Gerundivum, fiillerden (praesens gövdesinden) türetilmiş sıfatlardır. İşlev olarak participium la benzer, hatta bazı ders kitaplarında "edilgen futurum participium" olarak ele alınır. Anlamı edilgendir ve basit bir sıfat gibi kullanılmasının yanında (liber legendus: okunacak kitap; vir laudandus: övülecek adam; femina amanda: sevilecek kadın), gelecek zamanda yapılacak bir eylemi nitelediği için çoğunlukla zorunluluk bildirecek şekilde kullanılmıştır (hic liber legendus est: bu kitap okunmalı). ("Okunacak kitap" aynı zamanda okunması gereken kitabı ifade eder.) Gerundivum fiilin praesens gövdesine aşağıdaki takılar getirilmek suretiyle elde edilir. Ve bir kere bu takılar getirildikten sonra bonus, -a, -um sıfatı gibi çekilir. m f n prae. gövd. + -(e)ndus, -(e)nda, -(e)ndum Gerundivum amandus, amanda, amandum monendus, monenda, monendum regendus, regenda, regendum audiendus, audienda, audiendum capiendus, capienda, capiendum Türkçesi sevilecek (olan), sevilmesi gereken uyarılacak (olan), uyarılması gereken yönetilecek (olan), yönetilmesi gereken duyulacak (olan), duyulması gereken yakalanacak (olan), yakalanması gereken
Gerundium ise fiillerden (praesens gövdesinden) türetilmiş isimlerdir. Anlamı etkendir ve yalnızca 4 hali olan (genetivus, accusativus, dativus ve ablativus) neutrum singularis bir isim gibi kullanılır. Yapılışı gerundivum un çekimli haliyle aynıdır. Gen. amandi monendi regendi audiendi capiendi Acc. amandum monendum regendum audiendum capiendum Dat. amando monendo regendo audiendo capiendo Abl. amando monendo regendo audiendo capiendo Türkçeye "sevmenin, sevmeyi, sevemeye, sevmekle (severek) " diye çevrilebilecek gerundium bir fiil gibi nitelenebilir, nesne alabilir ve çeşitli hallerde bir isim gibi kullanılabilir. Ancak cümle içerisinde özne (nom. halde) veya nesne (acc. halde) olarak kullanılamaz, bu gibi durumlarda daha önce gördüğümüz üzere fiilden yapılma isim olan mastar kullanılır: errare est humanum; iussit eos venire gibi. Denilebilir ki Latincede mastar nom. ya da acc. hali dışında olursa gerundium ile ifade edilir; yani gerundium mastarın çekimli şeklidir (tabii yalnızca tekil halde). Buradan hareketle acc. gerundium da yalnızca ad ve benzeri diğer edatlar ile kullanılır, yalnız başına nesne olarak kullanılmaz. Gerundium bir isim olsa da fiil kökenli olduğu için sıfatla nitelenemez, zarfla nitelenebilir. studium vivendi cum amicis: arkadaşlarla yaşama(nın) çabası operam dat vivendo bene: iyi yaşamaya önem veriyor (dat.) Athenas iit ad vivendum bene: iyi yaşamak için Atina ya gitti. feliciores fimus vivendo bene: iyi yaşayarak (yaşamakla) daha mutlu hale geliyoruz (abl.)
Gerundium ve Gerundivum Arasındaki Farklar Gerundivum fiilden yapılma sıfattır, gerundium fiilden yapılma isimdir Gerundivum edilgen anlamlıdır, gerundium etken. Gerundivum un her hal, cins ve şahıs için çekimi varken gerundium yalnızca neutrum singularis, gen., acc., dat., ve abl. halinde kullanılır (toplamda 4 hal). Gerundium bir nesne aldığı zaman aldığı nesneye yalnızca cins ve sayı bakımından uyar. Hal bakımından ise nesne gerundium a uyar. Örneğin: studium legendi libros studium legendi librorum studium librorum legendorum operam dat legendo libros operam dat legendo libris operam dat libris legendis discimus legendo libros discimus legendo libris discimus libris legendis hoc dixit de legendo libros hoc dixit de legendo libris hoc dixit libris legendis ad + acc. gerundivum ve causa + gen. gerundivum Latincede sık kullanılan yapılardandır. Venit ad libros legendos: kitapları okumaya geldi otium petit librorum legendorum causa: kitapları okumak amacıyla boş vakit istiyor.
GERUNDIVUM + DATIVUS + ESSE Gerundivum un sık kullanıldığı yapılardan bir tanesi de zorunluluk, gereklilik bildiren gerundivum + dativus + esse yapısıdır. Adından da anlaşılacağı üzere bu yapı bir gerundivum + esse nin çekimi ve gereklilik bildiren şahsın dativus halde kullanılmasıyla meydana getirilir. Gerundivum fiil kökenli bir sıfat olduğu için esse nin öznesine cins hal ve sayı bakımından uymalıdır. hic liber legendus est: bu kitap okunmalı hic liber cum cura legendus est: bu kitap dikkatle okunmalı haec femina laudanda est: bu kadın övülmeli Yukarıdaki gereklilik belirten eylemi kimin yapacağı belirtiliyorsa işte o zaman dativus kullanılır: hic liber legendus est mihi: bu kitap benim tarafımdan okunmalı / bu kitabı okumalıyım hic liber cum cura legendus est mihi: bu kitap benim tarafımdan özenle okunmalı / bu kitabı özenle okumalıyım haec femina omnibus laudanda est: bu kadın herkes tarafından övülmeli / bu kadını herkes övmeli pax ducibus nostris petenda erat: barış önderlerimiz tarafından istenmeliydi / önderlerimiz barış istemeliydiler.
ALIŞTIRMALAR / EXERCITATIONES Populo metu oppresso, iste imperator nobis ex urbe pellendus est. Cernisne omnia quae tibi scienda sunt? Carthago delenda est. Quidquid dicendum est, libere dicam. Haec omnia vulnera belli tibi nunc sananda sunt. Ad utilitatem vitae omnia consilia factaque nobis regenda sunt. Homo stultus "O cives, cives" inquit, "pecunia ante omnia quaerenda est; virtus et probitas post pecuniam ". Pecuniae autem cupiditas fugienda est. Fugienda etiam est cupiditas gloriae; eripit enim libertatem. Neque imperia semper petenda sunt neque semper accipienda; etiam deponenda non numquam.