BEYAZ ÇİZGİ HASTALIĞI VEYSEL TAHİROĞLU
Tanımı : Solea nın abaxial kenarı üzerinde solea ve tırnak duvarı arasındaki fibröz birleşme noktasının ayrılmasıyla karakterize bir hastalık tablosudur
Etiyoloji : Beyaz çizgi, esnekliği az olan tırnak duvarı ile, oldukça esnek olan taban kornusunu birleştirir. Bu yapı yaklaşık 2 mm eninde ve tırnağın diğer dokularına göre, daha fazla fibröz doku içerir Kronik laminitis, lateral duvarın fazla büyümesi, aşırı yol yürüme, nemli zeminlerde uzun sürelerde bulunma, taşlı zeminler vb. durumlar, beyaz çizginin penetrasyon ihtimalini arttırır
Tırnaktaki deformatif bozukluklar (örn. Tirbüşonvari tırnak deformitesi) predispoze faktör olarak rol oynar
Patogenesis : Beyaz çizgi alanındaki kornu tabakasının ayrılması ve parçalanması, taş parçaları, kum ve çakıl taşları gibi sert cisimlerin sıkışmasına neden olur. Bu maddeler buradan çıkarılmadıkları taktirde, daha ilerilere giderler Sonuçta laminalar enfeksiyona yakalanır ve septik laminitis başlar. Enfeksiyon yukarı doğru bir yol izler ve sonunda koroner bantta ayrılma ve apse oluşumu ile son bulur.
Enfeksiyon daha sonra, navikuler bursa'yı da etkisi altına alır Septik navikuler bursitis'in bulunduğu durumda, navikuler kemikte osteomyelitis ve distal navikuler ligamentte nekroz vardır
Klinik görünümü : Genellikle arka ayakların lateral tırnakları etkilenir. Hastalık, her iki ayağı birden etkileyebilir. Laminar corium'da yerleşen enfeksiyon, topallık ortaya çıkıncaya kadar dikkat edilmeden kalabilir Arka ayağın lateral tırnağı hastalandığında, ağırlık medial tırnağa verilerek ağrı azaltılmaya çalışılır.
Komplikasyonun henüz şekillenmediği başlangıç safhasında, ayağın muayenesinde az bir ısı ve perküsyonda ağrı mevcuttur Abaxial beyaz çizginin, ökçe ile birleşme yerine yakın bölümünde siyah lekelenmeler görülür ve beyaz çizgi normale göre daha geniştir. Lezyon, tabanın dikkatli bir şekilde yontulması ile ortaya çıkarılır
Bu yüzeysel kornu renklenmesi ya da bölgedeki bir kabuk kaldırıldığında karakteristik akıcı siyah eksudat görülür. Bu durumu takiben lezyonun derinlere gittiği izlenebilir Ökçenin şişmesi ve topallığın artması ile, navikuler kemiğin enfeksiyona yakalandığı kanısına varılır. Daha fazla gecikme olursa, enfeksiyon ayak eklemine yayılabilir
MlH SIKMASI Tanım: Nal çakılırken mıhın corium ungulae'yi yaralamadan canlı dokuya çok yakın sokulup, bu dokuyu ezmesi durumudur. İnce tırnaklarda daha sık görülür.
Nedenler: Paries ungulae'nin inceliği, kalın ve büyük mıh kullanılması, nalbantın acemi oluşu en önemli nedenlerdir,
Klinik görünüm: Mıh canlı dokuya değmeyip, burayı sıkıştırdığı için corium ungulae'de yüzlek aseptik bir yangıya yol açar. Beraberlerinde patojen etkenleri canlı dokuya ulaştırırsa irinli bir yangıya da neden olabilirler. Şüpheli mıh çakılırken hayvan acı duyduğu için ayağını çeker.
MIH DEĞMESİ Tanım : Ayağa nal çakılırken mıhın corium ungulae ve üçüncü falanksı yaralaması mıh değmesi olarak tanımlanır Tırnağa nal çakılırken canlı dokunun yaralandığı anlaşılır ve mıh geri çekilirse buna vahze adı verilir. Tırnağın medialdeki kısmı laterale kıyasla daha ince olduğundan burada mıh değmesi daha fazla görülür
Nedenler : Hazırlayıcı nedenler: tırnak yapısının bozuk olması paries ve solea ungulae'nin inceliği ökçe darlığı, düz taban tırnak, kronik arpalamalı tırnak paries ungulae'nin dik oluşu naldaki mıh deliklerinin iç kenara yakın açılması tırnağı yontarken ön kısmının fazla törpülenmesi, solea ungulae'nin fazla yontulması oluşturur.
Yapıcı nedenler nalbantın acemi oluşu mıhın çakılırken ters çakılması söylenebilir.
Klinik görünüm : Hayvan nal çakılırken reaksiyon göstermediği halde sonradan topallamaya başlar. Dikkatli bir nalbant mıhın çakılırken çıkardığı sesten ve hayvanın gösterdiği reaksiyondan mıhın ucunun canlı dokuya girdiğini anlar. Mıh canlı dokuya girdiği zaman çekiç vuruşları daha az ses çıkarır. Nalbant bunu anlar ve mıhı çeker (vahze). Mıh kanla bulaşmış olabilir veya mıh deliğinden kan gelir.
Mıh değmesinde mıhın değdiği yer hizasında tırnak muayene pensiyle yapılan palpasyonda, aynı yere ve mıh başlarına çekiç ile vurularak uygulanan perkusyonda duyarlılık algılanır Perçinler aynı hizada olmayıp zikzak durumdadır Eğer mıh değmesi sonucu enfeksiyon etkenleri canlı dokuya ulaşmış ve chelio-coriitis purulenta şekillenmiş ise, bu belirtiler daha şiddetlidir
Ayrıca tırnağın palpasyonunda sıcaklık, incik arterlerinde pulzasyon artışı görülür. Çıkarılan mıh siyah renkte olup, mıhın açtığı delikten siyaha yakın kül renginde irin akar. Vahzede topallık görülmez veya çok az görülür. Mıh değmesinde ise topallık vardır. Enfeksiyon söz konusu ise topallık şiddetlidir. Enfeksiyon varsa ve canlı dokunun irinli derin yangısı oluşmuş ise, genel semptomlar görülür.