BEDELLİ ASKERLİK ARAŞTIRMASI Nisan 2014 1
İçerik Giriş Yönetici Özet Bulgular Demografik Dağılım Askerlik Yapıp Yapmama Durumu 2011 Bedelli Yasasından Faydalanma Durumu Bedelli Askerlik Neden Çıkmalıdır Bedelli ile Normal Askerlik Arasındaki Farklar Değerlendirmesi Bedelli Askerlik Yaş ve Ücret Değerlendirmesi Bedelli Askerlik Hakkında İfadelere Katılım Derecelendirmesi Siyasi Tercih Değerlendirmeleri Sonuç 2
Giriş 3
Araştırmanın Kapsamı Bu araştırma, kişilerin bedelli askerliğe bakışını değerlendirmek ve bilgi toplamak amacıyla 18-23 Mart 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada toplam 4.652 kişi ile online veri toplama yöntemi kullanılarak görüşülmüştür. 4
Araştırmanın Kapsamı Araştırmanın geniş bir katılım ile gerçekleştirilmesi adına ulusal haber siteleri ve sosyal medya üzerinden kamuoyu bilgilendirilmiştir. Haber Sitelerinde Yer Alan Haber Metni Bedelli askerlik bekleyen yaklaşık 700 bin kişi müjdeli haber bekliyor. Milli Savunma Bakanı İsmet Yılmaz'ın "Yerel seçimler sonrası bir torba yasa daha getireceğiz, o yasaya kadar Genelkurmay Başkanlığı'nın görüşünü alırız" demesi beklentileri iyice artırdı. 2011'de çıkan bedelli askerlikte yaşın ve ücretin çok yüksek olmasıyla mağdur olduklarını belirten bedelli bekleyenler, kapsamlı bir anket çalışması başlattı. 5
Yönetici Özet 6
Bedelli Askerlik Yasasını bekleyenlerin büyük bir çoğunluğunun (% 78) doğum yıllarının 1983 1987 arasında olduğu gözlemlenmiştir. Görüşülen kişiler arasında % 21 ile 1984 yılında doğanlar ilk sırada ve % 17,9 ile 1983 yılında doğanlar ikinci sırada yer almaktadır. Görüşülen kişilerin aylık gelir ortalaması 2.840 TL olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcılar en yoğun olarak (% 33), 2.000 TL ile 3.500 TL arasında bir gelire sahip olduğunu belirtmiştir. Görüşülen kişilerin büyük bir bölümü (% 71,7) Lisans, Yüksek Lisans veya Doktora Mezunu olduklarını belirtmiştir. 7
Katılımcıların % 98,4 ü Askerlik Görevini yerine getirememiştir. Katılımcıların Askerlik görevini yerine getirememiş olmalarının en önemli sebebi olarak % 37,3 ile Eğitim ve Kariyer ilk sırada gelmekte, daha sonra ise % 24,1 ile Evli ve Çocuk Sahibi olmaları gelmektedir. Görüşülen kişilerin % 98,7 si 2011 yılında çıkan bedelli askerlik yasasından yararlanamamıştır. 2011 yılında çıkan yasadan yararlanamayanlar, % 90,2 ile 30 yaşını doldurmadıkları için başvuru yapamadıklarını belirtmişlerdir. Bedelli Askerlik Neden Çıkmalıdır sorusuna katılımcıların % 42,5 lik bölümü Aileme Bakıyorum ve % 16,3 lük bir bölümü de İşimi, İşyerimi kaybetmek istemiyorum cevaplarını vermişlerdir. Katılımcıların Bedelli Askerlik beklentisinde genel olarak Gelecek Kaygısı ön plana çıkmaktadır. 8
Katılımcıların % 17 si Normal Askerlik ve Bedelli Askerliğinin her ikisinin de Devlete Hizmet Olduğunu düşünüyor. Katılımcıların % 16,8 i Normal askerliğin iş gücü kaybı, bedelli askerliğin ise devlete maddi kazanç olduğunu belirtmişlerdir. Ankete Katılanların tamamına yakını % 99,2 si Bedelli Askerlik Yasası çıkmalı mıdır? sorusuna EVET cevabını vermiştir. Katılımcılar kendileri haricinde, çevrelerinde Bedelli Askerlik Yasasını bekleyen ortalama 11 kişi olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların büyük bir bölümü Arkadaşları ve Sosyal Çevrelerinden kişilerin Bedelli Askerlik beklediğini belirtmişlerdir. 9
Katılımcıların % 74,6 sı Bedelli Askerlik Yasasının 25 Yaş ve 15 Bin TL ile çıkmasını talep etmektedir. Katılımcıların % 41,7 si 27 Yaş ve 20 Bin TL olması durumunda Bedelli Askerlik yasasından yararlanabileceğini belirtmiştir. Bunun yanı sıra % 27,5 lik bir bölüm ise Ücret Önemli Değil ifadesini kullanmıştır. Ankete Katılanların % 66,2 lik büyük bir bölümü 2014 Yerel Seçimlerinde AK Parti ye oy vereceklerini belirtmişlerdir. Siyasi Tercihlerde etkili olan sebepler incelendiğinde ise, Bedelli Askerlik Yasasını AK Parti nin çıkarabileceğine olan inanç, oy dağılımda etkili olmuştur. Katılımcıların % 46,8 i 2014 Yerel Seçimlerinde Oy Kullanmayacağını belirtmiştir. GBT ve Yakalanma Korkusu % 91,5 ile Oy Kullanmamada etkili olan unsurlar olarak ön plana çıkmıştır. 10
Bulgular 11
Demografik Dağılım Görüşülen kişilerin 18 yaş üstü ortalama hane halkı sayısı 3 dür. Görüşülen kişiler arasında % 21 ile 1984 doğumlular ilk sırada yer almaktadır. 1982 2,0 % Yaş Dağılımı 1989 3,8 1988 8,4 1987 10,6 1986 12,9 1985 15,6 1983 1984 17,9 21,0 12 N: 4652 (Tüm görüşülenler)
Demografik Dağılım Görüşülen kişilerin aylık gelir ortalaması 2.840 TL olduğu gözlemlenmiştir. Ankete katılanların yarıdan fazlası (%56,5) Üniversite Mezunudur. Aylık Gelir Eğitim Durumu % 5001+ 12,3 % Doktora 2,7 3501-5000 2001-3500 14,0 33,1 Yüksek Lisans 12,5 1501-2000 20,3 Üniversite 56,5 1001-1500 10,5 Lise 26,3 846-1000 1-845 4,2 2,5 Ortaokul 1,5 Gelirim yok 3,1 Ortalama Aylık Gelir: 2.840 TL İlkokul 0,6 13 N: 4652 (Tüm görüşülenler)
Askerlik Görevi Durumu Katılımcıların %98,4 ü askerlik görevini yerine getirmemiştir. Askere gitmemenin en önemli nedenleri ise Eğitim, kariyer çalışmaları ve bir yuva sahibi olmalarıdır. Nedenler % 0,5 0,1 1,0 Askere Gitmeme Nedenleri % Eğitim ve kariyer çalışmalarımdan dolayı Evliyim ve çocuk sahibi olduğum için 24,1 37,3 98,4 İş yeri sahibiyim bırakamıyorum 18,3 Evet Hayır Anne ve babama bakmakla yükümlü olduğum için 16,3 Bedelli Cevap Yok İnanç ve görüşlerimden dolayı 1,4 14 N: 4652 (Tüm görüşülenler) %1 in üzerindeki cevaplar belirtilmiştir.
2011 Bedelli Askerlik Yasasından Faydalanma Durumu Katılımcıların %98,7 si 2011 yılında Bedelli Askerlik yasasından faydalanmamıştır. Faydalanmamanın en yoğun nedeni ise 30 yaş sınırıdır. Nedenler % 0,8 0,5 2011 Bedelli Askerlikten Yararlanmama Nedenleri % 30 yaşını doldurmadığımdan 90,2 98,7 30 yaşını doldurdum ama fiyat yüksekti 6,5 Cevap yok 2,3 Evet, başvurdum ve yararlandım Hayır, yararlanamadım Cevap yok Sadece ilk taksidini yatırabildim 0,9 15 N: 4615 (Cevap Verenler)
Nedenler Bedelli Askerlik Neden Çıkmalıdır? Aileme bakıyorum, sorumluluklarım var alternatifim yok 42,5 % İşimi, işyerimi kaybetmek istemiyorum Acil ihtiyaç 16,3 14,7 Ülkemiz için mutlaka gereklidir Profesyonel askerlik olmalı Eğitimime ara vermek istemiyorum Bakaya yığılması var çıkmalı Düzenimi kurmamda büyük engel Yaştan dolayı çıkmalı Diğer 6,7 6,2 3,2 3,0 2,0 1,1 4,4 16 N: 4591 (Cevap Verenler) %1 in üzerindeki cevaplar belirtilmiştir.
Bedelli Askerlik ile Normal Askerlik Arasındaki Farklar Farklar Normal askerlik fiziki hizmettir, bedelli ise maddi 17,0 % Normal askerlik iş gücü kaybıdır, bedelli ise devlete 16,8 Sorumluluklarım var, ailemi ve işimi bırakamıyorum Normal askerik zaman kaybıdır 8,7 9,7 Farkı, ödenen para ve kazanılan süre 7,5 Süre farkı Bedelli, ihtiyaç ve haktır Profesyonel orduya gecilmeli 4,7 4,3 5,4 Ücret 3,1 İş,eğitim ve kariyer Bedelli askerlik çıkarsa kurulan düzen bozulmaz 1,9 1,5 Yorum yok Diğer 6,4 12,9 17 N: 4652 (Tüm görüşülenler) %1 in üzerindeki cevaplar belirtilmiştir.
Bedelli Askerliğin Çıkması Konusundaki Tercih Katılımcılara «Bedelli askerlik yasası çıksın mı?» sorusu sorulmuş ve %99,2 si «Evet, çıksın» şeklinde belirtmiştir. 0,8 % 99,2 Evet Hayır 18 N: 4652 (Tüm görüşülenler)
Bedelli Askerliği Bekleyenler Katılımcılara «Çevrenizde bedelli askerlik bekleyen kaç kişi vardır?» diye sorulmuş ve alınan cevaplara göre katılımcı başına, çevrelerindeki ortalama 11 kişinin daha bedelli askerliği beklediği görülmüştür. Bu kişilerin kimler olduğu sorulduğunda ise aşağıdaki gibi bir dağılım gözlenmiştir; Arkadaşlarım 83,4 Sosyal çevrem 45,4 Yakın akrabalarım 38,0 Abim-Kardeşim Eşim Çocuğum 12,3 4,1 2,1 19 N: 3025 (Çok Seçenekli Cevap)
Bedelli Askerliğin Yaş Sınırı ve Ücret Beklenti Aralığı Katılımcıların bedelli askerlikle ilgili yaş sınırı ve ücret beklentisi sorgulanmış ve %74,6 sı 25 yaş & 15 bin TL aralığını seçmiştir. Yine katılımcılar arasında 27 yaş & 20 bin TL ve Ücret Önemli Değil diyenlerin oranlarının yüksek olması da bir diğer dikkat çeken husustur. 25 Yaş 15 bin TL 74,6 27 Yaş 20 Bin TL 41,7 28 Yaş 25 Bin TL Ücret önemli değil yeter ki çıksın 29,9 27,5 30 Yaş 30 Bin TL 21,0 20 N: 4652 Tüm Katılımcılar (Çok Seçenekli Cevap)
Şuan Yapılan İşin Normal Askerlik Sonrasında Devam Ettirebilme Durumu Katılımcılara «Şuan Yapmakta Olduğunuz İşinizi Normal Askerlik Sonrası Devam Ettirebilecek Misiniz?» sorusu sorulmuş ve %62,7 si «Hayır» şeklinde belirtmiştir. Nedenler % Askerden döndüğümde aynı düzeni bulamam 82,5 % 36,9 62,7 İşini Devam Ettirememe Nedenleri İşyeri/şirket sahibiyim ve askere gidersem tüm düzen bozulacak Özel sektörde çalışıyorum ve döndüğümde aynı pozisyonda çalışamam 5,1 3,2 0,4 Eğitimim sekteye uğrayacak 1,2 Evet Hayır Cevap yok Sözleşmeliyim, işimi kaybederim 0,9 21 N: 4635 (Cevap Verenler)
Bedelli Askerlikle İlgili İfadelere Katılım Derecesi Katılıyorum Katılmıyorum Kararsızım Bedelli askerlik bir sosyal sorundur Bedelli askerlik bir haktır Bedelli askerlik yapmak kişiye ait bir karar olmalıdır Bedelli askerlik tüm gençlerin sorunudur Bedelli askerlik ülke ekonomisine katkı sağlar 88,7 91,4 92,8 84,9 97,9 5,3 6,0 6,4 2,2 5,1 2,2 9,2 5,9 1,1 1,0 Yeni bir askeri düzenlemeye ihtiyaç vardır 96,4 2,9 0,8 22 N: 4652 Tüm Katılımcılar (Çok Seçenekli Cevap)
Siyasi Tercih Bölümü Bedelli Askerlik ile Siyasi Tercihler Arasındaki İlişki 23
2014 Yerel Seçimlerinde Oy Kullanımına GBT ile Aramanın Etkisi Katılımcılara «2014 Yerel Seçimlerinde Oy Kullanmanıza GBT ile aranma etki edecek mi?» sorusu sorulmuş ve %63, 7 si «Evet, edecek» cevabını vermiştir. % 36,3 63,7 Evet Hayır 24 N: 4652 (Tüm görüşülenler)
2014 Yerel Seçimlerinde Oy Kullanım Durumu %1 in üzerindeki cevaplar belirtilmiştir. Katılımcıların %53 ü 2014 de yerel seçimlerde oy kullanabileceğini belirtirken, %46,8 i de kullanmayacağını belirtmiştir. Oy kullanmama nedenlerinin başında ise GBT/Asker Kaçağı/Yoklama ve Yakalanma korkusu gelmektedir. Nedenler % GBT/Asker kaçağı durumundan dolayı hayır/yakalanma korkusu 91,5 % Oy Kullanmama Nedenleri Yurtdışında ikamet ettiğim/çalıştığım için Başka bir şehirde okuduğum/çalıştığım için 2,4 1,3 46,8 53,2 Tepki için 1,1 Belirtmek istemiyorum 1,0 Evet Hayır Hiçbir partiye güvenmiyorum/oy verecek 1,0 Kararsızım, henüz belli değil 0,7 25 N: 4652 (Tüm görüşülenler) Diğer 1,0
Bir Önceki Genel Seçimde Oy Verilen Parti 2014 Yerel Seçimlerinde Oy Kullanmayacak Olanların Dağılımı 60,2 14,3 14,2 5,5 1,5 4,3 % AK Parti CHP Kullanmadım MHP BDP Cevap yok 26 N: 1689 (2014 Yerel seçimlerinde oy kullanmayacağını belirtenler)
2014 Yerel Seçimde Oy Verilecek Parti 66,2 14,8 6,6 5,2 2,6 1,8 1,3 0,7 % AK Parti CHP Boş oy kullanacağım MHP Kararsızım BDP Bedelli askerliği kim çıkarırsa o partiye oy vereceğim SP 27 N: 2454 (Yerel seçimde oy kullanacağını belirtenler)
Sonuç 28
Sonuç 2014 Yerel Seçimlerinde Oy Verilecek Parti seçiminde, Bedelli Askerlik Yasası ile ilgili beklentilerin, katılımcıların siyasi tercihlerinde etkili olduğu görülmüştür. Yerel Seçimler öncesinde Hükümet Yetkililerince Bedelli Askerlik Yasası hakkında yapılan olumlu beyanatların AK Parti oylarına (% 66) olumlu yönde katkı sağladığı görülmektedir. Yine açık uçlu sorulardan elde edilen verilere göre, Bedelli Askerlik yasasının AK Parti hükümetince çıkarılabileceği yönündeki beklenti, AK Partinin Yerel Seçimlerde oyunu arttıracağı yönünde yorumlanmaktadır. 29
Sonuç 2014 Yerel Seçimlerinde oy kullanmayacağını belirten % 46,8 lik kesimin, bir önceki genel seçimlerde büyük oranda (%60,2) AK Partiye oy verdiği görülmektedir. Bedelli Askerlik Yasasını bekleyenlerin büyük bir çoğunluğunun (% 78) doğum yıllarının 1983 1987 arasında olduğu gözlemlenmiştir. Bedelli Askerlikte 25 Yaş ve 15 Bin TL bu yasayı bekleyen çok büyük bir kesimin beklentisini karşılayacağı gözlenmektedir. 27 Yaş ve 20 Bin TL nin ise ikinci sırada yer almış olup, bu yasayı bekleyenlerin yaş ortalaması dikkate alındığında ikinci bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır. 30
31
Misyon Misyonumuz, mükemmelliğin belirleyicisi olarak, etik kurallara ve bilimsel yöntemlere önem vererek, tarafsız bir gözle çözüm ortağı anlayışında geleceği birlikte dizayn etmektir. Vizyon Vizyonumuz, yeni uygulamalara öncülük ederek talep yaratan, başarısını uluslararası alana da taşıyan, aktif olduğu çalışma alanlarını geliştirebilmeyi ve yönlendirebilmeyi hedefleyen, paydaşları ile ilişkilerinde birbirini destekleyen, tamamlayan ve sinerji yaratan bir şirket olmak. Değerlerimiz Şeffaf bir ekibiz Açık iletişime inanırız Tecrübe paylaşırız Fedakarlığa önem veririz Çevik bir takımız Fark yaratırız İnsana değer veririz 32
AGS GLOBAL Araştırma & Danışmanlık Şirketi Adres : Bağdat Caddesi Site Varol No: 42 D: 38 Kızıltoprak Kadıköy İstanbul Tel : (0216) 450 40 80 Faks : (0216) 345 93 06 E-mail : info@agsdanismanlik.com Web : www.agsdanismanlik.com 33
TEŞEKKÜRLER 34