DARENDE 7000 yýllýk tarihi bir geçmiþe sahip olan Otuz Yapraklý Gül Þehri Darende Hititler den kalma bir yerleþim merkezidir.önce Asurlular, ardýndan Persler daha sonra Roma Ýmparatorluðu yönetimine geçen beldemiz, 1517 yýlýnda Yavuz Sultan Selim in Mýsýr Seferi nde Osmanlý yönetimine katýlmýþtýr. Ýlçede bulunan Zengibar Kalesi ilk yerleþim yeridir ve çeþitli dönemlerde askeri üs olarak kullanýlmýþtýr. Tarihi ipek yolunun üzerinde bir ilim ve kültür þehri olan Darende, Malatya nýn giriþ kapýsý konumundaki bir ilçedir.köklü tarihi, eþsiz doðal güzellikleri ve zengin kültür yapýsýyla önemli bir yerleþim yeri olan Darende de, yalçýn kayalýklarýn haþmetli görünüþü, vadilerin ince kývrýmlarýyla buluþtukça bir tabiat harikasý görünümü arz eder. Geçmiþte Timelkia, Tiranda, Tiryandafil, Derindere isimleriyle anýlmýþ bu þirin ilçemiz daha sonralarý da Darende ismi ile gönüllere ve tarihe adýný yazdýrmýþtýr. Ýlçe yüzyýllar boyunca bir kültür ve ticaret merkezi olmuþ, stratejik özelliðini her zaman korumuþtur. GÜNPINAR ÞELALESÝ Ülkemizin birkaç tabi þelalesinden birisi olan Günpýnar Þelalesi, Ýlçemize baðlý Günpýnar köyündedir. Darende ye 8 km. uzaklýkta bulunan Þelale Malatya nýn en güzel mesire yerlerindendir. Kaynaðýndan 3 kademe halinde, yaklaþýk 40 metre yükseklikten dökülür. Gelen binlerce ziyaretçiye dinlenme, eðlenme, spor yapma imkaný sunan doða harikamýzda isteyenler suyun kaynaðýna doðru 1,5 km. lik parkurda trekking yapabilmektedir. 17.yüzyýlda Darende'ye gelen Evliya Çelebi Seyahatname sinde, o günün Darende'si hakkýnda; Kalesi harap olduðundan dizdarý ve neferleri yoktur. Þehir, nehir kenarýnda kerpiç ve taþla yapýlmýþ 1000 kadar haneli, baðlý ve bahçeli, 7 mihrap camili, haný, hamamý, çarþýsý, pazarý olan þirin bir kasabadýr. diye söz etmektedir. 19. yüzyýlda Sivas a baðlý olan ilçemiz ; kaynaklarda Sivas Vilayeti Merkez Sancaðý nda, Tohma Çayý kýyýsýnda, kaza merkezi bir kasaba olarak tanýmlanmýþtýr. Cumhuriyetin ilanýndan sonra 1934 te hem yakýnlýðý, hem de iklim ve coðrafik benzerliði nedeniyle Malatya' ya baðlanmýþtýr. 1

SOMUNCU BABA KÜLLÝYESÝ Asýl adý Hamid Hamidüddin olan ve Somuncu Baba adý ile bilinen, Osmanlý padiþahlarýndan Yýldýrým Bayezid zamanýnda yaþamýþ Þeyh Hamid-i Veli nin kabrinin bulunduðu cami 14.yy eseridir. Anadolu ya manevi fetih için gelen Somuncu Baba nýn (1412) son ve ebedi ikametgahý olmuþtur. Türbesi cami içerisinde yer almaktadýr. Bursa da bulunan Ulu Camii nin açýlýþ hutbesinde Fatiha Suresi ni yedi faklý þekilde yorumlamýþtýr. Halkýn ilgisinin artmasý üzerine manevi kiþiliði ve bilgelik yönü ortaya çýkan Þeyh Hamid-i Veli Hazretleri þöhretten çekindiði için buradan ayrýlmýþtýr. Þeyh Hamid-i Veli nin Yusuf Hakiki ve Halil Taybi adýnda iki oðlunun varlýðý bilinmektedir. Yusuf Hakiki Aksaray'da kalarak orada vefat etmiþtir. Diðer oðlu Halil Taybi ise, Hacdan döndükten sonra babasý ile birlikte Darende'ye gelerek yerleþmiþ ve burada vefat etmiþtir. Kabri þerifleri Þeyh Hamid-i Veli Hazretleri nin yanýndadýr. ZENGÝBAR KALESÝ ( Sengbar Kalesi ) Darende nin kuzey yamaçlarýnda bulunan ve Sengbar ismi ile anýlan Zengibar Kalesi nin kitabesi bulunmamaktadýr. Sengbâr, Farsçada Taþkale anlamýna gelen bir sözcüktür. Kalenin yekpare bir kaya parçasý üzerine kurulduðu düþünülürse, daha önce kaleyi ele geçirmiþ olan Perslerin Kale ye bu ismi verdiði sanýlmaktadýr. Ýki sahabe mezarýnýn da bulunduðu rivayet edilen Kale; giriþ kapýsý, burçlarý, kral köþkleri ve su kanallarýnýn kalýntýlarý ile yüzyýllar öncesindeki medeniyetlerin bugünlere taþýnan izlerini bünyesinde saklamaktadýr. Kale kapýsý 2010 yýlýnda restore edilmiþtir. 2 3

HASAN GAZÝ TÜRBESÝ-ÞEHÝTLÝK ABÝDESÝ Seyyid Hasan Gazi, Hz. Peygamber Efendimiz (s.a.v)'in torunlarýndan, Hüseyin Gazinin kardeþi, Seyyid Battal Gazi'nin amcasý ve kayýnpederidir. Abbasiler döneminde Zengibar kalesinin kuþatmasýnda þehit olmuþtur. (Miladi 830) Ýlçemiz Darende de, Þehitlik Tepesi olarak anýlan yerde Fahr'ül Ulema Seyyid'üþ-Þüheda Seyyid Hasan Gazi nin Türbesi bulunmaktadýr. Ayný yerde ayrýca; I. Dünya Savaþý'nda, Ýstiklâl Savaþý nda, Osmanlý-Rus Savaþý nda, Kore'de, iç isyanlarda, Trablusgarb'ta ve terörle mücadelede þehit olan ve ismi tespit edilen Darendeli 92 þehidin isimleri birer mermer levhaya yazdýrýlarak, Þehitlik Anýtý içerisine konulmuþtur. TOHMA KANYONU Ýlçemiz yerleþiminin fiziksel yapýsýný vurgulayan en belirgin yüzey þekli Tohma Çayý ve kanyonudur. Tohma Kanyonu dik ve dike yakýn yüksek yamaçlardan oluþan bir görünüme sahiptir. Bu özelliði ile kanyon yamaçlarý týrmanýþ sporcularýna adrenalin dolu bir macera sunmaktadýr. Kanyon içerisinden akan Tohma, üzerinde Rafting severlere heyecanlý saatler yaþatýrken, Tohma kýyýsýndaki dar ve patika yollarýn yaný sýra mükemmel manzara, adeta doða yürüyüþünü (trekking) tercih edenlere eðlenceli saatler geçirmeleri için tasarlanmýþtýr. Foto Safari için de oldukça uygundur. 4 5

KUDRET HAVUZU (Gavur Hamamý) Tohma Kanyonu içerisinde, kayalarýn arasýndan akan suyu yaz-kýþ 22 C sýcaklýkta olan 3 adet havuzdan oluþmaktadýr. Kudret havuzu özellikle yaz aylarýnda Ýlçemize gelen ziyaretçiler için mükemmel bir eðlence, yüzme, serinleme ihtiyacý hissedenlerin isteklerini maksimum düzeyde karþýlayan bir mekandýr. Havuzu dolduran su dakikada 11 metreküp debi ile akmaktadýr. ABDURRAHMAN-I ERZÝNCANÝ CAMÝÝ VE KÜLLÝYESÝ Abdurrahman-ý Erzincanî, Yýldýrým Bayezid devri meþayýhlarýndandýr. Þeyh Safiyyüddin Erdebilî nin halifelerindendir. Þeyh Hamid-i Veli nin kayýnpederidir. Ýlçemiz Balaban kasabasýnda ikamet etmiþ ve burada yaklaþýk 1432 (h.835) tarihinde vefat etmiþtir. Ýslamýn beþ temel þartýný esas alan beþgen camii planý ve Peygamber Efendimiz (s.a.s) in sancaðýný temsil eden minaresi, mimari estetik açýdan ilgi çekici ve baþarýlý bir uygulamadýr. Türkiye de camii mimarisi açýsýndan özel bir konuma sahiptir. Türbe kýsmý ise eskiden olduðu gibi piramit taþ yapý ile kaplýdýr. Tamamen kesme taþtan yapýlmýþ olan Külliyenin etrafýnda yatýlý Kuran Kursu ve müþtemilatý mevcuttur. 6 7

TOHMA DA RAFTÝNG Yukarý Fýrat havzasýnda yer alan Tohma Çayý nýn ana kayayý aþýndýrmasý sonucu vadi içerisinde birçok kanyonlar oluþmuþtur. Ýlçemizin doðal güzelliðine canlýlýk katan bu kanyonlarda çeþitli su sporlarý yapýlmaktadýr. Rafting ve Kano bu sporlarýn önde gelenleridir. Malatya Vaililiði tarafýndan her yýl düzenlenen Ulusal Rafting Turnuvasý geleneksel hale gelmiþtir ve her yýl mayýs ayý içerisinde yurdumuzun çeþitli bölgelerinden çok sayýda takýmýn iþtiraki ile gerçekleþmektedir. (4000 Yýl Öncesinden Gelen Kükreme Sesleri) ASLANTAÞLAR Ýlçemizin 20 km. güneybatýsýnda kalan Yeniköy ün hemen yakýnýnda göz alabildiðince uzanan bir ovanýn ortasýnda bulunan aslan heykelleri güney-kuzey yönünde ayakta durur vaziyettedir. Hitit dönemine ait olan ve M.Ö. 2000 yýllarýndan kalma heykellerin baþ yüksekliði 2 metre, gövde uzunluðu 2,5 metredir. Bacak ve ayak aralýklarý yontulmadan býrakýlan heykellerin ne amaçla dikildiði bilinmemektedir. Yapýlan araþtýrmalarda yakýn çevrede yüzeyde herhangi bir yerleþim yeri veya heykeltýraþlýk merkezi olduðuna dair bir bulgu tespit edilmemiþtir. Aslan figürü bu topraklarda hüküm sürmüþ bütün medeniyetler tarafýndan güç ve iktidarýn sembolü olmuþtur. Mezarlara, anýtlara, kaya yüzeylerine ve paralara iþlenen aslan figürünün en güzel örneklerinden biri de ilçemizdedir. 8 9

YUSUF PAÞA BEDESTENÝ Darendeli Yusuf Paþa; Osmanlý Padiþahlarýndan Sultan Üçüncü Mustafa (1757 1774) döneminde yaþamýþtýr. Urfa valisi iken Urfa'da bir medrese ve hayrat tesis etmiþtir. Bazý kaynaklar, Yusuf Paþanýn 1761'de vefat etmiþ olduðunu kaydeder. YALNIZ MÝNARELER Darende nin tarihi yapýlarýndan olan, camilerinden ayrý kalmýþ melül minareler kesme taþtan inþa edilmiþtir. Yalnýz minarelerin hikayesi rivayete göre þöyledir; Zamanýn birinde Darende de biri kayalarýn tepesinde, diðeri düzlükte iki kardeþe ait iki köy varmýþ. Bu iki kardeþ hiç anlaþamaz, devamlý kavga ederlermiþ. Olacak bu ya yukarý köyden bir delikanlý aþaðý köyün en güzel kýzýna aþýk olmuþ, tabi iki köy halký da bu iþe tavýr koymuþ. Bunun üzerine delikanlý kýzý kaçýrýnca husumet baþlamýþ. Aþaðý köy, kýzý geri isteyip, yukarý köy vermedikçe,iki kardeþte olduðu gibi köy halklarýnýn da arasý iyice açýlmýþ. Yukarý köy bakmýþlar olacak gibi deðil Alýn ikisini de! diyerek bahtsýz kýzý sevdiði eþine, ikisini de bir ata baðlayýp kayalardan aþaðý salývermiþler. Bu manzara karþýsýnda donup kalan aþaðý köyün ahalisi Artýk bu diyar bizlere haram. diyerek neleri var, neleri yok toplamýþlar, camileri dahi yerlerinden sökmüþler, terk-i diyar etmiþler. Yanlarýna alamadýklarý sadece minareler olmuþ. Bu minareler, o gün bu gündür yalnýz minareler olarak anýlmaktadýr. Bedesten dikdörtgen planlý olup, Osmanlý döneminde yapýlmýþ, kapalý çarþý planýný yansýtmaktadýr. Yusuf Paþa Bedesteni iki bölümden ibarettir. Güneydeki bölümün batý duvarý iki metre kadar dýþarý taþmýþ vaziyettedir. Bu nedenle kuzey bölümden iki metre geniþtir. Yapýnýn dýþ duvarlarý muntazaman kesme taþ iç duvarlarý ve tonoz örtüsü moloz taþtandýr. Eskiþehir mevkiinde bulunan Bedesten, ayný zamanda Darende'nin en eski çarþý merkezlerinden olup, içerisinde 36 adet dükkan bulunmaktadýr. 10 11

MEDÝÞEYH TÜRBESÝ (Abdurrahman Gazi) Seyyid Abdurrahman Gazi Hazretleri, Tabiîn-i Kiramdan olup, Peygamber Efendimiz (s.a.s)'in sahabesi ile görüþen çok bahtiyar zatlardan biridir. Medine asýllý olan Þeyh, kýsaca "Mediþeyh" olarak anýlýr. Abdurrahman Gazi Hazretlerinin Medine-i Münevvere'den gelen Ýslam ordularýnýn Anadolu'ya yaptýklarý seferlere katýldýðý ve burada þehit düþtüðü bilinmektedir. Medine'den gelmiþ olmasý ve Peygamber Efendimiz (s.a.s) in temiz neslini temsil etmesi açýsýndan ayrý bir hürmet gösterilmektedir. Tabiînden olan Seyyid Abdurrahman Gazi Hazretlerinin birçok kerametleri vardýr. Doðum ve vefat tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. Türbesi, ilçemiz Darende de asýrlardýr ziyaret edilen mekânlardandýr. Türbesi ve külliyesi D-300 karayolu üzerinde, Darende'ye 9 km mesafededir. Eski adý Mediþeyh, yeni adý Karþýyaka köyünde medfundur. Külliye; türbe ve camii olmak üzere iki ayrý bölümden oluþmaktadýr. DARENDE DE KERPÝÇ MÝMARÝ Darende ve Balaban evleri olarak bilinen evler tarihi deðer taþýyan yapýlardýr. Bu evlerin özelliði coðrafi ortama uyum saðlamalarý, yörenin sosyal, ekonomik ve kültürel özelliklerini yansýtmalarýdýr. Bu tarihi evler iki katlý olup, avlunun kuzeyinde kýþ odalarý, buðday ambarý, alt kat sofasý ve bunlarýn önünde eyvan bulunur. Avlunun doðusunda diðer odalarla baðlantýyý saðlayan daban odasý, üst katta misafir odasý, harem odasý bulunmaktadýr. Evler bazen de cumbalar þeklinde çýkmalar þeklinde inþa edilmiþtir. Kerpiç mimari tarzýnýn ilçemizdeki önemli yapýlarýndan olan Yuvalý Sokaktaki Sönmezler Konaðý ile Balaban daki yapýlardan bazýlarý kültürel mirasýn korunmasý amacýyla Malatya Valiliði (KUDEB) tarafýndan 2011 yýlýnda restore edilmiþtir. 12 13

OZAN ANIT MEZARI Darende ye 50 km mesafedeki Ozan köyü yakýnlarýnda 8.yüzyýldan kalma taþ yapý, küçük bir kilise olarak kullanýlmýþtýr. Battal Gazi tarafýndan mescide çevrilmiþ olduðundan Ozan Mescidi olarak da bilinmektedir. Ozan Anýt Mezar 6x6x7 ölçülerine sahiptir. MESÝRE YERLERÝ Doðu Anadolu Bölgesinin batýya açýlan kapýsý konumundaki ilçemiz, içerisinden geçen D-300 karayolu ile 14 ilin batý ile baðlantý noktasýnda bulunmaktadýr. Coðrafi yapýsýnýn vermiþ olduðu imkanlarýn bölge halkýna en güzel þekilde sunulduðu mesire alanlarýyla baþta Sivas, Kayseri, Kahramanmaraþ ve Elazýð illerinden gelen günübirlik ziyaretçilerin önemli uðrak noktasýdýr. Adrenalin tutkunlarý tarafýndan keþfedilmeyi bekleyen Ozan Kanyonu 14 15

HÜSEYÝN PAÞA HAMAMI Hüseyin Paþa Hamamý, 1743 yýlýnda Hüseyin Paþa tarafýndan Darende nin Eski Þehir denilen mevkiinde, Yusuf Paþa Bedesteni'nin kuzeybatýsýnda yer almaktadýr. Doðu-batý doðrultusunda dikdörtgen bir sahaya oturan hamam; soyunmalýk, aralýk, ýlýklýk (soðukluk), dört eyvanlý þemaya sahip sýcaklýk ve külhan bölümlerinden oluþmaktadýr. Türk Hamamlarýnýn genel kompozisyonu olan, tüm yapýya hâkim, fenerli soyunmalýk kubbesi ve sade görünüþlü dýþ yapý özellikleri Hüseyin Paþa Hamamý nda da görülmektedir. Bazý kaynaklarda Hamamýn, Hasan Paþa tarafýndan þehre sýcak suyun getirilmesi üzerine 1837 yýlýnda, çifte hamam olarak yaptýrdýðý kayýtlýdýr. Oysa Hüseyin Paþa'nýn Darende'de kayalarý yardýrarak getirdiði suyun üzerine yaptýrdýðý hamam deðil, bir gusülhanedir. MAÞATTEPE TÜMÜLÜSÜ Ýlçemiz Darende ye baðlý Yenice Beldesinde bulunan tarihi Maþattepe Anýt Mezarý 1989 yýlýnda yapýlan kazý çalýþmalarýnda gün ýþýðýna çýkarýlmýþtýr. Mezar içten düzeltilmiþ dýþtan moloz, taþ ve toprakla dolgulandýrýlmýþ çift dramos (mekân) yapýda; boþlukta ahþap sanduka (tabut) içerisinde bir adet kadýn cesedi bulunmuþtur. Mekân içerisinde M.Ö. 1. yüzyýla ait taþýnýr nitelikte küçük ve maddi deðerine paha biçilemeyen tarihi eserler ilimiz Malatya Müzesi nde teþhire sunulmuþtur. Ýlçe turizmine canlýlýk getiren bu eser tarihten günümüze uzanan ve yýllarca toprak altýnda saklanmýþ önemli bir hazinemizidir. 16 17

TARÝHÝ KÖPRÜLERÝMÝZ Fýrat nehrinin önemli kollarýndan olan Tohma Suyu üzerinde çeþitli uygarlýklara ait irili ufaklý onlarca köprü bulunmaktadýr.bunlardan Uzunok ve Nadir köprüleri restore edilmiþtir. Kanyon çýkýþýnda bulunan Köprügüzü, Hacýlar mahallesindeki Abidin Paþa Köprüsü, Nadir mahallesindeki Þekeroðlu Köprüleri bilinen köprülerden birkaçýdýr. Rivayet olunur ki ; Yavuz Sultan Selim Mýsýr Seferine giderken Darende ye uðrar. Nadir Mahallesi civarýndaki köprüden geçerken ordu, þimdiki Uluveren mevkinde konaklar. Padiþahýn emir komutasýndaki 36 paþa da bu esnada bir araya gelmiþtir. Bu durum çok nadir bir hadisedir. Bu nedenle üzerenden geçilen köprüye Nadir Köprüsü ve bulunduðu mahalleye Nadir mahallesi adý verilir. O günden sonra köprü ve mahalle bu adla anýlmaya baþlanýr. DARENDE DE EÐÝTÝM Osmanlý Ýmparatorluðu döneminde bölgesinde ilim irfan merkezi konumunda olan Darende, Cumhuriyetin ilk Milli Eðitim Bakaný Mustafa NECATÝ Beyi yetiþtirmiþtir.halen ilçede 7 farklý alanda hizmet veren 9 ortaöðretim kurumu, 44 ilköretim okulu, 5 anaokulunda 6387 öðrenci eðitim görmektedir. Ýlçemizde resmi ve özel olmak üzere 6 erkek 4 kýz öðrenci yurdu bulunmaktadýr. Bu yurtlarýmýz toplam 860 yatak kapasitelidir. Rönesans Eðitim Vakfýnca yaptýrýlan Ýnönü Üniversitesine baðlý Bekir Ilýcak Meslek Yüksek Okulu 2011 yýlýnda, optisyenlik ve gýda teknolojisi olmak üzere 2 bölümle eðitim öðretime baþlamýþtýr. Darende de hayýrseverlerimizin katkýlarýyla yaptýrýlan pekçok eðitim kurumu bulunmaktadýr. Hayýrseverlerin katkýlarýyla eðitim alanýnda hak ettiði yeri alan ilçemize yapýlan okullardan bazýlarý þunlardýr; Ahmet ÇOKYAÞAR Ýlköðretim Okulu Mehmet Emin ILICAK Anadolu Öðretmen Lisesi Hacý Hasan BAÞER Ýlköðretim Okulu Mustafa Ýclal BAÞER Anadolu Lisesi Emine Emir ÞAHBAZ Ýlköðretim Okulu Özel Birgül Eðitim Kurumlarý 18 19

SAÐLIK ÝMKANLARIMIZ Ýlçemizde 200 yatak kapasiteli, 16 uzman, 7 pratisyen hekim, 3 diþ hekimi ve 215 yardýmcý saðlak personeli bulunan, 1500 m2 lik kapalý alana sahip 5 kattan oluþan tam teþekküllü Hulusi Efendi Devlet Hastanesi 2006 yýlýnda hizmete girmiþtir. Hastanemiz her türlü teknik donanýma sahip olup, çevre il ve ilçelere de hizmet vermektedir. Ayrýca ilçemizde 8 aile hekimi, 8 yardýmcý saðlýk personeli 2 çevre saðlýk teknisyni 20 saðlýk evi ile saðlýk hizmetleri sürdürülmektedir. Hastanemiz, Darendeli iþadamlarýmýzýn vermiþ olduðu desteklerle her geçen gün modern týbbý cihazlara kavuþmakta ve böylece daha etkin saðlýk hizmetleri vermektedir. ZENGÝBAR KARAKUCAK GÜREÞ VE KÜLTÜR FESTÝVALÝ Ýlçemizde 58 yýldan beri düzenlenen Zengibar Karakucak Güreþ ve Kültür Festivali ülkemizin önemli spor ve kültür etkinliklerindendir. Festival, toplum içerisindeki birlik ve beraberliði pekiþtirmekte, yakýnda ve uzakta bulunan hemþerileri buluþturmakta, topluma coþku ve heyecan vermektedir. Festival programý içerisinde dünyaca ünlü sünnet uzmanýmýz Kemal ÖZKAN ve ekibinin katýlýmýyla düzenlenen Sünnet Þöleni nde çocuklarýmýz erkekliðe ilk adýmlarýný atmaktadýr. Festival gecelerinde ünlü sanatçýlar, katýlýmcýlara unutulmaz saatler yaþatýrken, devlet yöneticilerimizden önemli isimlerin de katýldýðý Festivalin son gününde; cesaret, güç, mertlik, dürüstlük, çeviklik, beceri gibi özellikleri bünyesinde barýndýran ve Türk karakterine çok uygun bir spor dalý olmasý nedeniyle; atalarýmýzdan günümüze kadar tüm Türk toplumlarýnda sevilmiþ ve önemsenmiþ olan Güreþ müsabakalarý yapýlmaktadýr. Ýlçemizde düzenlenen Zengibar Karakucak Güreþ ve Kültür Festivali yýllarýn birikimiyle geleceðe daha güzel ve baþarýlý etkinliklerle taþýnacaktýr. Festival her yýl Aðustos ayýnda düzenlenmektedir. 20 21

SOMUNCU BABA VE HULUSÝ EFENDÝ KÜLTÜR ETKÝNLÝKLERÝ Ýlçemizde, insanlarý aydýnlýða ulaþtýran maneviyat erenleri arasýnda yer alan 14.yüzyýlýn önderlerinden Hacý Bayram-ý Veli nin hocasý, Somuncu Baba Hazretleri ile onun pak neslinden gelerek, ömrünü, insanlýða hizmete adayan, yüzyýlýmýzda yetiþen mutasavvýf ve divan þairi Es-Seyyid Osman Hulusi ATEÞ Efendiyi tanýmak ve anlamak, onun tasavvufi ve edebi yönünü kavramak amacýyla 1991-1997 yýllarý arasýnda, Somuncu Baba ve Hulusi Efendi Sempozyumlarý 7 defa düzenlenmiþtir. 2001 yýlýndan itibaren, Es-Seyyid Osman Hulusi Efendi Vakfý ve Darende Belediyesi tarafýndan ortaklaþa düzenlenen ve her yýl tertiplenen Somuncu Baba ve Hulusi Efendi Kültür Etkinlikleri edebi ve ebedi þahsiyetleri tanýmak ve tanýtmak açýsýndan önemli kültürel etkinliklerimizdendir. Her yýl haziran ayý içerisinde tertip edilmektedir. YIKILHAN YAYLA ÞENLÝKLERÝ Ýlçemizin Günerli köyüne baðlý Soðuksu mevkiinde düzenlenmekte olan Yýkýlhan Yayla Þenliði, Malatya Ýli Darende Ýlçesi ve Çevre Köyleri Yardýmlaþma ve Dayanýþma Derneði tarafýndan organize edilmektedir. Çok sayýdaki köyün katýlýmýyla, 1800 rakýmlý mevkide gerçekleþen þenliklerde vatandaþlar gönüllerince eðlenmekte ve gurbette bulunan hemþerileriyle hasret gidermektedir. Þenlik köylüler ve gurbet ellerde bulunanlar için tanýþma, kaynaþma ve dayanýþma adýna önemli bir etkinlik halini almýþtýr. 22 23

470 ÞEHÝTLER ANMA ETKÝNLÝKLERÝ Ýlçemize baðlý Günpýnar köyünden olup tarihteki birçok savaþa katýlarak þehit düþmüþ 470 vatan evladý adýna yaptýrýlan anýtta her yýl anma töreni düzenlenmektedir. Her yýlýn aðustos ayý içerisinde yapýlan anma törenine yüzlerce insan iþtirak etmektedir. IRMAKLI KÖYÜ KAVUN ÞENLÝKLERÝ Ýlçemize baðlý Irmaklý köyünde 3 yýldan beri gelenekselleþen kavun þenlikleri yapýlmaktadýr. Þenlikler çerçevesinde yurdun çeþitli yerlerinde bulunan hemþehrilerimiz festival dolayýsýyla bir araya gelmektedir. Festivalde en iyi kavun yarýþmasý ve çeþitli etkinlikler düzenlenmektedir. 24