PROGRAMLAMA TEMELLER 1 C Program Yap s 2
Aç klama sat r Program kodlar n makine diline çeviren C dili derleyicisi /* ve */ karakterleri aras nda kalan bölümleri ihmal eder. /* Aç klama Sat r */ Sadece tek bir sat r ihmal edilmek istenirse // i areti kullan labilir. // Aç klama sat r 3 # nclude ifadesi Program n ba nda yaz lan #include<stdio.h> ifadesi, derleyiciye ismi stdio.h olan standart giri -ç k (standard input output) ba l k dosyas n okumas n ister. Giri -ç k fonksiyonlar n kullanan bir program derlemek için gerekli bilgiler bu dosyada tutulur. 4
Main fonksiyonu C program fonksiyonlardan olu mu tur. Her C program, main fonksiyonuna sahip olmal d r. Program n çal t r lmas bu fonksiyon içinde yap lmal d r. En basit hâliyle bir fonksiyon a a daki parçalardan olu ur. 5 Printf fonksiyonu Printf fonksiyonu, belirli bir veriyi ekranda görüntülemek için kullan lan formatl yaz m fonksiyonudur. Printf fonksiyonunda yazd r lmak istenen ifadeler " " karakterleri aras nda olmal d r. Bu ifadelere karakter katar (string) denir. \n karakterleri ise imleci bir alt sat ra geçirmek için kullan l r. 6
Pascal Program Yap s 7 Pascal Program Yap s Derleyicisi { ve } karakterleri aras nda kalan bölümleri ihmal eder. Program n ba nda yaz lan UsesCrt; ifadesi, derleyiciye giri -ç k dosyas n okumas n ister. Her Pascal program bir Begin ile ba lar ve noktal bir End. le biter. 8
Program bekletme ve ekran temizleme C dilinde Pascal da getch(); clrscr(); readln; clrscr; 9 De i kenler ve Printf Fonksiyonu Örnek 1.2; 4 ve 8 say lar n n toplama, ç karma, çarpma ve bölme sonuçlar ekranda gösteren program yaz n z. 10
Örnek 11 Program aç klamas Ak diyagram nda görüldü ü gibi bu program, hesaplama sonuçlar n göstermek için iki farkl yol kullanmaktad r. Birincisinde de i kenler kullan larak toplama ve çarpma sonuçlar gösterilmi tir. Di erinde ise ç karma ve bölme sonuçlar do rudan printf fonksiyonunda kullan larak gösterilmi tir 12
Program aç klamas De i kenler, program çal t sürece kullan lan verilerin bellek içinde sakland hücrelerin adlar d r. De i kenler her zaman fonksiyonlar n ba lang c nda tan mlanmak zorundad r. De i kenleri, içine say lar koyabilece imiz, üzerinde isim yaz l kutular olarak dü ünebiliriz. 13 Program aç klamas De i ken tipi, de i ken isimlerinden önce tan mlanmal d r. toplam = 8 + 4 Burada 8+4'ün toplam n n sonucu toplam de i keninin içine atanm t r. De er atamalar = karakteri ile yap lmaktad r. 14 carp = 8 * 4 Programlama dillerinde çarpma i lemleri için * karakteri kullan l r.
Program aç klamas 15 De i ken simleri ve Tipleri De i ken isimlendirmesinde ngiliz alfabesinde yer alan 26 karakter, rakamlar ve alt çizgi ( _ ) karakteri kullan l r. De i ken isimleri rakam ile ba layamaz. 16
Printf Fonksiyonu 17 Ç kt kodu karakterleri 18
19 20
21 Örnek 1.3 Printf fonksiyonunun kullan l ile ilgili olarak a a daki kodlar n ç kt s ne olur? 1. printf("cevap=%5d,%10.1f \ n",a,b) 2. printf("cevap=%4d cevap(hex)=%2x\ n",a,a); 3. printf("cevap=%2.1f \ n",b); 4. printf("cevap=\\%.2f \ n",b); 22
Aç klama 23 Örnek A a daki görüntüyü olu turan program yaz n z. 24
Örnek A a daki görüntüyü olu turan program yaz n z. 25 De i kenler ve Writeln Fonksiyonu Örnek 1.2; 4 ve 8 say lar n n toplama, ç karma, çarpma ve bölme sonuçlar ekranda gösteren program yaz n z. 26
Örnek 27 Pascal Program Yap s Program Uses Label Const Type Var Function.;.;.;.;.;.;.;.; Procedure.; Begin.;..;..;..; End. 28
De i ken Tipleri Tamsay tipleri Byte, Shortint, Integer, Word, Longint Ondal k say tipleri Real, Single, Double, Extended, Comp Karakter tipleri Char, String 29 Write, Writeln fonksiyonu Programlar n çal t r lmas sonucu ekrana bilgi yazmak için Pascal da write emri kullan l r. ln eki ise kursörün bir sat r alta geçmesini sa lar. Format ; write( metin1, metin2,de i ken1, metin3, ); Ekrana formatl bilgi yaz m için :x veya :x:x kullan l r. 30
Örnek 31 Örnek A a daki C emirlerinin tam kar l n Pascal da yaz n z? 1. printf("cevap=%5d,%10.1f \ n",a,b) 2. printf("cevap=%4d cevap(hex)=%2x\ n",a,a); 3. printf("cevap=%2.1f \ n",b); 4. printf("cevap=\\%.2f \ n",b); 32
Gotoxy emri Program çal t r ld nda aç lan text ekran sat r ve sütun numaralar yla bir tabloya benzer. Gotoxy emri kürsörün belirtilen sat r ve sütun numaras na konumlanmas n sa lar. Kullan m Örnek; Gotoxy(sütun,sat r); gotoxy(19,7); 33 Gotoxy emri 34
Örnek Gotoxy komutunu kullanarak ekran n tam ortas na Merhaba yazd r n z. 35 Örnek Ekranda a a daki ekli olu turunuz. Bunun için 8 adet * karakteri kullan n z. 36
Örnek A a daki ekli enter a her bas ta bir karakter koyacak ekilde gerçekle tiriniz. 37 Örnek Program belirli bir süre bekletmek için delay(süre) komutu kullan l r. Girilen süre de eri milisaniye olarak de erlendirilir. Bu na göre bir önceki örne i bir saniyede bir istenilen yerlere bir * karakteri koyacak ekilde de i tiriniz. 38
Örnek Bir önceki örne i her saniye bir ad m ilerleyen tek bir * karakterinden olu an hale dönü türünüz. 39 Scanf Fonksiyonu scanf fonksiyonu klavyeden veri giri i yapmak için kullan l r. 40 Örnek; Klavyeden girilen ekranda tekrar görüntüleyen bir program yaz n z.
Örnek 41 Örnek Klavyeden girilen onluk tabanda (desimal) bir say y on alt l k tabana (hegzadesimal) dönü türen program yaz n z. 42
Örnek 43 Program Aç klamas 1. Kullan c ya onluk sistemde bir say girmesi gerekti ini söyleyen ifadenin ekranda görüntülenmesi. 2. Scanf fonksiyonuyla girilen de erin say de i keninin içinde tutulmas d r. Tip dönü üm belirteci %d, girilen de erin onluk sistemde oldu unu ve say de i keniyle ifade edildi ini gösterir. De i kenden önce kullan lan & karakteri, adres operatörü olarak isimlendirilir ve scanf fonksiyonunun kullan m nda de i ken içindeki de erin de i imi için gereklidir. 3. Printf fonksiyonu say de i keninin içindeki %X tip dönü üm belirteciyle üretilen 16'l k sistemdeki 44 kar l n gösterir.
Örnek A a daki program örne inde, bir scanf fonksiyonuyla birden fazla say da de er girebiliyoruz. Bu durumda klavyeden girilen de erler, bo luk veya bo luklarla ayr lmal d r. Ayn de erde girilen iki say n n %d ve %x belirteçlerinden dolay farkl yorumland na dikkat ediniz. 45 Örnek 46
Read,Readln fonksiyonlar Read, Readln fonksiyonlar Pascal da klavyeden veri giri i yapmak için kullan l r. Format ; read(de i ken1, de i ken2, ); Readln in fark klavyeden enter tu una bas lana kadar program durdurmas d r. 47 Örnek 48
Örnek A a da verilen eklin alan n a a daki ekran görüntüsündeki gibi görüntüleyen program yaz n z. 49 Çözüm 50
Çözüm 51 Program Aç klamas lem önceli i 52
53 Program Aç klamas 54
Örnek 55 Matematiksel fonksiyonlar n kullan m 56
Uygulama A a daki ekran görüntüsünde rakamlar n belirtilen geni likte yazd r lmas n sa layacak program yaz n z. 57 Uygulama Klavyeden girilen 3 tam say n n toplam n ekranda gösteren program yaz n z. Bir üçgenin taban n, yüksekli ini gerçel say lar olarak klavyeden kabul eden ve alan n hesaplayarak ekranda gösteren program yaz n z. Klavyeden girilen 3 adet paralel direnç de erine göre toplam direnç de erini hesaplayan program yaz n z (Direnç de erleri tam say, toplam sonuç de eri ise gerçel olacak.) 58
Uygulama Girilen saniye de erini saat, dakika ve saniye cinsinden gösteren program yaz n z. 59 60
61