Modu l 8: Sunu Hazırlama Hazırlayan: H.Hakan Çetinkaya Bu konu bittiğinde; Ms. PowerPoint programı hakkında kısaca bilgi edinecek, Ms. PowerPoint dosyalarını nasıl oluşturacağınızı ve nasıl kaydedeceğinizi bilecek, Ms. PowerPoint in arayüzündeki alanların adlarını bileceksiniz.
İçindekiler 1. Giriş... 3 1.1. PowerPoint Nedir?... 3 1.2. PowerPoint i Nasıl Açarım?... 3 1.3. PowerPoint in Arayüzü... 3 2. Sunu Oluşturma... 4 2.1. Yeni Bir Sunum Yaratmak ve Kaydetmek... 4 2.2. Slayt Eklemek... 5 2.3. Tema Ekleme... 10 2.4. Geçiş Efekti Ekleme... 11 2.5. Animasyon Ekleme... 12 2.6. Slayt gösterisini çalıştırma... 17 2.7. Asıl Slayt... 18 2.8. Sunumu Kaydetme... 22 2.9. Yazdırma Seçenekleri... 22
1. Giriş 1.1. PowerPoint Nedir? Microsoft PowerPoint, Microsoft firması tarafından hazırlanmış bir sunu tasarlama ve düzenleme yazılımıdır. PowerPoint, kullanıcıların düzenleyebilmeleri için içine resim, yazı, 3 boyutlu nesneler, grafikler, video, ses dosyaları gibi nesnelerin eklenebileceği bir slaytlar (sayfalar) sunar. Kullanıcılar, bu sayfalarda istedikleri görünüm tasarımlarını gerçekleştirerek veya hazır temaları kullanarak sunularınızı hazırlayabilirsiniz. 1.2. PowerPoint i Nasıl Açarım? Eğer sıfırdan bir belge yaratmak istiyorsanız PowerPoint kısa yolunu çift tıklayarak (masaüstünden veya Başlat menüsünden) PowerPoint i çalıştırabilirsiniz. Şekil 1.3.1 deki gibi boş bir sunum ile PowerPoint açılacaktır. Bu sunumu hazırlayıp kaydedebilirsiniz. Ayrıca önceden kaydedilmiş veya farklı yerlerden sizin bilgisayarınıza yüklenmiş PowerPoint dosyalarını çift tıklarsanız yine bu belgeler PowerPoint programı ile açılacaktır. PowerPoint programı ile PPTX ve PPT uzantılı dosyaları açabilir, düzenleyebilir ve kaydedebilirsiniz. 1.3. PowerPoint in Arayüzü PowerPoint programını açtığınızda karşınıza Şekil 1.3.1 gibi bir arayüz gelecektir. Bu arayüzdeki alanların adları ve kısa tanımları resimdeki numaralara göre şöyledir: 1 2 3 4 5 6 7 8 İçerik alanı. Buraya metin ve diğer biçimdeki içeriği (resim, video vb.) eklenebilir. Şerit Alanı (Menüler). Bu alanda menüler ve seçilen menünün içeriği görünmektedir. Dosya, Giriş, Ekle gibi menü isimleri tıklanarak seçildiğinde şerit alanına farklı seçenekler gelmektedir. Cetvel. Ekranın sol ve üst kısmında yer alan cetvel üzerinde cm cinsinden sayfanın ebatlarını ve sayfa kenarı boşluklarını gösteren alandır. Durum çubuğu. Burada sunum hakkında kısa bilgiler (slayt numarası, hangi temanın uygulandığı ve sununun hangi dil ile yazıldığı) verilir. Kontrol çubuğu. PowerPoint programını minimize etmek, tam ekran büyütmek veya tamamen kapatmak için kullanılır. Hızlı Erişim Çubuğu. Bu alanda kaydetme ve çıktı ön izleme gibi sürekli görünür olan butonlar vardır. Kaydırma Çubuğu. Sunuyu düşeyde ve yatayda kaydırmaya yarar. Görünüm ve yakınlaşma çubuğu. Sununun görünümünü değiştirmeyi veya yakınlaşmaya ayarlamak için kullanılır. 9 Başlık çubuğu. Sununun adının yazılı olduğu alandır.
6 2 9 5 3 1 7 4 8 Şekil 1.3.1 PowerPoint Arayüzü 2. Sunu Oluşturma 2.1. Yeni Bir Sunum Yaratmak ve Kaydetmek PowerPoint i açtığınızda karşınıza Şekil 2.1.1 deki gibi boş bir sunum gelir ve ilgili alanlara tıklayarak sunum için gerekli yazılarınızı yazmaya başlayabilirsiniz. Bu şekilde PowerPoint (25,4x19,05 cm) ebatlarında slaytlar içeren standart bir sunum oluşturacaktır. Eğer sunumunuz farklı bir ebatta olmasını istiyorsanız bunu sunumunuzu yaratıldıktan sonra da değiştirebilirsiniz (Tasarım Sayfa Yapısı kısmından değiştirebilirsiniz). Ayrıca Dosya/Yeni seçeneğinden yeni ve boş bir sunuma başlayabilirsiniz. Yeni menüsünde farklı şablonlardan yararlanıp farklı görünümdeki boş veya hazır sunumlarda değişiklikler yaparak sunum oluşturabilirsiniz.
Şekil 2.1.1 Yeni bir sunum yaratmak 2.2. Slayt Eklemek Sunumunuza slayt eklemek için 3 yol vardır: 1. Slayt seçiliyken (1) Enter tuşuna basabilir, (2) Giriş menüsünde yer alan Slaytlar seçeneklerinden Yeni Slayt tıklanabilir, (3) Farenin sağ tuşu tıklatılarak Yeni slayt eklenebilir. Sunumunuza Şekil 2.2.1 de görüldüğü gibi bir slayt ekleyiniz (Başlık alanlarını doldurunuz). Şekil 2.2.1 Slayt Eklemek Sunumunuza Şekil 2.2.2 de görüldüğü gibi bir slayt ekleyiniz.
Şekil 2.2.2 Slayt Eklemek 2 Not: Slayt eklendikten sonra eklenen slaytın düzeninin farklı olduğuna dikkat ediniz. Eklenen bu slayt Başlık ve İçerik düzenindedir. İlk slaytımız Başlık Slaytı düzenindedir. Slaytın hangi düzende olduğunu görebilmek için slayt seçiliyken Giriş Menüsünde yer alan Slaytlar seçeneklerinden Düzen seçeneğine tıklayınız. Slaytınız, seçili olan düzendedir. Eklediğiniz slaytın içerik kısmında yer alan kısa yolları resim ekleyiniz. kullanarak bir 2.2.3). Açılan Resim Ekle penceresinden bir resme tıklayarak Ekle butonuna basınız (Şekil Şekil 2.2.3 Resim Ekle Penceresi
Şekil 2.2.4 te görüldüğü gibi slaydımıza resim eklenecektir. Başlık alanına tıklayarak Resim yazınız. Şekil 2.2.4 Resim Ekleme 1 Sunumunuza bir slayt daha ekleyiniz. Başlık alanına tıklayarak 2 Resim yazınız (Şekil 2.2.5). Şekil 2.2.5 Resim Ekleme 2
Eklediğimiz bu slaytın düzeni Başlık ve İçerik düzenindedir. Sunumlarımızda farklı düzenlerde slaytlar oluşturabiliriz (Şekil 2.2.6). Şekil 2.2.6 Düzen Seçenekleri Eklediğimiz bu slaytın düzeni değiştirelim. Bu slaytın düzenini iki resim içereceğinden İki İçerik düzenini seçiniz. Şekil 2.2.7 Düzen Seçenekleri 2 Düzeni değiştirdiğinizde slayt Şekil 2.2.8 gibi görünecektir.
Şekil 2.2.8 Resim Ekleme 3 Düzenini değiştirdiğimiz bu slayta içerik alanında yer alan kısa yolu 2 resim ekleyiniz. kullanarak Şekil 2.2.9 Resim Ekleme 4
Not: Sunumunuza Ekle menüsü Resimler seçeneklerinden Resim seçeneğini kullanarak resim ekleyebilirsiniz (Şekil 2.2.10). Şekil 2.2.10 Resim Ekleme 5 2.3. Tema Ekleme Hazırladığınız sunuma tasarımcı kalitesinde bir görünüm vermek için tema uygulayabilirsiniz. Tasarım menüsünden Temalar seçeneklerinden herhangi bir tema ekleyebilirsiniz. Şekil 2.3.3 Tema Ekleme Herhangi bir temayı seçerek sunumunuza bir tema ekleyiniz. Bu örnekte Bitişiklik teması kullanılmıştır. Şekil 2.3.2 Tema Ekleme
2.4. Geçiş Efekti Ekleme Sunumunuzda yer alan slaytların geçişlerinde görsel efektler ekleyebilirsiniz. Bunun için Geçişler menüsünden Bu Slayta Geçiş seçeneklerinden herhangi birini seçebilirsiniz. Slayt geçişleri, bir slayttan sonrakine geçerken Slayt Gösterisi görünümünde oluşan animasyon benzeri efektlerdir. Her slayt geçişi efektinin hızını denetleyebilir ve ayrıca ses ekleyebilirsiniz. Her bir slaytın geçişine farklı geçişler ekleyebilirsiniz. Fakat çok sayıda farklı slayt geçiş efektleri kullandığınızda sunumuzu izleyenlerin dikkatini dağıtacağından tek bir geçiş efekti kullanmayı tercih edebilirsiniz. Şekil 2.4.1 Geçiş Ekleme Slaytınıza herhangi bir geçiş ekleyiniz. Bu örnekte Süpür Geçişi kullanılmıştır. Şekil 2.4.2 Geçiş Ekleme 2 Seçmiş olduğunuz geçişin efektini Efekt Seçeneklerini kullanarak değiştirebilirsiniz. Her geçişin kendine özgü bir efekt seçenekleri vardır. Şekil 2.4.3 Efekt seçenekleri
Not: Bir geçiş efekti uyguladığınızda sadece o slayta geçiş efekti uygulamış olursunuz. Tüm slaytların geçişlerinde aynı geçiş efektini kullanmak isterseniz Geçişler menüsünde Zamanlama seçeneklerinden Tümüne Uygula seçeneğini tıklamanız gerekmektedir. Bu örnekte Tümüne Uygula seçeneğine tıklayınız. 2.5. Animasyon Ekleme Slaydınızdaki madde işaretlerine ve diğer nesnelere animasyon eklemek, izleyicilerinizin dikkatini çekmek için bir yol olabilir. Animasyon eklemek için öncelikle animasyon eklemek istediğimiz alanı seçmemiz gerekmektedir, aksi taktirde animasyonlar menüsü pasif olacaktır. Şekil 2.5.1 Animasyonlar Menüsü 2 Resim başlığına animasyon eklemek için başlığı tıklayınız. Şekil 2.5.2 Animasyon Ekleme
Herhangi bir animasyonu seçebilirsiniz. Bu örnekte Solarak animasyonu seçilmiştir. Şekil 2.5.2 Animasyon Ekleme 2
Animasyonu eklediğinizde animasyon eklediğiniz alanın sol üst köşesinde 1 rakamının belirdiğini göreceksiniz. Bu animasyonun 1. sırada oynayacağını belirtmektedir. Bu animasyon tıklatınca çalışacaktır. Not: Size kolaylık sağlaması için Animasyon Bölmesini tıklayınız. Eğer slayt açıldığında animasyonun otomatik olarak slaytlar birlikte gelmesini istersek burada ilk olarak öncekiyle birlikte seçeneğini tıklamanız gerekmektedir. Şekil 2.5.3 Animasyon Ekleme 3 Resimlerin her birine animasyon ekleyiniz. Bu örnekte her iki resme de İçeri Kaydır animasyonları eklenmiştir. Şekil 2.5.4 Animasyon Ekleme 4
Resimlere animasyon ekledikten sonra sağ bölmede yer alan animasyon bölmesinde resimlere animasyon eklendiğini görebilirsiniz. Bu resimlerdeki animasyonlarda tıklatınca başlayacaktır. Slayt açıldığında 2 Resim yazısının otomatik olarak gelmesini istersek Öncekiyle Birlikte seçeneği seçmeniz gerekmektedir. Şekil 2.5.5 Animasyon Ekleme 5- Zamanlama 2 Resim yazısını seçtikten sonra Öncekiyle Birlikte Seçeneğine tıklayınız. Şekil 2.5.6 Animasyon Ekleme 6 2 Resim başlığının yanındaki animasyon sırasının 0(sıfır) olduğunu göreceksiniz. Bu, slayt açıldığında otomatik olarak başlayacağını göstermektedir. Şimdi ise, 2 resme de Öncekinden Sonra Seçeneklerini uygulayınız. Slayt açıldığında öncelikle 2 Resim başlığının animasyonu, sonra Deniz Anası resminin animasyonu ve en son olarak Penguen resminin animasyonu oynayacaktır.
Şekil 2.5.7 Animasyon Ekleme 7 Önce başlık animasyonu daha sonra 2 resmin aynı anda gelmesini isterseniz; (1) 2 Resim Başlığı Öncekiyle Birlikte (2) Deniz anası resmi Öncekinden Sonra (3) Penguen resmi Öncekiyle Birlikte seçeneklerini uygulayınız. Şekil 2.5.8 Animasyon Ekleme 8
Ek Bilgiler: PowerPoint 2010'da dört farklı türde animasyon efekti vardır: Giriş efektleri Örnek: Bir nesnenin yavaş yavaş solarak odağa gelmesini, slaydın kenarından uçarak girmesini veya atlaya atlaya görünüme girmesi. Çıkış efektleri Örnek: Bir nesnenin slayttan uçarak çıkmasını, görünümden kaybolmasını veya slayttan dönerek çıkması Vurgu efektleri Örnek: Bir nesnenin boyutunun azalması veya artması, renk değiştirmesi veya kendi merkezinde dönmesi. Hareket Yolları Hareket yolu: Belirtilen nesne veya metnin, slaydın animasyon dizisinin parçası olarak izleyeceği yoldur. Bu efektleri kullanarak, bir nesnenin yukarı veya aşağı, sola veya sağa ya da yıldız veya dairesel bir şekilde dönmesini sağlayabilirsiniz. Ayrıca kendi hareket yolunuzu da çizebilirsiniz. Animasyon efektini kaldırma Slaydınızdaki efektleri kaldırmak için Animasyon Bölmesi'ni kullanabilirsiniz.animasyon Bölmesi'nde, kaldırmak istediğiniz efekti tıklatın ve sonra farenin sağ tuşuna tıklatarak seçenek listesini açın ve ardından Kaldır'ı tıklatınız. 2.6. Slayt gösterisini çalıştırma Hazırlamış olduğunuz sunumu çalıştırmak için Slayt Gösterisi menüsü Slayt Gösterisini Başlat seçeneklerinden Baştan seçeneğine tıklayınız. Slayt gösterisini hızlı bir şekilde çalıştırmak için F5 tuşuna basabilirsiniz. Şekil 2.6.1 Slayt Gösterisini Çalıştırma
2.7. Asıl Slayt Asıl slayt, slayt hiyerarşisinde bir sununun teması (tema: Renk, yazı tipleri ve grafikler kullanarak belgenize bir görünüş kazandıran birleştirilmiş tasarım öğeleri kümesi.) ve slayt düzenleri (düzen: Grafikler üzerindeki başlık ve alt başlık metni, listeler, resimler, tablolar, grafikler, Otomatik Şekiller ve filmler gibi öğelerin yerleşimi.) ile ilgili olarak arka plan, renk, yazı tipleri, efektler, yer tutucu boyutları ve konumlandırma gibi bilgilerin depolandığı üst slayttır. Her sunu en az bir asıl slayt içerir. Asıl slaytları değiştirmenin ve kullanmanın başlıca yararı, sunuya daha sonra eklenenler de dahil olmak üzere sununuzdaki her bir slaytta genel stil değişiklikleri yapabilmenizdir. Asıl slayt kullanarak zaman kazanırsınız, çünkü aynı bilgileri birden çok slayda yazmanız gerekmez. Asıl slayt özellikle de çok sayıda slayt içeren oldukça uzun sunularınız varsa kullanışlıdır. Asıl Slayt Görünümü açmak için Görünüm menüsünden Asıl Görünümler seçeneklerinden Asıl Slayt seçeneğine tıklayınız. Şekil 2.7.1 Asıl Slayt Görünümü Şekil 2.7.2 Asıl Slayt Görünümü 2 Her slaytta Başkent Üniversitesi ambleminin görünmesini isterseniz, Asıl Slayt görünümünde Asıl Slayt düzeni (1 numaralı) seçili iken Ekle menüsünden Resimler seçeneklerinden Resim seçeneğini tıklayınız.
Şekil 2.7.3 Asıl Slayt Görünümü 3 Eklemek istediğiniz resmi seçerek Ekle butonuna tıklayınız. Şekil 2.7.4 Asıl Slayt Görünümü 4 - Resim Ekleme Her slaytta amblemin nerede görünmesini istiyorsanız amblemi oraya sürükleyiniz.
Şekil 2.7.5 Asıl Slayt Görünümü 5 Asıl Slayt menüsünden Asıl Görünümü Kapat seçeneğini tıklayınız. Şekil 2.7.6 Asıl Slayt Görünümü 6 Amblemin her slayta eklendiğini göreceksiniz.
Şekil 27.7 Asıl Slayt Görünümü 7 Sadece Başlık Slaytı Düzeni ne sahip slaytlarda amblem eklemek isterseniz, Asıl Slayt Görünümünden Başlık Slaytı Düzenine sahip slayt seçip amblemi o slayta eklemeniz gerekmektedir. Şekil 2.7.8 Asıl Slayt Görünümü 8
2.8. Sunumu Kaydetme Sunumunuzu tamamladınız, şimdi ise Dosya menüsünden Kaydet seçeneğine tıklayarak sunumunuzu kaydediniz. Şekil 2.8.1 Sunumu Kaydetme 2.9. Yazdırma Seçenekleri Yazdırma seçeneklerini inceleyelim. Şekil 2.9.1 Yazdırma Seçenekleri 1 Sunumunuzu Dosya Menüsünden Yazdır Seçeneklerini kullanarak çeşitli düzenlerde yazdırabilirsiniz.
Şekil 2.9.2 Yazdırma Seçenekleri 2 Bu örnekte Dinleyici notları 3 Slayt düzeninde Yazdırma seçeneği uygulanmıştır. Şekil 2.9.34 Yazdırma Seçenekleri 3 Yazdırma seçeneğini uyguladığımızda sunumunuzun çıktısının önizlemesi Şekil 2.9.4 teki gibi olacaktır.
Şekil 2.9.4 Yazdırma Seçenekleri 4