde olduğunu belirtmek gerekir. Kentleşme ve nüfus hızını karşılayacak mali ve teknik gücün bulunamaması, kentleşmenin bir plan çerçevesinde gerçekleşmemesi, turizm ve göç hareketleriyle kimi yerleşim yerlerinin aşırı büyümesi, kurumlar arasında görev ve sorumlulukların çakışması ya da işbirliği ve eşgüdümün yeterince sağlanamaması, kaçak su nedeniyle hizmetin bedelinin tam olarak alınamaması bunlardandır. Kuşkusuz, sektörde özelleştirme ve dış kaynaklı finansmanın artmasını da buna eklemek gerekir. Hizmeti sunmak için gereken işgücü ve malzemenin bir bölümünün de yurtdışından sağlandığı bu yöntemin 2-3 kat daha pahalıya mal olduğu hesaplanmaktadır. İçmesuyu Talebini dolayısıyla atıksu üretimini etkileyen faktörler şunlardır: nüfus, iklim, hayat standardı, sanayi ve ticaret merkezlerinin durumu, şebeke basıncı, su kalitesi, park ve bahçe miktarı, kanalizasyon sisteminin mevcudiyeti ve bağlantı oranı, başka su kaynaklarının mevcudiyetidir. Yapılması planlanan Tekirdağ Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Projesiile; Ergene Havzası Koruma Eylem Planı gereklerinin yerine getirilmesi Ergene havzasında yer alan Çorlu İlçesinden kaynaklanan evsel atıksuların arıtılarak yaklaşık 8 km sonrasında Marmara Denizine bağlanan Değirmen Deresi nin su kalitesinin nihai olarak iyileştirilmesi dolayısıyla çevrenin ve doğal kaynakların korunması Arıtılmış atıksuyun sulamada ve/veya endüstride yararlanılması böylece atıksuya ekonomik bir değer kazandırılması Toplum sağlığı ve hijyeni yönünden atıksuya bağlı risklerin ortadan kaldırılması yoluyla halkın sağlıklı yaşam koşullarının iyileştirilmesi hedeflenmektedir. 10
1.2. Projenin Fiziksel Özelliklerinin, İnşaat ve İşletme Safhalarında Kullanılacak Arazi Miktarı ve Arazinin Tanımlanması Atıksu arıtma tesisi yeri; Tekirdağ ili Çorlu ilçesi sınırları içerisinde Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde, 1705, 1706, 1708, 1709 ve 1710 nolu parsellerde bulunan toplam 274.250 m 2 alandır. Arıtılmış suyun deşarj edileceği; alıcı ortam Değirmen Deresidir. Proje alanının işaretlendiği topoğrafik harita Ek-4 de verilmektedir. Çorlu, Türkiye'nin kuzeybatı (Trakya) bölgesinde olup, 41 derece 07 dakika 30 saniye doğu boylamı ile 27 derece 45 dakika 00 saniye kuzey enlemi arasındadır.çorlu'nun, denizden yüksekliği 150-180 m arasındadır. Çorlu, Ergene havzasında ve Trakya'nın merkezi bir yerinde bulunmaktadır. Doğudan; İstanbul'unSilivriilçesi, Muratlı ilçesi ve Kırklareli'nin Lüleburgazilçeleri ile çevrilidir. Güneyde ise;marmara DeniziveMarmara Ereğlisiilçesine komşu olmaktadır. Çorlu, Tekirdağ ilinde kapladığı alan bakımından dördüncü sıradadır. Çorlu'nun yüzölçümü yaklaşık 949 km²'dir. Proje alanını gösterir fotoğraflar aşağıda verilmektedir. Şekil 4. Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Alanı 11
Şekil 5. Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Deşarjı Alıcı Ortamı (Değirmen Deresi) 1.3. Önerilen Projeden Kaynaklanabilecek Önemli Çevresel Etkilerin Genel Olarak Açıklanması (Su, Hava, Toprak Kirliliği, Gürültü, Titreşim, Işık, Isı, Radyasyon Ve Benzeri.) Planlanan faaliyetin inşaat ve işletme aşamasında çalışan personelin içme ve kullanma suyu ihtiyacını karşılanması, toz oluşumunu engellemek amacıyla yapılacak spreyleme işlemleri ve beton ıslatma işlemi için su kullanımı oluşacaktır. Söz konusu tesisin inşaat aşamasında işçilerin tuvalet ihtiyaçlarının karşılanması için prefabrik tipi şantiye kurulacaktır. Faaliyet ile birlikte, inşaat aşamasında toz oluşumu, gürültü oluşumu, iş makinelerinde kullanılan yakıt sonrasında emisyon oluşumu, işçilerden kaynaklı atıksu vekatı atık oluşumu vb. söz konusudur.inşaat ve işletme süreçleri sırasında söz konusu olabilecek çevresel etkiler aşağıda listelenmektedir: Katı atıklar, Su kalitesi, Emisyon, Flora- fauna kaybı, Gürültü. 12
1.3.1. Evsel Nitelikli Katı Atıklar Projenin inşaat aşamasında oluşacak olan atıklar; yapılacak kazı ve inşaat işlemlerinden kaynaklanacak katı atıklardan (metalik, ambalaj, cam, tahta, kağıt-karton, organik vb.) oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olan atıklar (metalik atıklar) diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek değerlendirilecek ve uygun şekilde bertaraf edilecektir. Oluşacak olan katı atıklar; niteliklerine göre organik atıklar ve diğer atıklar (plastik, cam, kağıt-karton) olarak iki kalemde; görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzer faktörler yönündençevreyi kirletmeyecek şekilde biriktirilecektir. Oluşacak katı atıklar 14.3.1991 tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca çevre sağlığını bozmayacak, standartlara uygun çöp bidonunda toplanacak ve anlaşma sağlanan en yakın belediyeye ait depolama sahasına taşınıp bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Katı atıkların toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanımı ve bertarafı konularında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G.), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Arıtma Çamuru: Atıkların öncelikle geri kazanılması esastır. Geri kazanımı mümkün değilse yakma veya depolama yapılması gerekmektedir. Arıtma çamuru bertaraf edilirken 03/08/2010 tarih ve 27661 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında uygulacak yöntem karar verme aşamasında olup ÇED Raporunda ayrıntılı bilgi verilecektir. 1.3.2. Tehlikeli Atıklar Proje kapsamında; inşaat ve işletme aşamasında oluşabilecek tehlikeli atıklar, faaliyet kapsamında yapılacak bakım-onarım işlemleri sırasında açığa çıkması muhtemel; kontamine (Yağlı üstübü, boş yağlama yağı tenekeleri, iş makinelerinden çıkmış eski filtreler vb.) atıklardır. Arazinin hazırlanması ve malzeme alımı esnasında kullanılmış lastik, akü, pil, kablo, yağ tutucu filtre, tıbbi atık, atık yağlar vb. tehlikeli atıklar oluşacağı öngörülmektedir. Kullanılacak iş makinelerinin bakım-onarımları ve yağ değişimleri mümkün olduğunda civardaki tesislerde; mümkün olmadığında ise faaliyet alanının uygun bir yerinde kurulacak sızdırmaz beton zemin üzerinde yapılacaktır. Toprağa herhangi bir şekilde yağ veya benzeri maddelerin sızması önlenecektir. 13
14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ne uyulacaktır. İnşaat aşamasında alanda çalışacak çeşitli iş makinelerinin bakım-onarım ve yağlama işlemleri sırasında çıkabilecek yağlı üstübü, boş yağlama yağı tenekeleri, yağlı eldiven vb. atıkların olması durumunda bu atıklar tehlikeli atıklar sınıfına girdiğinden, diğer atıklardan ayrı olarak şantiye alanında geçici olarak depolanacaktır. Depolanan bu atıklar UATF doldurularak, lisanslı taşıma araçlarıyla lisanslı geri kazanım veya bertaraf tesislerine gönderilerek bertaraf edileceklerdir. 1.3.3. Atık Yağlar Normal şartlar altında trafolarda kullanılan günümüz izolasyon yağlarının ömrünün en az 20-30 yıl kadar olduğu bilinmektedir. Santralde kullanılacak trafolar güç bakımından özel seçileceği için diğer dağıtım trafoları gibi düzensiz çalışmayacaklar aşırı yüklenmeyeceklerdir. Bakımları da santralin eğitim almış kendi personeli tarafından yapılacağından bu trafoların yağlarının normal şartlardan daha uzun kullanılacağı düşünülmektedir. Ayrıca eskidiği düşünülen nemlenmiş eskimiş izolasyon seviyesi kritik değerin altına düşmüş trafo yağları atılmayıp yağ tretmand ve tasfiye yöntemleri ile istenilen izolasyon değerlerlerinin üzerine yeniden çıkartılıp geri kazanılmakta ve bu işlemde 4-5 sefer daha yeniden tekrarlanabilmektedir. Proje kapsamında kullanılacak izolasyon yağlarının bertarafı ile ilgili olarak 27.12.2007 tarih ve 26739 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren PoliklorluBifenil (PCB) ve PoliklorluTerfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Bu konuda gerekli analizler yaptırılarak yağ bertarafı gerekli ise sağlanacaktır. Faaliyet kapsamında kullanılacak iş makine ve ekipmanların yakıt ikmalleri, yağ değişimleri mümkün olduğunca yetkili servislerde veya benzin istasyonlarında yapılacağından faaliyet alanında atık yağ oluşumu beklenmemektedir.ancak faaliyet kapsamında personelin ihtiyacının karşılanması için prefabrik şantiye binası kurulması planlanmaktadır, bu kapsamda bitkisel atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Söz konusu atıkların faaliyet kapsamında oluşması halinde, oluşacak atık yağlar sızdırmaz nitelikte metal veya plastik bidonlar içerisinde geçici olarak depolamanın ardından taşıma lisanslı araçlar vasıtasıyla lisanslı atık yağ geri kazanım tesislerine gönderilerek bertaraf edilecektir. Atık yağlar ile ilgili olarak 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.), Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği ve 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" ne uyulacaktır. 1.3.4. Ömrünü Tamamlamış Lastikler Proje kapsamında kullanılacak makine ekipmanlara ait lastikler mümkün olduğunca yetkili servislerde değiştirilmesi sağlanacaktır. Saha içerisinde lastik değişimin yapılmasının zorunlu olduğu durumunda oluşacak atık lastikler, 25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli, 27537 sayılı R.G.) hükümleri 14
uyarınca, ömrünü tamamlamış lastikler tesiste depolanmayacak ve Yönetmeliğin 5 inci maddesine uygun olarak lastik dağıtımını ve satışını yapan işletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim edilecektir. Ayrıca, ÖTL ler hangi sebeple olursa olsun vadi veya çukurlarda dolgu malzemesi olarak kullanılmayacak, katı atık depolama tesislerinde depolanmayacak, ısınmada kullanılmayacak, gösteri ve benzeri fiilleri kapsayacak şekilde yakılmayacaktır. Ömrünü tamamlamış lastiklerin bertarafı ile ilgili belge ve dokümanlar düzenli bir şekilde İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne verilecektir. Ayrıca, birer örneği faaliyet alanında bulundurularak denetim esnasında yetkililere ibraz edilecektir. 1.3.5. Tıbbi Atıklar İnşaat ve işletme aşamasında faaliyet alanında meydana gelebilecek önemli yaralanmalarda yakın çevre ve il merkezinde bulunan sağlık kuruluşlarından yararlanılacaktır. Ancak küçük yaralanmalar için sahadaki şantiye binasında oluşturulan ilk yardım dolabı kullanılacaktır. 1.3.6. Bitkisel Atık Yağlar Proje kapsamında görevlendirilecek personellerin yemek ihtiyacının karışlanması esnasında bitkisel atık yağ oluşumu söz konusudur. Oluşması muhtemel bitkisel atık yağlar şantiye sahası içerisinde diğer atıklardan ayrı sızdırmaz nitelikte metal veya plastik bidonlar içerisinde geçici olarak depolamanın ardından taşıma lisanslı araçlar vasıtasıyla lisanslı atık yağ geri kazanım tesislerine gönderilerek bertaraf edilecektir. 19.04.2005 tarihli ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik:30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hususlarına uyulacak ve bu yönetmelik kapsamında toplanarak lisanslı bertaraf tesislerine verilecektir. 1.3.7. Yapı Yerleşimi ve İnşası Esnasında Oluşacak Hafriyat Atıkları (Kazı Fazlası Toprak) ve Hafriyat Miktarı Proje kapsamında oluşacak hafriyat malzemelerinden uygun olanlar, inşaat aşamasında kullanılacak beton agrega üretiminde, servis yolları alt yapısında ve alanda dolgu işleminde kullanılacaktır. Alandan çıkarılacak hafriyat toprağı bu amaçlarla yeniden değerlendirilmek üzere, alanda geçici olarak depolanacaktır. Hafriyat işlemi öncesi öncelikle dere yatağıyakın çevresinde kurulacak inşaat alanı üzerinde bulunan bitkisel toprak tabakası sıyrılarak alınacaktır. Sıyrılan bitkisel toprak, daha sonra alanın peyzaj onarımı çalışmalarında ve rekreasyon alanlarının bitkisel peyzaj düzenlemesinde değerlendirilmek üzere, tekniğine uygun olarak hafriyat toprağından ayrı olarak depolanacaktır. Bitkisel toprak depolama alanında yığınlar halinde düzenli bir şekilde muhafaza edilecek toz oluşumu, rüzgar ve su erozyonunun etkilerini en aza indirmek için belli aralıklarla sulaması yapılacak, rüzgar ve yağıştan kaynaklanacak erozyonun oluşmaması için üzeri çimlendirilecek ve gerekirse etrafına taş setler çekilecektir. İnşaat işlemlerinin 15
bitiminin ardından hafriyat işlemi sırasında oluşan bitkisel toprak, proje alanının çevre düzenlemesi işlemlerinde kullanılarak değerlendirilecektir. İnşaat çalışmaları sırasında 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü yönetmeliğine uygun hareket edilecektir. 1.3.8. Emisyon Tesisin inşaat aşamasında gerçekleştirilecek hafriyat işlemi sırasında, kazı, malzeme alımı-boşaltımı vb. işlemler sırasında toz oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat faaliyetleri süresince toz oluşturan tüm aktivitelerde 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY) nde belirtilen önlemler alınacaktır. Alınan bu önlemlerin yanı sıra çalışan isçilerin toz emisyonlarından olumsuz yönde etkilenmemelerini sağlamak amacıyla da 09.12.2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda her türlü önlem alınacaktır. Toz oluşumu ile ilgili ayrıntılı bilgi ÇED raporunda verilecektir. 1.3.9. Gürültü Tesisin inşaat aşamasında gerçekleştirilecek olan çalışmalar nedeniyle oluşacak gürültü ve buna bağlı hesaplamalar ÇED Raporu nda verilecektir. 1.4. Yatırımcı Tarafından Araştırılan Ana Alternatiflerin Bir Özeti ve Seçilen Yerin Seçiliş Nedenlerinin Belirtilmesi Bu tür projeler için fiziki şartların uygunluğu önem arz ettiğinden, yatırım kapsamındaki tesisler için fizibilite döneminde yapılan hesaplamalar, projelendirme çalışmalarına göre jeolojik ve topografik olarak uygun olması ve hidrolik hesaplamalarda en uygun akım değerlerinin bu bölgelerde alınmış olması sebebiyle alan tercihi yapılmıştır. Proje Teknolojisi Alternatifleri ve Teknolojinin Seçiliş Nedeni Ergene Havzasının korunması ve alıcı ortamın hassasiyetinden dolayı ileri arıtma yapımı zorunlu hale gelmiştir. Bu nedenle atıksuyun arıtımında uygulanacak arıtma yöntemi ileri derecede biyolojik arıtmadır. İleri Arıtma; ön arıtma ile karbonun yanı sıra azot ve fosforunda giderildiği biyolojik arıtma sistemlerinden oluşmaktadır. Ön arıtmada atıksu içerisindeki; kağıt, tahta, tekstil atıkları, plastik, metal gibi iri katı maddeler ile kum ve yağ-gres gibi maddelerin ayrılması işlemi gerçekleştirilmektedir. Bu maddeler, bu aşamada uzaklaştırılmadığı takdirde pompalar ve çamur giderme ekipmanlarına, vanalara ve borulara zarar vererek arıtma tesisinde problemlere yol açabilirler.ön Arıtma Üniteleri; kaba ızgara, ince ızgara, terfi istasyonu, kum ve yağ tutucu havuzlar ile ön çökeltim havuzlarından oluşmaktadır. Biyolojik arıtmanın amacı ise, atık sudaki çökelmeyen kolloidal katıları pıhtılaştırarak gidermek ve organik maddeleri kararlı hale getirmektir. Biyolojik arıtma doğal hayattaki mikroorganizmaların; organik maddeyi oksijen kullanarak ayrıştırmaları esasından yararlanılarak geliştirilen bir süreçtir. 16
Sık kullanılan biyolojik prosesler; aktif çamur prosesleri, damlatmalı filtreler ve stabilizasyon havuzlarıdır.damlatmalı filtre, atıksuyun taş veya plastikten dolgu malzemesi üzerine devamlı olarak dağıtıldığı ve dolgu malzemesi üzerinde ince sabit bir film tabakasının meydana geldiği biyolojik bir reaktördür. BOİ 5 giderim verimi % 65- % 85 arasındadır. Bu teknoloji kullanılacaksa, sıkı deşarj kriterlerinin karşılanabilmesi için ilave arıtım yapılması gerekecektir. Ayrıca, bu teknoloji, topografik, jeoteknik ve iklimsel şartlardan yüksek düzeyde etkilenmekle birlikte sinek ve koku oluşumuna neden olmaktadır.stabilizasyon havuzları ise, iklimsel şartların bu tip tesislerin işletilmesi açısından müsait olması durumunda, özellikle de gelişmekte olan ülkelerde evsel nitelikli atıksuların arıtılmasında kullanılan en basit arıtma yöntemidir. Stabilizasyon havuzları, düşük maliyetli (genellikle en düşük), az bakım gerektiren, tamamen doğal ve yüksek seviyede sürdürülebilir bir çözümdür. Stabilizasyon havuzları, aktif çamur gibi klasik elektromekanik arıtma proseslerine göre çok daha geniş arazilere ihtiyaç duymaktadır. Damlatmalı filtre ve stabilizasyon havuzlarının anlatılan dezavantajları nedeniyle aktif çamur prosesi seçilmiştir. 17
2 PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU 2.1. Proje Yeri ve Alternatif Alanların Mevkii, Koordinatları, Yeri Tanıtıcı Bilgiler Proje yeri; Tekirdağ ili Çorlu ilçesi sınırları içerisinde Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde planlanmıştır. Çorlu, Ergene havzasında ve Trakya'nın merkezi bir yerinde bulunmaktadır. Doğudan; İstanbul'un Silivri ilçesi, Muratlı ilçesi ve Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçeleri ile çevrilidir. Güneyde ise; Marmara Denizi ve Marmara Ereğlisi ilçesine komşu olmaktadır. Çorlu, Tekirdağ ilinde kapladığı alan bakımından dördüncü sıradadır. Çorlu'nun yüzölçümü yaklaşık 949 km²'dir. Aşağıdaki haritalarda İlçenin Türkiye de ve Bölgesindeki konumu verilmiştir. Proje Alanı Şekil 6. Çorlu İlçesinin Konumu 18
Tablo 7. Faaliyet Alanının Koordinatları Koor. Sırası : Sağa Yukarı Datum : ED-50 Türü : UTM DOM :25 Ölçek Faktörü : 6 Derecelik Koor. Sırası : Enlem, Boylam Datum : WGS-84 Türü : COĞRAFİK ZON : - DOM : - Ölçek Faktörü : - Y X Y X 1 564337.728 4547381.826 41.075148 27.765868 2 564520.946 4547289.254 41.074300 27.768039 3 564548.945 4547364.529 41.074976 27.768380 4 564563.393 4547401.349 41.075306 27.768556 5 564598.765 4547465.739 41.075883 27.768984 6 564684.229 4547633.442 41.077387 27.770019 7 564700.994 4547688.654 41.077883 27.770224 8 564713.467 4547722.671 41.078189 27.770376 9 564769.926 4547835.228 41.079198 27.771060 10 564710.288 4547854.834 41.079379 27.770352 11 564653.871 4547887.162 41.079675 27.769684 12 564639.642 4547866.447 41.079489 27.769513 13 564563.482 4547896.313 41.079765 27.768609 14 564564.854 4547882.015 41.079636 27.768624 15 564557.941 4547867.000 41.079501 27.768540 16 564540.424 4547842.610 41.079283 27.768329 17 564516.653 4547778.639 41.078708 27.768039 18 564501.948 4547751.540 41.078465 27.767861 19 564476.285 4547708.431 41.078079 27.767551 20 564448.032 4547665.575 41.077695 27.767211 21 564406.556 4547593.313 41.077048 27.766709 22 564396.285 4547577.298 41.076904 27.766585 23 564367.246 454502.367 41.076232 27.766232 24 564350.037 4547435.622 41.075632 27.766020 19
3. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ(Önerilen proje nedeniyle kirlenmesi muhtemel olan çevrenin; nüfus, fauna, flora, jeolojik ve hidrojeolojik özellikler, doğal afet durumu, toprak, su, hava, (atmosferik koşullar) iklimsel faktörler, mülkiyet durumu, mimari ve arkeolojik miras, peyzaj özellikleri, arazi kullanım durumu, hassasiyet derecesi (EK-V deki Duyarlı Yöreler listesi de dikkate alınarak) ve yukarıdaki faktörlerin birbiri arasındaki ilişkileri de içerecek şekilde açıklanması) 3.1. Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri 3.1.1. Nüfus Tekirdağ İlinin 2000 yılındaki nüfusu 623.591 olarak belirlenmiştir. 1990-2000 dönemindeki yıllık nüfus artış hızı %30 olmuştur. İle bağlı bulunan 8 ilçeden; Çorlu ilçesi 179.033 nüfusu ile en fazla nüfusa, Marmara Ereğlisi ilçesi ise 19.955 nüfusu ile en az nüfusa sahip olan İlçedir. İlin yıllık nüfus artış hızı en yüksek olan İlçesi %69.4 ile Çerkezköy iken, en az olan ilçesi %12.9 ile Hayrabolu dur. Tekirdağ il merkezinin şehir nüfusu artış hızı %28.7 dir. Tekirdağ iline bağlı İlçelerin şehir nüfusu en fazla olan ilçenin Çorlu ilçesi, en az olan ilçenin ise Marmara Ereğlisi ilçesi olduğu görülmektedir. Şehir nüfus artışının en fazla olduğu ilçe %63.9 ile Çorlu İlçesi, en az olduğu İlçe %10.6 ile Hayrabolu ilçesidir.tekirdağ iline bağlı bulunan tüm Bucak ve Köylerin yıllık nüfus artış hızı %8.1 dir. Nüfusyoğunluğuolarakifadeedilen1km² yedüşenkişisayısı,ilgenelinde99veilmerkez inde128iken, ilçelere göre39ile254kişiarasındadeğişmektedir. Yüzölçümübüyüklüğüne göre ilksıradayeralanmalkarailçesindenüfusyoğunluğu51,yüzölçümüenküçükolanmarmaraereğl isiilçesindenüfusyoğunluğu101kişidir.ildebulunantoplam282köyden170 ininnüfusu500 ün altındaolup,köylerin çoğunluğudüşükbirnüfusasahiptir. 1 Tekirdağili nin nüfusu 2012 yılı itibariyle 852.321'tür. Nüfusun % 51,5 ini erkek, %48,5 ini kadın bireyler oluşturmaktadır. 2012 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre Tekirdağil merkez ve köylerinde nüfus dağılımı Tablo 8 de gösterilmektedir. Tablo 8.Tekirdağ İli Merkez ve İlçelerinin Yıllara Göre Nüfusları İl/İlçe merkezi Belde/Köy Toplam Tekirdağ Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Toplam Erkek Kadın Merkez 150.112 75.808 74.304 26.736 14.786 11.950 176.848 90.594 86.254 Çerkezköy 84.234 44.123 40.111 104.478 54.213 50.265 188.712 98.336 90.376 Çorlu 235.354 120.975 114.379 38.008 19.758 18.250 273.362 140.733 132.629 Hayrabolu 18.708 9.992 8.716 15.770 7.911 7.859 34.478 17.903 16.575 Malkara 28.880 15.127 13.753 25.241 12.677 12.564 54.121 27.804 26.317 Marmaraereğlisi 10.325 5.501 4.824 11.144 5.826 5.318 21.469 11.327 10.142 Muratlı 20.087 10.359 9.728 6.254 3.097 3.157 26.341 13.456 12.885 Saray 23.938 12.170 11.768 23.061 11.685 11.376 46.999 23.855 23.144 Şarköy 17.411 8.691 8.720 12.580 6.425 6.155 29.991 15.116 14.875 1 Tekirdağ İl ÇevreDurum Raporu, 2009. 20
Toplam 589.049 302.746 286.303 263.272 136.378 126.894 852.321 439.124 413.197 3.1.2. Sağlık Kaynak: TUİK, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi,2012 Tekirdağ ili merkezinde ve İlçelerinde hizmet veren sağlık kuruluşları aşağıda belirtilmiştir. Tablo 9. Tekirdağ İli ve Çorlu İlçesinde Bulunan Sağlık Kuruluşları TekirdağİliMerkezindekiSağlıkKuruluşları TekirdağDevletHastanesi TekirdağSSKHastanesi GöğüsHastalıklarıHastanesi TekirdağİlSağlıkMüdürlüğü TekirdağSağlıkGrupBaşkanlığı TekirdağAÇSAP Tekirdağ112 TekirdağVeremSavaşDispanseri 1no lusağlıkocağı 2no lusağlıkocağı 3no lusağlıkocağı 4no lusağlıkocağı 5no lusağlıkocağı 6no lusağlıkocağı 7no lusağlıkocağı BanarlıSağlıkOcağı BarbarosSağlıkOcağı FerhadanlıSağlıkOcağı İnecikSağlıkOcağı KaracakılavuzSağlıkOcağı KumbağSağlıkOcağı Çorlu İlçesindekiSağlıkKuruluşları ÇorluDevletHastanesi ÇorluVeremSavaşDispanseri ÇorluSağlıkGrupBaşkanlığı 1no lusağlıkocağı 2no lusağlıkocağı 3no lusağlıkocağı 4no lusağlıkocağı 5no lusağlıkocağı 6no lusağlıkocağı 7no lusağlıkocağı MarmaracıkSağlıkOcağı MisinliSağlıkOcağı PınarbaşıSağlıkOcağı UlaşSağlıkOcağı VakıflarSağlıkOcağı VelimeşeSağlıkOcağı Çorlu112 ÖzelHastane(3adet) Kaynak: Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009. Tekirdağ ilinde bulunan hastane yatak sayıları ve Çorlu ilçesinde bulunan hastane ve sağlık personel sayısı aşağıda tablo halinde verilmektedir. Tablo 10. Tekirdağ İlinde Bulunan Hastane ve Yatak Sayısı Sayı Yatak Sağlık Bakanlığı Hastanesi* 9 1082 Üniversite Hastanesi 1 93 Özel Hastane 8 414 İl Geneli 18 1589 Kaynak: www.tekirdag.gov.tr, 2012. Tablo 11. Tekirdağ İlinde Çalışan Sağlık Personel Sayısı Yıllar Uzman Hekim Pratisyen Hekim Diş Hekimi Sağlık Memuru / Teknikeri / Teknisyeni Hemşire 2010 277 140 102 587 756 388 Ebe 21
2011 271 167 98 722 793 355 2012 309 74 96 608 723 246 Kaynak: www.tekirdag.gov.tr, 2012. Tablo 12. Çorlu İlçesinde Bulunan Hastane ve Yatak Sayısı Yatak Sayısı Devlet Hastanesi 250 Asker Hastanesi 200 Özel Reyap Hastanesi 120 Özel Şifa Hastanesi 50 Özel Vatan Hastanesi 34 Özel 4 D Millet Hastanesi 49 Kaynak: www.corlu.gov.tr, 2012. Tablo 13. Çorlu İlçesinde Çalışan Sağlık Personel Sayısı Unvan Toplam Uzman Dr. 153 Pratisyen Dr. 112 Diş Hekimi 40 Hemşire 334 Ebe 128 Diğer Personel 476 Eczane 75 Ecza Deposu 2 Özel Muayenehane 39 Gözlükçü 16 Sağlık Kabini 5 Özel Laboratuvar 6 Özel Tıp Merkezi 1 Özel Dal Tıp Merkezi (Nörofizyoloji) 3 Özel Diyaliz Merkezi 1 Özel Poliklinik 2 Psikoteknik Değ. Merkezi 1 Kaynak: www.corlu.gov.tr, 2012. 3.1.3. Ulaşım ve Haberleşme Olanakları Tekirdağ İlinde önemli ulaşım yolları denizyolu ve karayoludur. Kentteki önemli karayolları doğuda İstanbul-Tekirdağ, kuzeyde Muratlı-Tekirdağ, kuzeybatıda Hayrabolu- Tekirdağ, güneybatıda Çanakkale-Tekirdağ karayollarıdır. Sahil yolu olarak kullanılan İstanbul-Çanakkale karayolu şehirlerarası ana ulaşım aksını oluşturmakta olup, iki gidiş iki dönüş olmak üzere dört şeritten oluşmaktadır. İlimiz yük taşımacılığının yoğun olduğu bir bölgedir. Deniz yoluyla gelen yükler limandan alınıp, başta Trakya ve Marmara Bölgesi olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerine yayılmaktadır. Tekirdağ, Trakya Bölgesi ndeki yeri itibariyle Avrupa ile önemli bir bağlantı noktasında bulunması nedeniyle E-80, D-100, E-84 karayolları İl bünyesinden geçmekte olup, bu yolların toplam uzunluğu 430 km dir. İl içerisinde, 387 km devlet yolu, 282 km İl yolunun oluşturduğu toplam 669 km karayolu yer almıştır. Bu yolların 269 km lik kısmı asfalt, 400 km si sathi kaplamadır. İl yerleşim alanı içerisinde yer alan 285 köy yerleşim alanının karayolu ulaşım ağı toplamı 1943 km dir. Mevcut yol ağının, 646 km si asfalt, 736 km si stabilize, 213 km si tesviye, 348 km si ham yol olarak ulaşım imkanı sağlamaktadır. 6218 km² lik alan üzerine yerleşen Tekirdağ Türkiye topraklarının %0.8 ini kaplamaktadır. Proje alanının işaretlendiği karayolları haritası ve Tekirdağ ınkomşu ilveilçelerineolanuzaklığı aşağıdaki şekilde ve tabloda verilmektedir. 22
Çorlu Belediyesi Proje Alanı Kaynak:www.kgm.gov.tr Şekil 7. Proje Alanını Gösterir Karayolları Haritası Tablo 14.Tekirdağ ınkomşu İlveİlçelerineOlanUzaklığı İLLER UZAKLIK(km) İLÇELER UZAKLIK(km) Kırklareli 118 Muratlı 24 İstanbul 132 Çorlu 37 Edirne 137 Marmara Ereğlisi 44 Çanakkale 375 Hayrabolu 52 Malkara 58 Çerkezköy 61 Saray 81 Şarköy 86 Tekirdağ ilinde demiryolu ulaşımı uzunluğu Çerkezköy ilçe sınırlarında 20 km Muratlı İlçe sınırlarında 21 km olmak üzere 62 km dir. Yılda bir milyondan fazla yolcu bu demir yolundan yararlanır. Çorlu, Muratlı ve Çerkezköy ilçelerinde birer istasyon şefliği bulunmaktadır. Çorlu istasyonu ilçenin 3 km kuzey batısındadır. İstanbul a uzaklığı 154 km 5 yılda yapılmıştır. Birinci yol yükleme boşaltma ikinci ve üçüncü yollar buluşma dördüncü yol kör yol Toprak Mahsulleri Ofisinin yükleme, boşaltma yoludur. Çerkezköy istasyonu 10 yoldan meydana gelmiştir. 1973 yılından beri sanayi bölgesinin kurulması Çerkezköy istasyonunun önemini bir kat daha arttırmıştır. Muratlı istasyonu 5 yoldan meydana gelmiştir. İstasyonun birinci yolunda 300 km uzunluğunda 7 m eninde yükleme ve boşaltma rampası vardır. Tekirdağ ilinin Marmara denizi sahili yaklaşık 133 km dir. Bu sahilde belli başlı ihracat ve ithalat iskelesi Tekirdağ İskelesi, Şarköy İskelesi ve Mürefte İskelesidir. Marmara Ereğlisi nde ise mahalli ve özel iskele bulunmaktadır. Sadece akaryakıt depolarının yükleme ve boşaltmaları yapılmaktadır. Ayrıca Tekirdağ Şarap Fabrikasında özel iskelesi mevcuttur. Tekirdağ limanı 205 m boyunda gemi yanaşması yeri 140 m olan 23
(iki büyük iki küçük gemi alabilecek) bir iskeleye sahiptir. Tekirdağ içinde ikinci iskele 399 m uzunluğundadır. Bunun 212 m si 8 m genişliğinde giriş yolu mahiyetindedir. 187 m (L) şeklinde olup 18 m genişliğindedir. Buraya iki taraflı vapurlar yanaşarak yük alma ve boşaltma işlemi yaparlar. Tekirdağ iskelesine memleket içinden çimento, hububat, soda dış ülkelerden ise suni gübre gelmektedir. Tekirdağ iskelesinden memleket içlerine buğday, maden direği gönderilmekte dış ülkelerden ise başta ayçiçeği tohumu, gıda katı maddeleri zirai ilaç hammaddesi, ekmeklik buğday, silis kum, kütük demir gibi maddeler gelmektedir. Tekirdağ İl Merkezinde hava alanı bulunmamakla birlikte, Çorlu İlçesinde havaalanı mevcuttur. Havaalanının İlçe Merkezine uzaklığı 15 km dir. 2003 yılında uçak trafiği 945, yolcu sayısı 14.250 dir.2004 yılında ise uçak trafiği 1.072, yolcu sayısı 10.273 tür. Tekirdağ ilinde Haberleşme hizmetleri Tekirdağ PTT Müdürlüğü ve Türk Telekomünikasyon A.Ş. tarafından yürütülmektedir. 3.1.4. Ekonomik Durum Tarım ve Hayvancılık İldeki en önemli tarla bitkisi buğdaydır. 2009 yılı buğday üretimi 430 kg/da. verim ile 822601 ton civarında olmuştur. Türkiye nin buğday verim ortalaması 200 kg/da. dır. İlde uygulanan gelişmiş üretim teknikleri, çiftçinin bilinçli olması, bölge koşullarına adaptasyonu yüksek çeşitler kullanılması buğday üretimindeki başarıyı olumlu yönde etkileyen etmenler olmuştur. İlde üretimi yapılan çeşitlerin tamamı yabancı menşeli olup ekmeklik çeşitlerdir, makarnalık buğday üretimi çok azdır. Tarla alanlarının yaklaşık %37,98 inde ayçiçeği üretimi yapılan Tekirdağ ili, Türkiye ayçiçeği üretiminin yaklaşık olarak %25 ini karşılamaktadır. İlin ayçiçeği üretimindeki bu başarısında hibrit kullanılması ürünün destekleme alımları politikası kapsamında olması, bölgede yağ sanayiinin gelişmiş olması pazar garantisinin olması ile yetiştirici alışkanlıkları sayılabilir. İlin bitkisel üretim konularından biride bağcılık olup daha ziyade Şarköy, Malkara ve Merkez ilçelerinde yaygındır. Meyveciliğin çoğu bu bağların içinde yapılmaktadır. Üretimi en fazla olan meyvelerde erik, elma, armut, ayva, kiraz ve cevizdir. Meyvelerin tamamı iç tüketimde kullanılmakta olup, az bir kısmı pazarlarda değerlendirilmektedir. Zeytin üretimi ise sadece Şarköy ilçemizde yapılmaktadır. 2009 yılı itibariyle Şarköy İlçesinde 7287,70 ton zeytin elde edilmiştir. İldeki çiftçi ailelerinin tarla ziraatı ile geçimlerine yetecek miktarda gelir elde etmelerinden dolayı sebze tarımı sınırlı kalmıştır. İlde en fazlaüretilen sebzeler: karpuz, domates, pırasa, biber, kavun, hıyar, lahanadır. 2 Endüstri Tekirdağ; verimli toprakları ile bölge sanayisine sağladığı hammadde katkısı, sahip olduğu 4 adet Organize Sanayi Bölgesi, ulaşım ve kaliteli işgücü imkanları, hızla gelişen sınai yatırımlarıyla bütün sektörlerde ülke ekonomisine katkı sağlamaktadır. Çerkezköy Organize Sanayi Bölgesi, Çorlu Deri Organize Sanayi Bölgesi, Avrupa Serbest Sanayi Bölgesi ile Çorlu-Çerkezköy bölgesinde yerleşen 1200 den fazla sanayi 2 Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009. 24
kuruluşu; teknik alt yapı, hammadde, yan sanayi vb. imkanlar nedeniyle, bir sanayi merkezinin tüm özelliklerine haizdir. Bu özellikleri ile Tekirdağ İli, sosyo-ekonomik gelişmişlik açısından ülkemizde 7. sırayı yakalamış bulunmaktadır. Sanayi ve Ticaret İlde Merkez, Malkara, Çorlu, Çerkezköy ve Hayrabolu ilçelerinde olmak üzere toplam 5 adet Ticaret ve Sanayi Odası bulunmaktadır. Ayrıca ilde; Merkez, Hayrabolu, Çorlu ve Malkara ilçelerinde olmak üzere 4 adet Ticaret Borsası mevcuttur. İl genelinde faaliyet gösteren 13 adet küçük sanayi sitesinin toplam iş yeri sayısı 1.714 dür. İlde sanayi kuruluşları ağırlıklı olarak Çorlu ve Çerkezköy ilçelerinde bulunmaktadır. Sektörel ağırlık itibariyle en önde gelen sektör tekstil sektörüdür. Tekstili ağırlık sırasına göre, deri, gıda, makine-metal, metal eşya, tarım aletleri ve enerji sektörleri izlemektedir. İlde genellikle tekstil sanayi ürünleri, deri sanayi ürünleri, demir, şarap, ayçiçek yağı gibi ürünler ihracata konu olmaktadır. Yapılan ithalat, başta tekstil makine ve yedek parçaları ile ham deri, tekstil ve deri sanayinde kullanılan kimyevi maddeler ve sanayi maddeleri ile yağlık ayçekirdeğini kapsamaktadır. Tekirdağ GSYİH sı içerisinde, sanayi sektörü % 43,5 li pay ile en fazla GSYİH oluşturan sektör konumunda iken, tarım sektörü % 12,5 lik bir pay ile ikinci, ulaştırma ve haberleşme sektörü % 12,3 lük pay ile üçüncü, ticaret sektörü % 10,7 lik pay ile dördüncü, devlet hizmetleri % 7,1 lik bir pay ile beşinci ve inşaat sektörü de % 5,9 lik bir pay ile altıncı sırada yer almaktadır. Tekirdağ ilinde, tasarruf mevduatı % 54,9 luk bir pay ile birinci sırada, döviz tevdiatı ise % 34,9 luk bir pay ile ikinci sırada yer almaktadır. İl genelinde 64 adet banka şubesi bulunmaktadır. Banka kredilerinin sektörel dağılımında en fazla ihtisas dışı kredilerin kullanıldığı görülmektedir. 3 Çorlu da iş gücü bakımından tekstil ve boya fabrikaları çoğunlukta olup, ilk sırayı aldığı görülmektedir. Bu tüm fabrikalarda çalışanların % 53,86 sını teşkil etmektedir.ikinci sırayı deri, deri konfeksiyon, ve ayakkabı fabrikaları almaktadır. Tabakhaneler Çorlu nun kuzey batısında Çorlu Deresinin kenarında toplanmışlardır. Bu işletmelerde yılda ortalama 125.000 ton küçükbaş, (50.000) ton büyükbaş hayvan derisi işlenmektedir. Ülkemizde yapılan ihracatın % 37 si buradan gerçekleştirilmektedir. Çorlu Deri Organize Sanayi Bölgesi 1998 yılında 120 ha alana kurulmuş ve faaliyete geçmiştir. Ayrıca Kürk-Süet üretiminin Türkiye deki merkezi Çorlu dur. Velimeşe ile Karamehmet köyü arasında iki bin dönümlük arazi üzerinde kurulu bulunan Avrupa Serbest Bölgesinde tamamının bitmesi halinde yaklaşık 200 fabrika ile 25.000 kişiye iş istihdamı sağlanacak olup, halen 110 fabrika üretim faaliyeti göstermekte olup 2350 kişi istihdam edilmektedir. 4 3 Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009. 4 Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Fizibilite Raporu, 2011. 25
Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı Gayri Sıhhi Müesseseler. Tekstil Fabrikası 273 Deri Fabrikası 121 Un Fabrikası 15 Yağ Fabrikası 10 Kağıt Fabrikası 27 Kimya Fabrikası 99 Otomotiv Yan Sanayi 84 Avrupa Serbest Bölgesi 110 TOPLAM 739 3.1.5. Turizm Tekirdağ ili, konumu itibariyle coğrafi ve turistik değerlere sahip bir İl görünümündedir. Coğrafi yapısı nedeniyle Marmara Denizi kıyısındaki sahil bandında bulunan kumsalları ile deniz turizmi açısından büyük avantaja sahiptir. Yaz aylarında İstanbul yanında çevre İl ve İlçelerden önemli oranda Tekirdağ kıyılarına doğru bir nüfus hareketi yaşanmaktadır. Tekirdağ İli, Saray İlçesinde Kastro yolu yakınında bulunan Güngörmez Mağarası, Şarköy İlçesine bağlı Uçmakdere Köyü ile sahil kesimindeki Çınarlık ve Merkez İlçeye bağlı Kumbağ Beldesindeki Sütlüce Manastırının bulunduğu Dut Limanı önemli koruma alanlarıdır. Tekirdağ İli genel olarak tarım ve sanayi şehri olmasına karşın, coğrafi konumu itibariyle gerek Marmara Denizi kıyısında oluşu ve gerekse de İstanbul İline yakın oluşu ile, TEM ve D-100 karayollarının İlden geçmesiyle Avrupa ve Asya arasında geçiş bölgesi olma durumuyla da yabancı turistlerin konaklama ve mola merkezi avantajına sahip bulunmaktadır.bu özellik, bölge içerisindeki turizm faaliyetlerinin niteliğini, deniz turizmi ile gezi ve seyahat içerikli turizme bağlı olarakoluşturmaktadır. 3.1.6. Madencilik Tekirdağ da madencilik sanayinin temel ürünü kömürdür. Kömür Malkara ve Saray ilçesi ve köylerinde açılan ocaklardan (açık ve yer altı) elde edilmektedir. Kömür ocaklarının yanında Tekirdağ da taş ocağı sektörü de bulunmaktadır. Taşocakları daha çok Çorlu ve Saray da faaliyet göstermektedir. Tablo 15. TürkiyeveTekirdağ dakimadenvetaşocağısektörübilgileri İşletmeTipi İşletmeSayısı ÇalışanSayısı Türkiye Tekirdağ Türkiye Tekirdağ Devlet 540 7 61598 148 Özel 1073 40 20187 400 Toplam 1613 47 81785 548 Kaynak: Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009. 26
3.1.7. Arazi Mülkiyeti, Araziden Faydalanma Durumu Projenin kurulacağı alanda tarım arazi yer almaktadır. Proje alanı için 1705, 1706, 1708, 1709 ve 1710 numaralı parseller toplamda 274.250 m 2 alan ayrılmıştır. Tesis projelendirildiğinde 1708 ve 1706 parsellerine sığdığı görülmektedir. 1708 ve 1706 numaralı parsellerinin toplam alanı 84000 m 2 dir. İlgili araziler için kamulaştırma yapılacaktır. 3.2. Flora - Fauna Faaliyetin bulunduğu alana yönelik flora-fauna çalışmalarına başlanmış olup, ÇED Raporu nda bu başlık altında bilgiler verilecektir. ÇED Raporu nun flora kısmı oluşturulurken, araziden toplanan bitki türlerinin teşhisinde Davis in Flora of Turkeyand East AegeanIslands adlı eserinden yararlanılacak, hazırlanacak flora listesinde literatür çalışması yapılacak ve bu bölge ile ilgili bilimsel çalışmalar mevcut ise yapılacak arazi çalışmalarında da yararlanılacaktır. Faaliyet alanı ve çevresinde bulunabilecek endemik bitki türlerinin adları ve kategorileri formata göre hazırlanarak ÇED Raporu nda yer alması sağlanacaktır. Fauna türlerinden amfibi, sürüngen, kuş ve memeli türlerinin Latince ve Türkçe adları, Bern Sözleşmesi Ek-2 ve Ek-3 listelerinin hangisinde yer aldığı, habitatları, IUCN Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca Koruma Altına Alınan Yaban Hayvanları, Koruma Altına Alınan Av Hayvanları ve Merkez Av Komisyonunca Avına Belli Edilen Sürelerde İzin verilen Av Hayvanları listeleri ilgili fauna listelerinde gösterilecektir. 3.3. Jeolojik Ve Hidrojeolojik Özellikler, Doğal Afet Durumu 1.3.1. Genel Jeoloji ve Tektonik Jeomorfolojik Yapı: Tekirdağ ilinde jeolojik yapı oldukça gençtir. I.zamanda İl alanı denizlerle kaplıydı. Bu zamanda aşınmalar nedeniyle denizlerin dibinde karasal kökenli tortular oluşarak, II.zamanda yükselme-alçalma hareketleri başladığından İl alanı su altında kalmış, III.zamanın ilk yarısında Alp kıvrımlaşmasının etkisiyle, Kuzey Anadolu Dağları ile birlikte Tekir Dağları oluşmuştur. Daha önceden kıvrılmış ve sertleşmiş olan eski temel ve tortul tabakalar da yer yer kırılmış, kıvrılmıştır. III.zamanın sonunda, Neojende Tekirdağ yeniden alçalmış ve düzleşmiştir. Bu dönemde Ganos, Gölcük ve Koru Dağının kuzeyinde uzanan platoda Gre ve Marnlar birikmiştir. Dirençsiz kesimler boyunca yüzeye çıkan lavlar, Muratlı İlçesinin Deregündüzlü Köyü çevresindeki Bazaltları ve Yağcı Köyü çevresindeki Trakeitleri oluşturmuştur. En kısa jeolojik dönem olmasına karşın, İlin yapısının belirlenmesi açısından en önemli jeolojik dönem IV.zamandır. Tekirdağ ili, günümüzdeki görüntüsünü IV.zamanda almıştır. Anadolu ve Trakya yükselirken Ege, Marmara ve Karadeniz havzaları alçalmıştır. Tekirdağ ilinde bu zamanda ortaya çıkan Marmara Çukuru ve Ganos Körfezi arasında, Muratlı ve Çorlu dan başlayarak güneybatıya uzanan üç kırık çizgi oluşmuştur. Bu nedenle Tekirdağ Türkiye nin depreme duyarlı bölgelerindendir. Tekirdağ il sınırları içerisinde kuzeydoğuda Palezoyik yaşlı metamonfitler, güneydoğuda ise Üst Kretase yaşlı Yeniköy Karışığı yüzeylemektedir. Bu 27
temel kayalar üzerine Orta Easenden günümüze değin benzer özellikler sunan çökel kayalar yüzeylenmektedir. Stratigrafi: Trakya Havzası, Kuzey Anadolu kıvrımlarının batı uzantısı olan Istranca kıvrımları ile Ege kıvrımları arasında yer alır. En derin kısmında 5000 m. den kalın olan tersiyer dolgusu Eosen, Oligosen ve Miyosen yaşlı denizel ve lagüner serilerden oluşmuştur. Trakya Havzasıgüneyi Gelibolu Yarımadasında Yeniköy Karışığı (oluşmuş ve/veya) kıta üzerine yerleşmiştir. Güney kenarda görülen Mesozoik Üst Kretase ve Paleosen çökelleri ile yeşil kayaçların havzaya doğru nereye kadar devam ettikleri belli değildir. Oluşan veya mevcut platform üzerine ise karbonatlı Lört Formasyonu çökelmiştir. Trakya Havzasına Eosen Transgressiyonu, Gelibolu Yarımadası yöresinden ve Alt Eosende başlamış, Orta Eosende Trakya Havzası doğu bölümüne ulaşmış, Üst Eosende ise tüm havzayı kaplamıştır. Havzanın güney kenarında da resifal eosen kireçtaşı gelişmiştir. Ancak sakin kuzey kenarına nazaran havzanın güney kenarı tektonik yönden daha hareketli olduğundan, güneyde devamlı bir resif birikmemiştir. Eosen kireçtaşları havzaya doğru önce fazla kumlu olan flişe ve havzanın ortasına doğru monoton marn ve şeyllere geçer. Oligosen ve Miyosen serilerinde de kumlu bir kenar fasiyesi ve marnlı şeyli bir havzasal fasiyes ayrılabilir. Çeşitli yaştaki fliş, marn ve şeyl serileri arasında önemli litolojik farkların bulunmamasından, fakirleşmiş tuzlumsu ve gölselfaunaların da birbirine benzemesinden dolayı klastik Tersiyer serilerinin sınıflanması güçtür. Yayönü havza özellikli Tersiyer havzası Eosende transgressif, Oligosen ve sonrası regressif özellikli çökellerle doldurulmuştur. Bölgede bulunmuş olan Paleojen kemirici topluluklarının hepsi Orta Oligosen yaşlıdır. Kemirici toplulukları Orta Oligosende nemli, ormanlık bir biyotopu gösterir. Oligosende havza dolmaya başlamış ve havzanın güneyi ile kuzeyi hızla delta çökellerinden lagün-akarsu fasiyeslerine geçerken, Çatalca yükseliminin kuzey ve kuzeydoğusunda denizel Oligosen çökelimi sürmüştür. Oligosen sonunda tüm bölge karasal fasiyesler altında kalmıştır. Miyosende kısa bir denizel transgressiyondan (Saroz Yöresi) sonra Miyosen göl ve akarsu fasiyeslerinin egemen olduğu karasal çökellerle temsil edilmiştir. Yeniköy Karışığı: Serpantinit, mavişist, diyorit, porfirikaltere dasit, fillit, glokofan lavsonit şist, grafit şist, serisitaktinolitklorit şist, metadolerit, spilit, metaçört, rekristalize kireçtaşı bloklarından oluşmuştur. Yeniköy Karışığını oluşturan bloklar, olasılıkla bir matriksten yoksun olarak yan yana bulunmaktadır. Bloklar birbirleri ile tektonik ilişkiler göstermektedir. Saroz Körfezi-Gaziköy Fayı güneyinde yer almaktadır. Yeniköy Karışığının tabanı gözlenmez. Metamorfitler genellikle yamaç molozu şeklindedir ve Lört Formasyonu altında yer almaktadır. Yeniköy Karışığı kesin olarak Lütesiyen ve olasılıkla Maestrihtiyen öncesi yaşta olmalıdır. Tekedere Formasyonu: Bölgenin temelini oluşturan formasyon, Saray kuzeydoğusunda yüzeylenmekte olup, biotitli şist, granatlı şist, kalk şist mercekleri, kuvars şist, amfibolit, biotitli gnays, alkali granit ile bu kayaları kesen aplit ve pegmatitten oluşmaktadır. Birim üzerine olasılı uyumsuzlukla Kızılağaç metagraniti gelmektedir. Permiyen yaşlı birim gnaysik özellikte olup yer yer kuvars ve aplitdaykları ile kesilmiştir. İslambeyli Formasyonu: Çakıltaşı ve Kumtaşı ile başlayan birim üste doğru gastropodkavkılı kireç taşına dönüşmektedir. Birim Orta-Üst Eosen yaşlı olup Saray doğusunda yüzeylenmektedir. 28
Gaziköy Formasyonu: Şeylin egemen olduğu, yer yer çok ince taneli kumtaşı ve tüf katkılı havza düzlüğü çökellerinden oluşur. Gaziköy Formasyonunun Güney Trakya bölgesinde alt dokanağı izlenememiştir. Olasılıkla alt dokanağına yakın yerlerden yanal atılımlı büyük bir fayın geçmesi bu ilişkiyi ötelemiş olabilir. Varsayım olarak Tersiyer öncesi birimler üzerine uyumsuz olarak gelmektedir. Gaziköy Formasyonunda 637 m. kalınlık ölçülmüştür. Ortalama kalınlığı 400-637 m. arasında değişmektedir. Üst düzeylere doğru kumtaşı katkısı artar ve yanal olarak ise üstteki birim Korudağ Formasyonuna geçmektedir. Birimden derlenen örneklerde saptanan nannoplanktonlara göre formasyon Orta-Üst Eosen yaştadır. Keşan Formasyonu: Kumtaşı-kiltaşıardalanmasıyla, bunların arasında yer alan mercek şeklinde çakıltaşı ve volkanik katkıdan oluşan denizaltı orta yelpaze çökelidir. Keşan Formasyonu alttaki KorudağFormasyonu ile dereceli geçiş gösterir. Birim 400-1500 m. arasında kalınlıklarda gözlenir. KeşanFormasyonu gerek altındaki, gerek üstündeki birimlerle düşey yönde dereceli geçiş gösterdiği gibi, yanalyönde özellikle uzak mesafeler boyunca geçiş göstermektedir. Formasyon, Gelibolu Yarımadası, IşıklarDağı ve Keşan çevresi yüzeylemelerinden derlenen örneklerinde saptanan nannoplanktonlara göre ÜstEosen yaşındadır. Volkanik Üye; Keşan Formasyonunun çeşitli seviyelerinde farklı kalınlıklarda volkanikyüzeylemeler izlenmiştir. Bu volkanik seviyeler Keşan yöresinde yoğun olup, diğer bölgelerde azdır. Andezit, riyolit ve bunların piroklastiklerinden oluşur. Korudağ Formasyonu: Kumtaşı-kiltaşıardalanmasıyla, bunlar arsında yer alan çakıltaşlarından oluşan denizaltı dış yelpaze ürünüdür. Kayaçlar yanal olarak birbiri içerisinde kaybolurlar. Gelibolu Yarımadasında alt dokanağı Burgaz Formasyonu, Şarköy yöresinde Soğucak kireçtaşı, Saroz Fayının kuzeyinde ise Gaziköy Formasyonu ile uyumlu ve dereceli bir geçiş gösterir. Korudağ Formasyonu 250-1200 m. arası kalınlıklarda gözlenir. Çengelli Üyesi; Eriklice kuzeyinde ve Balıkdere içinde Soğucak kireçtaşı üzerine gelen yeşil renkli kumtaşı ve çakıltaşından oluşmuş, yerel gelişmiş bir birimdir. Korudağ Formasyonu ile yanal ve düşey geçişlidir. 350 m. kalınlığındadır. Stratigrafik olarak Üst Eosen yaştadır. Yenimuhacır Formasyonu: Kiltaşı ve miltaşının egemen olduğu ve içerisinde yer yer kum taşının kümelendiği delta ilerisi, delta yamacı çökellerinden oluşur. Formasyon içerisinde yer yer kümelenen kumtaşları üye olarak ayırtlanmıştır. Teslim Üyesi; Yeni Muhacır Formasyonu içinde kahverengimsi veya yeşilimsi gri, iri ve orta taneli, kalkerli, ince tabakalı ve laminalı kum taşıdır. Yer yer masif tabakalıdır. Çapraz tabakalar, ripılmarklar egemendir. Karbonlu materyal oldukça yaygındır. Danişmen Formasyonu: Kuzey Trakya da koyu sarımsı turuncu, sarımsı gri, gri, kahvemsi gri mikalı kumtaşı ve onlarla ardalanmalı gri, masif kiltaşı-silttaşı, nadiren çakıltaşı ve linyit damarlarından oluşur. Çakıltaşları çoğu kanal dolgusudur. Çakıltaşları ve kumtaşları mercek şeklinde olup, kiltaşı-silttaşı içinde kamalanmaktadır. Kumtaşları orta tabakalı olup, 25-30 m. ye kadar kalınlık verebilir. Kaba kum boyutunda ve bitki/yaprak izlidirler. Beyaz-kırmızılı alacalı killer ise laminalıdır. Formasyon yer yer konjeryalı ince seviyeler, gastropod, balık, bitki fosilleri içerir. Kömür ocaklarında ise omurgalı fosilleri olağandır. Mikalı kumtaşları büyük ölçekli teknemsi ve tablamsı çapraz katmanlıdır. Kiltaşı; Yeşil, koyu yeşil, nefti renkli, sıkı-çok sıkı tutturulmuş, eklem sistemi gelişmemiş, ince tabakalı, genellikle 8-10 derece ile kuzey, kuzeydoğu ve kuzeybatı eğimlidir. Yer yer kömür bantları içermekte olan kiltaşı, üste doğru düşey ve yanal dereceli olarak silttaşına geçmektedir. Oldukça kalın olan (100 m) üzerinde 80-150 cm toprak örtüsü gelmiştir. Sıkı 29
tutturulmuş, sert eklemsiz ve kırılgan olmayan birim yol yarması, temel kazısı ve benzeri bir nedenle herhangi bir şekilde yüzeylendiğinde, yağış sularını bünyesine alarak şişmekte, fiziki şartlardan çok çabuk etkilenmekte, çatlaklar oluşmakta, rengi açılmakta ve kırılgan kaya haline dönüşmektedir. Silttaşı; Gri, koyu gri, boz renkli, ince tabakalı, sıkı-çok sıkı tutturulmuş olup, eklem ve çatlak sistemi gelişmemiştir. Çoğunlukla silttaşından oluşan birim, yer yer çok ince taneli kiltaşı ile temsil edilmektedir. Altta dereceli olarak kiltaşına, üstte dereceli olarak Ergene Formasyonuna geçmektedir. Çoğunlukla ince olan (1-5 m.) birim en fazla 30 m. kalınlığa ulaşmaktadır. Birim üzerinde 40-100 cm. toprak örtüsü gelişmiştir. Silttaşınıneğimidekiltaşında olduğu gibidir. Silttaşıda herhangi bir şekilde yüzeylediğindekiltaşı gibi fiziki şartlardan etkilenerek kolaylıkla aşınmakta, eklemler, çatlaklar oluşmakta ve ufalanmaktadır. Çakıl Üyesi; Genel olarak sarımsı gri, kahverenkli, muhtelif tane boyutunda kuvarsit, granit, gnays, kristalin şist, çört, bazalt, serpantin çakıllı, iyi yuvarlanmış, sert-sıkı tutturulmuş çakıltaşından ve kısmen kumtaşından oluşur. Ferhadanlı Tüf Üyesi; Beyaz, kirli beyaz, açık gri renkte, tüf ve aglomeralardan oluşmuştur. Danişmen Formasyonu içinde 20-25 m. kalınlıktadır. Oligosen yaşlı tüm tüfler Ferhadanlı Tüf Üyesi olarak adlanmıştır. Karansilli Kireçtaşı Üyesi; Kirli beyaz renkli, masif ve kalın katmanlı, bol kabuk parçaları içeren sert kireçtaşından oluşur. Danişmen Formasyonunun killi kumtaşlarıyla dereceli geçişlidir. Ergene Formasyonu: Trakya Havzasında ve Gelibolu Yarımadasında ayrı ayrı gelişim gösterir. Beyaz,sarımsı beyaz, kirli sarı renkli, iyi gözenekli, orta-iyi boylanmalı, tane boyu alttan üste doğru incelen,aşınma tabanlı, çapraz katmanlı, gevşek tutturulmuş çakıl-kum üzerine, asıltıdan durulma yeşil renkli kil,çakıl ve kil içerikli, renkli çamurtaşı ve az tutturulmuş miltaşından oluşur. Trakya Formasyonu: Kırmızı, kahve, açık kahvemsi sarı, yer kirli beyaz, yer yer tabakalı ve çaprazkatmanlı, kötü boylanmalı, kırmızımsı kil-silt hamurlu, tutturulmamış, çoğunlukla kuvars-kuvarsit, çakılkabaçakıllı, nadiren şist-gnays, metagranit ve volkanik çakıllı çakıltaşı ve çakıllı kaba kumtaşları ve kıtçamurtaşlarından oluşur. Birimin tabanında ve içinde yer yer killer bulunur. Genelde sırt ve tepelerde yaygın olarak gözlenir. Yer yer silisleşmiş ağaç parçaları gözlenir. Lört Formasyonu: Kırmızımsı, şarabi, yeşil, yeşilimsi kül renkli, ince ve orta tabakalı, genellikle pelajik kireçtaşı özelliğindedir. Üst kesimleri yer yer glokonili ve kuvars kumlu kireçtaşı şeklindedir. Yer yerde pelajik kireçtaşları çok sert özellikle ve aralarında ince tabakalı başkalaşmaya başlamış yeşil şeyl bantları taşımaktadır. Mikroskobik tanımlara göre vaketaşı özelliğindedir. Lört Formasyonu en kalın 150 m dolayındadır. Üst Senoniyen-Paleosen arasında fauna içerir. Genelde Üst Senoniyen (Maestrihtiyen) yaş verilmiştir. Birim sığ-derin deniz-fasiyes özelliği gösterir. Karaağaç Limanı Formasyonu: Birbirleriyle yanal ve düşey geçişli miltaşı, kiltaşı, kumtaşı ardalanması ile bunların arasında yer alan çakıltaşı merceklerinden oluşmaktadır. Tabanında çok yersel gelişmiş, kireçtaşı bulunur. Karaağaç Limanı Formasyonu gri-siyah renkli masif çamurtaşı, üste doğru kabalaşan ve kalınlaşan türbiditik kumtaşı dizileri ve kanal dolgusu çökellerinden oluşmaktadır. Birim üste doğru sığlaşan ve sonunda delta çökellerine geçen denizaltı yelpaze çökelleri olarak yorumlanmıştır. Koyun Limanı Formasyonu: Yerel olarak gelişmiş, dar yayılımlıdır. Formasyon tabanda gri, açık gri,üste doğru siyah, killi, siltli, masif çamurtaşı ile başlar. Üste doğru ince-orta taneli, ripıllı kumtaşı ve çamurtaşına geçer. Formasyonun en üst düzeyi masif, 30
çapraz tabakalı, orta-iri taneli kumtaşı, organik bakımından zengin çamurtaşları tarafından örtülür. Genel olarak yukarıya kabalaşan bir istif özelliği gösterir. Koyun Limanı Formasyonunda yaş verebilecek fosil bulunamamıştır. Alttaki Karaağaç Limanı Formasyonu ile yanal ve düşey geçişli olması göz önünde bulundurulduğunda birimin yaşının Lütesiyen (Alt) olması büyük olasıdır. Fıçıtepe Formasyonu: Genel olarak üste doğru tane boyu küçülmesi gösteren, çakıltaşı-kumtaşı fasiyesi ile bunlarla ardalanmalıçamurtaşı (silttaşı, kiltaşı) ve çok ince taneli kumtaşı fasiyesinden oluşur. Birim kırmızı ve şarabi rengiyle ayırtmandır. Fıçıtepe Formasyonu alt dokanağı Koyun Limanı Formasyonu ile dereceli geçişlidir. Formasyonun kalınlığı 200-600 m. arasında değişmektedir. Üstündeki birim, üzerine transgressif gelir. Menderesli akarsu kökenli birimde fosil bulunamamıştır. Alttaki birimle geçişli olduğundan Lütesiyen yaşta olduğu söylenebilir. Soğucak Kireçtaşı: Beyaz, grimsi beyaz, yer yer sarımsı beyaz, kumlu ve killi seviyeli, değişme rengi gri-açık gri, orta-kalın katmanlı, genelde hafif eğilimli, sert, kavkılı ve fosilli olduğu kesimler erime boşluklu ve kovuklu, alt kesimlerde killi-kumlu ve tekçe mercanlı, bol mercanlı ve mikro ile makrofosilli, yer yer yama resiflisoğucak Kireçtaşı, resif gerisi, resif ve resif ilerisi karbonatlarından oluşur. Soğucak Kireçtaşından derlenen fosiller Orta (Üst) Lütesiyen ve Priaboniyen yaşlarını vermiştir. Birim kuzey şelfin doğusunda, Orta Lütesiyenle başlamakta, Üst Lütesiyende doğudan batıya ilerlemiş ve Üst Eosende tüm şelfte çökelmeye devam etmiştir. Birimde doğudan batıya bir gençleşme olmakta ve birim Oligosene çıkmaktadır. Soğucak Kireçtaşı Lütesiyen (Üst) Priaboniyen yaşta kabul edilmiştir. Soğucak Kireçtaşı sığ neritik bölge resifal karbonat platformu kayaçlarıdır. Resifler genelde yama resifi, bir görüşe göre de set resifleridir. Gelibolu Bölgesinde birim üzerinde yer alan marnlar kireçtaşı olistolitlidir. ÇantaköyTüfiti: Çok az gözlenebilen blok-iri çakıl boyutlu tüf çakılları, genelde çakıl-çakılcık-kum boyutlu tüf kırıntılarından oluşmuştur. Birim genelde kirli beyaz-gri-bej renkli tüfit, tüflü killi silttaşı ile büyük ölçekli çapraz tabakalı, dereceli taneli kum-silttüfitlerden oluşur. Alt kesimlerde yer yer yeşilimsi kiltaşı merceklidir. Karatepe Bazaltları: Bazaltlar Trakya da iki farklı özellikte bulunurlar. Bunlardan yaygın olanı tepeleroluşturan koyu gri-siyah-kırmızımsı siyah renkli, sert, yer yer karbonat veya zeolit dolmuş amigdoidalboşluklu, çatlaklı, bazalt ve bazalt aglomeralı volkan bacalarıdır. Diğer bir bazalt türüde koyu bej veyakahverengimsi, yer yer sütun yapıları veren ve diğer türdekinin aksine fazlayükseltiler oluşturmayan, fakat geniş yayılma gösteren örtü bazaltlarıdır. Örtü (akıntı) bazaltları üzerineüst Miyosen yaşlı Ergene Grubu sedimanları gelmektedir. Diğer tip bazaltlar ise Yenimuhacır vedanişmen Formasyonlarını keser durumdadır. Karatepe bazaltlarından volkan bacaları şeklinde olanlarının yaşının Pleistosen veya daha genç olabileceği ancak akıntı bazaltlarının olasılıkla Üst Miyosen veya daha yaşlı olması gerektiği, eski çalışmalarda belirtilmiştir. Fakat son yıllarda yapılan radyoaktif yaş ölçümleri sonucu Karatepe Bazaltları Geç Üst Miyosen ve Erken Pliyosen yaşlı iki grup üründen oluştuğu kabul görmüştür. Kuvaterner Çökelleri: Denizel Şekiller; Güney Trakya da Marmara Ereğlisi yöresinde rastlanılmaktadır. Gri renkli kireçtaşı, kumtaşı, sarı-beyaz renkli gevşek kumlardan oluşmuştur. Kireçtaşları kavkı yığınağı şeklinde bol fosilli olup, yanal olarak kumtaşı ve gevşek kumlara geçer. Kumlarda bol lamelli ve gastropodludur. Birim, alttaki birim üzerine uyumsuz olarak oturur ve birkaç metre kalınlıktadır. Birime Marmara 31
Ereğlisi Formasyonu adı verilmiştir. Bulunan fosillere göre Pleistosen düzlükleri oluşturmuştur. Alüvyon; Kil boyundan çakıl boyuna kadar malzeme içerir. Kül renkli, yer yer sarımsı kül renklidir. Büzülme çatlaklı taşkın ovası çökelleri oldukça sık yüzeylemektedir. Keşan ve Enez yöreleri göl ve akarsu kökenli alüvyonların birlikte depolandığı alanlardır. Trakya Havzası içinde Ergene Nehri ve kolları geniş alüvyon düzlükleri oluşturmuştur. HisarlıdağVolkanitleri: Enez-Tekirdağ arasında yer yer yüzeyleyen birim, riyodonitlik tüfler, andozit, andezitik tüf, kırmızımsı ve yeşilimsi tüflerle başlayıp bazalt, bozaltikaglamera ve ignimbiritlere devam eder. Metamorfizma ve Magmatizma MetamorfitlerEurese köyünden başlayıp, Bolayır a kadar Tersiyer birimleri altında kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan küçük eksen alçalmalarıyla üç ayrı yerde mastra verirler. Kristalin şistlerden ibaret olup, üzerine üst Kretase yaşlı kumtaşı ve marnlar gelir. Gölcük köyü bölgesinde, kuzeyden kalın bir Tersiyer yaşlı flişzonu ve güneyden de genç Tersiyer yaşlı Şarköy Zonu ile sınırlanan Doluca Zonu adı altında incelenmiştir. Palaosen-Eosen Yaşlı Birimler: Eosen yaşlı birimler genellikle havzanın kenarlarında mastra verirler. Altta ipresiyen yaşlı fosiller bulunduran marn ve kumtaşları, üstte de tütesiyen yaşlı kireçtaşlarından oluşurlar. Oligosen Yaşlı Birimler: Trakya Ergene havzası boyunca görülür Bu fliş, kumtaşı, marn, tüf, kanflomeradan oluşur, Birimin tabanında üst oligasen yaşını veren, CinnamamumscheuchzeriNeer, DaphnePratageaEtting, Leguminositessp Fosilleri bulunmuştur. Birimin en üstünde yer alan kırmızı kireçtaşlarından Akitaniyen yaşlı Helixsp.cf.phrygomysicaOppenheim, HelixasculumThomae fosilleri bulunmuştur. Kömürlü Denizel Oligosen Birimleri: Tekirdağ İlinin güneyinden uzanan denizel oligosen yaşlı birimin alt kısmında marn ve şeyller, üst kesiminde ise Linyitli kumtaşları görülür, Linyitli kumtaşlarında Sannorsiyen-Akitaniyen yaşlı fosiller bulunmuştur. Polinolojik çalışmalar sonucu 50 kadar yeni polen cinsi bulunarak Tekirdağ civarındaki denizel oligosen yaşlı birimlerin sannoisiyen katına ait olduğu belirtilmiştir. Pliosen Yaşlı Birimler: Saray civarındaki birimler alttan üste doğru üç seviyeye ayırtlanmıştır. Alt Congeria lı tabakalar, konglomera, kumtaşı, kireçtaşı, pizolitik mangan, kumlu kireçtaşı, Sarmasiyen yaşlıdır. Balıklı tabakalar, kil, kumtaşı, marn, mangan. Üst Congeria lı tabakalar, kil, kum, kumtaşı, Pensiyen yaşlı fosiller bulunmuştur. Denizel Miyoses: Tekirdağ dan Silivri ye kadar olan bölgede küçük mastralar halinde görülürler. Mürefte-Şarköy civarında denizel miyasen birimleri, Ilia Dağının güney doğusundan, Mürefte nin kuzey batısında derin vadilerde izlenir. Birimin yaşı üst miyosen dir. Ayrılmamış Karasal Miyosen: Ergene Havzasında yaygın olan ayrılmamış karasal miyosen çökelleri, bazı yerlerde denizel ve kömürlü oligasen, diğer yerlerde de denizel miyosen birimleri üzerine diskordomolarak gelirler. Bu çökeller üst miyosen yaşındadır. 32
Karasal Pliyosen: Trakya Ergene Havzasında karasal pliyosen tepelerde, yamaçlarda 100 m den fazlakalınlıkta çakıl, kum ve marnlardan oluşurlar. Marnlar içinde, Sivatheriumgiganteum fosili bulunmuştur 5. 3.3.3. Deprem Proje Sahası, Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Deprem Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasına göre, 3. Derecede yer almaktadır. Tekirdağ ili deprem hassasiyeti, Şekil 8 de gösterilmiştir. Şekil 8.Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası PROJE YERİ Şekil 9.Tekirdağİli Deprem Haritası 5 Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009. 33
Tekirdağ İli, Karlıova dan başlayan Erzincan, Koyunluhisar, Niksar, Erbaa, Ladik, Tosya, Çerkeş, Gerede, Bolu, Akyazı, Sakarya, Marmara Denizi ni, takiben Saroz Körfezi ne ulaşan yaklaşık 1200 km boyunda 100-15.000 m genişliğinde pek çok sayıda faydan (seğment) oluşan Kuzey Anadolu Fay (KAF) zonu yakınında yer almaktadır. (15-25 km.) Geçmişte çok sayıda büyük depremlere neden olan Kuzey Anadolu Fay zonu gelecekte de pek çok depreme neden olacaktır. Tekirdağ İl sınırları içerisinde depreme neden olabilecek faylar, Saroz-Gaziköy fayı ile Marmara Denizi nde bulunan çukurlukların kenarlarında yer alan fay parçalarıdır. Saroz-Gaziköy fayı yaklaşık 50km. boyunda sağ yönlü, doğrultu atımlı fay olup, Kavak, Yeniköy, Gölcük, Yayaköy, Güzelköy ve Gaziköy yerleşim yerlerinden geçmektedir. Tarihi devirlerde pek çok depreme neden olan fay son olarak 09.08.1912 tarihinde 7.3 büyüklüğünde (magnitüd) depremeneden olmuş, 216 can kaybı, 5540 binada hasar meydana gelmiştir. Alüvyon gibi tutturulmamış veyagevşek tutturulmuş birimlerin kalınlığı (20m veya daha kalın) litolojik yapısı, yeraltı suyunun yüzeyeyakınlığı gibi özellikler gösteren zayıf zeminler büyük depremlerde şiddet artırıcı rol oynarlar 6. 3.5. Toprak, Su Ve Hava 3.5.1. Dağlar İl topraklarının batı kesiminde Tekirdağ-Çanakkale ve Tekirdağ-Edirne sınırları boyunca Tekir Dağlarının uzantıları yer alır. İlin doğu kesiminde Çerkezköy ve Saray yöresinde ise Istıranca (Yıldız) Dağlarının uzantıları İl topraklarını engebelendirir. Bu kesimlerde yükseltiler batı bölümüne göre daha düşüktür. İlin batısını, güneyini ve doğusunu kaplayan bu dağlar arasında kalan geniş bir alanı kaplayan orta ve kuzey bölümler geniş düzlüklerden oluşur. Bu düzlükler genel olarak yükseltisi düşük az parçalanmış platolar görümündedir. Tekirdağ İlindeki başlıca yükseltiler, Ganos Dağı (945 m.), Yerlisu Tepesi (725 m.), Karatepe (484 m.), Yassıtepe (352 m.), Eğrektepe dir. Diğer Önemli Dağları: Öğlekayası dağı 2397 m, Kartaltepe 2916m, Keklicekdağı 2727 m, Karakayatepe 2424 m, Becbeldağı 2006 m, Kelletepe 2306 m; Venk ve İzolludağları; Pütürge ve İzollu (Kale ilçesi) arasındaki Çakşakdağı; Pütürge'de Kubbe dağı, Akdoğan Dağı; Arguvan ile Arapkir arasında Göl, Çaplalı, Ayranca, Ereğli dağları; Hekimhan yöresinde Demirli, Kızılhisar, Zorbehan dağları; Darende yöresinde Hezanlı, Leylek, Heyik Ali Dede, Ademkıran, Beynamaz, Kunduz; Yeşilyurt yöresinde Karataş, Akseki, Keklicek ve İtdağı. Plato ve Yaylalar : Tekirdağ topraklarının büyük bir bölümü geniş düzlükler ve alçak tepelerden oluşmuş bir plato görümündedir. İlin güney, doğu ve batı kesimlerini kaplayan dağlar arasında kalan orta kesimler geniş platolardan oluşur. Bu platolar, güneyde kıyıya paralel olarak uzanan Tekir dağlarına, batıda bu dağların uzantılarına ve doğuda Istıranca Dağlarına dek uzanır. Bir bölümü Ergene nehri ile bu akarsuyun kolları olan Çorlu ve Hayrabolu Dereleri ile sulanan bu toprakların büyük bölümünde kuru tarım yapılır. İl topraklarının bir bölümü Trakya Kocaeli penepleriyle (yarıova) kaplıdır. Bu platolar bir aşınma yüzeyi özelliği taşır. Bu yarı ovaların ortalama yükseltisi 150-200 m seviyesindedir. Çorlu ilçesi sınırları içinde kalan kesimlerde, SeymenÇorlu ve Marmaracık- Ulaş arasında topraklar önemli ölçüde aşınmıştır. İl Merkezi yakınlarında Marmara ya dökülen akarsuların vadilerinin derinleşmesi neticesi olarak, platonun güney kesimleri kuzey kesimlere nazaran daha fazla parçalanmış durumdadır. İlin batı kesimlerinde de 6 Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009 34
Malkara ve Hayrabolu yöreleri plato görümünde olup, ortalama yükseltisi 210-220 m. seviyesinde olan Malkara eski bir yarı ova özelliği taşımaktadır. Vadi ve Ovalar : İl topraklarının %15.5 ini kaplayan ovalar genellikle kıyıda akarsu ağızların da oluşmuştur. Ovalar : Tekirdağ ilinde yer alan başlıca ovalar;sultanköy- Marmara Ereğlisi arasında : Kınık Ovası, Marmara Ereğlisi - Yeniçitlit arasında : Kumluca ovası, Yeniçiftlit- Karaevli arasında : Şerefli Ovası, Karaevli-Köseilyas arasında : Değirmenaltı Ovası, Barbaros-Kumbağ arasında : Naip Ovası, Hoşköy-Kızılcaterzi arasında : Şarköy Ovası, Çerkezköy-Ergene boyunca uzanan : Ergene Ovası, Hayrabolu-Çene arasında : Hayrabolu- Çene Ovası dır. Vadiler :Hayrabolu Vadisi, Kurtdere Vadisi, Çengelköy Vadisi, Çukurca Vadisi, Çorlu Vadisi, Gölcük Vadisi. 3.5.3.Akarsular Tekirdağ İlinin güney sınırında yer alan Marmara Denizinde 133 km. kıyısı bulunmaktadır. Ayrıca, İlin toprakları kuzeydoğusunda Karadeniz e kadar ulaşmakta ve burada Karadeniz e 2.5 km. uzunluğunda bir kıyısı bulunmaktadır. Tekirdağ İli aldığı yağış miktarı, sahip olduğu toprak özellikleri vb. gibi doğal koşullar nedeniyle büyük akarsulara sahip değildir. Ergen Nehri ve kolları en önemli olanlardır. Ergene Havzasında; Ergene Nehri, Çorlu ve Hayrabolu Dereleri bulunurken, Marmara Havzasında da; Işıklar Deresi, Olukbaşı Deresi ve Gölcük Deresi yer almaktadır. Ergene Nehri nin uzunluğu 264 km. dir. Tekirdağ İlinde doğal göl bulunmamaktadır. Baraj göllerinden sadece 15.5 km² yüzölçümlü Karaidemir Baraj Gölü vardır. 7 3.6. İklimsel Faktörler Ve Meteorolojik Özellikler Tekirdağ İli nemlilik indekslerine göre bulunan hidrografik bölgelerden yarı nemli iklim tipine girmektedir. Yağış rejimi bakımından Akdeniz yağış rejimi kategorisinde bulunmaktadır. Akdeniz ikliminin etkileri görülen Tekirdağ sahil şeridinde yazlar sıcak kışlar ılıktır. Ergene havzasını içine alan kıyı şeridinde daha ziyade karasal iklim görülür.tekirdağ da toprağa düşen yağışın tümü genellikle yağmurdur. İklimin ılıman oluşu tarımı kolaylaştırır. Şarköy ün Gelibolu hududundan Marmara Ereğlisi ne kadar uzanan sahil şeridinde yetişen bağ ve zeytin gibi bitkiler, iklimin burada daha ılıman olduğunu gösterir. Bu özelliği, kuzeyinin kıyıya paralel uzanan Tekir Dağlarıyla kaplı olmasındandır. Kışın kuzey rüzgarlarına açık olan Tekirdağ-Marmara Ereğlisi-Sultanköy arasında daha soğuk olmaktadır. İçeriler ise kara iklimin özelliğini gösterir. Kışın Kuzey Avrupa ülkelerinin iklimine benzer. Bu bakımdan kendisine ait özel bir iklim tipi yoktur. Yazlar genellikle kurak ve sıcak geçer. Yaz süresince görülen kuraklık arasıra gök gürültüsü ile yağan yağmurlarla ortadan kalkar. Sibirya antisiklonu Balkanlar üzerinden buralara geldiğinden kışın kuru ve dondurucu soğuklar olur. Buralar Marmara nın yumuşatıcı etkisinden yoksundur. 2009 yılının en sıcak ayları Temmuz-Ağustos, en soğuk ayları Ocak-Şubat aylarıdır. Akarsular az ve yetersizdir. Başlıca akarsular Hayrabolu Deresi ve Ergene Nehri dir. Bölgede hakim nemli iklim tipi; sahil şeridinde ılıman, iç kısımlarda karasal 7 Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu, 2009 35
iklime yaklaşarak hüküm sürer. İlin toprak yapısı ve yağış rejimi kültürel tarım içinoldukça elverişlidir. Tekirdağ ilinin denizden yüksekliği 10 m. ve denize olan uzaklığı merkezden 250 m. dir. Tekirdağ ilinde, Merkez, Çorlu, Çerkezköy ve Malkara İlçelerinde olmak üzere 4 istasyon bulunmaktadır. Bu istasyonlardan; sinoptik ve klima Merkez, meydan istasyon Çorlu, klima Malkara ve Çerkezköy de ise insansız otomatik meteoroloji istasyonları bulunmakta olup, radiosonde yoktur. 8 Proje alanının meteorolojik özelliklerinin belirlenmesi ve proje etki alanının en doğru şekilde ortaya konabilmesi için, Proje Alanı nı temsil eden ve büyük klima gözlemlerinin yapıldığı Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü Çorlu Meteoroloji İstasyonu naait uzun yıllar (1970-2011) verileri alınmış ve analiz edilmiştir. İlgili meteoroloji bülteni Ek-5 de verilmektedir. Sıcaklık Yörede görülen yıllık ortalama sıcaklık 12,8 C dir. En düşük sıcaklığın kaydedildiği ay -17,5 C ortalama ile Şubat ayı, en yüksek sıcaklığın kaydedildiği ay 40 C ortalama ile Temmuz ayıdır. Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi ne ait sıcaklık dağılımı grafiksel olarak Şekil-10 da, sıcaklık değerleri ise Tablo-16 da verilmiştir. Tablo 16.Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi 1970-2011 Yılları Arasındaki Ortalama Sıcaklıklar Ortalama En Ortalama En En Yüksek Ortalama Yüksek Sıcaklık Düşük Sıcaklık Sıcaklık Aylar (1970-2011) C C C C (1970-2011) (1970-2011) (1970-2011) En Düşük Sıcaklık C (1970-2011) Ocak 3.50 6.80 0.60 18.50-13.70 Şubat 4.00 7.90 0.90 21.00-17.50 Mart 6.50 11.10 2.80 26.40-11.90 Nisan 11.20 16.70 6.80 29.20-3.60 Mayıs 16.10 22.00 10.90 33.40 0.50 Haziran 20.60 26.70 15.00 39.10 6.40 Temmuz 22.70 29.00 16.90 40.00 9.30 Ağustos 22.30 28.80 16.70 39.00 9.20 Eylül 18.60 24.90 13.60 34.70 2.40 Ekim 14.00 19.10 10.00 33.30-5.20 Kasım 9.10 13.30 5.70 27.70-6.20 Aralık 5.40 8.70 2.40 19.20-11.80 Yıllık 12.83 17.92 8.53 40-17.5 Kaynak: Çorlu Meteoroloji İstasyonu (1970-2011 Verileri) 36
Sıcaklık Dağılımı Grafiği 50.00 Sıcaklık C 40.00 30.00 20.00 10.00 0.00-10.00 Ortalama (1970-2011) C Ortalama En Yüksek Sıcaklık C (1970-2011) Ortalama En Düşük Sıcaklık C (1970-2011) En Yüksek Sıcaklık C (1970-2011) En Düşük Sıcaklık C (1970-2011) -20.00 Aylar Şekil 10.Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Sıcaklık Dağılımı(1970-2011 Verileri) Yağış Yağışların dağılımı, miktarı ve türü, kirleticilerin yaş çökelme miktarlarını etkilemesi açısından önem taşımaktadır. ÇorluMeteoroloji İstasyonu nda 1970-2011 yılları arasında kaydedilen verilere göre elde edilen yağış rejimleri Tablo 17 de, 1970-2011 yılları arası toplam yağış dağılımı grafiksel gösterimi ise Şekil-11 de verilmiştir. Aylar Tablo 17.Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi ne Ait Yağış Rejimleri. Ort.Toplam Yağış (mm) Günlük En Çok Yağış (mm) Yağış 0,1 mm Olduğu Günler Sayısı Yağış 10 mm Olduğu Günler Sayısı Yağış 50 mm Olduğu Günler Sayısı Ocak 55.6 50.9 15.3 1.4 0 Şubat 52.1 46.1 12.5 1.6 Mart 51 36.5 11.8 1.5 Nisan 44.6 39.5 11 1.3 Mayıs 48.4 43 9.2 1.6 Haziran 36.7 68 7.5 1.2 0 Temmuz 27.9 111.3 5.5 0.9 0 Ağustos 18.6 44 5.2 0.6 Eylül 34.1 40.5 7.7 1.2 Ekim 58.9 100.5 11 1.6 0.1 Kasım 72.5 60.3 13.5 2.4 0.1 Aralık 71.9 64.1 14.9 2.4 0 Yıllık 47.7 111.3 125.1 17.7 0.2 Kaynak: Çorlu Meteoroloji İstasyonu(1970-2011 Ortalama Yağış Değerleri) 37
Toplam Yağış Ortalaması (mm) Yağış (mm) 120 100 80 60 40 20 0 Aylar Ort.Toplam Yağış (mm) Toplam Yağış Ortalaması (mm) Şekil 11.Tekirdağ İli,Çorlu İlçesi Aylık Toplam Yağış Dağılımı Nispi (Bağıl) Nem 1970-2011 yılları arasında Çorlu Meteoroloji İstasyonu nda kaydedilen verilere göre, yıllık ortalama bağıl nem %77,2 dür. En yüksek ortalama bağıl nem oranları, %85,3 ile Ocak ayında, en düşük ortalama bağıl nem oranı ise %68,6 ile Temmuz ayında ölçülmüştür. Bağıl nem değerleri Tablo 18. de verilmektedir. Tablo 18. Bağıl Nem Değerleri Meteorolojik Aylar Elemanlar I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Yıllık Ortalama Bağıl Nem 85.3 82.1 79.4 75.2 73.2 69.8 68.6 71.8 73.9 79.2 83.0 85.1 77.2 En Düşük Bağıl Nem 32 30 19 21 22 17 15 15 22 23 26 31 22,8 Kaynak: Çorlu Meteoroloji İstasyonu (1970-2011 Verileri) 38
Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Projesi Rüzgar Rüzgâr rejimi, kirleticilerin dağılımında önemli rol oynamaktadır. Özellikle bölgedeki hakim rüzgar yönü ve şiddeti, nokta kirletici kaynaklardaki koku, emisyon, ses, vb. kirleticilerin dağılmasında en etkin faktörlerin başında gelmektedir. Tekirdağğ İli, Çorlu m/s dir. İlçesi hakim rüzgar yönü NNE, ortalama rüzgar hızıı ise 1,4 Çorlu İlçesi ortalama rüzgâr hızları Tablo-19. da, yönlerin esme hızına göre çizilmiş ve yönlerin esme sayıları toplamına göre çizilmiş rüzgâr gülleri Şekil-12. ve Şekil-13. de verilmiştir. Tablo 19.Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi ne Ait Ortalamaa Rüzgâr Hızları Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Yıllık Ortalama Rüzgar Hızı (m/s) 3.9 4 3.7 3 3 2.9 3.5 3.6 3.3 3.5 3.3 3.8 3.5 Kaynak: Çorlu Meteoroloji İstasyonu (1970-2011 Verileri) Esme Hızına Göre Rüzgar Gülü (Yıllık) NNW 4.0 N NNE NW 3.0 NE WNWW W 2.0 1.0 0.0 ENE E WSWW ESE SW SE SSW S SSE Şekil 12.Tekirdağ İli,, Çorlu İlçesi Yıllık Yönlerin Esme Hızına Göre Çizilmiş Rüzgâr Gülü 39
Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Projesi Esme Sayısına Göre Rüzgar Gülü (Yıllık) NW WNW N NNW 100000 80000 60000 NNE NE 40000 ENE 20000 W 0 E WSW ESE SW SSW S SSE SE Şekil 13.Tekirdağ İli, Çorlu İlçesi Yıllık Yönlerin Esme Sayıları Toplamına Göre Çizilmiş Rüzgâr Gülü Proje tasarlanırken bölgenin rüzgâr rejimi göz önünde bulundurulmakta olup, çalışma detayları ÇED Raporu nda verilecektir. 40
4. PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 4.1. Önerilen Projenin Aşağıda Belirtilen Hususlardan Kaynaklanması Olası Etkilerinin Tanıtımı (Bu tanım kısa, orta, uzun vadeli, sürekli, geçici ve olumlu olumsuz etkileri içermelidir) 4.1.1. Proje İçin Kullanılacak Alan Proje yeri; Tekirdağ ili Çorlu ilçesi sınırları içerisinde Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde, 1705, 1706, 1708, 1709 ve 1710 nolu parsellerde bulunan toplam 274.250 m 2 alandır. Arıtılmış suyun deşarj edileceği; alıcı ortam Değirmen Deresidir.Arazi kullanımı ve buna bağlı çevresel etkileriyle ile ilgili detaylı bilgi ÇED Raporu nda verilecektir. 4.1.2. Doğal Kaynakların Kullanımı, Projenin arazi hazırlık, inşaat ve işletme aşamasında çalışacak personellerden kaynaklı su kullanımı olacaktır. Personelin içme suyu ihtiyacı piyasadan damacanalar ile satın alınmak sureti ile sağlanacak olup, projenin inşaat aşamasında ve işletme aşamasında gerekli olacak kullanma suyu ihtiyacı tankerler vasıtasıyla sağlanacaktır. Oluşacak atıksularınbertarafı ile ilgili olarak 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 24.04.2011 tarihli ve 27914 sayılı R.G.) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine ve 26.11.2005 tarih ve 26005 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Maddelerin Su ve Çevresinde Neden Olduğu Kirliliğin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. İnşaat aşamasında yollarda tozumanın engellenmesi amacıyla spreyleme yapılacaktır ve yaklaşık 5 m 3 /gün su kullanımı olacaktır. Ancak bu sular buharlaşacağından dolayı atıksu oluşumu söz konusu değildir. İnşaat ve işletme döneminde gerekli enerji sahaya getirilecek olan elektrik proje alanıyakınındabulunan trafo merkezlerinden sağlanacaktır. Ayrıca, şantiye ve inşaat çalışmalarındakullanılacak elektrik, mevcut elektrik şebekesinde, ilgili kurumdan gerekli izinler alındıktansonra bağlantı oluşturularak karşılanabilecektir. 4.1.3. Kirleticilerin Miktarı, (Atmosferik Koşullar İle Kirleticilerin Etkileşimi) Çevreye Rahatsızlık Verebilecek Olası Sorunların Açıklanması Ve Atıkların Minimizasyonu Su Kirliliği Tesisin inşaat aşamasında çalışan personel için gerekli olacak içme suyu damacana ile ve kullanmasuyu ise tankerler ile satın alınarak temin edilecektir. İnşaat aşamasında içme suyu ve atık suyun miktarları ve atık sudan kaynaklanan kirlilik yükü hesaplanmıştır. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilikyükü 54 g/kişi.gün BOI (İTÜ - 1998, Prof. Dr. Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) olarak kabul edilmiştir. 41
İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı Birim su ihtiyacı İnşaat aşamasında oluşacak günlük su ihtiyacı İnşaat aşamasında oluşacak atıksu miktarı : 150 kişi : 150 l/kişi.gün : 150 kişi * 150 l/kişi.gün : 22500 l/gün (22,5 m 3 /gün) : 22500 l/gün (22,5 m 3 /gün) Toplam kirlilik yükü : 150 kişi * 54 g/kişi.gün BOİ : 8100 g/gün BOİ (Tüketilen suyun tamamının atık suya dönüşeceği varsayımı yapılmıştır.) İnşaat aşamasında toz oluşumunu engellemek amacıyla yapılacak spreyleme işlemleri ve beton ıslatma işlemi için günlük ortalama 5 m 3 su tüketimi olacağı planlanmaktadır. Spreyleme suyunun büyük kısmı toprak tarafından emilecek ve kalan kısmı da mevsimsel etkilere bağlı olarak buharlaşacağı için atıksu oluşumu beklenmemektedir. İnşaat aşamasında kullanılacak olan beton malzemesi transmikserler aracılığı ile hazır beton üretim santrallerinden getirileceği için bu konuda herhangi bir su kullanımı olmayacaktır. İşletme Aşaması Planlanan faaliyetin işletmede aşamasında 10 kişi çalışacaktır ve işçilerden kaynaklanacak atıksu evsel nitelikli olacaktır. İçme suyu ve atıksu miktarları ile atıksudankaynaklanan kirlilik yükü hesaplanmıştır. Kişi başına günlük ortalama su tüketimi 150 litre ve kirlilikyükü 54 g/kişi.gün BOI (İTÜ - 1998, Prof. Dr. Dinçer TOPACIK, Prof. Dr. Veysel EROĞLU) olarak kabul edilmiştir. İşletme aşamasında çalışacak personel sayısı Birim su ihtiyacı İşletme aşamasında oluşacak günlük su ihtiyacı İşletme aşamasında oluşacak atıksu miktarı Toplam kirlilik yükü : 10 kişi : 150 l/kişi.gün : 10 kişi * 150 lt/kişi.gün : 1500 l/gün (1,5 m 3 /gün) : 1500 l/gün (1,5m 3 /gün) : 10 kişi * 54 g/kişi.gün BOİ : 540 g/gün BOİ (Tüketilen suyun tamamının atık suya dönüşeceği varsayımı yapılmıştır.) İnşaat ve işletme aşamalarında endüstriyel nitelikli sıvı atık oluşmayacaktır. Tablo 20. Projeden Kaynaklanacak Atıksu Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri İNŞAAT İŞLETME ATIK KAYNAĞI AŞAMASI AŞAMASI Atıksu Şantiye, WC, İçme ve Kullanma Tozumanın önlenmesi amacıyla yol sulaması ve beton ıslatma işlemi 22,5 m 3 /gün 1,5 m 3 /gün BERTARAF ŞEKLİ İnşaat aşamasında oluşacak atıksu için paket arıtma tesisi kurulacaktır. İşletme aşamasında ise arıtma tesisine gönderilerek bertarafı sağlanacaktır. 5,00 m 3 /gün - Buharlaşma nedeniyle atıksu oluşmayacaktır. 42
Atıksuyun Kirlilik Konsantrasyonları Proje kapsamında mevcut kanalizasyon sisteminin son bacasından Testmer Ölçüm ve Test Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından yapılan analizde AKM, KOİ, BOİ, toplam azot, toplam fosfor, ph ve sıcaklık değerleri incelenmiştir.analiz sonuçları özet olarak aşağıdaki tabloda verilmiştir. Analiz Raporu Ek-6 da verilmiştir. Tablo 21. Atıksu Analiz Sonuçları TESTMER LABORATUVARI Rapor No / Tarih 12AS355/16.04.2012 Numunenin Alındığı Yer Hatip Mah. Kanalizasyon Deşarj Hattı Numunenin Alınma Yöntemi Anlık Numune Numunenin Alındığı Tarih 11.04.2012 Parametre Analiz Sonucu Birim Analiz Metodu KOI 360 mg/l SM 5220 B BOI 82,5 mg/l SM 5210 B Toplam Fosfor 4,03 mg/l SM 4500 PB E : 2005 Toplam Kjehldahl Azotu 30,4 mg/l SM 4500 NorgB : 2005 SM 4500 NO3- B veya E SM 4500-Norg -B Sıcaklık 20,4 C SM 2550 B ph 7,04 - SM 4500 H+B Projelendirmede kullanılacak kirlilik konsantrasyonları aşağıda verilmiştir. Tablo 22. Atıksuyun Kirlilik Yükleri KİRLİLİK YÜKLERİ Yükler (kg/gün) 2012 2030 2045 BOİ 5 7.713 11.959 15.628 KOİ 12.855 19.932 26.047 AKM 10.518 16.308 21.311 TN 1.402 2.174 2.841 TP 187 290 379 Konsantrasyon (mg/l) Konsantrasyon (mg/l) Konsantrasyon (mg/l) BOİ 5 314 302 281 KOİ 523 503 468 AKM 428 412 383 TN 57,0 55 51 TP 7,6 7 7 Proje kapsamında; tesiste arıtılan su; 08.01.2006 tarihli 26047 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği Tablo 1 ve Tablo 2 de verilen değerleri sağlayacaktır. Bu değerler aşağıdaki tabloda verilmiştir. Ayrıntılı bilgiler ÇED Raporunda verilecektir. 43
Tablo 23. Arıtılmış Su Deşarj Kriterleri Parametreler Konsantrasyon (mg/l) Minimum Arıtma Verimi(%) Biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ 5 ) 25 85-95 Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) 125 75 Toplam askıda katı madde (TAKM) 35 90 Toplam fosfor 2 80 Toplam azot 15 70-80 08.01.2006 tarih ve 26047 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği ne göre ise ; Az hassas su alanlarında çevrenin olumsuz yönde etkilenmemesi durumunda birincil arıtma, hassas su alanlarında ise ileri arıtma yönteminin kullanılması esastır. Bakanlık, hassas su alanlarını ve az hassas su alanlarını EK I de yer alan kriterlere göre belirler. Az hassas su alanları belirlenirken, deşarj edilen kirlilik yüklerinin, önemli çevre etkilerine neden olabilecek komşu bölgelere taşınabileceği riski de dikkate alınır. Arıtma tesisleri, atıksuyun özelliklerine ve alıcı ortama deşarj kriterlerine göre tasarlanır ya da yeniden düzenlenir. Hassas alanlara yapılan boşaltımlarda, Yönetmelik EK IV de yer alan ileri arıtma deşarj şartları göz önünde bulundurulur. Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği EK.IV te belirtilen deşarj kriterleri Tablo 24 ve Tablo 25 de verilmiştir. Tablo 24Deşarj kriterleri Parametreler Konsantrasyon ( mg/l) Minimum arıtma verimi (%) Referans ölçüm metodu Homojen, filtre edilmemiş, Nitrifikasyonsuz 1 çökeltilmemiş ham örnek. 70-90 Tamamen karanlık ortamda 20ºC Biyokimyasal oksijen 25 ±1ºC de beş günlük inkübasyondan ihtiyacı (20ºC de BOİ 5 ) 40 Madde 8 (c) önce ve sonra çözünmüş oksijenin ölçülmesi. Bir nitrifikasyon inhibitörünün ilavesi Kimyasal oksijen ihtiyacı (KOİ) Toplam askıda katı madde (TAKM) 125 75 35 35 Madde 8 (c) (10000 E.N. den fazla) 90 2 90 Madde 8 (c) (10000 E.N. den fazla) 70 Madde 8 (c) (2000-10000 E.N.) Homojen, filtre edilmemiş, çökeltilmemiş ham örnek. potasyumdikromat yöntemi. -Temsili örneğin 0,45 μmmembran ile filtrasyonu. 105 ºC de kurutulması ve tartılması. - Temsili örneğin santrifüj edilmesi (ortalama 2800-3200 g.lık ivme ile en az beş dakika kadar),105 ºC de kurutulması ve tartılması. 60 Madde 8 (c) (2000-10000E.N. ) * Konsantrasyon değerleri veya arıtma verimleri uygulanacaktır. 1 Eğer BOİ 5 ile yerine kullanılan parametre arasında korelasyon kurulabilirse, bu parametre bir başka parametre ile değiştirilebilir: toplam organik karbon (TOK) yada toplam oksijen ihtiyacı (TOİ) gibi. 2 Bu şart yerleşim biriminin büyüklüğüne bağlıdır. Lagünlerden deşarjlara ilişkin analizler filtre edilmiş örnekler üzerinde yapılmakla birlikte; filtre edilmemiş su örneklerinde toplam askıda katı madde konsantrasyonu 150 mg/l yi aşmamalıdır. 44
Tablo 25 Kentsel atıksu arıtım tesislerinden ileri arıtıma ilişkin deşarj limitleri * Parametreler Konsantrasyon Minimumarıtma verimi(%) Referans Ölçüm Metodu 2 mg/l P (10000-100000 E.N.) Moleküler Toplam fosfor 80 1 mg/l P absorpsiyonspektrofotometre (100 000 E.N. den fazla) 15 mg/l N Toplam azot 1 (10000-100000 E.N.) Moleküler 70-80 10 mg/l N absorpsiyonspektrofotometre (100 000 E.N. den fazla) 2 *Yerel şartlara bağlı olarak parametrelerin biri veya ikisi birden uygulanabilir. Konsantrasyon değerleri veya arıtma verimleri uygulanacaktır. Katı Atık Miktarları ve Özellikleri Evsel Nitelikli Katı Atıklar İnşaat Aşaması Projenin inşaat aşamasında oluşacak olan atıklar; yapılacak kazı ve inşaat işlemlerinden kaynaklanacak katı atıklardan (metalik, ambalaj, cam, tahta, kağıt-karton, organik vb.) oluşacaktır. Geri kazanımı mümkün olan atıklar (metalik atıklar) diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek değerlendirilecek ve uygun şekilde bertaraf edilecektir. Proje kapsamında arazinin hazırlanması ve inşaat aşamasında çalışacak olan personel sayısının 150 kişi olması planlanmaktadır. Personelden meydana gelecek evsel nitelikli katı atıkmiktarı, günlük kişi başına üretilen evsel nitelikli katı atık miktarı 1.34 kg değerikullanılarak (D.İ.E, Çevre İstatistikleri, Türkiye İstatistik yıllığı 2004) şu şekildehesaplanmaktadır: İnşaat aşamasında çalışacak personel sayısı Birim katı atık miktarı İnşaat aşamasında oluşacak katı atık miktarı : 150 kişi : 1.34 kg/kişi.gün : 150 kişi * 1.34 kg/kişi.gün : 93,8 kg/gün İşletme Aşaması Projenin işletme aşamasında oluşacak olan atıklar; evsel nitelikli katı atıklardan oluşacaktır. Bu atıklar uygun şekilde bertaraf edilecektir. Tesiste işletme aşamasında 15 kişi çalıştırılması planlanmakta olup, günlük kişi başına üretilen evselnitelikli katı atık miktarı 1,34 kg değeri kullanılarak (D.İ.E, Çevre İstatistikleri, Türkiye İstatistik yıllığı 2004) şu şekildehesaplanmaktadır: İşletme aşamasında çalışacak personel sayısı Birim katı atık miktarı İnşaat aşamasında oluşacak katı atık miktarı : 10 kişi : 1.34 kg/kişi.gün :10 kişi * 1.34 kg/kişi.gün : 13,4 kg/gün 45
Tablo 26. Projeden Kaynaklanacak Katı Atık Miktarları ve Bertaraf Yöntemleri ATIK Evsel Nitelikli Katı Atık İNŞAAT AŞAMASI İŞLETME AŞAMASI 93,8 kg/gün 13,4 kg/gün BERTARAF ŞEKLİ Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği uyarınca çevre sağlığını bozmayacak, standartlara uygun çöp bidonunda toplanacak ve anlaşma sağlanan en yakın belediyeye ait depolama sahasına taşınıp bertaraf edilmesi sağlanacaktır. Arıtma Çamuru: Atıksuarıtmatesisleri,atıksuyuniçerisindeçözünmüş veyaaskıdabulunanmaddeleriarıtarakbirçamurtabakası meydanagetirir.buçamurtabakasının önemlibirkısmınıatıksuyuniçerisindebulunanayrılabilirkatılaroluşturmaktadır,geriyekalankısım isebiyolojikarıtmasonucunda oluşmaktadır. Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği ne göre arıtma çamuru Kentsel atıksu arıtma tesislerinden çıkan ham veya stabilize olmuş çamur olarak ifade edilmektedir. Proje kapsamında oluşacak arıtma çamuru arıtma işlemi sonucunda ortaya çıkan çamur tabakasının, insanlara ve çevreye verdiği değişik zararlar bulunmaktadır. İçerdiği organik maddeler, mikroorganizmaların çoğalmasına fırsat tanır. Bu mikroorganizmalar değişik hastalıklara neden olacağından mutlaka bu çamurun deponi alanlarına taşınması gerekmektedir. 08/01/2006 tarih ve 26047 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 5 inci maddesi (f ) bendinde Her türlü katı atık, arıtma çamurları ve fosseptik çamurlarının alıcı su ortamlarına boşaltılmaları yasaktır. ve (g) bendinde Uygun şartlarda kentsel atıksu arıtma tesislerinden çıkan arıtma çamuru yeniden kullanılabilir. Arıtma çamurlarının toprakta kullanımı ve/veya bertarafının, Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirlenen standartlara ve yöntemlere uygun olarak yapılması esastır. hükümleri bulunmaktadır. Atıkların öncelikle geri kazanılması esastır. Geri kazanımı mümkün değilse yakma veya depolama yapılması gerekmektedir.. Arıtma çamuru bertaraf edilirken 03/08/2010 tarih ve 27661 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında uygulacak yöntem karar verme aşamasında olup ÇED Raporunda ayrıntılı bilgi verilecektir. Hafriyat Atıkları Proje kapsamındaki tesislerin inşası sırasında kazı, dolgu, düzeltme, malzeme alımıboşaltımı, yol açma ve iyileştirme gibi işlemler nedeniyle hafriyat atıkları oluşacaktır. Hafriyat malzemelerinden uygun olanlar, inşaat aşamasında kullanılacak beton agrega üretiminde, servis yolları alt yapısında ve alanda dolgu işleminde kullanılacaktır. Alandan çıkarılacak hafriyat toprağı bu amaçlarla yeniden değerlendirilmek üzere, alanda geçici olarak depolanacaktır. 46
Hafriyat işlemi öncesi öncelikle inşaat alanı üzerinde bulunan bitkisel toprak tabakası sıyrılarak alınacaktır. Sıyrılan bitkisel toprak, daha sonra alanın peyzaj onarımı çalışmalarında ve rekreasyon alanlarının bitkisel peyzaj düzenlemesinde değerlendirilmek üzere, tekniğine uygun olarak hafriyat toprağından ayrı olarak depolanacaktır. Bitkisel toprak depolama alanında yığınlar halinde düzenli bir şekilde muhafaza edilecek toz oluşumu, rüzgar ve su erozyonunun etkilerini en aza indirmek için belli aralıklarla sulaması yapılacak, rüzgar ve yağıştan kaynaklanacak erozyonun oluşmaması için üzeri çimlendirilecek ve gerekirse etrafına taş setler çekilecektir. İnşaat işlemlerinin bitiminin ardından hafriyat işlemi sırasında oluşan bitkisel toprak, proje alanının çevre düzenlemesi işlemlerinde kullanılarak değerlendirilecektir. İnşaat çalışmaları sırasında 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete deyayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğine uygun hareket edilecektir. Toz Emisyonu Arazi hazırlık ve inşaat çalışmaları aşamasında, regülatör, santral binası, hafriyat depolama alanlarında malzemenin yüklenmesi, boşaltılması, taşınması işlemleri esnasında toz emisyonu oluşması söz konusudur. Toz emisyonlarının hesaplanmasında kullanılan emisyon faktörleri, 03.07.2009 tarihli 27277 sayılı (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12, Tablo 12.6 da verilen Toz Emisyonu Kütlesel Debi Hesaplamalarında Kullanılacak Emisyon Faktörleri kullanılarak hesaplanacaktır. Projenin inşaat ve arazi hazırlığı aşamasından kaynaklanacak olan toz miktarı ve bunun çevresel etkilerine dair detaylı çalışma ve modellemeler ÇED Raporu nda sunulacaktır. Tehlikeli Atıklar Kullanılacak iş makinelerinin bakım-onarımları ve yağ değişimleri mümkün olduğunda civardaki tesislerde; mümkün olmadığında ise faaliyet alanının uygun bir yerinde kurulacak sızdırmaz beton zemin üzerinde yapılacaktır. Toprağa herhangi bir şekilde yağ veya benzeri maddelerin sızması önlenecektir. 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"ne uyulacaktır. İnşaat aşamasında alanda çalışacak çeşitli iş makinelerinin bakım-onarım ve yağlama işlemleri sırasında çıkabilecek yağlı üstübü, boş yağlama yağı tenekeleri, yağlı eldiven vb. atıkların olması durumunda bu atıklar tehlikeli atıklar sınıfına girdiğinden, diğer atıklardan ayrı olarak şantiye alanında geçici olarak depolanacaktır. 47
Atık Yağlar Normal şartlar altında trafolarda kullanılan günümüz izolasyon yağlarının ömrünün en az 20-30 yıl kadar olduğu bilinmektedir. Tesiste bakım ve işletme süreçleri sırasında oluşması beklenen atık yağlar geçici olarak önceden belirlenmiş yağ tankı içinde depolanacak, daha sonra Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ndan lisanslı firmalar aracılığıyla bertarafı sağlanacaktır. Bertaraf işlemleri 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ve yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun bir şekilde yapılacaktır. Bitkisel atık yağların bertarafında 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri esas alınacaktır. İnşaat sırasında meydana gelebilecek yağ ve yakıt dökülmelerinin toprak kirliliğine neden olmaması için gerekli önlemler ayrıca alınacak, bu önlemler alınırken 08.06.2010 tarih ve 25831 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ve yürürlüğe giren Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında kullanılacak izolasyon yağlarının bertarafı ile ilgili olarak 27.12.2007 tarih ve 26739 sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren PoliklorluBifenil (PCB) ve PoliklorluTerfenillerin Kontrolü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Bu konuda gerekli analizler yaptırılarak yağ bertarafı gerekli ise sağlanacaktır. Ömrünü Tamamlamış Lastikler İnşaat aşamasında kullanılacak iş makineleri ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlı servislerde yapılacağından tesiste ömrünü tamamlamış atık lastik oluşumu beklenmemektedir. Bununla birlikte, alanda ÖTL atıkları oluşması halinde, bu atıklarla ilgili olarak25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de Yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli, 27537 sayılı R.G.) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin KontrolüYönetmeliği hükümlerine uygun hareket edilecektir. Ömrünü tamamlamış lastikleralandadepolanmayacak ve Yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca lastik dağıtımını ve satışınıyapanişletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim edilecektir. Tıbbi Atıklar: Proje kapsamında inşaat aşamasında 150 kişinin görev yapacağı planlanmaktadır. Bu durumda tesiste oluşması muhtemel tıbbi atık miktarı; 150 işçi-gün x 1 g/gün-işçi = 150 g/gün = 0,15 kg/gün olacağı tahmin edilmektedir. Tıbbi atıkların hidrolik sistemle sıkıştırılmadan toplanmaları ve taşınmaları gerekmektedir. Tıbbi atık depolanması için birim hacim ağırlığı 0,20 m 3 /ton olarak kabul edilirse, günlük tıbbi atık üretimi; 0,00015 ton / 0,2 m 3 /ton = 0,00075 m 3 /gün olacaktır. (Kaynak:Patrick,1981,Chzm,1992). 48
Proje kapsamında işletme aşamasında 15 kişi çalışması planlanmaktadır. İşletme personelinden kaynaklanan kayda değer bir tıbbi atık oluşumu beklenmemektedir. Gürültü Projenin inşaat aşamasında arazinin hazırlanmasından ünitelerin faaliyete geçme aşamasına kadar, kullanılacak olan iş makineleri ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü oluşumu söz konusu olacaktır. İnşaat aşamasında oluşacak gürültü seviyesi ve dağılımı ile ilgili hesaplamalar aşağıda verilmiştir. İnşaat çalışmaları süresince oluşacak gürültü miktarını minimumda tutmak amacıyla makineler devamlı bakımlı tutulacak ve personel için İş Kanunu nda belirlenen hükümler doğrultusunda her türlü önlem alınacaktır. Bununla birlikte oluşacak gürültü miktarını minimumda tutmak ve çalışacak personelin gürültüden etkilenmemesi için, makineler devamlı bakımlı tutulacak ve personel için İş Kanununda belirlenen hükümler doğrultusunda her türlü önlem alınacaktır. Faaliyet süresince 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ve 29.04.2009 tarih ve 27061 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 25.04.2010 tarihli ve 27562 sayılı R.G.), Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik te belirtilen tüm yükümlülüklere uyulacaktır.ayrıntılı bilgiler ÇED Raporunda verilecektir. 4.2. Yatırımın Çevreye Olan Etkilerinin Değerlendirilmesinde Kullanılacak Tahmin Yöntemlerinin Genel Tanıtımı Yatırımın çevreye olan olası etkileri belirlenirken, fizibilite çalışması verileri, faaliyet yerine ait mevcut çevresel özellikler, resmi kurumlardan temin edilen dokümanlar ve uzman personelin faaliyet yerinde yaptığı etütler yürürlükte bulunan ilgili yönetmelikler ve çerçevesinde değerlendirilecektir. Çevresel etkilerin değerlendirilmesinde ve hesaplanmasında, konu ile ilgili literatürden, akademik yayınlardan ve uluslararası geçerliliği olan ölçüm ve hesaplama yöntemlerinden faydalanılacaktır. Projenin çevreye olan etkilerinin değerlendirilmesinde genel olarak kabul gören yöntemler ve çevre mevzuatı kapsamında yayınlanan kanun ve yönetmeliklerle çalışmalar yürütülecektir. Değerlendirmeler esnasında olası etkiler belirlenerek bu etkileri minimize etmek için gereken önlemler belirlenecektir. 49
4.3. Çevreye Olabilecek Olumsuz Etkilerin Azaltılması İçin Alınması Düşünülen Önlemlerin Tanıtımı Katı Atıklar Projenin inşaat ve işletme dönemlerinde personelden kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar oluşacaktır. Oluşacak katı atıklar 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete deyayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G.) hükümlerine göre bertaraf edilecektir. Atıksular Projenin inşaat ve işletme dönemlerinde oluşacak atıksular evsel atıksu niteliğinde olacaktır. Proje kapsamında inşaat aşamasında oluşacak atıksular proje alanında kurulacak olan paket arıtma tesisinde kurulacaktır. İşletme aşamasında oluşacak atıksular ise tesis bünyesinde arıtılacaktır. Oluşması muhtemel atıksular 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı R.G.) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecek ve gerekli önlemler alınacaktır. Emisyon Tesisin inşaat aşamasında gerçekleştirilecek hafriyat işlemi sırasında, kazı, malzeme alımı-boşaltımı vb. işlemler sırasında toz oluşumu söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında herhangi bir emisyon oluşumu beklenmediğinden hava kalitesinde olumsuz bir etkiye neden olacak durum söz konusu değildir. Hafriyat işlemleri sırasında arazöz ile sulama yapılarak toz oluşumu engellenmeye çalışılacaktır. Proje ile ilgili olarak 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarih 27537 sayılı R.G.) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Gürültü Proje kapsamında çalışmalardan kaynaklanacak gürültünün çevreye olası olumsuz etkileri azaltmak amacı ile 07.03.2008 tarih ve 26809 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 27.04.2011 tarih ve 27917 sayılı R.G.) Çevresel Gürültü Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Hafriyat Atıkları Proje inşaat aşamasında hafriyat atıkları oluşacaktır. Oluşacak hafriyatın bir kısmı inşaat işlemleri sırasında kullanılacaktır, kullanılamayan hafriyat malzeme ise belirlenecek depolama alanlarında depolanacaktır. Proje ile ilgili olarak 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede Hafriyat Toprağı, İnşaat Yıkıntı Atıkları Kontrolü Yönetmeliği usul ve esaslarına uyulacaktır. 50
Arıtma Çamuru: Proje kapsamında oluşacak arıtma çamuru Arıtma işlemi sonucunda ortaya çıkan çamur tabakasının, insanlara ve çevreye verdiği değişik zararlar bulunmaktadır. İçerdiği organik maddeler, mikroorganizmaların çoğalmasına fırsat tanır. Bu mikroorganizmalar değişik hastalıklara neden olacağından mutlaka bu çamurun deponi alanlarına taşınması gerekmektedir.arıtma çamuru bertaraf edilirken 03/08/2010 tarih ve 27661 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında uygulacak yöntem karar verme aşamasında olup ÇED Raporunda ayrıntılı bilgi verilecektir. Ömrünü Tamamlamış Lastik Kullanılacak araçların bakım ve onarımları ilgili servislerce yapılacağından faaliyet alanında ömrünü tamamlamış lastik oluşmayacaktır. Bununla birlikte, alanda ÖTL atıkları oluşması halinde, bu atıklarla ilgili olarak25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli, 27537 sayılı R.G.) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun hareket edilecektir. Ömrünü tamamlamış lastikler alandadepolanmayacak ve Yönetmeliğin 5. Maddesi uyarınca lastik dağıtımını ve satışınıyapanişletmelere veya yetkili taşıyıcılara teslim edilecektir. Ambalaj Atıkları Proje süresince oluşması muhtemel ambalaj atıkları ayrı olarak toplanacaktır. 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Tehlikeli Atıklar İnşaat ve işletme sürecinde tehlikeli atık oluşumu beklenmemekle birlikte tehlikeli atık oluşumları söz konusu olduğunda 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması sağlanacaktır. Atık Yağlar Faaliyet kapsamında, kullanılacak makine ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları, yağ değişimleri yetkili servislerde veya benzin istasyonlarında yapılacağından faaliyet alanında atık yağ oluşumu beklenmemektedir. Faaliyet kapsamında kullanılacak makine ve ekipmanların bakım, onarım ve diğer ihtiyaçları için kullanılması planlanmaktadır. Faaliyet kapsamında personelin ihtiyacının karşılanması için prefabrik şantiye binası kurulması planlanmaktadır, bu kapsamda bitkisel atık yağ oluşumu söz konusu olacaktır. Söz konusu atıkların faaliyet kapsamında oluşması halinde, oluşacak atık yağlar sızdırmaz nitelikte metal veya plastik bidonlar içerisinde geçici olarak depolamanın ardından taşıma lisanslı araçlar vasıtasıyla lisanslı atık yağ geri kazanım tesislerine gönderilerek bertaraf 51
edilecektir. Atık yağlar ile ilgili olarak 30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.), Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, şantiyede yemek hizmeti verilmesi halinde bitkisel atık yağı oluşması durumunda 19.04.2005 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G) ne ve 14 Mart 2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 30.10.2010 tarih ve 27744 sayılı R.G.), "Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği"ne uyulacaktır. 52
5. HALKIN KATILIMI 5.1. Projeden Etkilenmesi Muhtemel Halkın Belirlenmesi Ve Halkın Görüşlerinin Çevresel Etki Değerlendirmesi Çalışmasına Yansıtılması İçin Önerilen Yöntemler, Proje kapsamında, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Çorlu Belediyesi adına Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Projesi yapılması planlanmaktadır. Proje den etkilenmesi olası olan halkı proje ile ilgili bilgilendirmek ve projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak amacıyla 17.08.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete deyayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nin 9.maddesi gereği proje sahibi tarafından Halkın Katılımı Toplantısı düzenlenecektir. Halkın katılımı toplantısı için, Projeden en çok etkilenmesi beklenen halkın kolaylıkla ulaşabileceği merkezi bir yerin seçilmesine özen gösterilecek, Toplantı yeri ve tarihi T.C. Tekirdağ Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ve T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nın mutabakatıyla belirlenecek, Toplantı yeri, saati ve konusunu belirten bir ilan toplantı tarihinden en geç 10 gün önce ulusal ve yerel düzeyde yayın ölçekli bir gazetede yayınlanacaktır. Halkın proje hakkında bilgilendirilmesi ve projeye yönelik görüşleri, projeye özgü ÇED Raporu özel formatının belirlenmesi, kapsamlaştırma ve inceleme değerlendirme aşamalarında dikkate alınacak, bu sayede halkın proje hakkındaki görüşleri ÇED Raporu na yansıtılmış olacaktır. 5.2. Görüşlerine Başvurulması Öngörülen Diğer Taraflar, Halkın Katılımı Toplantısı yapılarak konu ile ilgisi bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının, sivil toplum kuruluşlarının ve halkın görüş ve önerilerinin alınmasının yeterli olacağı düşünülmekle birlikte ÇED sürecinde görev alacak komisyon tarafından talep edilmesi halinde ilgili diğer kurumların da görüşleri alınacaktır. 5.3. Bu Konuda Verebileceği Diğer Bilgi Ve Belgeler, Bu konu ile ilgili olarak sunulabilecek başka bir bilgi ve belge bulunmamaktadır. 53
6. YUKARIDA VERİLEN BAŞLIKLARA GÖRE TEMİN EDİLEN BİLGİLERİN TEKNİK OLMAYAN BİR ÖZETİ Proje kapsamında, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Çorlu Belediyesi adına Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, Yenice Köyü, Osmanlı Baba mevkiinde Çorlu (Tekirdağ) Atıksu Arıtma Tesisi Projesi yapılması planlanmaktadır. Yapılması planlanan proje için Orman ve Su İşleri Bakanlığı; Ergene Havzası Koruma Eylem Planı kapsamında Ergene Nehrinin su kalitesinin kısa vadede (3 yıl) III. sınıf, Orta vadede (5 yıl) II. sınıf su kalitesine çıkartılabilmesi için Havzadaki tüm belediyelerin atıksu arıtma tesislerini kurmasını istemiştir. Bu amaçla DSİ Genel Müdürlüğü Havzadaki 12 Belediyenin atıksu arıtma tesislerinin uygulama projelerinin yaptırılması amacıyla AAT, Proje yapımı ihalelerini gerçekleştirmiş ve proje DSİ Genel Müdürlüğü İçmesuyu Dairesinden Atıksu Dairesi Başkanlığı na devredilmiştir. Projelerin hazırlanmasında sözleşme eki şartname ve talimatnameler ile;20 Mart 2010 tarih ve 27527 sayılı Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği, 08.01.2006 tarih ve 26047 sayılı Resmi Gazetede yer alan Kentsel Atıksu Arıtma Yönetmeliği (KAAY), DSİ Genel Müdürlüğü ve İller Bankası A.Ş. teknik şartnameleri ve kriterleri esas alınmıştır. ER-GE Proje Müh. Müş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Çorlu Atıksu arıtma Tesisi Fizibilite Raporu hazırlanmış ve DSİ tarafından onaylanmıştır. İlgili onay yazıları Ek-2 de verilmektedir. Projenin genel amacı; toplum sağlığı ve hijyeni yönünden atıksuya bağlı risklerin ortadan kaldırılması yoluyla halka sağlıklı yaşam koşullarının sağlanması, çevrenin ve doğal kaynakların korunmasıdır. Planlanan proje; 2872 sayılı Çevre Kanunu 10. Maddesi Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya Proje Tanıtım Dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. hükmü ve 17 Temmuz 2008 tarihinde 26939 Sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği nde yer alan Çevresel Etki Değerlendirilmesi Uygulanacak Projeler EK-1 Listesi, Madde 17. de Kapasitesi 150 000 eşdeğer kişi ve/veya 30.000 m 3 /gün üzeri kapasiteli atık su arıtma tesisleri. kapsamında yer almaktadır. Proje için ÇED Yönetmeliği ne uygun olarak ÇED Başvuru Dosyası hazırlanmıştır. Proje kapsamında personelden kaynaklı evsel nitelikli katı atıklar oluşacaktır. Oluşması muhtemel katı atıklar 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete deyayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 18 inci Madde gereğince çevre sağlığını bozmayacak, standartlarauygun çöp bidonunda toplanacaktır. Proje kapsamında faaliyete başlanmadan önce ilgili Belediye ile katı atıkların bertaraf edilmesi hususunda mutabakat anlaşması yapılacak ve yapılacak olan mutabakat anlaşması Çevre ve Şehircilik Bakanlığı na verilecektir. Ayrıca yapılacak denetimlerde (istenildiği taktirde) gösterilmek üzere en az 5 yıl süre ile saklanacaktır. Katı atıkların toplanması, taşınması, depolanması, geri kazanımı ve bertarafıkonularında 14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G), Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. 54
Proje kapsamında oluşacak arıtma çamuru Arıtma işlemi sonucunda ortaya çıkan çamur tabakasının, insanlara ve çevreye verdiği değişik zararlar bulunmaktadır. İçerdiği organik maddeler, mikroorganizmaların çoğalmasına fırsat tanır. Bu mikroorganizmalar değişik hastalıklara neden olacağından mutlaka bu çamurun deponi alanlarına taşınması gerekmektedir.arıtma çamuru bertaraf edilirken 03/08/2010 tarih ve 27661 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik, 26.03.2010 tarih ve 27533 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Proje kapsamında uygulanacak yöntem karar verme aşamasında olup ÇED Raporunda ayrıntılı bilgi verilecektir. Proje süresince oluşacak atıksular evsel atıksu niteliğindedir. Atıksularmevcut arazi şartlarına göre inşaat aşamasında paket arıtma tesisi yapımı planlanmakta işletme aşamasında ise yapılacak olan bertaraf tesisinde arıtılarak belediyenin uygun gördüğü deşarj noktasına deşarj edilecektir. Oluşması muhtemel atıksular 31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete deyayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (Değişik: 24.04.2011 tarih ve 27914 sayılı R.G.) hükümlerine göre bertaraf edilecek ve gerekli önlemler alınacaktır. Proje kapsamında gerçekleştirilecek hafriyat işlemi sırasında, kazı, malzeme alımıboşaltımı vb. işlemler sırasında toz oluşumu söz konusu olacaktır. İşletme aşamasında herhangi bir emisyon oluşumu beklenmediğinden hava kalitesinde olumsuz bir etkiye neden olacak durum söz konusu değildir. Hafriyat işlemleri sırasında arasöz ile sulama yapılarak toz oluşumu engellenmeye çalışılacaktır. Proje ile ilgili olarak 03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Proje inşaat aşamasında hafriyat atıkları oluşacaktır. Oluşacak hafriyatın bir kısmı inşa işlemleri sırasında kullanılacaktır, kullanılamayan hafriyat malzeme ise belirlenecek depolama alanlarında depolanacaktır. Proje ile ilgili olarak 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazetede Hafriyat Toprağı, İnşaat Yıkıntı Atıkları Kontrolü Yönetmeliği usul ve esaslarına uyulacaktır. Proje sırasında kullanılan araçların akümülatörleri, 31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyularak, evsel atıklardan ayrı toplanacak, üreticisine teslim edilecektir. Kullanılacak araçların bakım ve onarımları ilgili servislerce yapılacağından faaliyet alanında ömrünü tamamlamış lastik oluşmayacaktır. Proje süresince oluşması muhtemel ambalaj atıkları ayrı olarak toplanacaktır.24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. İnşaat ve işletme sürecinde kullanılacak malzemeler kimyasal özellik taşımadığından tehlikeli atık oluşumu beklenmemektedir. Proje kapsamında tehlikeli atık oluşumları söz konusu olduğunda 14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı (Değişik: 30.10.2010 tarih ve 27744 sayılı R.G.) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulması sağlanacaktır. 55
Projede kullanılacak makine ve ekipmanların yakıt ikmalleri, bakım ve onarımları benzin ya da servis istasyonlarında yapılacaktır. Proje kapsamında atık yağların bertarafı30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren (Değişik:30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre yapılacaktır. Faaliyet süresince Çevre Kanununa istinaden çıkarılan; 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve ilgili yönetmelikleri (3386 ve 5226 sayılı yasalarla değişik) 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikleri 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmelikleri 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve ilgili yönetmelikleri 6831 sayılı Orman Kanunu ve 5192 sayılı Orman Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ve ilgili yönetmelikleri Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği (06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik:05.05.2009 tarih ve 27219 sayılı R.G.) Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G.) Çevre Denetimi Yönetmeliği (21.11.2008 tarih 27061 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 16.08.2011 tarih ve 28027 sayılı R.G.) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği (17.07.2008 tarih ve 26939 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik:30.06.2011 tarih ve 27980 sayılı R.G.) Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik (05.07.2008 tarih ve 26927 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik (26.04.2009 tarih ve 27214 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 31.12.2011 tarihli ve 28159 sayılı R.G.) Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği (30.07.2008 tarih ve 26952 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 30.03.2010 tarih ve 27537 sayılı R.G.) Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği (31.08.2004 tarih ve 25569 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli, 27537 sayılı R.G.) Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (31.12.2004 tarih ve 25687 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 24.04.2011 tarihli ve 27914 sayılı R.G.) Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (14.03.2005 tarih ve 25755 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 30.10.2010 tarihli ve 27744 sayılı R.G.) Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (03.07.2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G.) 56
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği (22.07.2005 tarih ve 25883 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 03.12.2011 tarihli,28131 sayılı R.G. ) Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik (06.03.2007 tarih ve 26454 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 03.05.2007 tarih ve 26511 sayılı R.G.) Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği (24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği (04.06.2010 tarih ve 27601 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 27.04.2011 tarihli ve 27917 sayılı R.G.) Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik (08.06.2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği (25.11.2006 tarih ve 26357 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli, 27537 sayılı R.G.) Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği (17.05.2005 tarih ve 25818 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) (Değişiklik: 26.08.2010 tarih ve 27684 sayılı R.G.) İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (09.12.2003 tarih ve 25311 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.) Ayrıca, 20.02.1984 tarih ve 18318 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarının Korunması Sözleşmesi (BERN), 20.06.1996 tarih ve 22672 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Nesli Tehlike Altında Olan Yabani Hayvan ve Bitki Türlerinin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme (CITES), hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca, faaliyet süresince yürürlükte olan mer-i mevzuata uyulacaktır. 57
NOTLAR VE KAYNAKLAR 1. Tekirdağ İl Çevre Durum Raporu 2. Tekirdağ Çorlu Atıksu Arıtma Tesisi Fizibilite Raporu 3. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Resmi İnternet Sitesi 4. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü Resmi İnternet Sitesi 5. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Başkanlığı, Ankara 6. Toprak, H., 1999, Atıksu Arıtma Sistemlerinin Tasarım Esasları, D.E.Ü Basım Ünitesi, İzmir 7. Müezzinoglu,A., 2000, Hava Kirliliği ve Kontrolünün Esasları, D.E.Ü Yayınları, İzmir 8. 5491 sayılı Çevre Kanunu 9. Türkiye Çevre Vakfı, 1992, Türk Çevre Mevzuatı, Cilt 1-2 10. T.C.Çevre ve ŞehircilikBakanlığı, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 14.03.1991 tarih, 20814 sayılı Resmi Gazete (Değişiklik: 05.04.2005 tarih ve 25777 sayılı R.G.) 11. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, 03.07.2009 tarih, 27277 sayılı Resmi Gazete (Değişiklik: 30.03.2010 tarihli ve 27537 sayılı R.G) 12. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, 31.12.2004 tarih, 25687 sayılı Resmi Gazete 13. T.C.Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, 07.03.2008 tarih, 26809 sayılı Resmi Gazete 14. Davis, P.H, 1982, Flora of Turkeyandthe East AegeanIslands, Edinburgh UniversityPress 15. Stern, A.C., 1984, Fundementals of AirPollution, 2nd ed., AcademicPress 16. TMMOB Kimya Mühendisleri odası, 1991, Hava Kirliliği Kontrol ve Denetimi 17. Türkiye Tabiatı Koruma Derneği, 2000, Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Ankara 18. Akman, 1995, Çevre Kirliliği ve Ekolojik Etkiler 19. TTKD, 1198, Türkiye nin Tehlike Altındaki Nadir ve Endemik Bitki Türleri 20. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, Devlet Meteoroloji İstasyonu Verileri 21. Patrick,1981,Chzm,1992 58
EKLER LİSTESİ Ek-1 Ek-2 Ek-3 Ek-4 Ek-5 Ek-6 TAPU KAYITLARI FİZİBİLİTE ONAY YAZISI VAZİYET PLANI 1/25.000 ÖLÇEKLİ TOPOGRAFİK HARİTA METEOROLOJİK VERİLER ANALİZ SONUÇLARI 59