KOLON VE KİRİŞ KALIBI Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi
KOLON VE PERDE KALIPLARI Kirişlerden gelen yükü temele ileten düşey yapı elamanlarına kolon denir. Kolon kesitinin büyük kenarı, küçük kenarın 5 katından fazla ise perde adını alır. KOLON ÇEŞİTLERİ Kolonlar kesitlerinin geometrik şekline ve donatı durumuna göre; etriyeli veya fretli olabilir.
KOLON ÇEŞİTLERİ ETRİYELİ KOLONLAR Kesitleri kare, dikdörtgen, yamuk, I, T, L ve haç şeklinde olan kolonlardır. Boyuna (ana) donatı, belirli aralıklarla yerleştirilen etriyelerle kuşatılmıştır. Demir donatının miktarı ve çapları hesaplar sonucu bulunur. Bulunan değer yönetmeliklerde belirtilen miktardan az olamaz. Minimum donatı, dikdörtgen kesitli kolonlarda 4Ø16 veya 6 Ø 14, minimum kesit genişliği 25 cm dir.
KOLON ÇEŞİTLERİ FRETLİ KOLONLAR Genelde mimari sebeplerle yapılan daire veya düzgün çokgen kesitli kolonlardır.
KOLON ÇEŞİTLERİ FRETLİ KOLONLAR Fret donatısı, spiral şekilde boyuna donatıyı sarar. Daire kesitli kolonlarda, kolon çapı 30 cm den az olamaz.
KOLON ÇEŞİTLERİ FRETLİ KOLONLAR
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (KARE-DİKDÖRTGEN KESİT) Projeye göre yapılacak kolon ölçülerinde yan kanatlar hazırlanır.
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (KARE-DİKDÖRTGEN KESİT) Kanatlar için, yan yana konan tahtalar, 50 cm aralıklarla klapalarla birbirine tutturulur.
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (KARE-DİKDÖRTGEN KESİT) Hazırlanan kanatlar, iç ölçüleri kolon kesitini verecek şekilde çivilenir.
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (DAİRE KESİT) Daire kesitli kolonlar için, iki tane yarım daire şeklinde ahşap kalıp hazırlanır. Bu kalıpların iç kısmına yan yana dizilmiş çıtalar çakılır.
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (DAİRE KESİT) İki parça halinde hazırlanan yuvarlak kolon kalıbı birleştirilerek, dört taraftan kuşaklarla takviye edilir. Bu çıtalar, ortalama 1 m arayla Ø6-Ø8 lik demirlerle sarılarak sıkıştırılır.
KOLON KALIP ELEMANLARI KANATLAR (DAİRE KESİT)
KOLON KALIP ELEMANLARI KUŞAKLAR Yan yana getirilen kanatların, beton dökülürken açılmaması için 40~80 cm aralıklarla kuşaklar bağlanır. Kuşaklar 5x10 cm kesitindeki ağaçtan yapılır.
KOLON KALIP ELEMANLARI KUŞAKLAR Ahşap yerine pratik, ayarlanabilen, metal kuşaklar da kullanılabilir.
KOLON KALIP ELEMANLARI MANİVELA Çivi sökmek ve kalıp tahtalarını ayırmak için kullanılan araçtır.
KOLON KALIP ELEMANLARI MANİVELA
TİJ KOLON KALIP ELEMANLARI Kolon ve kiriş kalıplarının iki yüzeyindeki kanatların eğilip açılmasını önlemek için kullanılan kilitlerdir. 15 ton kopma mukavemetine sahip malzemeden imal edilir.
KOLON KALIP ELEMANLARI Ankraj ekipmanı
ÇİROZ KOLON KALIP ELEMANLARI Kolon ve perdelerin iki yüzünü birleştirmek için kullanılan bir çeşit kilittir. Perde kilidi de denir.
ÇİROZ KOLON KALIP ELEMANLARI Perde iki yüzü arasına belli aralıklarla plastik elektrik borusu konur. Bunun içinden 6-8 lik inşaat demiri geçirilir. Perde, demirin iki ucuna takılan çiroz kolları ile sıkıştırılır ve istenilen kalınlığa gelince kilitlenir. Beton dökülüp priz aldıktan sonra, kilitler açılır ve demir çıkarılır.
KOLON KALIP ELEMANLARI DESTEKLER Kolon kanatlarının dik durması desteklerle sağlanır. Destekler, beton dökülürken ve sıkıştırılırken kanatların yana kaymasına ve açılmasına engel olur. 5x10 cm kesitli ahşap elemanlardır.
KOLON KALIP ELEMANLARI DESTEKLER Metal borulardan imal edilmiş desteklerin kurulumu daha kolaydır.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 1. Kolon ve perdelerin yerleri kolon aplikasyon planından alınan bilgilerle belirlenir. Kolonların proje akslarına göre temele bağlanmasına kolon aplikasyonu denir. Bunun doğru biçimde yapılması ip iskelesi ile mümkün olmaktadır. Kolon aplikasyon planında kolonların her iki yöndeki aks ölçüleri, ismi, ebatları, içindeki boyuna donatı ve çapı ile etriye bilgileri yer alır.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI Bodrum kat kolon aplikasyon planı örneği
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 2. Kolon aplikasyon planına göre düzenlenen ip iskelesi ile belirlenen kolon ve perdelerin yerleri 5x10 cm lik ızgaralarla (kuşaklarla) belirlenir.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 2. Kolon aplikasyon planına göre düzenlenen ip iskelesi ile belirlenen kolon ve perdelerin yerleri 5x10 cm lik ızgaralarla (kuşaklarla) belirlenir.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 3. İlk yatırım gideri ve tekrar kullanma sayılarını dikkate alarak kalıp cins ve malzemesi seçilir. 4. Kolon ve perde kalıplarının düşeyliği sık sık şakülle veya su terazisi ile kontrol edilir.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 5. Kalıpçı, kalıbı sağlam ve rijit olacak şekilde düzenlemelidir. Kuşaklar kalıbın açılmasını engelleyecek sıklıkta 5x10 cm lik ızgaralarla, 40 60 cm ara ile ahşap veya metal malzemeyle yapılır. 6. Kalıpçı, kalıp yapımı sırasında, kalıbın sökülme kolaylığını düşünmelidir. Bu amaçla, ahşap kalıpta daha az çivi kullanma yolları aranmalıdır.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 7. Kolona yerleştirilecek donatı hazırlanır.
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATININ HAZIRLANMASI
DONATI HATALARI
DONATI HATALARI
DONATI HATALARI
DONATI HATALARI
DONATI HATALARI
DONATI HATALARI
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 8. Büyük boyutlu kolonlarda ve perdelerde, beton dökümü sırasında donatıların ayrılmasını önlemek için, çiroz demirleri kullanılır.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 9. Kalıbın üç yüzü oluşturulduktan sonra demir donatı yerleştirilir. Donatı yerleştirildikten sonra, kolon veya perde yüzeyi kapatılır ve kuşaklarla takviye edilir.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 10. Kolon ve perdeler payandalarla desteklenir.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Perdelerin ve geniş kolonların karşılıklı kanatları, tij (kalıp bağlantı cıvatası ve somunu) kullanarak birbirlerine tutturulur ve sağlamlaştırılır.
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI
KOLON KİRİŞ KALIBI HATALARI
KOLON KİRİŞ KALIBI HATALARI
KOLON KİRİŞ KALIBI HATALARI
KOLON KALIBI YAPMA KURALLARI 12. Beton dökümü yapılır.
ÇELİK PERDE KALIBI
ÇELİK YÜKSEK PERDE KALIBI
KİRİŞ KALIPLARI Betonarme karkas yapılarda döşemeden gelen yükleri mesnetlere (kolon veya duvarlara) nakleden yatay yapı elemanlarına kiriş denir. Kirişlerde tarafsız eksenin üst kısmı basınca, alt kısmı ise çekme gerilmelerine karşı çalışır. Betonarme kirişin oturduğu mesnetler arasındaki açıklık serbest açıklıktır.
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI 1. Dikme (başlıklı) 2. Kiriş taban kalıbı 3. Kiriş yan (iç, dış) kanatları 4. Takviye ve ızgaralar 5. Gergi teli veya çıtası 6. Kuşak ve çaprazlar 7. Yastık ve kamalar
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI TELESKOPİK DİKME DİREK Kiriş ve döşeme kalıbında, kalıp altı desteği (dikme) olarak kullanılır.
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI TELESKOPİK DİKME DİREK Avantajları 1. Kurulması, sökülmesi ve taşınması kolaydır. 2. İnşaatın yapım süresini kısaltır. 3. Korozyona karşı antipas boyalı olarak imalatı yapıldığından uzun ömürlüdür. 4. Değişik kotlarda çalışmak üzere ayarlanabilir.
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI TELESKOPİK DİKME DİREK
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI Betonarme kiriş ve döşeme kalıbı
KİRİŞ KALIBI ELEMANLARI
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 1. Tüm kolonlarda, hortum terazisi ile kiriş taban seviyeleri belirlenir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 1. Tüm kolonlarda, hortum terazisi ile kiriş taban seviyeleri belirlenir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 1. Tüm kolonlarda, hortum terazisi ile kiriş taban seviyeleri belirlenir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 2. Betonarme karkas yapılarda kiriş, kolon ve döşeme kalıplarının bir bütün olarak yapılması tercih edilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 3. Kiriş kalıpları, 10x10 cm kesitli dikmelerle alttan desteklenen başlıklar üzerine yapılır.
KOLON KİRİŞ KALIBI HATALARI
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 4. Kirişlerin altına en fazla 1,5 m ara ile dikmeler konur. Ahşap dikmeler daire veya kare kesitli olabilir. Ayarlı metal boru ve teleskopik dikmeler de kullanılabilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 4. Kirişlerin altına en fazla 1,5 m ara ile dikmeler konur. Ahşap dikmeler daire veya kare kesitli olabilir. Ayarlı metal boru ve teleskopik dikmeler de kullanılabilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 5. Kalıp yüksekliğinin ayarlanabilmesi ve sökülmesinde kolaylık sağlaması için yastık adı verilen kamalar konur.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 6. Dikmelerin dik durması ve burkulmaması için dikmeler arasına çaprazlar atılır. Çaprazlar hiçbir zaman iskele olarak kullanılmamalıdır.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 7. Kalıp, içine dökülecek betonun ağırlığını taşıyabilecek sağlamlıkta, beton dökülürken sarsılmayacak biçimde yapılmalıdır. 8. Ek takviye olarak kanatlar, yaklaşık her 1,50 m de bir gergi telleri ile karşılıklı olarak çektirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 9. Kiriş ve kolon bağlantısı guseli (meyilli) olarak da yapılabilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 10. Döşeme ve kirişlerde tesisat geçecek yerler, beton dökülmeden önce kontrol mühendisi tarafından işaretlenir. Rasgele döşenen yoğun elektrik boruları ile, sonradan kırılarak döşenen kat kaloriferi tesisatının yapıya zarar verdiği unutulmamalıdır.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI Elektrik tesisat borularının kirişten geçirilmesi
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 11. Önceden hazırlanan kiriş donatısı kalıba yerleştirilir.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 12. Beton dökümüne başlanır.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI Beton dökümü kirişin bağlı olduğu döşeme ile birlikte yapılır.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI 13. Beton dökümü sırasında vibratör kullanılmalıdır. Aksi halde agregalar bir yerde toplanarak betonun kalıba yayılmasını önler. Bu da taşıyıcı elemanda kuş yuvası adı verilen boşluklara sebep olur.
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI Kirişlere beton dökümü sırasında vibratör kullanımı
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI Kirişlere beton dökümü sırasında vibratör kullanımı
KİRİŞ KALIBI YAPMA KURALLARI Kirişlere beton dökümü sırasında vibratör kullanımı
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI
KOLON KİRİŞ HATALARI