KUŞLAR İlker Özbahar Kuş Araştırmaları Derneği
Kuşların genel özellikleri (biyoloji, uçuş, ekolojileri,göçleri ve sistematik) Türkiye'nin kuş türleri Kuş Gözlemciliği nedir? (teknik ve etik kuralları) Türkiye'nin kuşlar açısından önemi (önemli türler, bilimsel ve koruma çalışmalarına örnekler, yayınlar)
KUŞLAR
Kuşlar göze çarpan, gündüzcül, kolay tanınan ve yaygın canlılardır. Uçma yetenekleriyle bilim adamlarına, güzel ses ve tüyleriyle sanatçılara esin kaynağı olagelmişlerdir.
Kuşların Evrimi Bilinen en eski kuş fosili 140 milyon yıl öncesine ait Archeopteryx tir.
Vücutları tüylerle kaplıdır. Bu tüyler vücut sıcaklığının sabit tutulmasında ve uçmada görev yaparlar. Sıcakkanlılardır. Yüksek bir metabolizmaya sahiptirler. (Vücut sıcaklıkları 37-43.5º C) Uçma yetenekleri vardır. Çok gelişmiş ses, işitme ve görme organları vardır. Yavrularına özel bakım gösterirler.
Sukuşları Ekolojik açıdan sulakalanlara bağlı olan kuşlara sukuşları denir. Sukuşları beslenmek, barınmak ve üremek amacıyla bataklıklara, göllere, nehirlere veya lagünlere gereksinim duyarlar.
Sukuşları Su kuşları genel olarak 2 ana gruba ayrılabilir; 1) Suda yüzen kuşlar Su yüzeyinde ve su içinde rahat hareket edebilmelerine olanak sağlayacak bir vücut yapısına sahiptirler.
Sukuşları Perdesiz fakat geniş parmaklı ayaklar. (Batağanlar, sakarmekeler) Bahri Sakarmeke
Sukuşları Her 4 parmağın arasında perde bulunanlar. (Pelikanlar, Karabataklar) Ak Pelikan
Sukuşları Üç parmağın arasında perde bulunan, bir parmak serbest olanlar. (Ördekler, kazlar, dalgıçlar) Sakarca Kazı Yeşilbaş
Sukuşları 2. grup sukuşları ise uzun bacaklı kuşlardır. Bu kuşlar sığ sularda, kıyılarda ve çayırlarda rahatlıkla dolaşabilirler. Alaca Balıkçıl
Uzunbacak Kılıçgaga
Sessiz Kuğu Leylek
Flamingo
Deniz Kuşları Martılar, sumrular Gümüş Martı
Yırtıcı Kuşlar Genel özellikleri; Ucu kıvrık, kenarları keskin, güçlü gaga yapısı, Kısa, kalın ve kanca gibi tırnaklı kuvvetli pençeler, Uzun ve geniş kanatlardır.
Yırtıcı Kuşlar Çok iyi uçucudurlar. Süzülme, kayma, dalma gibi uçuş şekilleri vardır.
Yırtıcı Kuşlar Etoburdurlar. Çoğu canlı avla, Akbabalar gibi bazı türler de leşle beslenirler. Kıl, tüy, kemik gibi besinlerden arta kalan, sindiremedikleri kısımları topak halinde kusarlar.
Duyuları, özellikle görme duyuları çok kuvvetlidir. Yüzlerce metre yükseklikten yerdeki bir fareyi görebilirler.
Gündüz Yırtıcıları
Kartallar Yılan Kartalı Küçük Orman Kartalı
Şahinler Arı Şahini Kızıl Şahin
Doğanlar Kerkenez Delice Doğan
Deliceler Saz Delicesi
Atmacalar Atmaca Çakır
Akbabalar Kızıl Akbaba Küçük Akbaba Kara Akbaba
Gece Yırtıcıları Peçeli Baykuş
Baykuşlar Kulaklı Ormanbaykuşu Kukumav Puhu Puhu Kulaklı Orman Baykuşu İshakkuşu Peçeli Baykuş
Yırtıcı kuşlar doğal dengenin sağlıklı bir şekilde işlediğinin en önemli göstergesidir.
Ötücü Kuşlar Ses çıkarma organları (syrinx) oldukça gelişmiştir. Ayakları üçü önce biri arkada olmak üzere 4 parmaklıdır. Tüneme yeteneklerinden dolayı tüneyen kuşlar olarak da bilinirler. Günümüzde yaşayan kuşların 3/5 i ötücüdür.
Ötleğenler Saz Bülbülü
Ardıçkuşları Karatavuk Bülbül
Örümcekkuşları Kızılsırtlı Örümcekkuşu Karaalınlı Örümcekkuşu
Ev Kırlangıcı Kırlangıçlar
Ağaçkakanlar
Baştankaralar Büyük Baştankara Bıyıklı Baştankara Mavi Baştankara
Serçeler Serçe Ağaç Serçesi Söğüt Serçesi
Kargalar Leş Kargası Saksağan
Kirazkuşları Karabaşlı Kirazkuşu
KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ Türkiye de yeni gelişen Avrupa ve Kuzey Avrupa da çok yaygın bir hobidir.
KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ İngiltere de 2 milyondan fazla kuş meraklısı vardır.
KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ Kuş Gözlemciliği için neler gerekli? 1- Dürbün 2- Rehber kitap 3- Not defteri Ayrıca iyi bir kulak, hafıza ve sabır kuş gözlemciliğinde çok yararlı özelliklerdir.
KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ Kurallar Özellikle üreme dönemi olmak üzere Kuşları rahatsız etme Sadece kuşları değil doğanın bütününe saygılı davran, Sadece fotoğraf al, ayak izinden başka bir şey bırakma Düzgün ve doğru kayıt tut
KUŞ GÖZLEMCİLİĞİ Neden?
Türkiye nin Kuşları
Dünyada toplam 9.700 kadar kuş türü olduğunu biliyoruz. Son durumuyla Türkiye Avifaunası, yakın zamanda soyu tükenmişler de dahil, 466 türden oluşmaktadır.
Bu 460 civarı türden 376'sı (%83) yılın herhangi bir döneminde düzenli olarak görülmektedir. Kalan türlere ise düzensiz ya da şimdiye kadar tek tük görülmüş olmalarından dolayı rastlantısal türler diyoruz.
376 düzenli türden 299'u (%80) halen düzenli olarak üremektedir. 75 tür ise göç veya kışlama esnasında düzenli olarak kaydedilmişlerdir.
Türkiye çok sayıda türün ürediği, orta zenginlikte bir ılıman kuşak avifaunasına sahiptir. Coğrafi konumu nedeniyle Türkiye aynı zamanda önemli göç yolları üzerinde yer alır.
Doğu Avrupa ve Batı Sibirya'da üreyen birçok kuş türünden, milyonlarca birey her yıl güneye inerler. Ötücüler gibi küçük kuşların göçü genellikle gece ve geniş bir cephe üzerinden gerçekleşir; bu kuşlar biriktirdikleri yağlar sayesinde hiç durmadan uçup denizleri aşabilirler.
Büyük kuşlar, sıcak hava sarmallarına gerek duyarlar, gündüzleri ve çoğunlukla sadece kara parçaları üzerinden uçarak göçebilirler. Denizler üzerinden geçmemek için belli darboğazlarda toplandıkları için buralarda kolayca gözlenebilirler.
Bunların en ünlüsü İstanbul Boğazı'dır. Daha az tanınmış bir darboğaz olan Borçka ise Türkiye'nin öteki ucunda, Artvin'dedir. Son olarak, bu türler güney sınırımızdan çıkarken Hatay'ın Belen dolaylarında yoğun şekilde görülebilirler.
Kışın başlarında iç bölgelerde, en sert döneminde ise Doğu Akdeniz kıyısındaki sulak alanlarda su kuşları çok yüksek sayılara ulaşabilirler. Burada kuşların yüzbinlercesini bir arada görmek mümkündür.
Bu tür ve sayı zenginliğine yol açan nedir? Herşeyden önce Türkiye farklı iklimlerin, farklı kara parçalarının birleştiği bir konumdadır. Bir bölümünde Avrupa'dakilerin devamı ormanlar, bir bölümünde kurak Asya'nın içlerine uzanan bozkır ve yarı çöller, bir bölümünde Akdeniz'in kendine özgü bitki örtüsüne sahip Türkiye'de bu farklı bölgelerden köken almış bitki ve hayvan türleri bulunur.
Bu farklı kökenden canlıları çeken bir başka unsur da habitat çeşitliliğidir. Trakya'nın alçak ovalarından ve Urfa'nın yarı-çöllerinden, Kars'ın 2000 m. yükseklikteki yaylalarına 3000, hatta 5000 m.lere yükselen dağ sıraları ve alpin çayırlar; tatlı, acı ve tuzlu sulu her türden sulak alanlar; yaprakdöken, ibreli, karışık ve subasar ormanlar; Akdeniz Bölgesi'ne özgü makilik ve zeytinlikler.
Türkiye'nin kuşlar açısından öneminin somut bir başka göstergesi de Önemli Kuş Alanları (ÖKA) çalışmasıdır. Bu çalışma, bir dizi ölçüte göre kuşlar açısından önemli alanları belirlemektedir. Ülkemizde bu ölçütlere uyan 100 civarında ÖKA vardır.
Ancak bu zenginlik hızla azalmaktadır. Son 30 yılda birçok türün populasyonları keskin düşüşler göstermiştir. Yine son elli yılda dört türün soyu tükenmiştir. Bunlar Büyük Çütre (1940lar), Yılanboyun (c.1955), Yakalı Toy (1960lar), ve Kelaynak tır (1990).
Kuşları Tehdit Eden Faktörler Yaşam Alanı Tahribatı (Sulak Alanların kirlenmesi ve kurutulması, Orman kesimi ve yangını)
Ereğli Sazlıkları
Ereğli Sazlıkları
Ereğli Sazlıkları
Kuşları Tehdit Eden Faktörler Kaçak Avcılık (Doğan kaçakçılığı, sakacılık, bilinçsiz katliam)
TÜRKİYE DE ÖNCELİKLE KORUNMASI GEREKEN TÜRLER Tepeli Pelikan Toy Kara Akbaba
TÜRKİYE DE ÖNCELİKLE KORUNMASI GEREKEN TÜRLER Küçük Kerkenez Dikkuyruk Kelaynak
TÜRKİYE DE ÖNCELİKLE KORUNMASI GEREKEN TÜRLER Ada Martısı Ak Kuyruklu Kartal Mezgeldek Şah Kartal Yaz Ördeği Küçük Karabatak Bıyıklı Doğan Ulu Doğan
Biz ne yapıyoruz? Kara Akbaba Projesi
Leylek Projesi Biz ne yapıyoruz?
Biz ne yapıyoruz? Halkalama Çalışmaları Halkalı sinekkapan Ak gerdanlı ötleğen
Teşekkürler