DENEY HAYVANLARI
DENEY HAYVANLARI ANATOMİSİ Deney Hayvanı: Hipotezi bilimsel kurallara göre kurulmuş araştırmalarda ve biyolojik testlerde kullanılan hayvanlardır. Günümüzde en sık kullanılan deney hayvanları;
Anatomik düzlem ve yön terimleri Cranial Caudal
TAVŞAN ANATOMİSİ (Oryctolagus cuniculus) Memeli canlı Rodentia (Kemiriciler) sınıfında Herbivor Laboratuvar tavşanı ya da evcil tavşan vahşi Avrupa tavşanından (Oryctolagus cuniculus) türemiştir. Yaklaşık 2,5 kg ağırlığında Kahverengi benekli tüylere sahip Ön ekstremitelerde 5, arka ekstremitelerde 4 adet parmak bulunur. Karakteristik uzun kulaklara sahip (vücut yüzeyinin %12 si) Bu yüzden ısı kaybının en fazla olduğu yerdir. Kulak üzerinde ısı arttığında belirginleşen merkezi bir arter ve periferal venler var. Kulak venalarından 5 ml ye kadar kan örneği alınabilir. Kuyruk çok küçük ve uzun kıllarla örtülü. İnsandan başka apandistin bulunduğu tek canlı.
Lokomotor Sistem Vücudun hareket etmesini sağlayan sistem. İskelet vücut ağırlığının % 7-8 ini oluşturur. Omur sayısı vücut kısımlarına göre değişkenlik gösterir.
Sindirim Sistemi Otobur canlılardır. Ağız boşluğu Özofagus Mide İnce bağırsak Kalın bağırsak Anüs Safra kesesi ve pankreasa sahip Sağlıklı bir tavşanın midesi her zaman doludur, kusmazlar. Bu nedenle anestezi için aç bırakılmaları gerekmez.
Solunum Sistemi Burunlarından nefes alırlar. Üst dudağın iki tarafında 20-25 adet duyu kılı bulunur. Burun Thorax Akciğer
Kardiovasküler Sistem Kalp dakikada 180-250 arasında çarpar. Koni şeklindedir. Kan örneği almak için en uygun yerler; A. Auricularis centralis, vena jugularis Az kan örneği alınabilecek en uygun yerler; Marginal kuyruk venası Vena cephalica Vena saphena
Üriner ve Genital Sistem İlkel böbreklere sahiptirler. Erkek üreme sistemi; testisler-penis Dişi üreme sistemi; ovaryum-vajina
Duyu organları Duyu organları çok iyi gelişmiştir. Çok iyi duyarlar. (Yüksek frekanslı sesleri algılayabilirler) Kulak uzundur. Gözler binoküler görebilir. https://www.youtube.com/results?search_query=rabbit+anatomy
RODENT ANATOMİSİ Fare, Rat, Hamster ve Kobay gibi küçük memeliler Ortak özellikler sarı renkli belirgin bir pulpa, açık kesici dişler Rodentler 3 ana grupta incelenir; 1-Myomorflar: Fare, rat-tümü omnivor 2-Sciuromorflar: Sincap, tümü omnivor 3-Hystrikomorflar: Kobay, gebelik süreleri uzun, gelişmiş yavru doğururlar, herbivor
FARE ANATOMİSİ (Mus musculus) Dünya üzerinde en yaygın ve çok tanınan rodenttir. Kuyruğu dışında yaklaşık 6-8 cm uzunluğunda, 20-40 g ağırlığında Kafaları küçük, burun belirgin, üst dudakları yarık Üst dudaklarının etrafında bulunan duyu kılları sayesinde karanlıkta yönlerini bulabilirler.
Lokomotor Sistem Omur sayısı vücut bölümlerine göre değişkendir. Ön ekstremitelerde 4, arka ekstremitelerde 5 parmak bulunur.
Sindirim Sistemi Omnivor canlılardır. Sindirim sistemleri çok farklı gıdaları yiyebilecek şekilde gelişmiştir. Ağız Farinks Özofagus Mide İnce bağırsak Kalın bağırsak Anüs Bağırsaklar bitkisel gıdaların sindirilmesi için uzundur. Pankreas ve safra kesesi vardır. Genital Sistem Erkek üreme organları Bir çift testis, uretra, penis Dişi üreme organları Bir çift ovaryum, uterus, serviks, vajina, 5 çift meme bezi Dişi ve erkekleri ayırabilmek için genel kural olarak anogenital boşluk mesafe kriter olarak alınır. Erkeklerde dişilerden daha fazladır.
RAT ANATOMİSİ (Rattus norvegicus) Bilimsel çalışmalar için ilk evcilleştirilen türlerden biridir. Biyomedikal çalışmalarda en çok kullanılan deney hayvanıdır. Ortalama ömrü 2,5-3,5 yıl (dişiler daha uzun) Vücut ağırlıkları 400-800 g (erkekler daha iri) Farelere benzerler, ancak daha iridirler. Kuyrukları kalın ve törpü şeklindedir. Az sayıda ter bezleri olduğundan ısıya toleransı düşüktür. Ratlarda total kan hacmi 60 ml/kg dır. Ve vücut ağırlığının % 1 i kadar kan alınabilir. Kan lateral kuyruk venasından, vena sahena lateralisden ya da ventral kuyruk arterinden alınabilir.
Lokomotor Sistem Vücut kısımlarına göre değişken sayıda omur bulunur. Ön ekstremitelerde 4, arka ekstremitelerde 5 parmak bulunur. Rat iskeleti kazmak, yüzmek ve koşmak için özelleşmiştir. Sindirim Sistemi Ağız Özofagus Mide İnce bağırsak Kalın bağırsak Anüs Ratlarda safra kesesi bulunmaz. Safra kanalları vardır. Pankreası bulunur. İmmun Sistem İmmun sistemde görev yapan lenf damarları ve lenf yumruları bulunur. https://www.youtube.com/watch?v=1bfoyis1q2s
Solunum Sistemi Burun boşluğu Trachea Akciğerler Üriner Sistem Böbrekler Genital Sistem Erkek üreme organları; testis, penis, os penis Dişi üreme organları; ovaryum, oviduct, uterus, vajina,altı çift meme bezi Duyu Organları Ratlar özellikle gece aktif olan canlılardır. İşitme, koklama, dokunma duyuları çok iyi gelişmiş olmasına rağmen görme duyuları zayıftır. Gözlerini hareket ettiremezler.
KOBAY ANATOMİSİ (Cavia porcellus) Güney Amerika orjinlidir. Erişkinleri 20-25 cm boyunda, 750-1200 g ağırlığında Erkek bireyleri daha iri Vücut kısa, bodur, kısa bacaklı, kuyrukları bulunmaz. Uzun bir gebelik dönemi vardır ve yavru çok gelişmiş olarak doğar.
Lokomotor Sistem İskelet sistemi 258 kemikten oluşur. Ön ekstremiteleri 4, arka ekstremiteleri 3 parmaktan oluşur. Omur sayısı vücut kısımlarına göre değişkenlik gösterir.
Sindirim Sistemi Kobay gün doğumu ve gün batımında beslenen herbivor bir hayvandır. Gıdaları konusunda seçiciler, yaşamlarının ilk dönemlerinde ne yiyeceklerini öğrenirler. Ağız Farinks Özofagus Mide İnce bağırsak Kalın bağırsak Anüs Pankreas ve safra kesesi bulunur. İmmun Sistem Lenf damarları ve ve lenf nodülleri bağışıklık sisteminde görev alır. Dalak vardır. Solunum Sistemi Burun Larinks Akciğerler
Kardiovasküler Sistem Kobayda kan hacmi 70-75 ml/kg Küçük olmasına rağmen intravenöz enjeksiyonlarda en çok kullanılan damarlar; Vena cephalica, vena saphena Boyun ventralinde bulunan vena jugularisden de çok miktarda kan örneği alınabilir.
Üriner Sistem Bir çift böbrek Genital Sistem Erkek üreme organları; testisler, er bezleri, penis Dişi üreme organları; ovaryum, uterus, vajina, bir çift meme bezi Duyu Organları Çok güçlü bir koklama ve işitme duyusuna sahiptirler. 340 lik görme sahasına sahiptirler. https://www.youtube.com/watch?v=8rwsqvlt3bo