(Milyar $) 3 216 Ekim- 216 TÜİK dış ticaret verilerine göre ihracat 216 yılı Ekim ayında, 215 yılının aynı ayına göre %3 azalarak 12 milyar 841 milyon dolar gerçekleşirken, ithalat ise %,5 artarak 17 milyar 4 milyon dolar olarak gerçekleşti. 2 15 1 5-5 - 1 Aylara Göre Dış Ticaret - MTEA Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki İhracat İthalat Denge TÜİK 216 Eylül ayında dış ticaret açığı %13,2 artarak 4 milyar 164 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise 215 Ekim ayında %78,3 iken, 216 Ekim ayında %75,5'e düştü Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise ihracat aylık bazda %2,5 arttı, ithalat %1,7 azaldı. Parite Türkiye ağırlıklı olarak hammadde ithal edip tüketim malı ihraç etmektedir. Hammaddelerin ticareti ise başta petrol olmak üzere Dolar üzerinden olup; ihracatın yapıldığı mamul ürünlerin ticareti de en büyük ihracat pazarımızın AB bölgesi olması sebebiyle Euro üzerinden gerçekleşmektedir. Bu doğrultuda Doların Euro karşısında değer kaybetmesi, net dış ticaret rakamlarını pozitif yönden etkilerken bir yandan da maliyetleri azaltarak ihracatı teşvik etmektedir. Aşağıdaki grafikler de göstermektedir ki dış ticaretimizde TL nin rolü sınırlı olup, ihracatta Euro nun, ithalatta ise Dolar ın etkisi ön plana çıkmaktadır. Sayfa 1
Milyon $ Milyon $ Milyar $ 3 216 Dolar/Euro Paritesi -,95,9,85,8,75,7-1 - 2-3 - 4-5 - 6-7 - 8-9 7 6 5 4 3 2 1 Dolar/Euro Paritesi Döviz Türlerine Göre İhracat Investing-TÜİK 12 1 8 6 4 2 Döviz Türlerine Göre İthalat Euro Dolar TL Euro Dolar TL Bu doğrultuda son zamanlarda Dolar/Euro paritesinde gerçekleşen yükseliş trendi dış ticaretimizi desteklemektedir. İtalya da hafta sonu gerçekleşecek olan referandum Euro varlıklarda aşağı yönlü baskıya neden olmayı sürdürüyor. Anketlere göre İtalya nın AB den ayrılma yanlılarının son 4 yılın en yüksek seviyesine çıktığı görülüyor. Dolar varlıkların ABD başkanlık seçimlerinin sonuçlanmasından sonra değer kazanmaya devam etmesine ek olarak şimdi de ABD tarafından gelen büyüme verisinin % 3.2 ile 215 in 2. çeyreğinden beri en yüksek seviyede gelmiş olması USD/EUR paritesinde yukarı yönlü baskı yapıyor. Sayfa 2
Milyar $ 3 216 Açıklanacak olan ABD Tarım Dışı İstihdam verisi parite üzerinde oynaklığa sebep olabilir. Euro bölgesinde ise TÜFE verisini ve M.Draghi nin açıklamaları dalgalanmalara kaynaklık edebilir. Ülkeler Bazında Dış Ticaret Avrupa Birliği nin (AB-28) ihracattaki payı 215 Ekim ayında %47,3 iken, 216 Ekim ayında %48,4 oldu. AB ye yapılan ihracat, 215 yılının aynı ayına göre %,8 azalarak 6 milyar 211 milyon dolar olarak gerçekleşti. En fazla ihracat yapılan ülke Almanya olup, Ekim ayında 1 milyar 38 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla İngiltere (1 milyar 49 milyon dolar), Irak (774 milyon dolar) ve İtalya (739 milyon dolar) takip etti. Ekim Ayı En Fazla İhracat Yapılan İlk 1 Ülke 1,4 1,2 1,,8,6,4,2, Almanya İngiltere Irak İtalya ABD BAE Fransa İran İspanya Hollanda TÜİK İthalatta ilk sırayı Çin aldı. Çin'den yapılan ithalat, 216 yılı Ekim ayında 2 milyar 214 milyon dolar oldu. Bu ülkeyi sırasıyla Almanya (1 milyar 757 milyon dolar), Rusya (1 milyar 24 milyon dolar) ve İtalya (85 milyon dolar) izledi. Sayfa 3
Milyar $ 3 216 2,5 2, 1,5 1,,5, Ekim Ayı En Fazla İthalat Yapılan İlk 1 Ülke Çin Almanya Rusya İtalya Fransa ABD BAE İspanya Güney Kore Hindistan İhracatta (en çok ihracat yapılan ilk 2 ülke arasında) yıllık bazda en fazla artış gerçekleşen ülkeler %18,5 ile BAE, %59,4 ile Bulgaristan ve %57,2 ile İran olurken, en fazla azalış gerçekleşenler -%5,3 ile Rusya, -%17,8 ile Romanya, -%14, ile Suudi Arabistan oldu. İthalatta ise (en çok ithalat yapılan ilk 2 ülke arasında) yıllık bazda en fazla artış gerçekleşen ülkeler %357,7 ile BAE, %165,9 ile İsviçre ve %55,4 ile Malezya olurken, en fazla azalış gerçekleşenler ise, -%2,7 ile Rusya, -%18,6 ile Güney Kore ve -%16,8 ile ABD oldu. TÜİK Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, ISIC Rev.3 sınıflaması içinde yer alan imalat sanayi ürünlerinin Ekim ayında toplam ihracattaki payı %92,9; yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı %3,7, orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise %33,1 oldu. Ekim ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %85,4; yüksek teknoloji ürünlerinin 216 imalat sanayi ürünleri ithalatı içindeki payı %16,1, orta yüksek teknolojili ürünlerin payı ise %43,6 oldu. Sayfa 4
Bin Bin 3 216 Emtia 6 5 4 3 2 1 Ham Petrol: Fiyat ($) - İthalat (Ton) Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas 3 2 5 2 1 5 1 5 Ham Petrol:($)(CL1:COM) Ham Petrol: İthalat(Ton) TÜİK-Bloomberg Ham petrol fiyatı Kasım boyunca 45 Dolar seviyelerinde gidişatını sürdürdü. Ham petrol ithalatı Ekim de 2 milyon tonun üzerine çıktı ve 2 milyon 166 bin oldu. Kasım ın son haftalarında 3 Kasım da Viyana toplantısında OPEC üyelerinden üretim kısıntısı konusunda karışık haberler gelmeye devam ediyor. Bir kısım yetkililer Viyana da görüşmeleri sürdürürken Başkanların Moskova da toplantısı vardı. Toplantı öncesinde yapılan görüşmelerde Rusya nın üretim kısıntısına soğuk yaklaşması, OPEC üreticisi olmayan ülkeler ile görüşmelerin de ertelenmesine neden oldu. Bu durum dolayısıyla üretim kesintisi kararı alınması zorlaştığı görülüyor, bunun da fiyatlara yansıması olumsuz oldu. Tüm bunlara rağmen nihayetinde bir arar çözüm ve uzlaşma çıkacak gibi görünüyor toplantıdan. 15 Altın: Fiyat (Ons/$) - Net İhracat ($) 15 1 5-5 Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas 1 5 Altın: Net İhracat Altın: Fiyat(Ons/$)(GC1:COM) TUİK - Bloomberg Sayfa 5
Bin Bin 3 216 Ekim ayında altın net ihracatı 29 bin Dolar açık verdi. Altının ons fiyatı ise uluslarası piyasalarda Kasım sonu itibariyle 1 191 Dolar Kasım sonunda ABD de beklentilerin üzerinde açıklanan veri akışı sonrası doların dünya genelinde değer kazanması sonra altında görülen satış baskısı 118 seviyesi etrafında dengelendi. Tepki alımları sonrası altında 119 seviyesi önemli olmaya devam ediyor. Ancak ABD de açıklanacak olan yoğun veri akışı altın cephesinde oynaklık yaratabilir Aralık ta. Gündem ve Etkileri Net İhracat: Rusya - İran Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki 4 3-5 -1-15 2 1-1 -2 Rusya İran TÜİK Petrol fiyatındaki artış yerini geçici bir azalışa bırakarak cari açığı biraz rahatlatmış olsa da bunun kalıcı olacağını düşünmek iyimserlik olabilir. Dolayısıyla Türkiye için açığın finansmanı riski Dolar ın da yükselmesi ile birlikte giderek artıyor. Öyle ki Dolar daki düşüşler artık sakinlemeye sebep olmak yerine yabancı yatırımcının düşüşü fırsat bilip Lira dan tamamen çıkması ile sonlanıyor ve Dolar kaldığı yerden yükselişine devam ediyor. Rusya ile ilişkilerde krizin aşılmasından sonra istenen ilerleme sağlanamadı. Son dönem Suriye krizine ve Esad a dair yapılan açıklamalar ile birlikte de her ne kadar ilişkileri bir yandan geliştirmek yönünde çabalar harcansa da temel görüş ayrılıklarının sürdüğünü görmek mümkün. Bu da özellikle Rusya tarafında Türkiye ye olan güvenin tesis olmasına engel olmaya devam ediyor ve edecek. Sayfa 6
3 216 Küresel Görünüm Avrupa Birliği Avrupa Birliği Eylül ayında 176,7 milyar Euro düzeyinde ihracat gerçekleştirdi. Böylece geçen sene aynı ayda 173,2 milyar olan ihracat %2 artmış oldu. İthalat ise yıllık bazda %2 oranında azalışla 154 milyar Euro dan 15,2 milyar Euro ya indi. Geçen yıl aynı dönemde 19,2 milyar Euro olan dış ticaret açığı Eylül 216 da 26,5 milyar Euro oldu. 15 1 5 AB İhracat (Milyar EURO) -5 Eki Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl İhracat Eurostat Çin Ekim 216 da Çin de ihracat Eylül deki %1, luk düşüşten sonra yıllık bazda %7,3 azalarak 178,18 milyar Dolar olarak gerçekleşmiş oldu. Ulaşılan bu rakam ise 6 ayın en düşük rakamı olurken, ilk 1 ayda ihracat toplamda %7,7 düşmüş oldu. İthalat ise Eylül deki %1,9 luk düşüşün ardından yıllık bazda %1,4 azalarak 129,12 milyar düzeyinde gerçekleşti. Bu rakam 8 ayın en düşüğü olurken ilk 1 ayda ithalat %7,6 düşmüş oldu. Toplam dış ticaret fazlası geçen sene 61,26 milyar Dolar iken bu sene %49,6 milyar Dolar olarak gerçekleşti. Sayfa 7
3 216 25 2 15 1 5 Çin İhracat (HML USD) Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki İhracat Trading Economics Amerika Birleşik Devletleri Eylül de ABD de ihracat aylık bazda %,6 artarak 189,19 milyar Dolar a yükselerek Temmuz 215 ten beri en yüksek rakam oldu. İthalat ise aylık bazda %1,3 azalışla 225,6 milyar Dolar olarak Mayıs tan beri en düşük düzeye ulaştı. Böylece dış ticaret açığı Şubat 215 ten beri en düşük düzeye ulaşarak %9,9 azalışla 36,44 milyar Dolar oldu. 2 ABD İhracat (Milyon USD) 1-1 Eki Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl İhracat Trading Economics Birleşik Krallık Toplam ihracat Eylül de ayında bir önceki aya göre %,4 düştü ve 45,4 milyar Pound Oldu. İthalat Ağustos a göre %2,5 arttı ve 5,6 milyar Pound oldu. Dış ticaret açığı ise bir önceki aya göre 1,4 milyar Pound artarak 5,2 milyar Pound oldu. Sayfa 8
Milyar 3 216 5 Birleşik Krallık İhracat (Milyar Pound) 3 1-1 Eki Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl İhracat Trading Economics Almanya Eylül ayı ihracatı bir önceki yıl aynı dönemine göre %,9 artarak 16,4 milyar Euro olarak gerçekleşti. İthalat ise %1,4 düştü aya göre 82 Milyar Euro oldu. Dış ticaret dengesine baktığımızda ise Eylül de 24,4 Milyar Euro fazla verdi Almanya. 12 Almanya İhracat (Milyar Euro) 1 8 6 4 2 Eki Kas Ara Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl İhracat Trading Economics Sayfa 9