ANALİTİK KİMYA SORU 1 a) Kçç ve H 2 S için verilecek Ka 1 ve Ka 2 denge ifadelerini kullanarak MS için çözünürlük ifadesini çıkarınız ve metal sülfürün çözünürlüğünün hidronyum iyonunun karesi ile arttığını gösteriniz. b) Metal iyon derişimleri 0.010 M olacak şekilde hazırlanmış bir çözeltideki Fe 2+ ve Cd 2+ yı, çözeltiyi H 2 S ile doygun hale getirerek kantitatif olarak ( 10-6 M ) ayırmak için gerekli ph aralığı ne olmalıdır? c ) Bu çözelti 0.10 M asetik asit ve 0.010 M sodyum asetat içeren asetat tamponu ile tamponlanmış ise, bu ph da ikinci çökecek iyonun % kaçı birinci iyonla birlikte çöker? Kçç (CdS) = 1x 10-27 Kçç (FeS) = 8 x 10-19 H 2 S için Ka 1 = 9.6 x 10-8 Ka 2 = 1.3 x 10-14 Ka (HAc) = 1.75 x 10-5 1
ANALİTİK KİMYA SORU 2 a) Bileşiminde yalnızca NaCl, KBr ve toz şeker olduğu bilinen bir karışımdan 0,500 g tartılarak suda çözülüyor ve saf su ile çözelti 500,0 ml ye tamamlanıyor. Bu çözeltiden alınan 10,00 ml hacminde bir çözeltide uygun seçici elektrotlar yardımıyla 1,711 x 10-2 M Na + ve 1,681 x 10-2 M K + olduğu saptanıyor. Katı karışımda NaCl, KBr ve toz şekerin (ağırlık/ağırlık) yüzdelerini bulunuz. Na: 22,99 K: 39,10 Cl: 35,45 Br: 79,90 b) Aşağıdaki işlemleri tamamlayınız, sonucu ve varsa belirsizlik değerini (standart sapma) doğru anlamlı rakamlarla yazınız. a) [(98 ± 4) (1.234 ± 0.066)] / (119 ± 6) b) 10 237,32 c) Aşağıdaki durumlar için spektrofotometrik titrasyon grafiğinin beklenen şeklini veriniz; eksenleri tanımlayınız ve eşdeğer noktasını gösteriniz. Deney Seçilen dalga boyunda molar absorpsiyon katsayısı, cm -1 mol -1 L S (Örnekte titre edilen analit) T (Titrant) P (Titrasyon ürünü) A 2000 3000 0 B 0 500 2500 C 4000 500 0 2
FİZİKOKİMYA SORU 1 1. Hacmi 24,4 L olan boş bir kapta 6,8 gr NH 3 (g) ve 16,0 gr O 2 (g) 298 K de karıştırılmaktadır. Tepkime sonunda N 2 (g) ve H 2 O (s) aşağıda verilen (eşitlenmemiş) tepkimeye göre oluşmaktadır. NH 3 (g) + O 2 (g) N 2 (g) + H 2 O (s) a) Sistem çevreden izole edilirse, tepkime sonundaki ısı, iç enerji değişimi, entalpi değişimi, entropi değişimi ve serbest Gibb s enerji değişimi nedir? b) 398 K deki serbest Gibb s enerji değişimini hesaplayınız ΔH O ol kj/mol S O ol (J/K.mol) C p J/(K.mol) NH 3 (g) -46,11 193 35,06 O 2 (g 0 205 29,355 N 2 (g) 0 191,5 29,125 H 2 O (s) -285,830 69,9 75,291 3
FİZİKOKİMYA SORU 2 1) İyot un kaynama noktası 183 C ve 116,5 C deki buhar basıncı 100,0 mmhg dır. İyot için ΔH erime =15,65 kj/mol ve I 2 (k) için 38,7 C de buhar basıncı 1,0 mmhg olduğuna göre üçlü noktada sıcaklık ve basıncı hesaplayınız. 2) 2N 2 O 5 (g) 4NO 2 (g) + O 2 (g) tepkimesi için aşağıdaki veriler 328 K de elde edilmiştir. Süre (dak) 0 5 10 15 20 30 P(kPa) 27,3 43,7 53,6 59,4 63,0 66,3 a) Tepkimenin 1. dereceden olduğunu grafiksel yöntemle gösteriniz ve hız sabitinin değerini bulunuz. b) Tepkimenin aktivasyon enerjisi 23,0kJ/mol olduğuna göre 358 K de 10 dakika sonra toplam basıncı hesaplayınız. 3) Başlangıçda ph sı 7,0 olan 200 ml CuSO 4 çözeltisinden 30 dakika 4,0 A akım geçirilmektedir. a) 30 dakika sonra çözeltinin ph ı ne olacaktır? b) E (Cu 2+ /Cu)=0,34 V ve E (Cu 2+ /Cu + )= 0,15 V olduğuna göre; Cu/Cu + (0,15 M)// Cu 2+ (? M) / Cu hücresi için emk -0,21 V olarak ölçüldüğüne göre katot daki Cu 2+ derişimini hesaplayınız. 4
ANORGANİK KİMYA SORU 1 a) Mikrodalga fırınları, mikrodalga ışınları yayarlar ve bu ışınlar esas olarak gıda içinde bulunan su molekülleri tarafından soğurulur. Polar su molekülleri tarafından soğurulan mikrodalga ışınları suyun sıcaklığını yükseltir ve böylece yiyecekler pişer. Bir mikrodalga fırınında 150,0 g suyu 21,0 o C tan 100,0 o C a çıkarmak için 7,2x10 28 foton kullanılıyor ise, bu mikrodalganın frekansını hesaplayınız. Mikrodalga fırınlarında metal kaplar kullanılmaz çünkü, bunlar kıvılcımların oluşmasına neden olur. Mikrodalga içine konan kaplar neden kıvılcım oluşturur, açıklayınız. h = 6.62 x 10-34 J.s Csu = 75.291 J.K -1.mol -1 b) Nitril florür, FNO 2, kimyasal olarak çok aktif bir bileşiktir. Bu molekülde azot merkez atom, flor ve oksijen uç atomdurlar. i. FNO 2 'nin Lewis yapısını gösteriniz. ii. Bu molekülde her atomun formal yükünü, değerliğini ve azotun hibritleşme türünü bulunuz. iii. Bu molekülde bulunan σ- ve π- bağlarını çizerek gösteriniz. c) Elektronun spin kuantum sayısının, m s = +½, +¼, - ¼, -½ olduğu ve sadece 36 elementin bulunduğu bir evrende yaşadığımızı farz edelim. Diğer kuantum sayılarının (n, l, m l ) dünyamızda olduğu gibi ve Pauli dışlama prensibinin bu evrende de geçerli olduğunu varsayarak, 36 elementten oluşan periyodik tabloyu çiziniz. Bu evrende hangi elementler soygazdır? (Not: Dünyada kullandığınız element sembollerinin aynısını kullanınız.) 5
ANORGANİK KİMYA SORU 2 1. a) Kalsiyum karbonatın yüksek sıcaklıkta ısıtılmasıyla bozunma tepkimesi sonucunda beyaz bir katı olan A ve renksiz bir gaz olan B üretilmektedir. A nın karbon ile indirgenmesinden grimsi renkteki katı C ve gaz olan D elde edilir. C nin azot ile tepkimesinde kalsiyum siyanamid üretir. Kalsiyum siyanamid sentezi sırasında oluşan tepkimeleri yazıp denkleştiriniz. A, B, C ve D bileşiklerinin kimyasal formüllerini yazınız. b) Bor elementinin sıcak su, sülfürik asit, nitrik asit ve sodyum hidroksit ile tepkimelerini yazıp denkleştiriniz. 2. Demir yüksek sıcaklıkta hacim merkezli küp kristal yapısına sahiptir. Birim hücrenin bir kenar uzunluğu 2,93 Å olduğuna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız. a) Birim hücrede kaç tane demir atomu bulunur? Şekil çizerek atomik pozisyonları gösteriniz. b) Birim hücrede hacmin ne kadarı demir atomlarıyla kaplanmıştır? c) Demir atomunun yarıçapı nedir? d) Demir metalinin yoğunluğunu bulunuz. 6
ORGANİK KİMYA SORU 1 a) 3,3-dimetil-2-bütanol bileşiği asit ortamında ısıtıldığında beklenen ürün yerine 2,3-dimetil- 2-büten bileşiği oluşmaktadır, sebebini açıklayınız. b) Benzenden çıkarak stiren (PhCH=CH 2 ) sentezini gerçekleştiriniz. İstediğiniz reaktif ve organik bileşiği kullanabilirsiniz. c) Organik bileşik olarak yalnız propan kullanarak izo-propilpropanoat (CH 3 CH 2 COOCH(CH 3 ) 2 ) bileşiğinin sentezini gerçekleştiriniz. 7
ORGANİK KİMYA SORU 2 Alkenlerden diol yapmanın yollarından biri epoksit açılması yöntemidir. cis-2-büten ve trans-2-büten ayrı ayrı önce epoksitlerine dönüştürülüyor. Sonra yine ayrı ayrı asit katalizörlüğünde su ile epoksit açılarak diol oluşturuluyor. a) Epoksit oluşma tepkimesini yazınız.(mekanizma göstermeniz gerekmiyor.) b) Diol oluşma tepkimesini yazıp mekanizmasını gösteriniz. c) Oluşan ürünlerin stereomerkezlerinin konfigürasyonunu (R/S) yazınız ve ürünler arasındaki ilişkiyi (enantiomer, diastereomer, mezo gibi) belirtiniz. 8