ÖRNEKLER KAVRAMSALLAŞTIRMA İŞLEMSELLEŞTİRME (eylemselleştirme)
Örnek 1 Toplumsal rehabilitasyon Cezaevinde bir meslek (iş becerisi) öğrenen bir mahkumun salıverildikten sonra yeniden suç işleme olasılığı daha düşüktür.
Cezaevinde bir meslek, bir iş becerisi öğrenen bir mahkumun salıverildikten sonra suç işleme olasılığı daha düşüktür. BAĞIMLI DEĞİŞKEN (Y): Yeniden suç işleme olasılığı. BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN (X): Cezaevinde meslek öğrenme durumu BAĞIMSIZ DEĞİŞKENİ NASIL TANIMLAMALI? (Kavramsallaştırma) BAĞIMSIZ DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? (İşlemselleştirme). Sınıflandırma Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Sıralama Bir skala üzerinde derecelendirme Mutlak/reel miktar
Cezaevinde bir meslek, bir iş becerisi öğrenen bir mahkumun salıverildikten sonra suç işleme olasılığı daha düşüktür. BAĞIMLI DEĞİŞKEN (Y): Yeniden suç işleme olasılığı. BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN (X): Cezaevinde meslek öğrenme durumu BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NASIL TANIMLAMALI? (Kavramsallaştırma) BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? (İşlemselleştirme) Sınıflandırma. Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Sıralama Bir skala üzerinde derecelendirme Mutlak/reel miktar
H 0 : Bir mahkumun cezaevinde meslek (iş becerisi) öğrenmesiyle salıverildikten sonra yeniden suş işlemesi olasılığı arasında bir bağlantı yoktur. Ha : Bir mahkumun cezaevinde meslek (iş becerisi) öğrenmesi salıverildikten sonra yeniden suç işlemesi olasılığını azaltır. KAVRAMSALLAŞTIRMA (Aşağıdaki soruları yanıtlamak için tanımlamalar ve sınıflamalar yapmak) 1. Meslek nedir? İş becerisi nedir? 2. Meslekler arasında bu hipotez açısından fark var mıdır? 3. İş becerisinin düzeyi bu hipotez açısından önemli midir? 4. Yeniden suç işlemek ne demek? (a) Aynı suçun yeniden işlenmesi; (b) Herhangi bir suçun yeniden işlenmesi 5. Suç türleri arasında bu hipotez açısından fark var mıdır?
H 0 : Bir mahkumun cezaevinde meslek (iş becerisi) öğrenmesiyle salıverildikten sonra yeniden suş işlemesi olasılığı arasında bir bağlantı yoktur. Ha : Bir mahkumun cezaevinde meslek (iş becerisi) öğrenmesi salıverildikten sonra yeniden suç işlemesi olasılığını azaltır. VARSAYIMLAR 1. Yasalardaki suç türleri derecelendirmesi (kabahat-suç-sğır suç) gerçekçidir. 2. Mahkemelerin verdiği cezalar adildir ve işlenen suçun ağırlığına uygundur. 3. Kabahatler, kişilerin toplumsal çevre koşullarının ve yaşam biçiminin zorlamasıyla ortaya çıkabilir. 4. Cezaevindeki meslek eğitimi sonunda verilen sertifikalar MEB tarafından onaylanır. 5. Cezaevindeki meslek eğitimi piyasanın beklentilerine uygun niteliktedir; sertifikalar ilgili sektörler tarafından kabul edilir. 6. Yetkili kurumlar, meslek öğrenmiş her mahkuma salıverildikten sonra bir hafta içinde mutlaka bir istihdam olanağı sağlar. 7. Gözetim memurları görevlerini dürüstçe ve eksiksiz yaparlar. 8. Kişilerin salıverildikten sonra eski suç çevreleriyle (suç ortağı, çete) ilişki kurup kurmadıkları gözetim memurları tarafından denetlenir. Bu tür ilişkiler kuranların suç işleme olasılığı her koşulda daha yüksektir. 9. Cezaevindeki meslek eğitimini tamamlamış kişiler, salıverildikten sonra uyuşturucu madde kullanmaz, silah bulundurmaz. Durum gözetim memurları tarafından denetlenir.
BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN (X): Cezaevinde meslek öğrenme durumu BAĞIMSIZ DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? Sınıflandırma (öğrenme) M.Öğrenen / M. Öğrenmeyen ADÇI Sınıflandırma (iş türü) Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Mavi yakalı / Beyaz Yakalı E H H Sıralama (beceri düzeyi) Hiç / az / orta / iyi / çok iyi SIRALAMA Sıralama (işteki konum-meslek) kalfa/ usta/ usta eğitmen Büro elemanı/ yönetici SIRALAMA Bir skala üzerinde derecelendirme (0 100) veya (F A) Mutlak/reel miktar
BAĞIMLI DEĞİŞKEN (Y): Yeniden suç işleme olasılığı. BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? Sınıflandırma (yeniden suç işleme) suç işleyen / suç işlemeyen ADÇI Sınıflandırma (suç türü) Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Sıralama (suç düzeyi- görevli mahkeme türü) Sıralama (işteki konum-meslek) Bir skala üzerinde derecelendirme Kabahat / adi suç / örgütlü suç / siyasal suç E Suç türü için H; ceza süresi için E Suç türü için H; ceza süresi için E Hukuk Mahk. Ceza Mahk. [Kalfa/ usta/ usta eğitmen] [Büro elemanı/ yönetici] ORANSAL SIRALAMA SIRALAMA ARALIK Mutlak/reel miktar Ceza miktarı (yıl sayısı) ORANSAL
HANGİ TEST? AYRIM TEKNİĞİ: Yeniden suç işlememek için meslek öğrenmek gerekli (zorunlu) bir etmen mi? UYGUNLUK TEKNİĞİ I: Cezaevindeyken meslek öğrenen kişiler salıverilince suç işlemiyor mu? UYGUNLUK TEKNİĞİ II: Salıverildikten sonra suç işleyenler cezaevinde meslek öğrenmemiş olanlar mı? UYGUNLUK TEKNİĞİ II: Cezaevindeyken meslek öğrenen ve salıverildikten sonra suç işlemeyen kişilerin cezaevi dışındaki yaşam koşulları aynı mı?
Örnek - 2 KENTSEL AYRIŞMA Kentsel konut alanlarında ayrışma neden olur? What causes urban residential segregation (Schelling 1978)?
Kentsel konut alanlarında ayrışma neden olur? What causes urban residential segregation (Schelling 1978)? ABD kentlerinde 19.yy dan 1960 lara kadar konut alanları etnik kökene göre ayrışıyordu. Bu eğilimin izleri bugün de görülebilir. Berlin de 1960 lardan bu yana Türkler kentin merkezindeki bir bölge olan Kreuzberg de yoğunlaşmıştır. (Araştırma sonucu gözlem) Avrupa kentlerinde 1960 lardan beri, Batı Avrupa dışından gelen göçmenler ile kentin yerlilerinin farklı konut alanlarında yoğunlaştığı görülmektedir. (Araştırma sonucu gözlem) H :...(X)... kentsel konut alanlarında ayrışmaya (Y) neden olur.
H :...(X)... kentsel konut alanlarında ayrışmaya (Y) neden olur. BAĞIMLI DEĞİŞKEN: Konut alanının sosyo-kültürel yapısı. (Konut alanlarının etnik köken, ırk ya da inanç açısından homojen bölgelere ayrılması). BAĞIMSIZ DEĞİŞKENLER: Ayrışma etmenleri: (1) Yasalar: 19.yy ABD de, kentlilerin bir kesiminin kentin belirli bölgelerinden dışlanması. (2) Toprak arzı politikası: Liberal-kapitalist politika konut/arazi fiyatlarını tümüyle piyasa dinamiklerine terkediyor. Ayrışma güçlüler ve yoksullar biçiminde oluyor. (3) Konut arzı politikası: Belirli bölgelerde yalnızca belirli konut tiplerine izin verilerek ayrışma yaratılıyor. (4) Kamusal alan politikası (5) Kentsel toplumsal hizmet politikası: Eğitim, sağlık, dinlence birimlerinin türlerine göre dağılımı.
BAĞIMLI DEĞİŞKEN = Konut alanının sosyo-kültürel yapısı BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NASIL TANIMLAMALI? (Kavramsallaştırma) BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? (İşlemselleştirme) Sınıflandırma Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Sıralama Bir skala üzerinde derecelendirme Mutlak/reel miktar
BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN(LER): Yasalar; toprak arzı politikası; konut arzı politikası; kamusal alan politikası; kentsel toplumsal hizmet politikası... BAĞIMSIZ DEĞİŞKENİ NASIL TANIMLAMALI? (Kavramsallaştırma) BAĞIMSIZ DEĞİŞKENİ NASIL ÖLÇEBİLİRİZ? (İşlemselleştirme) Sınıflandırma. Frekans dağılımı Ortalama Standart sapma Sıralama Bir skala üzerinde derecelendirme Mutlak/reel miktar