Uzaktan çalışma Geçici iş ilişkisi
02
03 Ulusal İstihdam Stratejisi: Eğitim-istihdam ilişkisinin güçlendirilmesi İşgücü piyasasında güvence ve esnekliğin sağlanması Özel politika gerektiren grupların istihdamının artırılması İstihdam-sosyal koruma ilişkisinin güçlendirilmesi
04 64. Hükümet 2016 Yılı Eylem Planı Eylem No 10. Çalışma hayatına Güvenceli Esneklik sağlayacak düzenlemeler yapılacak Eylem No 11. Avrupa Birliği norm ve standartlarında Özel İstihdam Bürolarının faaliyetlerinin geçici iş ilişkisini de içerecek şekilde genişletilmesi amacıyla mevzuat düzenlemeleri tamamlanacak
05 GÜVENCELİ ESNEKLİK Çalışma hayatında değişen koşullara göre işgücüne katılım ve istihdamın artmasını sağlamak için uygulanan bir modeldir. İnsan odaklı bu model kayıt altına alınmış ve sosyal güvencesi sağlanmış bir çalışma hayatı tesis etmeyi amaçlamaktadır. Ekonomik ve sosyal hayatın değişmesi, insan odaklı esnek çalışma anlayışını öncelikli politika haline getirmiştir.
Güvenceli esneklik ile bir yandan, işgücü piyasasında kayıt dışı olarak yer alan kişilerin kayıtlı istihdam ve gelir güvencesinin sağlanması hedeflenirken, diğer yandan da çalışma hayatı ve ekonomimizin rekabet gücünün ve değişen koşullara uyum yeteneğinin artırılması hedeflenmektedir. 06
07 1 UZAKTAN ÇALIŞMA Çalışanın işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir. Kadın, engelli ve gençler bu çalışma biçimini tercih etmektedir.
08 UZAKTAN ÇALIŞMA ALANLARI Metal sektöründe montaj işlerinde, Tekstil sektöründe üretilen parçaların birleştirilmesi, dikiş-nakış ve benzeri işlerde Ambalaj sanayiinde kutu yapımı Bilgisayar-elektronik, e-ticaret sektörü, reklamcılık, çeviri ve redaksiyon işleri, programcılık, grafik tasarım, çağrı merkezleri, basın-yayın dâhil birçok alanlarda da uygulanmaktadır.
09 ÜLKE UYGULAMALARI Almanya : Evden çalışanların oranları toplam çalışanların yüzde 6 sı olduğu tespit edilmiştir. Buna göre yaklaşık 2,5 milyona yakın işçinin evden çalıştığı belirtilmektedir.(2012) İngiltere :30,2 milyon çalışanın yüzde 13,9 u yani 4,2 milyonu evden, bunlardan yaklaşık 2,5 milyonu tele çalışmadır. (2014) Amerika :Amerika da 9 milyon 374 bin kişi evden çalışmaktadır. (2012)
10 2 İŞ SÖZLEŞMESİ Geçici İş İlişkisi (Özel İstihdam Büroları) Geçici iş ilişkisi; özel istihdam bürolarının başka bir işverenin işyerinde «geçici olarak çalıştırılmak üzere» işçi istihdam etmesiyle gerçekleşir. İŞÇİ SAĞLAMA SÖZLEŞMESİ İŞ GÖRME
11 Bu kanun düzenlemesi ile 2008/104/EC Sayılı Geçici İş İlişkisine İlişkin Direktifinin bütün gerekleri yerine getirilmektedir. İlkeler; geçici çalışanların korunması, geçici istihdam bürosunun işveren olarak tanınması, geçici çalışmanın standardının yükseltilmesi, esnek çalışma modellerinin geliştirilmesi, istihdam artışının sağlanması, iş sağlığı ve güvenliğinin korunması, eşit muamele ilkesinin sağlanması.
12 ÜLKE UYGULAMALARI Dünyada geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan kişi sayısının ortalaması yüzde 1,6 dır. Bu oran AB de yüzde 1,7 Amerika Birleşik Devletleri nde (ABD) yüzde 2,1, Japonya da yüzde 2,0 dır. özel 2013 yılı rakamlarına göre Dünya'da 260 bin istihdam bürosu bulunmaktadır.
13 SINIRLAMALAR/İSTİSNALAR Ülke Çalışan sayısına Oranı (%) Eşit İşlem İlkesi Sınırlı Başvuru Nedenleri Süre Sınırlaması Sektörel ve mesleki sınırlama Belçika 1,8 Portekiz 1,7 Fransa 2 x İspanya 0,5 x Almanya 2,1 x x İtalya 2,0 x x Hollanda 2,5 x x x Birleşik Krallık 3,9 x x x x AB Ortalaması 1,7 Özel İstihdam Bürosu - Ülkeler
14 Ülkelere Göre Mesleki Sınırlamalar Almanya da, İnşaat sektöründe faaliyet gösteren işletmeler için işçi yasağı getirilmiştir çünkü bu sektör kayıt dışılığın en yaygın olduğu sektörler arasındadır. Belçika ödünç alan işverenin işyerindeki grev hallerinde, tehlikeli işlerde, taşımacılık işkolunda, deniz taşımacılığında, ödünç alan işverenin işçilerinin ekonomik veya teknik nedenlerle ya da kötü havadan kaynaklı olarak çalışamadığı hallerde, onların yerine ödünç işçi çalıştırılması yasaklanmıştır. Fransa göre grev uygulamasında, tehlikeli işlerde, işyeri hekimliği için, toplu işçi çıkarmadan sonraki 6 ayda (üç aydan kısa süreli devirler hariç) durumlarında yasaklanmaktadır. İspanya Geçici iş ilişkisi 4 koşulda kesin olarak yasaklanmıştır. Ödünç alan işverenin yanında sürekli bir geçici işçinin çalışması hali, son 12 ay içerisinde hizmet ilişkisi son bulmuş kişilerin yerine, tehlikeli işlerde (özellikle sağlık ve inşaat sektöründe) ve başka işletmeler ödünç verilmek üzere ödünç işçi alınması durumunda.
15 Ülkemizde Özel İstihdam Büroları Özel istihdam büroları, ülkemizde ilk defa 2003 yılında mevzuatımızda yer almıştır. Ülkemizde, İŞKUR tarafından yetkilendirilmiş halen 439 özel istihdam bürosu bulunmaktadır. Bu bürolar sadece işe yerleştirmede aracılık hizmetinde bulunmaktadırlar. Bu bürolar 2015 yılında 11 bin 914 işçiye, 2004-2015 yılları arasında ise toplam 254 bin 113 işçiyi işe yerleştirmiştir. 2015 yılında işe yerleştirilen işçi sayısı, 880 bin 194 tür. İŞKUR tarafından ise 2002-2015 yılları arasında 4 milyon 376 bin işçi işe yerleştirilmiştir.
15 Yasal Düzenleme Gerekçeleri Gençlerin, kadınların ve işgücü piyasasına ilk kez girenlerin istihdam olanaklarını arttırması. İşgücü piyasasında güvenceli esneklik sağlaması, Kayıt dışı çalışan işçilere yasal koruma ve örgütlenme imkanı sağlaması, İşgücüne katılım oranlarını artırması, Uzun süreli işsizliğin azaltması, İş ve yaşam dengesine uyumlu olması, İşverenlerin rekabet güçlerini arttırması,
17 KANUN TASARISI MADDELERİ Madde 1 ile; Geçici iş ilişkisinin özel istihdam büroları aracılığı ile ya da holding yahut şirketler topluluğu içerisinde görevlendirme yapılmak suretiyle iki şekilde kurulabileceğine ilişkin düzenleme getirilmiştir. Getirilen düzenleme ile sözleşmelerin yazılı yapılması şartı, süre ve kota sınırlamaları, işverenin iş sözleşmesi feshedilen işçisini, 6 ay içerisinde geçici işçi olarak çalıştıramaması, işverenin işyerinde boşalan işleri öncelikli olarak geçici işçiye bildirmesi, işverenin işyerindeki istihdam durumunu işyeri sendika temsilcisine bildirmesi şartları getirilmiştir.
18 KANUN TASARISI MADDELERİ Madde 2 ile; Esnek çalışma modeli olarak uzaktan çalışma sistemi getirilmektedir. İşçilerimize teknolojik iletişim araçları aracılığıyla işyerini dışında çalışma imkanı sağlanarak işin niteliğine göre iş edimlerini evlerinde yerine getirme imkanı düzenlenmiştir.
19 KANUN TASARISI MADDELERİ Madde 3- ile; 4857 sayılı Kanuna bu düzenlemenin yayımı tarihinden önce 7 nci maddenin birinci fıkrası uyarınca kurulmuş olan geçici iş ilişkileri sözleşmelerinin süresince devam edeceğinin düzenlendiği geçici madde eklenmiştir. Madde 4 ile; Özel istihdam bürosunun tanımı yapılarak yürütebileceği faaliyetlere geçici iş ilişkisi de eklenmiştir. Madde 5 ile; Gerçek ve tüzel kişilerin iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yürütebilmesini teminen Kurumdan alacağı özel istihdam bürosu izni için yerine getirmesi gereken şartlar ve ibraz edilmesi gereken belgeler düzenlenmektedir. Bu kapsamda verilen izinler üçer yıllık olup yenilenebilecektir.
20 KANUN TASARISI MADDELERİ Madde 6 ile; özel istihdam bürosu izninin ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisinin hangi mevzuata aykırı fiillerde derhal, hangi fiillerin iki yıllık süre içerisinde üç veya altı kez tekrarı halinde iptal edileceği belirtilmektedir. Madde 7 ile; Özel istihdam bürolarının hak ve yükümlülükleri düzenlenmektedir. Özel istihdam büroları ile geçici işçi çalıştıran işverenin özel istihdam bürolarının yönetmelikle belirlenecek bazı meslekler hariç olmak üzere iş arayandan hiçbir menfaat talep edemeyeceği, hizmet bedelinin ancak işverenden alabileceği belirtilmektedir. Madde 8 ile; Kurumca dayanağı belirtilmek suretiyle iş ve işçi bulmaya aracılık ve geçici iş ilişkisi kurma faaliyetlerinin sağlıklı işlemesini teminen mevzuata aykırılık halleri yaptırıma bağlanmaktadır.
21 GEÇİCİ İŞ İLİŞKİSİNİN KURULABİLECEĞİ DURUMLAR a) 13 üncü maddenin dördüncü fıkrası ile 74 üncü maddede belirtilen hallerde, işçinin askerlik hizmeti halinde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hallerde, b) Mevsimlik tarım işlerinde, c) Ev hizmetlerinde, d) İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde, e) İş güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması halinde, f) İşletmenin iş hacminin öngörülemeyen ölçüde artması halinde, g) Dönemsellik arz eden iş artışları halinde, kurulabilir.
22 Geçici İş İlişkisinin Kurma Yasakları Grev ve lokavt esnasında, Toplu işçi çıkarma durumunda son altı ay içerisinde, Kamu kurum ve kuruluşlarında, Yer altında maden çıkarılan işyerlerinde,
KAZANIMLAR 23
24 İşyeri dışında uzaktan yapılan çalışmalar güvence altına alınıyor. Zaman veya mekana bağlı olmadan işi uzaktan yapabilme imkanı sağlanıyor Evde çalışırken bile sigorta hakkına sahip olma imkanı sunuluyor
25 Kadın emeğininin gözardı edilmemesini sağlıyoruz. İş hayatı ile aile hayatının uyumuna imkan sağlıyoruz.
26 Kadınlarımız anne olmak ve çalışan kadın olmak arasında tercih yapmak zorunda kalmayacaklar. İş kaybetme kaygısı olmadan doğum iznini kullanabilecekler.
27 Öğrencilerin, yeni mezunların sektöründe lider olan firmalarda iş deneyimi kazanması mümkün hale geliyor. Okul dışında kalan zamanlarda çalışma imkanı Kariyere ilk adım
Uzun süre işsiz kalanların, yeni mezunların, öğrencilerin, kadınların niteliklerine uygun daimi işlere geçişi sağlanıyor. 28
29 Kayıtdışı olarak evlerde yapılan işler ile mevsimlik tarım işleri istihdam güvencesi olan ve sigortalı çalışılan işlere dönüşüyor Kayıtdışı olduğu için sosyal güvenlikten yoksun çalışanların hakları korunuyor. Çalışanlarımız bu kanunla sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı ve ulaşım imkanına kavuşuyor.
Sigortasız ve güvencesiz işçiler, sendikal hakları ve istihdam güvencesi olan işçilere dönüşüyor. 30