BAŞYAZI Erdal Bahçıvan İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı İkinci 500 ve Düşündürdükleri İstanbul Sanayi Odası olarak 46 yıldır sürdürdüğümüz Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının yanı sıra 1997 yılından bu yana Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasıyla sanayimizin fotoğrafını çekmeye çalışıyoruz. Sanayimizin fotoğrafını çekerken, değişim odaklı ve yenilikçi olmaya da büyük önem veriyoruz. Bu bağlamda 2014 yılında çalışmalarımızda önemli değişikliklere imza attık. Öncelikle çalışma sonuçlarının açıklama takvimini bir ay öne çektik. Geçmiş yıllarda Ağustos ayının son günlerinde açıkladığımız Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sonuçlarını bu yıl 22 Temmuz da açıkladık. Bunun dışında, başta EBITDA olmak üzere araştırmamızı yeni performans göstergeleriyle zenginleştirdik. Uluslararası karşılaştırmalarda yoğun şekilde kullanılan EBITDA verilerinin 1000 büyük kuruluş için oluşturulmasının, sanayimizin kârlılık görünümünün daha net izlenmesi açısından önemli bir katkı olduğunu düşünüyoruz. Bir diğer yenilik, çalışmamız kapsamında tüm sektörel sınıflamalarda Avrupa Birliği Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması nın (NACE Rev.2) kullanılmaya başlanmasıdır. Bu değişiklikle birlikte uluslararası sınıflamalar ile sektörel karşılaştırmalar yapılmasına imkân sağlamış olduk. Ayrıca, çalışmamızı başta AR-GE harcamaları, teknoloji yoğunlukları olmak üzere yeni konu başlıkları ve değerlendirmeler ile zenginleştirmeye çalıştık. Araştırmanın 2013 sonuçlarını değerlendirdiğimizde, İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ülkemizin toplam katma değeri içerisindeki payının önceki yıla göre çok hafif bir artışla yüzde 1 e yükseldiğini görüyoruz. Ayrıca 2013 yılında hem Türkiye nin, hem de ilk 500 kuruluşun ihracatında azalma olmasına rağmen, ikinci 500 kuruluşun ihracatını yüzde 3,7 arttırmış olması oldukça önemli bir başarı olarak değerlendirilmektedir. Buna karşılık İkinci 500 ün borçluluk düzeyi Birinci 500 e kıyasla daha hızlı artarken, karlılığın da daha hızlı bir düşüş göstermiş olması, 2013 yılında yaşanan finansal çalkantıların KOBİ statüsündeki sanayi işletmelerimizin kârlılığını daha derinden etkilediğine işaret etmektedir. Ülkemizin 2023 hedeflerine yürüyüşünde teknoloji yoğunluğu, yüksek katma değer, yenilikçilik gibi kavramların önemi herkes tarafından kabul edilmektedir. Buna karşılık, 2013 te İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda AR-GE harcamalarının satışlara oranı binde 23 gibi çok düşük bir seviyededir. Buna karşılık, yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerimizin İkinci 500 katma değeri içerisindeki payının yüzde 4,6 ile ilk 500 e kıyasla yüksek olması, Türkiye nin gelişmiş ülkeler ligine yükselmesinde KOBİ lere verilecek desteğin önemini ortaya koymaktadır. İstanbul Sanayi Odası olarak önümüzdeki dönemde küresel rekabetçi olabilecek ve sanayideki dönüşümü temsil edebilecek firmalarımızın yer aldığı İkinci 500 çalışmamızı çok önemsediğimizi bir kez daha vurguluyor, İSO İkinci 500 listesine giren tüm firmalarımızı kutluyor, başarılarının devamını diliyorum. Ayrıca büyük bir özen ve emekle çalışmamızı hazırlayan Araştırma Şubemize ve yorumlarıyla çalışmamıza entelektüel boyut katan değerli akademisyenlerimize teşekkür ediyorum. l 7

İÇİNDEKİLER 3 BAŞYAZI İkinci 500 ve Düşündürdükleri 7 TÜRKİYE NİN İKİNCİ 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2013 TEMEL GÖSTERGELER 10 Ekonomik Büyüklükler 14 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Ellilik Gruplara Göre Dağılımı 16 İhracat Performansı 18 Yabancı Sermaye Paylı Kuruluşlar 20 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İçinde İSO Üyeleri TEMEL FİNANSAL GÖSTERGELER 22 Kaynak Yapısı 24 Mali Borçlar 26 Finansal Oranlar KARLILIK GÖSTERGELERİ 30 Karlılık Oranları 32 Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar 33 Kümülatif Gelir Tablosu 34 Faaliyet Karı 35 Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler 38 KATMA DEĞER, ETKİNLİK VE VERİMLİLİK TEKNOLOJİ FAALİYETLERİ 44 Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri 45 Teknoloji Yoğunluklarına Göre Yaratılan Katma Değer SIRALAMA 48 2013 yılı Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 80 İSO İKİNCİ 500 DEĞERLENDİRME SONUÇLARI SEKTÖREL VERİLER 86 Sektörel Seçilmiş Büyüklükler 92 Faktör Gelirleri Dağılımı ve Seçilmiş Diğer Büyüklükler 98 Bazı Oranlar ve Çalışan Başına Düşen Büyüklükler 104 YÖNTEM, TANIM VE AÇIKLAMALAR 106 FAALİYET KODLARI-SERMAYE DAĞILIMI 108 SEKTÖREL SIRALAMALAR KAR 123 Karda İlk 50 Kuruluş FAVÖK 124 Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karda İlk 50 Kuruluş KATMA DEĞER 125 Yaratılan Katma Değerde İlk 50 Kuruluş İHRACAT 126 İhracatta İlk 50 Kuruluş İSTİHDAM 127 İstihdamda İlk 50 Kuruluş 128 ALFABETİK SIRALAMALAR YORUMLAR 144 Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu na Etkileri 148 Prof. Dr. Kerem Alkin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Ekonomik Karlılık 152 Doç. Dr. Gökhan Karabulut İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Ölçeklere Göre İşgücü Verimliliği 8 l TEMMUZ 2014

İSTANBUL SANAYİ ODASI DERGİSİ TEMMUZ 2014 ÖZEL SAYI İMTİYAZ SAHİBİ İSTANBUL SANAYİ ODASI ADINA YÖNETİM KURULU BAŞKANI Erdal Bahçıvan YAYIN KURULU Sultan Tepe, M. Serol Acarkan, Mehmet Ağrikli, Ali Sami Aydın, Aynur Ayhan, Ömer İltan Bilgin, Mehmet Ata Ceylan, Celal Çicek, Mustafa Güler, Cemal Keleş, Arzu Aslan Kesimer, Erol Kiresepi, Mehmet Selçuk Sadır, Sabahattin Şen, Baha Telli, Mehmet Umur, Ahmet Samet Yapar SORUMLU GENEL YAYIN MÜDÜRÜ Melek Us GENEL YAYIN KOORDİNATÖRÜ Asım Aslan İDARE YERİ VE REKLAM REZERVASYON Meşrutiyet Caddesi No: 62 Tepebaşı - İstanbul Tel: (0212) 252 29 00 dan 131-132 Faks: (0212) 249 18 93 YAYINA HAZIRLIK Baskı Mas Matbaacılık San. ve Tic. A.Ş. Hamidiye Mahallesi, Soğuksu Caddesi No:3 Kağıthane İstanbul Telefon 0212 294 10 00 info@masmat.com.tr Sertifika No 12055 Baskı Tarihi Temmuz 2014 Aylık Sanayi ve Ekonomi Dergisi özel sayısıdır. İSO İkinci 500 / 2014 İstanbul Sanayi Odası/ 5846 sayılı kanuna göre tüm hakları saklıdır. İzinsiz hiçbir şekilde çoğaltılamaz, kopyalanamaz ve yayınlanamaz. Çalışmada yer alan bilgi ve analizlerin kopyalanması yada çoğaltılarak kullanılması yolu ile oluşabilecek hata veya eksikliklerden dolayı İSO nun herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. REKLAM İNDEKSİ MAKİNA TANITIM GRUBU OĞUZ TEKSTİL TEXİM KIVANÇ TEKSTİL MİM MÜHENDİSLİK İBA KİMYA KARYER AKBANK DORUKNET ATEŞSAN ALTIPARMAK SULTAN ET KARACASU TEKSAN JENERATÖR GÖKHAN TEKSTİL SERHAT HADDECİLİK KARBOSAN AYTEMİZ SARIGÖZOĞLU ÖN KAPAK Ç ÖN KAPAK Ç ARKA YÜZ ARKA KAPAK İÇİ ARKA KAPAK 1 2 6 9 13 15 17 19 23 25 37 47 78 79 143 l 9

10 l TEMMUZ 2014

İSO İKİNCİ 500 Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2013 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi İstanbul Sanayi Odası 46 yıldır aralıksız olarak sürdürdüğü Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının ardından, 1997 yılından itibaren de Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasını da hazırlayarak kamuoyunun bilgisine sunmaktadır. Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının 2013 yılı sonuçları İSO Dergisi nin Temmuz 2014 özel sayısı ile kamuoyuna açıklanmış bulunmaktadır. Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasında olduğu gibi Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasında da 2013 yılında dört önemli yeniliğe imza atılmıştır. Bunlardan ilki çalışma sonuçlarının açıklanma tarihinin bir ay öne çekilmesidir. İkincisi sektörel sınıflandırmalarda Avrupa Birliği tarafından kullanılan Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev.2) nin kullanılmaya başlanmasıdır. Üçüncü yenilik çalışmanın içeriğinin yeni konu başlıkları ve değerlendirmeleri ile zenginleştirilmesidir. Dördüncü yenilik ise başta faiz, amortisman ve vergi öncesi kar olarak tanımlanan FAVÖK veya uluslararası kısaltması olan EBITDA olmak üzere yeni göstergelerin kullanılmaya başlanmasıdır. Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasında olduğu gibi İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması da sanayi sektörü kapsamında hazırlanmakta ve sıralamalar üretimden satışlar kriterine göre yapılmaktadır. Bu nedenle büyüklük kriteri kuruluşların sınai faaliyetleri olmaktadır. Sanayi faaliyetleri başlığı altında madencilik ve taş ocakçılığı, imalat sanayi ve elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sektörleri yer almaktadır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının temel amacı, Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nu izleyen sanayi kuruluşlarının tespit edilmesi olmakla birlikte, sıralamada yer alan kuruluşların toplulaştırılmış bilançoları ve gelir tabloları ile karşılaştırmalı analiz ve değerlendirmeler de yapılmaktadır. Analiz ve değerlendirmeler temel ekonomik göstergeler, finansal oranlar, karlılık, katma değer ve verimlilik ile teknoloji faaliyetleri başlıklarında gerçekleştirilmektedir. l 11

İSO İKİNCİ 500 Sıralamalar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında firmaların ölçekleri nispeten birbirine daha yakın olduğu için üretimden satışlar, yaratılan katma değer, kar ve ihracat gibi göstergelerde yapılan sıralamalarda farklı kuruluşlar ilk sıralarda yer alabilmektedir. İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamalarından farklı olarak ortaya çıkan bu eğilim, 2013 yılında da devam etmektedir. Üretimden Satışlara Göre En Büyükler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında 2013 yılında üretimden satışlara göre ilk sırayı 2012 yılı çalışmasında 21. sırada yer alan Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. almıştır. İkinci sırada 2012 yılında 5. sırada yer alan KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ve Beton San. ve Tic. A.Ş. bulunmaktadır. 2013 yılında üretimden satışlara göre üçüncü büyük kuruluş Teksüt Süt Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. dir. Üretimden satışlara göre 2013 yılında ilk on arasında yer alan kuruluşlardan sadece biri, 2012 yılındaki en büyük ilk on kuruluş içinde yer almıştır. Üretimden Satışlara Göre İlk Üç Kuruluş Genel Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (Satış Vergileri Hariç) Gamateks Tekstil 1 187.916.879 TL KİBSAŞ Karadeniz 2 187.697.319 TL Teksüt Süt Mamülleri 3 187.675.922 TL Yaratılan Katma Değerde En Büyükler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında kuruluşlar yarattıkları katma değer itibari ile de sıralanmaktadır. Çalışmada kuruluşların yarattıkları brüt katma değer hesaplanmakta ve üretici fiyatları ile sunulmaktadır. Buna göre 2013 yılında üretici fiyatlarıyla en yüksek katma değer yaratan ilk iki kuruluş sırası ile Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. ile Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. olmuştur. Üçüncü sırada yer alan kuruluş isminin açıklanmasını istememiştir. Yaratılan Katma Değere Göre İlk Üç Kuruluş Genel Sıra No En Fazla Kar Eden Kuruluşlar Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Çelikler Taahhüt İnşaat 1 176.544.995 TL Alcatel Lucent Teletaş 2 158.665.212 TL - 3 - İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında kuruluşlar vergi öncesi kar büyüklükleri ile sıralanmaktadır. 2013 yılında en fazla kar eden kuruluşlar sıralamasında 2012 yılına göre önemli değişiklikler yaşanmıştır. 2013 yılında en fazla kar eden ilk iki kuruluş isminin açıklanmasını istemezken, en fazla kar elde eden üçüncü kuruluş Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. olmuştur. En Fazla Kar Eden İlk Üç Kuruluş Genel Sıra No En Fazla İhracat Yapan Kuruluşlar Dönem Karı (V.Ö.) - 1 - - 2 - Dorçe Prefabrik 3 65.284.528 TL İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında bir başka önemli sıralama en fazla ihracat yapan kuruluşlar sıralamasıdır. 2013 yılında en çok ihracat gerçekleştiren kuruluş Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. olmuştur. Geçen yıl ikinci sırada yer alan kuruluş ihracatını yüzde 3,9 artırmıştır. İkinci sırada Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş., üçüncü sırada ise Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. yer almıştır. En Fazla İhracat Yapan İlk Üç Kuruluş Genel Sıra No İhracat (Bin $) Dorçe Prefabrik 1 101.964 Mioro Hediyelik Eşya 2 90.777 Unat Yağ Gıda 3 83.047 12 l TEMMUZ 2014

AKBANK FARKIYLA DÜNYAYA AÇILIN Akbank ın uluslararası piyasalardaki gücünü, tecrübe ve bilgi birikimini müşterilerimizin deneyimine sunuyoruz. Global rekabette güçlü bir ortağınızın olmasını istiyorsanız, siz de Akbank farkıyla tanışın.

TEMEL GÖSTERGELER Ekonomik Büyüklükler Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda olduğu gibi Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun performansı, Türk sanayinin büyümesini ve gelişmesini etkilemekte ve belirleyici olmaktadır. Bu itibarla İSO 500 kuruluşlarının yarattığı katma değerin toplam sanayi katma değeri ve GSYH içindeki payları önemli bir gösterge niteliğindedir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun temel fiyatlarla yarattığı toplam katma değerin sanayi sektörü katma değeri içindeki payı 2012 yılında yüzde 4,2 iken, 2013 yılında yüzde 4,8 e yükselmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretici fiyatlarıyla yarattığı katma değerin GSYH içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 0,9 iken, 2013 yılında yüzde 1 olarak gerçekleşmiştir. Bu sonuçlara göre İSO 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu nun temel fiyatlarla yarattığı toplam katma değerin Türk sanayi sektörü katma değeri içindeki payı 2012 yılında yüzde 26,9 iken, 2013 yılında yüzde 27,5 e yükselmiştir. Aynı şekilde İSO 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretici fiyatlarıyla yarattığı katma değerin GSYH içindeki payı 2012 yılında yüzde 9,3 iken, 2013 yılında yüzde 9,5 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde 496 özel ve 4 kamu kuruluşu yer almıştır. Özel ve kamu kuruluşları sayısı bir önceki yıla göre değişmemiştir. Kamu kuruluşlarının sayısı özelleştirmeler nedeniyle önemli ölçüde azalmıştır. İlk 1000 içinde sadece17 kamu kuruluşu yer almıştır. Bu nedenle 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu ndaki gelişmeleri büyük ölçüde özel kuruluşlar şekillendirmektedir. 2013 yılı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında bir önceki yıla göre 89 yeni firma yer almıştır. Bu firmalardan 29 u Birinci 500 den İkinci 500 e düşerken, 56 kuruluş İSO 1000 dışından sıralamaya girme başarısı göstermiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun temel göstergeleri ile temel göstergelerinde yaşanan değişimler tablolarda sunulmakta ve değerlendirilmektedir. 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki kuruluşların üretimden satışları cari fiyatlarla yüzde 11,3 oranında artarak 63,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Üretimden satışlardaki artış Birinci 500 deki yüzde 8,3 lük artışın üzerinde gerçekleşmiştir. Üretimden satışlardaki artış özel ve kamu kuruluşlarında da yüzde 11,3 ile aynı düzeyde gerçekleşmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun net satış hasılatı ise yüzde 13,4 artarak 73,6 milyar TL olmuştur. İSO İkinci 500 kapsamında yer alan sanayi kuruluşlarının ihracatı 2013 yılında yüzde 3,7 oranında artmış ve 10 milyar dolar olmuştur. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ihracatı ise yüzde 0,7 azalmıştı. Özel sektör kuruluşlarının ihracatı yüzde 4,2 artarken, kamu kuruluşlarının ihracatı yüzde 86,6 oranında azalmıştır. 2013 yılında Türkiye nin toplam ihracatı yüzde 0,4 oranında gerilemişken, İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ihracatının artması sevindiricidir. 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamında kar eden kuruluşların vergi öncesi toplam karı cari fiyatlarla yüzde 0,2 oranında artarak 3,8 milyar TL olmuştur. Özel sektör kuruluşlarının karı yüzde 0,6 oranında artarak 3,8 milyar TL ye yükselmiştir. Kamu kuruluşlarının karı ise yüzde 43,8 düşmüş ve sadece 22 milyon TL olmuştur. Dönem zararı olan kuruluşların toplam zararı ise yüzde 153,7 oranında artmıştır. Zarar eden özel kuruluşların toplam zararı yüzde 170,7 artarken, kamu kuruluşlarının toplam zararı ise yüzde 81 oranında azalmıştır. Böylece İSO İkinci 500 içinde yer alan kuruluşların vergi öncesi kar ve zarar toplamı cari fiyatlarla yüzde 30,2 oranında düşerek 2,2 milyar TL olmuştur. Özel sektör kuruluşlarının kar ve zarar toplamı yüzde 30,7 düşerken, kamu kuruluşlarındaki artış oldukça yüksek gerçekleşmiştir. İkinci 500 kapsamındaki kuruluşlar 2013 yılında 6,9 milyar TL faiz, amortisman ve vergi öncesi kar açıklamışlardır. Faiz, amortisman ve vergi öncesi karın net satış hasılatına oranı yüzde 9,4 tür. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda bu oran yüzde 11 dir. 2013 yılında İSO İkinci 500 kuruluşlarının toplam borçları yüzde 28,5 oranında artarken, özel sektör kuruluşlarının borçları yüzde 28,8 yükselmiştir. İkinci 500 de borçlar Birinci 500 den daha hızlı artmıştır. Kamu kuruluşlarının borçları ise yüzde 22,4 oranında azalmıştır. Toplam borçlar içinde kısa vadeli borçlar yüzde15,8, uzun vadeli borçlar yüzde 61,8 oranında artmıştır. İSO İkinci 500 kuruluşlarının mali borçları 2013 yılında toplam borçlardan daha hızlı ve yüzde 39,9 oranında büyümüştür. Özel kuruluşların mali borçları yüzde 40 artarken, kamu kuruluşlarının mali borçları yüzde 66,5 oranında düşmüştür. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun özkaynakları 2013 yılında yüzde 8,7 büyüyerek 27,9 milyar TL ye ulaşmıştır. 14 l TEMMUZ 2014

İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Temel Göstergeleri (TL) A İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu B 496 Özel Sektör Sanayi Kuruluşu C 4 Kamu Kuruluşu Üretimden Satışlar (Net) 63.640.845.029 63.077.518.934 563.326.095 99,1 0,9 Satış Hasılatı (Net) 73.576.341.303 72.943.845.335 632.495.968 99,1 0,9 İhracat (Bin $) 10.012.319 10.004.988 7.331 99,9 0,1 Dönem Karı (V.Ö.) 3.792.822.409 3.769.823.642 22.998.767 99,4 0,6 Dönem Zararı 1.587.035.478 1.579.004.965 8.030.513 99,5 0,5 Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) 2.205.786.931 2.190.818.677 14.968.254 99,3 0,7 Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı 6.932.684.146 6.903.999.491 28.684.655 99,6 0,4 Toplam Borçlar 44.044.549.978 43.865.262.849 179.287.129 99,6 0,4 --Kısa Vadeli Borçlar 28.740.450.500 28.577.384.599 163.065.901 99,4 0,6 Mali Borçlar 12.465.303.686 12.464.441.068 862.618 100,0 0,0 Diğer Borçlar 16.275.146.814 16.112.943.531 162.203.283 99,0 1,0 --Uzun Vadeli Borçlar 15.304.099.478 15.287.878.250 16.221.228 99,9 0,1 Mali Borçlar 12.986.980.825 12.983.571.744 3.409.081 100,0 0,0 Diğer Borçlar 2.317.118.653 2.304.306.506 12.812.147 99,4 0,6 Özkaynak 27.915.782.558 27.380.344.021 535.438.537 98,1 1,9 --Ödenmiş Sermaye 18.515.119.774 17.996.739.111 518.380.663 97,2 2,8 --Sermaye Yedekleri 2.036.773.503 2.034.819.200 1.954.303 99,9 0,1 --Kar Yedekleri 10.301.739.566 10.225.594.417 76.145.149 99,3 0,7 --Net Dönem Karı 3.198.215.996 3.177.998.676 20.217.320 99,4 0,6 --Birikmiş Zarar 6.136.066.281 6.054.807.383 81.258.898 98,7 1,3 Aktif (Varlık) Toplamı 71.960.332.572 71.245.606.908 714.725.664 99,0 1,0 --Dönen Varlıklar 43.355.068.597 42.862.971.625 492.096.972 98,9 1,1 --Duran Varlıklar 28.605.263.975 28.382.635.283 222.628.692 99,2 0,8 --Maddi Duran Varlıklar 20.016.392.787 19.824.548.058 191.844.729 99,0 1,0 --Diğer Duran Varlıklar 8.588.871.188 8.558.087.225 30.783.963 99,6 0,4 --Birikmiş Amortismanlar 21.497.546.706 21.232.312.903 265.233.803 98,8 1,2 Ücretle Çalışanlar 222.624 219.218 3.406 98,5 1,5 Ödenen Maaş ve Ücretler 7.079.803.597 6.864.208.488 215.595.109 97,0 3,0 Ödenen Faizler 1.491.478.895 1.488.706.418 2.772.477 99,8 0,2 Milli Gelir Anlamında Kar 3.216.772.374 3.197.874.581 18.897.793 99,4 0,6 Net Katma Değer 11.788.054.866 11.550.789.487 237.265.379 98,0 2,0 Amortismanlar 2.235.993.781 2.220.236.573 15.757.208 99,3 0,7 Diğer Dolaylı Vergiler 168.334.231 166.487.124 1.847.107 98,9 1,1 Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) 14.192.382.878 13.937.513.184 254.869.694 98,2 1,8 Ödenen KDV + ÖTV 783.687.810 783.687.810-100,0 - Sübvansiyonlar 108.825.762 64.896.423 43.929.339 59,6 40,4 Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 14.867.244.926 14.656.304.571 210.940.355 98,6 1,4 B/A % C/A % l 15

TEMEL GÖSTERGELER Temel Göstergelerdeki Değişimler (%) 2012 (%) 2013 (%) İkinci 500 BSK 496 ÖK 4 KK İkinci 500 BSK 496 ÖK 4 KK Üretimden Satışlar (Net) 5,9 5,9 6,6 11,3 11,3 11,3 Satış Hasılatı (Net) 6,2 6,0 24,0 13,4 13,5-3,5 İhracat ($) 4,6 4,5 23,0 3,7 4,2-86,6 Dönem Karı (V.Ö.) 24,3 23,7 115,2 0,2 0,6-43,8 Dönem Zararı -42,3-46,2-153,7 170,7-81,0 Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) 61,1 62,7-107,5-30,2-30,7-1.145,3 Toplam Borçlar 1,9 2,0-9,2 28,5 28,8-22,4 Kısa Vadeli Borçlar 4,6 4,8-10,0 15,8 16,1-20,3 Uzun Vadeli Borçlar -4,5-4,5-2,6 61,8 62,1-38,7 Mali Borçlar -0,6-0,5-46,9 39,9 40,0-66,5 Kısa Vadeli Mali Borçlar 4,8 4,8-30,3 20,3 20,4-92,9 Uzun Vadeli Mali Borçlar -6,8-6,7-92,0 65,8 65,8 560,4 Özkaynak 10,3 10,5-4,1 8,7 8,4 26,6 Aktif (Varlık) Toplamı 5,3 5,5-6,0 20,0 20,1 9,3 Duran Varlıklar 5,8 5,8 4,0 23,0 23,3-6,9 Ödenen Faizler -3,8-3,7-18,4 26,2 26,8-65,1 Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) 10,6 11,1-13,9 23,2 22,9 39,3 Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) 10,0 10,4-11,0 22,4 22,2 32,8 Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 6,0 6,5-21,4 22,3 22,1 39,5 Özel kuruluşların özkaynakları yüzde 8,4 artarken, kamu kuruluşların özkaynakları yüzde 26,6 oranında büyümüştür. İSO İkinci 500 kuruluşlarının toplam aktifleri ise özkaynaklardan daha hızlı ve yüzde 20 oranında artmıştır. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yüzde 16,3 olarak gerçekleşmişti. Özel kuruluşların aktifleri yüzde 20,1 büyürken, kamu kuruluşlarındaki artış yüzde 9,3 olmuştur. İSO İkinci 500 kuruluşlarının bilançolarında yer alan duran varlıklar 2013 yılında yüzde 23 artmıştır. Artış özel kuruluşlarda yüzde 23,3 tür. Kamu kuruluşlarının duran varlıkları ise yüzde 6,9 gerilemiştir. İSO İkinci 500 kuruluşlarının 2013 yılında ödediği faizler bir önceki yıla göre yüzde 26,2 artmıştır. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda faiz ödemeleri yüzde 32,7 oranında artmıştı. Özel kuruluşların ödedikleri faizler yüzde 26,8 artarken, kamu kuruluşlarının ödediği faizler yüzde 65,1 azalmıştır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun yarattığı net katma değer yüzde 23,2 artarak 11,8 milyar TL ye ulaşmıştır. Özel kuruluşların net katma değeri yüzde 22,9, kamu kuruluşlarının net katma değeri ise yüzde 39,3 yükselmiştir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun temel fiyatlarla yarattığı brüt katma değer ise 2013 yılında yüzde 22,4 artmıştır. Temel fiyatlarla brüt katma değer özel kuruluşlarda yüzde 22,2 oranında artarken, kamu kuruluşlarında artış yüzde 32,8 olmuştur. İSO İkinci 500 kapsamındaki kuruluşların üretici fiyatlarıyla yarattığı brüt katma değer ise yüzde 22,3 artmıştır. Üretici fiyatlarıyla brüt katma değer özel kuruluşlarda yüzde 22,1 artarken, kamu kuruluşlarında yüzde 39,5 artmıştır. İkinci 500 kuruluşlarının yarattığı katma değer, Birinci 500 ün yarattığı katma değerden daha hızlı büyümüştür. 16 l TEMMUZ 2014

TEMEL GÖSTERGELER İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Ellilik Gruplara Göre Dağılımı Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması kapsamında, kuruluşların İSO 500 içindeki ağırlıklarını görebilmek için kuruluşlar büyüklük sıralamasına göre ellilik gruplara ayrılmakta ve bu ellilik grupların seçilmiş temel ekonomik büyüklükler içindeki payları hesaplanmaktadır. Bu hesaplamalar ile birlikte ölçek ekonomisi incelenmekte ve önemi ortaya konulmaktadır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ilk 50 de yer alan kuruluşların toplam üretimden satışlar içindeki payı 2012 yılında yüzde 13,9 iken, 2013 yılında 0,2 puan artarak yüzde 14,1 olmuştur. Üretimden satışlar itibariyle ikinci ellilik grubun payı da yüzde 12,7 den yüzde 12,8 e yükselmiştir. İlk ellilik grup dışındaki diğer grupların üretimden satışlar içindeki paylarında önemli bir değişiklik olmamıştır. İlk 50 kuruluşun üretici fiyatlarıyla yaratılan brüt katma değer içindeki payı 2012 yılında yüzde 13,9 iken, 2013 yılında 1 puan düşerek yüzde 12,9 a inmiştir. İlk 50 kuruluşun vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamı içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 14,3 iken, 2013 yılında 5,7 puan azalarak yüzde 8,6 ya düşmüştür. İlk 50 kuruluş karlılık açısından diğer 450 kuruluşa göre daha kötü bir performans göstermiştir. İlk 50 kuruluşun ihracat içindeki payı 2012 yılında yüzde 13,2 iken, 2013 yılında 1,1 puan gerileyerek yüzde 12,1 olmuştur. Ücretle çalışanların sayısı açısından ilk 50 kuruluşun payı 2012 yılında yüzde 11,5 iken, 2013 yılından yüzde 12,7 olmuştur. İlk 50 kuruluşun ücretli çalışanlar içindeki payını 1,2 puan artırdığı görülmektedir. İlk 50 kuruluşun faiz amortisman ve vergi öncesi kar zarar toplamı içindeki payı ise 2013 yılında yüzde 11,6 olmuştur. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ellilik gruplar itibariyle dağılımında ilk ellilik grup ile izleyen ellilik grupların paylarının birbirine oldukça yakın olduğu görülmektedir. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ilk ellilik grup tüm büyüklükler içinde yüzde 50 ler civarında pay alırken, İkinci 500 içindeki kuruluşların ölçek olarak birbirlerine yakın firmalardan oluşması nedeniyle ellilik grupların payları oldukça küçüktür. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Ellilik Gruplara Göre Dağılımı (%) Üretimden Satışlar (Net) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı İhracat Ücretle Çalışanlar Ortalaması 1-50 14,1 12,9 8,6 11,6 12,1 12,7 51-100 12,8 12,3 9,1 12,8 14,6 12,5 101-150 11,7 11,6 13,2 12,0 12,1 10,1 151-200 10,8 10,4 12,3 10,9 10,9 11,2 201-250 10,1 9,7 13,5 10,9 9,9 9,9 251-300 9,3 8,4 1,2 7,5 8,7 10,0 301-350 8,7 9,8 13,2 10,0 8,9 8,7 351-400 8,1 10,5 16,6 11,3 8,3 9,6 401-450 7,4 7,5 6,1 6,8 7,9 8,0 451-500 6,8 6,8 6,1 6,2 6,8 7,3 Toplam 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 18 l TEMMUZ 2014

TEMEL GÖSTERGELER İhracat Performansı 2013 yılında İSO İkinci 500 kuruluşlarının ihracatı yüzde 3,7 oranında artarak 10 milyar dolar olmuştur. Birinci 500 ün ihracatı ise yüzde 0,7 oranında düşerek 63,3 milyar dolar olmuştu. Buna rağmen İkinci 500 ün ihracatı, Birinci 500 ün ihracatının yüzde 15,8 i civarındadır. Geçen yıl bu oran yüzde 15,2 olarak gerçekleşmişti. İSO İkinci 500 ün ihracatının toplam satışları içindeki payı 2012 yılında yüzde 26,8 olurken, 2013 yılında yüzde 25,9 olmuştur. İkinci 500 ün toplam ihracatının Türkiye ihracatı içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 6,4 iken, 2013 yılında yüzde 6,6 ya yükselmiştir. 2013 yılında Birinci 500 ün ihracatı yüzde 0,7 oranında, Türkiye nin ihracatı da benzer şekilde yüzde 0,4 gerilerken, İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ihracatı yüzde 3,7 artış göstermiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu daha iyi bir ihracat performansı göstermiştir. 2013 yılında İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde sektörlerin ihracat performansları da değerlendirilmektedir. Buna göre en yüksek ihracatı gerçekleştiren ilk 5 sektör sırasıyla; yüzde 17 payı ile gıda, yüzde 13,4 payı ile tekstil, yüzde 10,9 payı ile ana metal sanayi, yüzde 10,1 payı ile giyim eşyaları sanayi ve yüzde 8,5 payı ile elektrikli teçhizat sanayidir. İkinci 500 içinde en yüksek ihracat yapan ilk beş sektör Birinci 500 ün ilk beş sektöründen farklılık göstermektedir. İkinci 500 içinde otomotiv, petrol rafinerisi ürünleri ve elektronik sanayi ihracatta ilk beş içinde yer almamaktadır. Onların yerlerine tekstil ve giyim eşyaları sektörleri bulunmaktadır. İhracatın ana sektörler itibariyle performansları değerlendirildiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı ihracatı yüzde 170,5 ve imalat sanayi ihracatı yüzde 2,7 artmıştır. İmalat sanayinin önemli alt sektörleri değerlendirildiğinde, gıda sanayi ihracatı yüzde 29,5, tekstil sektörü ihracatı yüzde 31,2 ve elektrikli teçhizat sanayi ihracatı yüzde 31,8 artarken, giyim eşyaları sanayi ihracatı yüzde 14,7 ve ana metal sanayi ihracatı yüzde 0,4 azalmıştır. İhracatın Sektörel Dağılımı Sektörler İhracat (Bin $) Dağılım (%) Değişim 2012 2013 2012 2013 (%) 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 55.620 150.439 0,6 1,5 170,5 10 Gıda ürünlerinin imalatı 1.312.451 1.700.160 13,6 17,0 29,5 11 İçeceklerin imalatı 39.864 17.822 0,4 0,2-55,3 12 Tütün ürünleri imalatı 150.610 147.227 1,6 1,5-2,2 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 1.021.568 1.340.189 10,6 13,4 31,2 14 Giyim eşyalarının imalatı 1.180.913 1.007.632 12,2 10,1-14,7 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 88.814 53.384 0,9 0,5-39,9 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 70.933 85.901 0,7 0,9 21,1 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 238.831 211.922 2,5 2,1-11,3 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 71.946 90.994 0,7 0,9 26,5 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 9.230 5.330 0,1 0,1-42,3 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 566.892 530.778 5,9 5,3-6,4 21 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler 58.049 10.177 0,6 0,1-82,5 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 422.962 476.952 4,4 4,8 12,8 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 400.566 413.238 4,1 4,1 3,2 24 Ana metal sanayii 1.092.076 1.087.431 11,3 10,9-0,4 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 451.050 394.313 4,7 3,9-12,6 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 110.214 63.346 1,1 0,6-42,5 27 Elektrikli teçhizat imalatı 649.114 855.325 6,7 8,5 31,8 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 402.830 406.302 4,2 4,1 0,9 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 850.841 764.504 8,8 7,6-10,1 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 158.161 7.286 1,6 0,1-95,4 31 Mobilya imalatı 185.750 83.850 1,9 0,8-54,9 32 Diğer imalatlar 67.402 107.817 0,7 1,1 60,0 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı - - - - - Toplam 9.656.687 10.012.319 100,0 100,0 3,7 20 l TEMMUZ 2014

Bu gurur hepimizin! Altıparmak Gıda, dünyanın 4. büyük bal şirketi * Bu gurur yalnız bizim değil; Ülkemizin dünyada eşi benzeri olmayan doğasının, Bizlere mucizesini cömertçe sunan üretken arılarımızın, Gece gündüz demeden çalışan cefakar arıcılarımızın, Ve doğal, saf balın değerini bilen sizlerin... Teşekkürlerimizle... www.altiparmak.com.tr * Euromonitor International; Global Bal Pazarı, 2013 Firma Ciro Payları (USD) (Euromonitor International, tüm sektörler ve ülkeler için analiz raporları, istatistikler ve araştırmalar yayımlayan, dünyanın önde gelen pazar araştırmaları kuruluşudur.)

TEMEL GÖSTERGELER Yabancı Sermaye Paylı Kuruluşlar İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında olduğu gibi İkinci 500 çalışmasında da yabancı sermaye paylı kuruluşların temel göstergelerine, bunlardaki gelişmelere ve değerlendirmelerine yer verilmektedir. Böylece 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu içindeki yabancı sermaye paylı kuruluşların çeşitli büyüklükler itibariyle ekonomi içindeki yerleri de görülebilmektedir. İSO İkinci 500 içinde yer alan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı yılar itibariyle dalgalanma göstermektedir. Yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 2011 yılında 67 iken, 2012 yılında 5 adet artarak 72 olmuştur. 2013 yılında ise İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde 66 yabancı sermaye paylı kuruluş yer almaktadır. 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki 66 yabancı sermaye paylı kuruluşun toplam üretimden satışlar içindeki payı yüzde 13,5 olmuş ve 2012 yılına göre 1,6 puan azalmıştır. Üretici fiyatlarıyla brüt katma değer içinde yabancı sermaye paylı kuruluşların payı 2012 yılında yüzde 20 iken, 2013 yılında yüzde 17,9 olmuştur. 6 firma kaybı nedeniyle brüt katma değer içinde de pay kaybı yaşanmıştır. Dönem kar ve zarar toplamı içinde yabancı sermayeli kuruluşların payı 2013 yılında yüzde 20 olarak gerçekleşmiştir. Bu pay 2012 yılında ise yüzde 23,3 olmuştur. Yabancı sermayeli kuruluşların payı gerilemektedir. Yabancı sermaye paylı kuruluşlar İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun faiz, amortisman ve vergi öncesi karının ise yüzde 15,4 ünü gerçekleştirmişlerdir. Yabancı sermaye paylı kuruluşlar 2013 yılında İSO İkinci 500 ün ihracatının yüzde 17,8 ini yapmıştır. Bu oran 2012 yılında yüzde 17 olmuştur. Yabancı sermaye paylı kuruluşlar 2013 yılında Türkiye nin ihracatının yüzde 1,2 sini gerçekleştirmiştir. Ücretle çalışanlar itibariyle yabancı sermaye paylı kuruluşların İSO İkinci 500 içindeki payı ise yüzde 14,8 den yüzde 11,3 e gerilemiştir. 2013 yılında yabancı sermaye paylı kuruluşların ihracat hariç tüm göstergelerde İkinci 500 içindeki paylarında gerilemeler ortaya çıkmıştır. Yabancı sermaye paylı kuruluşlar ellilik gruplar itibariyle incelendiğinde, ilk 50 kuruluş içinde 2012 yılında 11 kuruluş varken, 2013 yılında 6 yabancı kuruluş yer almıştır. Temel ekonomik göstergeler itibariyle 66 yabancı sermaye paylı kuruluş ellilik gruplar içinde daha dengeli dağılmaktadır. Bu dengeli dağılım yabancı sermaye paylı kuruluşların ölçek olarak birbirlerine daha yakın olduğunu göstermektedir. 2013 yılında ilk ellilik grup içinde yer alan 6 yabancı sermayeli kuruluş üretimden satışlar içinden yüzde 1,7 pay almıştır. İlk 50 kuruluş içinde yabancı sermaye paylı kuruluşların üretici fiyatlarıyla brüt katma değer içinden aldığı pay ise yüzde 1,4 tür. Yabancı sermaye paylı şirketlerin ilk ellilik grup içinde en yüksek pay aldığı gösterge ihracat olup payı yüzde 2 dir. Dönem kar ve zarar toplamında ise ilk 50 kuruluş içinde yabancı sermaye paylı kuruluşlar payı sadece yüzde 0,7 dir. Yabancı Sermaye Paylı Kuruluşların Ellilik Gruplara Göre Dağılımı (%) Kuruluş Sayısı Üretimden Satışlar (Net) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı İhracat Ücretle Çalışanlar Ortalaması 1-50 6 1,7 1,4 0,7 1,4 2,0 0,8 51-100 11 2,8 3,8 2,6 2,6 4,9 2,4 101-150 6 1,4 1,7 3,7 1,6 2,3 0,9 151-200 8 1,7 2,7 5,7 3,0 2,5 1,4 201-250 3 0,6 0,6 1,6 0,9 1,3 0,3 251-300 9 1,7 2,0 3,0 2,0 1,1 1,4 301-350 6 1,0 2,1 1,8 1,0 1,3 1,4 351-400 5 0,8 1,6 1,5 1,1 0,7 1,2 401-450 4 0,6 0,3-3,4 0,2 0,4 0,5 451-500 8 1,1 1,7 3,0 1,6 1,2 1,0 66 13,5 17,9 20,0 15,4 17,8 11,3 22 l TEMMUZ 2014

TEMEL GÖSTERGELER İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İçinde İSO Üyeleri 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki İSO üyesi kuruluşların sayısı 184 ü özel ve 1 i kamu kuruluşu olmak üzere 185 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılına göre İkinci 500 içinde yer alan İSO üye sayısı 1 kuruluş artmıştır. 2012 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde 182 özel, 2 kamu toplam 184 İSO üyesi kuruluş yer almıştır. İSO İkinci 500 kapsamında İSO üyelerinin sayısı 2012 de azaldıktan sonra 2013 yılında tekrar artmıştır. İSO İkinci 500 içinde yer alan İSO üyesi kuruluşların temel göstergelerdeki payları aşağıda sunulmakta ve değerlendirilmektedir. Net üretimden satışlar içinde İSO üyelerinin payı 2012 yılında yüzde 36,9 iken, 2013 yılında yüzde 37,1 e yükselmiştir. Buna karşılık net satış hasılatı içindeki payı yüzde 38,1 den yüzde 37,5 e düşmüştür. İSO İkinci 500 kuruluşlarının ihracatı içinde İSO üyelerinin payı 2012 yılında yüzde 38,1 iken, 2013 yılında yüzde 36,2 olarak gerçekleşmiştir. İSO üyelerinin mutlak ihracatı da 3,7 milyar dolardan 3,6 milyar dolara inmiştir. İSO üyelerinin Türkiye nin toplam ihracatı içindeki payı ise 2012 yılında olduğu gibi 2013 yılında da yüzde 2,4 olarak gerçekleşmiştir. İSO üyelerinin İSO İkinci 500 içindeki kar ve zarar payları da değerlendirilmektedir. Buna göre İSO üyelerinin vergi öncesi dönem karı elde edenler içindeki payı 2012 yılında yüzde 39,5 iken, 2013 yılında yüzde 37,5 olmuştur. Zarar edenler içindeki pay ise 2012 yılında yüzde 30 iken, 2013 yılında yüzde 43,6 ya yükselmiştir. Dönem kar ve zarar toplamı (vergi öncesi) içinde ise paylar 2012 yılında yüzde 41,4 iken, 2013 yılında yüzde 33 olmuştur. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun elde ettiği faiz, amortisman ve vergi öncesi karın yüzde 35,4 ünü İSO üyeleri gerçekleştirmiştir. İSO üyesi kuruluşların İSO İkinci 500 toplam borçları içindeki payı 2013 yılında 0,2 puan düşerek yüzde 33,8, toplam özkaynaklar içindeki payı 0,3 puan düşerek yüzde 37,9 ve toplam aktifleri içindeki payı 0,4 puan düşerek yüzde 35,4 olmuştur. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içine giren 185 İSO üyesi kuruluşun ücretle çalışan sayısı 96.209 olup, İkinci 500 kuruluşun toplam ücretle çalışanlarının yüzde 43,2 sini oluşturmaktadır. Bu oran 2012 yılında yüzde 41,4 olmuştur. Ödenen maaş ve ücretler içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 46,9 iken, 2013 yılında yüzde 45,3 olarak gerçekleşmiştir. İSO üyesi kuruluşlar 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun yarattığı net katma değerin yüzde 41,9 unu gerçekleştirmiştir. Bu pay 2012 yılında yüzde 44 tür. İSO üyelerinin yarattığı katma değer içinde ödenen maaş ve ücretlerin payı yüzde 64,9 a gerilerken, ödenen faizler yüzde 11 e çıkmış, kar (milli gelir anlamında) ise yüzde 24,1 e yükselmiştir. İSO üyesi kuruluşlar temel fiyatlarla yaratılan brüt katma değerin 2012 yılında yüzde 42,4 ünü gerçekleştirirken, 2013 yılında bu pay yüzde 40,6 ya inmiştir. Üretici fiyatlarıyla yaratılan brüt katma değer içinde ise İSO üyelerinin payı 2012 yılında yüzde 42,9 iken, 2013 yılında yüzde 41 olmuştur. İSO Üyesi Kuruluşlarda Faktör Gelirleri Dağılımı (%) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ödenen Maaş ve Ücretler 77,7 72,0 67,9 70,2 62,6 67,4 65,7 68,0 64,9 Ödenen Faizler 11,4 13,1 11,0 17,3 14,0 9,3 11,0 9,7 11,0 Milli Gelir Anlamında Kar 11,0 14,9 21,1 12,5 23,4 23,3 23,3 22,3 24,1 Net Katma Değer 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 24 l TEMMUZ 2014

İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Arasına Giren İSO Üyesi Kuruluşların Temel Göstergeleri (TL) A İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu B İSO Üyesi 185 Sanayi Kuruluşu Üretimden Satışlar (Net) 63.640.845.029 23.583.127.321 37,1 Satış Hasılatı (Net) 73.576.341.303 27.573.206.607 37,5 İhracat (Bin $) 10.012.319 3.628.099 36,2 Dönem Karı (V.Ö.) 3.792.822.409 1.420.739.004 37,5 Dönem Zararı 1.587.035.478 692.230.880 43,6 Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) 2.205.786.931 728.508.124 33,0 Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı 6.932.684.146 2.453.559.036 35,4 Toplam Borçlar 44.044.549.978 14.908.278.565 33,8 --Kısa Vadeli Borçlar 28.740.450.500 10.251.852.383 35,7 Mali Borçlar 12.465.303.686 4.122.636.748 33,1 Diğer Borçlar 16.275.146.814 6.129.215.635 37,7 --Uzun Vadeli Borçlar 15.304.099.478 4.656.426.182 30,4 Mali Borçlar 12.986.980.825 3.975.181.771 30,6 Diğer Borçlar 2.317.118.653 681.244.411 29,4 Özkaynak 27.915.782.558 10.589.746.471 37,9 --Ödenmiş Sermaye 18.515.119.774 7.004.387.626 37,8 --Sermaye Yedekleri 2.036.773.503 702.939.622 34,5 --Kar Yedekleri 10.301.739.566 4.303.254.897 41,8 --Net Dönem Karı 3.198.215.996 1.174.702.918 36,7 --Birikmiş Zarar 6.136.066.281 2.595.538.592 42,3 Aktif (Varlık) Toplamı 71.960.332.572 25.498.025.059 35,4 --Dönen Varlıklar 43.355.068.597 16.604.033.606 38,3 --Duran Varlıklar 28.605.263.975 8.893.991.453 31,1 --Maddi Duran Varlıklar 20.016.392.787 6.115.480.527 30,6 --Diğer Duran Varlıklar 8.588.871.188 2.778.510.926 32,4 --Birikmiş Amortismanlar 21.497.546.706 8.149.757.334 37,9 Ücretle Çalışanlar 222.624 96.209 43,2 Ödenen Maaş ve Ücretler 7.079.803.597 3.209.635.875 45,3 Ödenen Faizler 1.491.478.895 542.537.675 36,4 Milli Gelir Anlamında Kar 3.216.772.374 1.189.792.150 37,0 Net Katma Değer 11.788.054.866 4.941.965.700 41,9 Amortismanlar 2.235.993.781 770.694.674 34,5 Diğer Dolaylı Vergiler 168.334.231 47.232.414 28,1 Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) 14.192.382.878 5.759.892.788 40,6 Ödenen KDV + ÖTV 783.687.810 355.401.744 45,3 Sübvansiyonlar 108.825.762 22.870.744 21,0 Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 14.867.244.926 6.092.423.788 41,0 B/A % l 25

TEMEL FİNANSAL GÖSTERGELER Kaynak Yapısı Temel finansal göstergeler içinde borçlanma ile özkaynakların dağılımını yansıtan kaynak yapısı, kuruluşların finansal yapılarını ortaya koyan en önemli göstergelerin başında gelmektedir. Türkiye de özel sektör kuruluşları için özkaynak kadar borçlanma olanakları da faaliyetlerinin finansmanında önemli bir kaynak olarak kullanılmaktadır. Diğer ülke örneklerinden farklı olarak Türk özel sektör kuruluşları daha yüksek finansal kaldıraçlar ile yani daha yüksek borç oranları ile faaliyetlerini sürdürmektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu için de yukarıdaki genel değerlendirmeler geçerlidir. İSO İkinci 500 de özkaynakların toplam varlıklar içindeki payı 2007 yılından bu yana gerileme içindedir ve 2012 yılında yüzde 42,8 iken, 2013 yılında yüzde 38,8 e inmiştir. Toplam borçların toplam varlıklar içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 57,2 iken, 2013 yılında yüzde 61,2 ye yükselmiştir. Kısa vadeli borçların payı azalırken, uzun vadeli borçların payı artmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali yapısında özkaynaklar aleyhine bir gelişme yaşanmaktadır. 2013 yılında toplam aktifler cari olarak yüzde 20 artarken, özkaynaklar yüzde 8,7, toplam borçlar ise yüzde 28,5 oranında artmıştır. İSO İkinci 500, 2013 yılındaki bilanço büyümesini Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda olduğu gibi daha çok borçlanarak gerçekleştirmiştir. İSO Birinci ve İkinci 500 kuruluşları finansal kaldıraç oranlarını arttırmıştır. 2013 yılında özel kuruluşların özkaynak oranı yüzde 38,4 e gerilerken, borçlanma oranları yüzde 61,6 ya yükselmiştir. Bir başka deyişle özel sektörde borçlanma oranı daha da yüksektir. Kamu kuruluşlarında ise özkaynakların payı yüzde 74,9, borçların payı ise yüzde 25,1 olarak gerçekleşmiştir. Toplam borçlar/özkaynaklar dengesi de özkaynaklar aleyhine bozulmaktadır. İSO İkinci 500 de toplam borç/özkaynak oranı 2012 yılında 133,5 iken, 2013 yılında 157,8 e kadar yükselmiştir. Özel kuruluşlarda bu oran 2013 yılında 160,2 olarak gerçekleşmiştir. Kamu kuruluşlarında ise oran 33,5 tir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretimden satışları 2013 yılında yüzde 11,3 artarken, vergi öncesi kar ve zarar toplamı ise yüzde 30,2 oranında azalırken, toplam borçların yüzde 28,5 artması mali yapı açısından sağlıklı değildir. Sanayi kuruluşları karlılıkta önemli ölçüde zorlanmaktadır ve 2013 yılının genel ekonomik koşulları karlılığı olumsuz etkilemiştir. Buna bağlı olarak sanayi kuruluşları faaliyetleri ile özkaynaklarını arttırmak için yeterli iç kaynak yaratamamışlardır. Bu da borçlanma bağımlılığının artmasına yol açmaktadır. Kaynak Yapısı (%) İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Kısa Vadeli Borçlar 39,0 42,1 39,9 38,7 41,7 41,4 39,9 Uzun Vadeli Borçlar 13,4 13,5 14,7 15,9 17,4 15,8 21,3 Toplam Borçlar 52,4 55,6 54,6 54,6 59,1 57,2 61,2 Özkaynak 47,6 44,4 45,4 45,4 40,9 42,8 38,8 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Özel Kuruluşlar 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Kısa Vadeli Borçlar 39,2 42,2 39,7 38,2 41,8 41,5 40,1 Uzun Vadeli Borçlar 13,5 13,6 14,6 16,0 17,6 15,9 21,5 Toplam Borçlar 52,7 55,8 54,3 54,2 59,4 57,4 61,6 Özkaynak 47,3 44,2 45,7 45,8 40,6 42,6 38,4 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kamu Kuruluşları 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Kısa Vadeli Borçlar 26,4 31,0 47,8 57,6 32,7 31,3 22,8 Uzun Vadeli Borçlar 2,7 1,3 17,4 13,3 3,9 4,0 2,3 Toplam Borçlar 29,1 32,3 65,2 70,9 36,6 35,3 25,1 Özkaynak 70,9 67,7 34,8 29,1 63,4 64,7 74,9 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 26 l TEMMUZ 2014

Karacasu Tekstil Ticaret ve Sanayi A.Þ.

TEMEL FİNANSAL GÖSTERGELER Mali Borçlar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali yapısı içinde borçlanma oranının arttığı görülmektedir ve 2013 yılında bu oran yüzde 61,2 ye kadar yükselmiştir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda toplam borçlar 2012 yılında yüzde 1,9 artarken, artış oranı 2013 yılında yüzde 28,5 e yükselmiştir. Borçlanmalar mali borçlar ve diğer borçlar olarak iki ana grupta gerçekleşmektedir. 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçları yüzde 39,9, diğer borçları ise yüzde 15,6 oranında artmıştır. Mali borçlardaki artış daha hızlı olmuştur. Borçlanma oranlarındaki bu artışlara bağlı olarak mali borçların toplam borçlar içindeki payı 2012 yılında yüzde 53,1 iken, 2013 yılında yüzde 57,8 e yükselmiştir. Diğer borçların oranı ise yüzde 46,9 dan yüzde 42,2 ye gerilemiştir. Mali borçlar kısa ve uzun vadeli borçlar olarak ikiye ayrılmaktadır. 2012 yılında uzun vadeli mali borçların toplam mali borçlar içindeki payı yüzde 43 iken, 2013 yılında yüzde 51 olmuştur. Sanayi kuruluşları uzun vadeli mali borçlanma olanaklarını kullanmakta ve böylece mali borçların toplam borçlar içindeki payı da artmaktadır. Mali borçların İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde sektör dağılımı da değerlendirilmektedir. 2013 yılı itibari ile 25 alt sektörden 13 sektörde uzun vadeli mali borçlar kısa vadeli mali borçların üzerindedir. 12 sektörde ise kısa vadeli mali borçlar daha yüksektir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun sektör olarak gruplandırılarak değerlendirilmesinde en yüksek mali borcu olan sektörler arasında sırası ile tekstil sanayi, gıda sanayi, mineral ürünler sanayi, ana metal sanayi ve kimyasal ürünler sanayi yer almaktadır. Gıda ürünleri imalat sanayi ve ana metal sanayinin göreceli yüksek mali borçları yanı sıra kısa vadeli mali borç oranlarının da daha yüksek olduğu görülmektedir. Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sanayi, tekstil sanayi ve mineral ürünler sanayinde ise uzun vadeli mali borçların oranı daha yüksektir. Mali Borçlar Sektörler Kısa Vadeli Mali Borçlar İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Uzun Vadeli Mali Borçlar Toplam Mali Borçlar 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 133.954.878 265.415.001 399.369.879 10 Gıda ürünlerinin imalatı 2.884.929.302 1.500.659.674 4.385.588.976 11 İçeceklerin imalatı 65.254.631 320.487.061 385.741.692 12 Tütün ürünleri imalatı 369.835.720 37.643.892 407.479.612 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 2.122.392.530 2.361.431.720 4.483.824.250 14 Giyim eşyalarının imalatı 706.472.192 342.801.362 1.049.273.554 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 11.997.518 30.049.460 42.046.978 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 272.223.882 545.795.934 818.019.816 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 422.373.823 162.224.687 584.598.510 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 50.175.649 50.778.860 100.954.509 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 15.953.637 32.096.062 48.049.699 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 761.737.790 409.699.937 1.171.437.727 21 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler 211.867.841 358.203.510 570.071.351 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 575.270.567 366.321.112 941.591.679 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 796.577.160 2.646.738.704 3.443.315.864 24 Ana metal sanayii 948.846.956 794.062.469 1.742.909.425 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 326.430.908 375.307.494 701.738.402 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 82.111.552 180.806.272 262.917.824 27 Elektrikli teçhizat imalatı 585.437.999 474.271.800 1.059.709.799 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 229.090.655 215.361.485 444.452.140 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 462.673.924 327.072.726 789.746.650 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 1.106.123 120.000.462 121.106.585 31 Mobilya imalatı 226.219.275 191.997.960 418.217.235 32 Diğer imalatlar 146.746.587 18.842.551 165.589.138 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 55.622.587 858.910.630 914.533.217 Toplam 12.465.303.686 12.986.980.825 25.452.284.511 28 l TEMMUZ 2014

l 29

TEMEL FİNANSAL GÖSTERGELER Finansal Oranlar Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar) Cari oran kuruluşların dönen varlıklarını paraya dönüştürüp, yarattığı kaynaklarla kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesini ve gücünü göstermektedir. Dönen varlıkların kısa vadeli borçlardan büyük olması kuruluşların net işletme sermayesine sahip olduğunu ve kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesinin bulunduğunu göstermektedir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2013 yılında cari oran yüzde 147,8 den yüzde 150,9 a yükselmiştir. Cari oran özel kuruluşlarda yüzde 147,4 den yüzde 150 ye, kamu kuruluşlarında yüzde 202,9 dan yüzde 301,8 e ve İSO üyelerinde ise yüzde 161,7 den yüzde 162 ye yükselmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda cari oran son dört yılın en yüksek seviyesine yükselmiş ve kuruluşların kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesi güçlenmiştir. Toplam Borçlar/Aktif (Varlık)Toplamı Toplam borçların aktif toplamı içindeki payı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu için 2013 yılında yüzde 57,2 den yüzde 61,2 ye yükselmiştir. Özel kuruluşlarda toplam borçların toplam aktiflere oranı yüzde 57,4 den yüzde 61,6 ya, İSO üyelerinin toplam borçlar/toplam aktifler oranı yüzde 54,3 ten yüzde 58,5 e yükselmiştir. Kamu kuruluşlarında ise oran yüzde 35,3 ten yüzde 25,1 e inmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda borçlanma oranı artışını sürdürmüş ve son 4 yılın en üst seviyesine çıkmıştır. Sanayi kuruluşları daha çok borçlanma kaynaklarını kullanmaktadır. Toplam Borçlar/Özkaynak Toplam borçlar/özkaynak oranı 2013 yılında 24,3 puan artarak yüzde 157,8 oranına yükselmiş ve önemli bir sıçrama göstermiştir. 2012 yılında yüzde 133,5 seviyesine inen toplam borçlar/özkaynak oranı, 2013 yılında son dört yılın zirvesine yükselmiştir. Karlılık ve özkaynak yaratma olanaklarında yavaşlama, buna karşın uzun vadeli borçlanma olanakları bu oranın yükselmesine yol açmıştır. Bu oranın yükselmesinde döviz cinsi borçların TL karşılığının Türk Lirasındaki değer kaybı ile yükselmesinin de etkisi bulunmaktadır. Kısa Vadeli Borçlar/Toplam Borçlar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun borçlanma oranındaki artış, borçların vade yapısını da önemli hale getirmektedir. Bu itibarla değerlendirildiğinde kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payı gerilemektedir. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda da aynı eğilim yaşanmaktadır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda kısa vadeli borçların toplam borçlara oranı 2010 yılında yüzde 70,9 iken, 2013 yılında yüzde 65,3 e kadar gerilemiştir. Özel kuruluşlarda bu oran 2010 yılında yüzde 70,5 ve 2012 yılında yüzde 72,3 iken, 2013 yılında yüzde 65,1 olmuştur. İSO üyelerinde ise bu oran 2013 yılında yüzde 68,8 e inmiştir. Mali Borçlar/Özkaynak İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda borçlanma oranındaki artışta mali borçlardaki yükselme belirleyici olmaktadır. Bu itibarla mali borçların özkaynaklara oranı da önemli bir gösterge olarak değerlendirilmektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçlar/özkaynak oranı 2012 yılında yüzde 70,9 iken, 2013 yılında yüzde 91,2 ye sıçramıştır. Mali borçlar neredeyse özkaynakların toplamına ulaşmıştır. Özel kuruluşlarda bu oran yüzde 72 den yüzde 92,9 a, İSO üyelerinde ise yüzde 59,5 den yüzde 76,5 e yükselmiştir. Mali borçların içinde önemli ölçüde döviz borçları bulunmaktadır. 2013 yılında döviz kurlarında yaşanan artışlar ile birlikte mali borçların TL karşılıkları da büyümüş ve mali borçların özkaynaklara oranı önemli ölçüde yükselmiştir. Mali Borçlar/Aktif (Varlık) Toplamı Mali borçların aktif toplamı içindeki payı, sanayi kuruluşlarının faaliyetlerini yürütürken kullandıkları mali borçların büyüklüğünü ve bağımlılığını göstermektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçlar/aktif toplamı oranı 2010 yılında yüzde 29,2 ve 2012 yılında yüzde 30,3 iken, 2013 yılında yüzde 35,4 e yükselmiştir. Bu oran 2013 yılında özel kuruluşlarda yüzde 35,7, İSO üyesi kuruluşlarda ise yüzde 31,8 dir. Özkaynak/Aktif (Varlık) Toplamı Özkaynakların aktif toplamı içindeki payı sanayi kuruluşlarının faaliyetlerini ne ölçüde özkaynaklar ile finanse ettiğini göstermektedir. Bu oranın yüksekliği mali sağlamlığı yansıtmaktadır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun özkaynak/aktif toplamı oranı 2012 yılında yüzde 42,8 iken, 2013 yılında yüzde 38,8 e gerilemiştir. Özel sektör kuruluşlarında bu oran yüzde 42,6 dan yüzde 38,4 e, İSO üyesi kuruluşlarda ise yüzde 45,7 den yüzde 41,5 e gerilemiştir. 30 l TEMMUZ 2014

2013 yılında ortaya çıkan ekonomik koşullar ile birlikte karlılığın olumsuz etkilenmesi ve özkaynak finansmanı olanaklarının sınırlanması sonucu özkaynak oranlarında gerilemeler ortaya çıkmıştır. Sektörel Finansal Oranlar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu kapsamında yer alan kuruluşlar 25 alt sektör şeklinde gruplandırılmıştır. Bu sektörlerin finansal oranları 2013 yılı için hesaplanmış olup, karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmektedir. Dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar oranını yansıtan cari oranının en yüksek olduğu sektörler yüzde 330,9 ile eczacılık ürünleri ve yüzde 237,3 ile makine ve ekipman imalatı sanayileridir. Negatif orana sahip sektör yüzde 93,7 oranı ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Oranın en düşük olduğu sektörler ise yüzde 117 ile mineral ürünler sanayi ve yüzde 117,1 ile ana metal sanayidir. Toplam borçlar/aktif toplamı oranı en yüksek sektör yüzde 95,2 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Onu yüzde 72,5 ile ağaç ve orman ürünleri sanayi izlemektedir. Toplam borçlar/aktif toplamı oranı en düşük sektörler ise yüzde 34,8 ile kayıtlı medyanın basılması sanayi ve yüzde 40,8 ile eczacılık ürünleri sanayidir. Toplam borçlar/özkaynak oranı en yüksek sektör yüzde 1.962,6 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Bu sektörün ardından yüzde 263,5 oranı ile ağaç ve orman ürünleri sanayi gelmektedir. En düşük orana sahip sektörler ise yüzde 53,4 kayıtlı medyanın basılması sanayi ve yüzde 69,1 oranı ile eczacılık ürünleri sanayidir. Kısa vadeli borçlar/toplam borçlar oranı en yüksek sektörler yüzde 91,2 ile tütün ürünlerinin imalatı sanayi ve yüzde 84,9 ile diğer imalatlar sanayidir. Kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payı en düşük sektörler ise yüzde 21,7 oranı ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayi ve yüzde 37,7 oranı ile içeceklerin imalatı sanayidir. Mali borçların özkaynaklara oranı en yüksek sektörler yüzde 1.629,3 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayi ve yüzde 243,2 ile tütün ürünlerinin imalatı sanayidir. Mali borçların özkaynaklara oranı en düşük sektörler ise yüzde 15,6 ile kayıtlı medyanın basılması sanayi ve yüzde 44,5 ile motorlu kara taşıtları sanayidir. Mali borçların aktif toplamına oranı en yüksek sektör yüzde 79 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayi ve en düşük olduğu sektör yüzde 10,2 ile kayıtlı medyanın basılması sanayidir. Özkaynakların aktif toplamına oranı en yüksek sektör yüzde 65,2 ile kayıtlı medyanın basılması sanayi, en düşük olduğu sektör yüzde 4,8 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Finansal Oranlar (%) İkinci 500 BSK İkinci 500 BSK-Özel İkinci 500 BSK-İSO İkinci 500 BSK-Kamu 2010 2011 2012 2013 2010 2011 2012 2013 2010 2011 2012 2013 2010 2011 2012 2013 Cari Oran (Dönen Var./Kısa 149,3 147,2 147,8 150,9 149,7 146,7 147,4 150,0 162,3 158,6 161,7 162,0 136,5 205,0 202,9 301,8 Vad. Borçlar) Toplam Borçlar/ Aktif (Varlık) Toplamı 54,6 59,1 57,2 61,2 54,2 59,4 57,4 61,6 53,3 56,2 54,3 58,5 70,9 36,6 35,3 25,1 Toplam Borçlar/ Özkaynak 120,2 144,5 133,5 157,8 118,2 146,1 134,9 160,2 114,2 128,4 118,9 140,8 243,3 57,7 54,6 33,5 Kısa Vadeli Borçlar/ Toplam Borçlar 70,9 70,5 72,4 65,3 70,5 70,4 72,3 65,1 75,9 74,4 73,9 68,8 81,3 89,3 88,5 91,0 Mali Borçlar/ Özkaynak 64,3 78,6 70,9 91,2 64,4 80,0 72,0 92,9 54,0 64,6 59,5 76,5 59,7 5,4 3,0 0,8 Mali Borçlar/Aktif (Varlık) Toplamı 29,2 32,1 30,3 35,4 29,5 32,5 30,7 35,7 25,2 28,3 27,2 31,8 17,4 3,4 1,9 0,6 Özkaynak/ Aktif (Varlık) Toplamı 45,4 40,9 42,8 38,8 45,8 40,6 42,6 38,4 46,7 43,8 45,7 41,5 29,1 63,4 64,7 74,9 l 31

TEMEL FİNANSAL GÖSTERGELER Sektörel Finansal Oranlar (%)-2013 (İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu) Sektörler Cari Oran Toplam Borçlar/ (Dönen Var./Kısa Aktif (Varlık) Vad. Borçlar) Toplamı Toplam Borçlar/ Özkaynak Kısa Vadeli Borçlar/ Toplam Borçlar Mali Borçlar/ Özkaynak Mali Borçlar/ Aktif (Varlık) Toplamı Özkaynak/ Aktif (Varlık) Toplamı 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 196,8 45,6 83,9 55,6 50,0 27,2 54,4 10 Gıda ürünlerinin imalatı 132,5 64,3 180,2 74,7 112,6 40,2 35,7 11 İçeceklerin imalatı 134,2 67,5 207,4 37,7 150,3 48,9 32,5 12 Tütün ürünleri imalatı 118,1 72,2 259,3 91,2 243,2 67,7 27,8 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 176,6 61,5 159,6 60,3 102,3 39,4 38,5 14 Giyim eşyalarının imalatı 135,1 59,6 147,3 80,3 74,3 30,1 40,4 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 214,0 60,1 150,7 65,0 73,7 29,4 39,9 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 179,6 72,5 263,5 45,4 155,9 42,9 27,5 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 139,0 57,9 137,3 75,8 78,5 33,1 42,1 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 156,5 34,8 53,4 69,8 15,6 10,2 65,2 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 190,5 61,6 160,4 65,1 83,8 32,2 38,4 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 160,2 51,1 104,6 77,9 60,2 29,4 48,9 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin 330,9 40,8 69,1 54,5 46,2 27,3 59,2 imalatı 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 135,6 63,7 175,2 74,7 103,9 37,8 36,3 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 117,0 65,8 192,2 54,4 96,6 33,1 34,2 24 Ana metal sanayii 117,1 70,7 241,3 73,6 129,3 37,9 29,3 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 175,2 60,2 151,4 69,2 86,3 34,3 39,8 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 162,3 63,9 176,7 66,1 83,5 30,2 36,1 27 Elektrikli teçhizat imalatı 156,8 64,0 178,1 70,1 98,3 35,3 36,0 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 237,3 54,3 118,8 57,9 47,7 21,8 45,7 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 163,6 49,0 96,2 73,8 44,5 22,7 51,0 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 174,2 59,8 148,8 66,1 48,3 19,4 40,2 31 Mobilya imalatı 184,8 54,9 121,5 66,3 83,1 37,5 45,1 32 Diğer imalatlar 228,8 44,4 79,7 84,9 66,0 36,7 55,6 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 93,7 95,2 1.962,6 21,7 1.629,3 79,0 4,8 Toplam 150,9 61,2 157,8 65,3 91,2 35,4 38,8 32 l TEMMUZ 2014

Sektörel Finansal Oranlar (%)-2013 (Özel Kuruluşlar) Sektörler Cari Oran Toplam Borçlar/ (Dönen Var./Kısa Aktif (Varlık) Vad. Borçlar) Toplamı Toplam Borçlar/ Özkaynak Kısa Vadeli Borçlar/ Toplam Borçlar Mali Borçlar/ Özkaynak Mali Borçlar/ Aktif (Varlık) Toplamı Özkaynak/ Aktif (Varlık) Toplamı 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 196,8 45,6 83,9 55,6 50,0 27,2 54,4 10 Gıda ürünlerinin imalatı 132,2 64,9 185,1 74,7 115,9 40,7 35,1 11 İçeceklerin imalatı 134,2 67,5 207,4 37,7 150,3 48,9 32,5 12 Tütün ürünleri imalatı 118,1 72,2 259,3 91,2 243,2 67,7 27,8 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 176,6 61,5 159,6 60,3 102,3 39,4 38,5 14 Giyim eşyalarının imalatı 135,1 59,6 147,3 80,3 74,3 30,1 40,4 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 214,0 60,1 150,7 65,0 73,7 29,4 39,9 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 179,6 72,5 263,5 45,4 155,9 42,9 27,5 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 139,0 57,9 137,3 75,8 78,5 33,1 42,1 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 156,5 34,8 53,4 69,8 15,6 10,2 65,2 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 190,5 61,6 160,4 65,1 83,8 32,2 38,4 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 160,2 51,1 104,6 77,9 60,2 29,4 48,9 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin 303,1 44,3 79,6 54,8 53,9 30,0 55,7 imalatı 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 135,6 63,7 175,2 74,7 103,9 37,8 36,3 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 117,0 65,8 192,2 54,4 96,6 33,1 34,2 24 Ana metal sanayii 117,1 70,7 241,3 73,6 129,3 37,9 29,3 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 175,2 60,2 151,4 69,2 86,3 34,3 39,8 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 162,3 63,9 176,7 66,1 83,5 30,2 36,1 27 Elektrikli teçhizat imalatı 156,8 64,0 178,1 70,1 98,3 35,3 36,0 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 237,3 54,3 118,8 57,9 47,7 21,8 45,7 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 163,6 49,0 96,2 73,8 44,5 22,7 51,0 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 108,6 97,3 3.666,2 45,3 1.988,5 52,8 2,7 31 Mobilya imalatı 184,8 54,9 121,5 66,3 83,1 37,5 45,1 32 Diğer imalatlar 228,8 44,4 79,7 84,9 66,0 36,7 55,6 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 93,7 95,2 1.962,6 21,7 1.629,3 79,0 4,8 Toplam 150,0 61,6 160,2 65,1 92,9 35,7 38,4 l 33

KARLILIK GÖSTERGELERİ Karlılık Oranları İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun karlılık performansı çeşitli göstergeler ile hesaplanmakta ve değerlendirilmektedir. 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun içinde kar eden kuruluş sayısı 374 özel ve 3 kamu olmak üzere toplam 377 dir. 2013 yılında zarar eden kuruluş sayısı ise 122 özel ve 1 kamu olmak üzere toplam 123 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında kar eden kuruluş sayısı 414 ü özel ve 3 ü kamu olmak üzere 417 kuruluş iken, zarar eden firma sayısı 82 si özel ve 1 i kamu olmak üzere toplam 83 kuruluş olmuştur. 2013 yılında zarar eden firma sayısı önemli ölçüde artarken, kar eden firma sayısı azalmıştır. Benzer eğilim Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda da yaşanmış ve 129 kuruluş 2013 yılında zarar etmiştir. Satış Karlılığı Satış karlılığı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun dönem kar ve zarar toplamının toplam satış hasılatına bölünmesi ile hesaplanmaktadır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun satış karlılığı son yıllarda hem dalgalanmakta, hem de düşük oranlarda gerçekleşmektedir. Satış karlılığı 2005 yılında yüzde 2,1 ve 2008 yılında ise yüzde 1,4 ile en düşük seviyesine geriledikten sonra, küresel kriz sonrası toparlanma ile 2010 yılında yüzde 5,1 olmuştur. 2011 yılında tekrar gerileyen oran 2012 yılında yüzde 4,9 olmuştur. 2013 yılında ise satış karlılığı oranı yüzde 3 e kadar düşmüştür. Birinci 500 kuruluşta da karlılık gerilemiş, yüzde 4,9 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında özel kuruluşlarda satış karlılığı yüzde 3 e inmiştir. Kamu kuruluşlarında ise çok dalgalı gelişen satış karlılığı oranı yüzde 2,4 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında satış karlılığı en yüksek sektörler yüzde 12,6 oranı ile madencilik ve taş ocakçılığı ve yüzde 8,5 ile metal ürünleri sanayi olmuştur. En düşük satış karlılığı olan sektör ise yüzde -20,5 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Aktif Karlılığı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun aktif karlılığı da satış karlılığına benzer bir eğilim göstermektedir. Dönem kar ve zararının toplam aktiflere bölünmesi ile hesaplanan aktif karlılığı 2008 yılında yüzde 1,6 ya inmiş, 2010 yılında ise yüzde 4,9 a yükselmiştir. 2012 yılında yüzde 5,3 ile son sekiz yılın en yüksek seviyesine çıkan aktif karlılığı, 2013 yılında ise yüzde 3,1 e inmiştir. Özel kuruluşların aktif karlılığı 2013 yılında yüzde 3,1 e inmiştir. Kamu kuruluşlarının aktif karlılığı ise yüzde 2,1 dir. Satış Karlılığı (Dönem Kar ve Zarar Toplamı/Satış Hasılatı) (%) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2,1 2,7 4,8 1,4 5,4 5,1 3,2 4,9 3,0 Özel Kuruluşlar 2,9 3,4 5,5 1,5 5,4 5,1 3,2 4,9 3,0 Kamu Kuruluşları -52,9-18,9-50,7-9,2 7,7 1,9 3,6-0,2 2,4 Aktif (Varlık) Karlılığı (Dönem Kar ve Zarar Toplamı/Aktif (Varlık) Toplamı) (%) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2,4 2,9 5,3 1,6 5,1 4,9 3,4 5,3 3,1 Özel Kuruluşlar 3,3 3,7 6,1 1,7 5,1 5,0 3,5 5,3 3,1 Kamu Kuruluşları -38,1-12,8-57,4-7,4 6,0 0,8 2,7-0,2 2,1 Özkaynak Karlılığı (Dönem Kar ve Zarar Toplamı/Özkaynak) (%) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 4,9 6,4 11,2 3,5 11,3 10,7 8,4 12,3 7,9 Özel Kuruluşlar 6,7 8,3 12,9 3,8 11,2 10,8 8,5 12,5 8,0 Kamu Kuruluşları -88,1-23,0-81,0-11,0 17,3 2,8 4,3-0,3 2,8 34 l TEMMUZ 2014

2013 yılında en yüksek aktif karlılığı sağlayan sektör yüzde 12,5 ile rafine edilmiş petrol ürünleri sanayidir. En düşük aktif karlılığı oranı ise yüzde -13,9 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Özkaynak Karlılığı Özkaynak karlılığı dönem kar ve zarar toplamının toplam özkaynaklara bölünmesi ile hesaplanmaktadır. Özkaynak karlılığı kuruluşların sahip oldukları ve faaliyetleri için koydukları özkaynaklar ile ne oranda kar ettiklerini göstermektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun özkaynak karlılığı da satış karlılığı ve aktif karlılığı gibi aynı eğilim içindedir. 2007 yılında yüzde 11,2 ye çıkan özkaynak karlılığı, 2008 yılında yüzde 3,5 e inmiştir. 2012 yılında ise yeniden yüzde 12,3 e kadar yükselmiştir. 2013 yılında ise gerilemiş ve yüzde 7,9 a inmiştir. 2013 yılında en yüksek özkaynak karlılığı sağlayan sektör yüzde 32,6 ile rafine edilmiş petrol ürünleri sanayidir. Onu yüzde 22,7 oranı ile metal eşya sanayi izlemektedir. En düşük aktif karlılığı oranı ise yüzde -285,8 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayine aittir. Sektörler Sektörel Karlılık Oranları (%)-2013 Satış Karlılığı İkinci 500 BSK Özel Kuruluşlar Kamu Kuruluşları Aktif Özkaynak Satış Karlılığı Karlılığı Karlılığı Aktif Özkaynak Karlılığı Karlılığı Satış Karlılığı Aktif Özkaynak Karlılığı Karlılığı 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 12,6 8,2 15,0 12,6 8,2 15,0 - - - 10 Gıda ürünlerinin imalatı 1,4 2,1 5,8 1,3 2,0 5,6 8,0 10,7 12,2 11 İçeceklerin imalatı -8,4-6,2-19,1-8,4-6,2-19,1 - - - 12 Tütün ürünleri imalatı 1,0 0,5 1,9 1,0 0,5 1,9 - - - 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 3,0 2,7 7,1 3,0 2,7 7,1 - - - 14 Giyim eşyalarının imalatı 4,4 5,1 12,5 4,4 5,1 12,5 - - - 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı -1,5-1,9-4,8-1,5-1,9-4,8 - - - 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri -7,3-4,5-16,5-7,3-4,5-16,5 - - - 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 1,5 1,7 3,9 1,5 1,7 3,9 - - - 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması -2,3-1,7-2,5-2,3-1,7-2,5 - - - 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ür. 6,8 12,5 32,6 6,8 12,5 32,6 - - - 20 Kimyasallar ve kimyasal ürünler 7,1 8,2 16,7 7,1 8,2 16,7 - - - 21 Temel eczacılık ürünleri -4,0-4,0-6,7-4,7-4,9-8,7 6,8 4,7 5,0 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 2,2 2,3 6,2 2,2 2,3 6,2 - - - 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünler 6,4 3,8 11,2 6,4 3,8 11,2 - - - 24 Ana metal sanayii 0,7 0,9 2,9 0,7 0,9 2,9 - - - 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı 8,5 9,0 22,7 8,5 9,0 22,7 - - - 26 Bilgisayarlar, elektronik ve optik ür. 4,1 3,9 10,7 4,1 3,9 10,7 - - - 27 Elektrikli teçhizat imalatı 5,5 6,8 18,8 5,5 6,8 18,8 - - - 28 BYS makine ve ekipman imalatı 3,4 3,9 8,6 3,4 3,9 8,6 - - - 29 Motorlu kara taşıtı, treyler ve yarı treyler 8,1 8,4 16,5 8,1 8,4 16,5 - - - 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı -1,0-0,7-1,7 4,0 1,5 56,1-2,3-1,9-3,2 31 Mobilya imalatı 7,2 6,6 14,5 7,2 6,6 14,5 - - - 32 Diğer imalatlar 3,7 7,6 13,6 3,7 7,6 13,6 - - - 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sist. -20,5-13,9-285,8-20,5-13,9-285,8 - - - Toplam 3,0 3,1 7,9 3,0 3,1 8,0 2,4 2,1 2,8 l 35

KARLILIK GÖSTERGELERİ Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar Karlılık göstergeleri içinde satış, aktif ve özkaynak karlılığı oranları geleneksel olarak en çok kullanılan göstergelerdir. Son yıllarda karlılık göstergeleri için özellikle uluslararası karşılaştırmalarda kullanılan yeni göstergeler bulunmaktadır. Bunların başında faiz, amortisman ve vergi öncesi karlılık oranı gelmektedir. FAVÖK veya uluslararası kısaltması olan EBITDA oranı, kuruluşların faiz, amortisman ve vergi ödemeleri öncesi karının net satış hasılatına bölünmesi ile hesaplanmaktadır. Kuruluşların mutlak FAVÖK büyüklükleri ile FAVÖK büyüklüğünün net satış hasılatına oranları (özkaynak ve toplam aktiflere oranları ile birlikte) giderek daha çok kullanılmaktadır. Bu itibarla İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu gibi İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu için de 2013 çalışmasında ilk kez FAVÖK hesaplaması yapılmış ve değerlendirmelere alınmıştır. Buna göre İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda FAVÖK mutlak büyüklük olarak 6,9 milyar TL olarak hesaplanmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun FAVÖK/satış hasılatı oranı yüzde 9,4 olmuştur. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşunda bu oran yüzde 11 olarak gerçekleşmiştir. İkinci 500 içindeki özel kuruluşların FAVÖK/satış hasılatı oranı yüzde 9,5, kamu kuruluşlarının ise yüzde 4,5 olmuştur. İkinci 500 kuruluşun FAVÖK/aktif toplamı oranı yüzde 9,6 olmuştur. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda bu oran yüzde 11,9 olarak gerçekleşmiştir. FAVÖK/ aktif toplamı oranı İkinci 500 kapsamındaki özel kuruluşlarda yüzde 9,7 iken, kamu kuruluşlarında yüzde 4 olmuştur. İkinci 500 kuruluşun FAVÖK/özkaynak oranı ise yüzde 24,8 olmuştur. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yüzde 27,8 dir. FAVÖK/ özkaynak oranı İkinci 500 kapsamındaki özel kuruluşlarda yüzde 25,2 ve kamu kuruluşlarında yüzde 5,4 olarak gerçekleşmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu kapsamında 2013 yılında en yüksek FAVÖK yaratan sektör 1,1 milyar TL İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar (FAVÖK/EBITDA) Sektörler FAVÖK FAVÖK/Satış Hasılatı (Net) 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 196.539.458 20,6 10 Gıda ürünlerinin imalatı 917.102.255 5,7 11 İçeceklerin imalatı 56.267.875 9,7 12 Tütün ürünleri imalatı 37.499.069 12,0 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 1.113.907.824 10,7 14 Giyim eşyalarının imalatı 372.589.263 9,2 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 11.165.600 6,0 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 52.893.673 4,5 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 174.880.193 8,8 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 30.490.109 4,3 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 25.485.124 9,2 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 516.556.792 11,3 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 41.982.408 2,0 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 243.163.713 9,3 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 988.105.881 15,7 24 Ana metal sanayii 399.541.693 7,2 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 323.209.403 14,8 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 81.857.859 10,0 27 Elektrikli teçhizat imalatı 379.674.322 10,3 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 200.417.811 8,6 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 492.129.787 13,6 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 15.834.838 3,8 31 Mobilya imalatı 125.765.792 12,3 32 Diğer imalatlar 62.366.522 6,8 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 73.256.882 9,4 Toplam 6.932.684.146 9,4 36 l TEMMUZ 2014

Kümülatif Gelir Tablosu Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar Göstergeleri (%) 2013 İkinci 500 BSK Özel Kuruluşlar Kamu Kuruluşları FAVÖK/Satış Hasılatı 9,4 9,5 4,5 FAVÖK/Aktif (Varlık) Toplamı 9,6 9,7 4,0 FAVÖK/Özkaynak 24,8 25,2 5,4 ile tekstil sanayidir. FAVÖK/satış hasılatı oranı en yüksek sektör ise yüzde 20,6 ile madencilik ve taş ocakçılığı sektörü olmuştur. İmalat sanayi içinde en yüksek orana sahip sektör ise yüzde 15,7 oranı ile mineral ürünler sanayidir. FAVÖK büyüklükleri ilk kez 2013 yılında hesaplandığından geçmiş yıllar ile karşılaştırma yapılamamıştır. Kümülatif Gelir Tablosu ve Analizi İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun kümülatif gelir tablosu büyüklükleri ve oranları itibariyle karlılık açısından önemli bilgiler içermektedir ve bu çerçevede analiz edilerek değerlendirilmektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda satışların maliyetinin net satışlara oranı yüzde 82,6 olmuştur. Buna bağlı olarak yüzde 17,4 oranında bir brüt satış karı elde edilmiştir. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun brüt satış karlılığının 1,9 puan üzerindedir. Faaliyet giderlerinin net satışlara oranı yüzde 10,1 dir. Böylece İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu yüzde 7,3 oranında bir faaliyet karına sahip olmuştur. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yüzde 8 olarak gerçekleşmiştir. Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve karların net satışlara oranı yüzde 4,7 olup, bunun 3,3 puanı kambiyo karlarından gelmektedir. Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararların net satışlara oranı ise yüzde 5,5 tir. Bunun içinde kambiyo zararı 4,6 puan ile önemli ölçüde belirleyici olmuştur. Döviz kurlarındaki artışlar Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun aksine zarar etkisi yaratmıştır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu diğer faaliyetlerden elde ettiği 0,8 puan zarar ile birlikte finansman giderleri öncesi yüzde 6,5 oranında karlılığa ulaşmıştır. Finansman giderlerinin net satışlara oranı yüzde 3,7 olmuştur ve İSO İkinci 500 kuruluşları finansman sonrası yüzde 2,8 oranında bir olağan karlılık yaratmıştır. Olağandışı gelir ve karlar (0,9 puan) ile gider ve zararların (0,7 puan) ardından İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu vergi öncesi yüzde 3 oranında bir karlılığa ulaşmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Kümülatif Gelir Tablosu (2012-2013) Tutarlar (TL) Değişim Satışlara Göre Paylar (%) 2012 2013 (%) 2012 2013 Net Satışlar 64.906.417.606 73.576.341.303 13,4 100,0 100,0 -Satışların Maliyeti 54.643.752.238 60.792.738.986 11,3 84,2 82,6 Brüt Satış Karı (Zararı) 10.262.665.368 12.783.602.338 24,6 15,8 17,4 -Faaliyet Giderleri 6.672.011.499 7.416.770.415 11,2 10,3 10,1 Faaliyet Karı (Zararı) 3.590.653.869 5.366.831.918 49,5 5,5 7,3 + Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlar 3.029.835.237 3.436.653.205 13,4 4,7 4,7 Kambiyo Karları 1.907.380.233 2.433.589.094 27,6 2,9 3,3 - Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar 1.869.610.052 4.054.047.463 116,8 2,9 5,5 Kambiyo Zararları 1.332.156.566 3.393.536.194 154,7 2,1 4,6 Finansman Öncesi Kar (Zarar) 4.750.879.054 4.749.437.660 0,0 7,3 6,5 - Finansman Giderleri 1.562.991.377 2.716.300.642 73,8 2,4 3,7 Olağan Kar (Zarar)/Finansman Sonrası Kar (Zarar) 3.187.887.677 2.033.137.018-36,2 4,9 2,8 + Olağan Dışı Gelir ve Karlar 771.953.361 666.553.575-13,7 1,2 0,9 - Olağan Dışı Gider ve Zararlar 798.814.346 493.903.655-38,2 1,2 0,7 Dönem Karı (Zararı) (V.Ö.) 3.161.026.692 2.205.786.931-30,2 4,9 3,0 l 37

KARLILIK GÖSTERGELERİ Faaliyet Karı Kuruluşların karlılık performansının ölçülmesinde kullanılan bir diğer karlılık göstergesi faaliyet karıdır. Faaliyet karı kuruluşların brüt satış karından faaliyet giderlerinin çıkarılması ve farkın net satışlara bölünmesi ile hesaplanmaktadır. 2013 yılında İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun faaliyet karı oranı yüzde 7,3 olarak hesaplanmıştır. Toplam faaliyet karı mutlak büyüklüğü ise 5,4 milyar TL civarındadır. Sektörler itibariyle değerlendirildiğinde mutlak olarak en yüksek faaliyet karını 849 milyon TL ile tekstil sanayi yaratmıştır. Onu 668 milyon TL ile gıda sanayi izlemektedir. Faaliyet karı oranı en yüksek sektörler ise yüzde 19,4 oranı ile diğer ulaşım araçları imalatı ve yüzde 18,2 ile madencilik ve taş ocakçılığı sanayidir. Faaliyet karı oranı en düşük sektör ise yüzde -1,2 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi sanayidir. Onu yüzde -0,9 oranı ile kayıtlı medyanın basılması sanayi izlemektedir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Faaliyet Karı Sektörler Faaliyet Karı Faaliyet Karı/Satış Hasılatı (Net) 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 173.486.154 18,2 10 Gıda ürünlerinin imalatı 667.644.415 4,2 11 İçeceklerin imalatı 38.933.899 6,7 12 Tütün ürünleri imalatı 22.100.531 7,1 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 849.003.968 8,1 14 Giyim eşyalarının imalatı 282.891.641 7,0 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 5.028.437 2,7 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 23.271.660 2,0 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 139.304.863 7,0 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması -6.081.982-0,9 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 25.301.963 9,2 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 466.003.088 10,2 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 30.728.509 1,5 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 213.983.571 8,2 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 715.209.613 11,3 24 Ana metal sanayii 347.482.411 6,2 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 225.272.748 10,3 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 60.565.892 7,4 27 Elektrikli teçhizat imalatı 300.921.176 8,1 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 208.606.809 8,9 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 349.633.392 9,6 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 80.475.781 19,4 31 Mobilya imalatı 111.721.300 10,9 32 Diğer imalatlar 44.375.589 4,8 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı -9.033.510-1,2 Toplam 5.366.831.918 7,3 38 l TEMMUZ 2014

Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında üretim faaliyeti dışı gelirler de hesaplanmakta ve değerlendirilmektedir. Üretim faaliyeti dışı gelirler iki nedenden dolayı hesaplanmakta ve değerlendirilmektedir. İlk neden kuruluşların üretim faaliyeti dışı gelirlerinin karlılık (veya zarar) üzerindeki etkilerinin görülmesidir. İkincisi ise 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında kullanılan milli gelir anlamında kar ve üretim faaliyeti sonucu yaratılan katma değerin hesaplanması için üretim faaliyeti dışı gelirler büyüklüğünün ayrıca hesaplanması ihtiyacıdır. Kuruluşların yarattıkları katma değer gelir yönünden yani kuruluşların ödedikleri faktör gelirleri ile hesaplanmaktadır. Bunun için bir faktör geliri olan üreticinin milli gelir anlamında karı da hesaplanmaktadır. Milli gelir anlamında kar faktör gelirine ulaşmak için vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamından üretim faaliyeti dışı gelirler düşülmekte, yıl için kardan ayrılan karşılıklar eklenmektedir. Üretim faaliyeti dışı gelirleri temettü gelirleri, iştirak gelirleri, faiz gelirleri, net kambiyo karları, menkul ve duran varlık satışları gibi unsurlar oluşturmaktadır. Üretim faaliyeti dışı gelirler ve dönem kar ve zarar toplamı içindeki payları yıllar itibariyle dalgalanma göstermektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretim faaliyeti dışı gelirleri 2013 yılında yüzde 153,2 oranında azalarak -617,4 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Uzun yıllar sonra üretim dışı faaliyetlerden gelir elde edilmemiş, tam tersine gider oluşmuştur. 2012 yılında 1,2 milyar TL üretim faaliyeti dışı gelir elde edilmiştir. Üretim faaliyeti dışı gelirlerin toplam dönem kar ve zarar toplamı içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 36,7 iken, 2013 yılında ise bu kez yüzde -28 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında üretim faaliyeti dışı giderler mutlak kar rakamını aşağı çekmiştir. Üretim faaliyeti dışı gelirler özel kuruluşlarda 2013 yılında yüzde 153,5 gerileyerek -617,8 milyon TL olmuştur. Üretim faaliyeti dışı gider, özel sektör kuruluşlarında oluşmuştur. Dönem karı ve zararı toplamı içindeki payı ise yüzde -28,2 olarak gerçekleşmiştir. Kamu kuruluşlarında ise üretim faaliyeti dışı gelirler sadece 391 bin TL olmuştur. Sektörler itibariyle değerlendirildiğinde ise 2013 yılında 25 alt sektörden 15 tanesinde üretim faaliyetleri dışı gider oluşmuştur. En yüksek gider 125,6 milyon TL tekstil sanayinde olmuştur. 10 sektörde üretim faaliyeti dışı gelir yaratılmıştır. En yüksek üretim faaliyeti dışı gelir 45,1 milyon TL ile metal ürünleri imalatı sanayindedir. Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (1) Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (TL) (İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu) Değişim (%) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) (2) Değişim (%) 1/2 (%) 2009 632.905.006 138,4 2.047.096.953 318,1 30,9 2010 701.341.175 10,8 2.377.712.903 16,2 29,5 2011 75.914.473-89,2 1.962.733.070-17,5 3,9 2012 1.160.225.195 1.428,3 3.161.026.692 61,1 36,7 2013-617.394.260-153,2 2.205.786.931-30,2-28,0 Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (1) Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (TL) (Özel Kuruluşlar) Değişim (%) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) (2) Değişim (%) 1/2 (%) 2009 626.905.154 137,9 1.986.102.247 283,7 31,6 2010 699.849.420 11,6 2.368.108.409 19,2 29,6 2011 71.307.785-89,8 1.943.708.597-17,9 3,7 2012 1.155.340.739 1.520,2 3.162.458.715 62,7 36,5 2013-617.785.235-153,5 2.190.818.677-30,7-28,2 l 39

KARLILIK GÖSTERGELERİ Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (1) Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (TL) (Kamu Kuruluşları) Değişim (%) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) (2) Değişim (%) 1/2 (%) 2009 5.999.852 206,4 60.994.706-317,2 9,8 2010 1.491.755-75,1 9.604.494-84,3 15,5 2011 4.606.688 208,8 19.024.473 98,1 24,2 2012 4.884.456 6,0-1.432.023-107,5-341,1 2013 390.975-92,0 14.968.254-1.145,3 2,6 Sektörler İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (Net) Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (Net) Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler (Net) / Satış Hasılatı (Net) 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 10.721.734 1,1 10 Gıda ürünlerinin imalatı -103.773.324-0,7 11 İçeceklerin imalatı 9.686.841 1,7 12 Tütün ürünleri imalatı 14.728.960 4,7 13 Tekstil ürünlerinin imalatı -125.582.302-1,2 14 Giyim eşyalarının imalatı 6.037.128 0,1 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 1.508.403 0,8 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) -53.312.753-4,5 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı -40.268.540-2,0 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 9.693.314 1,4 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı -2.592.291-0,9 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı -36.105.812-0,8 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malz. imalatı -20.598.163-1,0 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı -18.062.199-0,7 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı -52.459.552-0,8 24 Ana metal sanayii -91.259.253-1,6 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 45.128.502 2,1 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı -9.485.914-1,2 27 Elektrikli teçhizat imalatı -49.117.771-1,3 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı -67.057.171-2,9 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 5.033.176 0,1 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı -43.834.120-10,6 31 Mobilya imalatı -19.870.903-1,9 32 Diğer imalatlar 36.527 0,0 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 13.411.223 1,7 Toplam -617.394.260-0,8 40 l TEMMUZ 2014

l 41

KATMA DEĞER, ETKİNLİK VE VERİMLİLİK Net Katma Değer İSO 500 çalışması kapsamında sanayi kuruluşlarının yarattıkları katma değerler kuruluşların üretim faktörlerine ödedikleri faktör gelirleri itibariyle hesaplanmaktadır. Bu nedenle kuruluşların üretim faktörlerine ödedikleri faktör gelirlerine ait bilgiler de derlenmektedir. İSO 500 kapsamındaki kuruluşların üretim faktörlerinden emeğin karşılığı olan ödenen maaş ve ücretler (tam istihkak iş gücü payları ve işverenin ödediği sosyal güvenlik primleri dahil), sermaye karşılığı olan ödenen faizler ve üreticinin payı olan milli gelir anlamındaki kar bilgileri toplanarak kuruluşların yarattıkları net katma değerler hesaplanmaktadır. Net katma değer büyüklüğüne, o dönem için ayrılan amortisman ve net dolaylı vergiler (dolaylı vergisübvansiyon) ilave edilip kuruluş bazında temel fiyatlar ve üretici fiyatlarıyla brüt katma değer büyüklükleri hesaplanmaktadır. Bu çerçevede net katma değer büyüklükleri ile onları oluşturan faktör gelirlerinin payları incelenmekte ve değerlendirilmektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun yarattığı net katma değerin faktör gelirlerine dağılımında ödenen maaş ve ücretlerin payı 2013 yılında yüzde 60,1, ödenen faizlerin payı yüzde 12,7 ve milli gelir anlamında karın payı yüzde 27,3 olmuştur. 2008 yılından bu yana milli gelir anlamında karın payındaki artış sürmektedir. 2008 yılında yüzde 10,2 olan pay, 2013 yılında yüzde 27,3 e kadar yükselmiştir. Bu eğilim Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ise tersine gelişmektedir. Net katma değerin faktör gelirleri dağılımında özel kuruluşlarda daha sınırlı dalgalanma yaşanırken, kamu kuruluşlarında yüksek dalgalanma görülmektedir. Özel kuruluşlarda 2008 yılında yüzde 10,9 olan milli gelir anlamında karın payı, 2013 yılında yüzde 27,7 ye yükselmiştir. Kamu kuruluşlarında ise karlılığa göre yıllar itibariyle yüksek dalgalanmalar söz konusudur. Net Katma Değerin Faktör Gelirlerine Göre Dağılımı (%) İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ödenen Maaş ve Ücretler 85,2 73,5 68,4 69,4 58,1 62,2 61,1 63,8 60,1 Ödenen Faizler 13,4 15,9 14,1 20,4 16,1 11,0 14,2 12,4 12,7 Milli Gelir Anlamında Kar 1,4 10,6 17,5 10,2 25,8 26,8 24,7 23,8 27,3 Net Katma Değer 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Özel Kuruluşlar 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ödenen Maaş ve Ücretler 78,3 67,5 63,8 68,4 58,6 61,6 60,5 63,2 59,4 Ödenen Faizler 13,6 16,5 14,1 20,7 15,8 11,1 14,4 12,5 12,9 Milli Gelir Anlamında Kar 8,1 16,0 22,1 10,9 25,6 27,3 25,1 24,3 27,7 Net Katma Değer 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 Kamu Kuruluşları 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Ödenen Maaş ve Ücretler 411,0 156,4 3.814,5 134,5 40,0 88,3 87,1 98,5 90,9 Ödenen Faizler 6,2 8,4 7,5 1,1 27,4 5,2 4,9 4,7 1,1 Milli Gelir Anlamında Kar -317,2-64,8-3.722,0-35,6 32,6 6,5 8,0-3,2 8,0 Net Katma Değer 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 42 l TEMMUZ 2014

İstihdam ve Brüt Katma Değer İSO İkinci 500 çalışması kapsamında NACE.2 sektör sınıflandırmasına göre 25 alt sektörün istihdam ve yaratılan brüt katma değer içindeki payları ile nispi hasıla oranları hesaplanmakta ve değerlendirilmektedir. 2013 yılı itibariyle İSO İkinci 500 çalışması kapsamında en yüksek istihdam payına sahip olan sektör yüzde 23,3 ile tekstil ürünleri imalatı sanayidir. Onu sırası ile yüzde 15,5 payı ile gıda sanayi, yüzde 10,9 payı ile de giyim eşyalarının imalatı sanayi izlemektedir. Bir önceki yıla göre ilk 3 sıra içinde yer alan sektörler değişmemiştir. İSO İkinci 500 çalışması kapsamında yaratılan toplam brüt katma değer içinde en yüksek paya yüzde 15,6 ile tekstil ürünlerinin imalatı sanayi sahiptir. İkinci sırada yüzde 13,5 payı ile gıda sanayi yer almaktadır. Üçüncü sırada ise yüzde 11,8 payı ile mineral ürünler sanayi gelmektedir. Nispi hasıla oranı, imalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlarda alt sektörler itibariyle kişi başına yaratılan brüt katma değerin imalat sanayi genelinde kişi başına yaratılan katma değere oranlaması yoluyla hesaplanmaktadır. Nispi hasıla oranları, alt sektörlerin katma değer verimliliklerini ortaya koymaktadır. 2013 yılı itibari ile rafine edilmiş petrol ürünleri sanayi, kimyasal ürünlerin imalatı sanayi ve madencilik ve taş ocakçılığı sanayi en yüksek nispi hasıla oranlarına sahip sektörlerdir. En düşük nispi hasıla oranları ise deri ve ilgili ürünlerin imalatı sanayi ile giyim eşyalarının imalat sanayindedir. İstihdam ve Brüt Katma Değer Dağılımı ve Nispi Hasıla Oranı 2012 2013 Brüt Katma Nispi Brüt Katma Nispi İstihdam İstihdam Değer Hasıla Değer Hasıla Dağılımı Dağılımı Sektörler Dağılımı Oranı Dağılımı Oranı 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 0,8 1,3 165,4 1,3 2,5 193,6 10 Gıda ürünlerinin imalatı 16,0 13,0 81,6 15,5 13,5 87,2 11 İçeceklerin imalatı 0,6 1,2 216,0 0,5 0,5 87,9 12 Tütün ürünleri imalatı 0,3 0,5 156,1 0,3 0,3 84,2 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 21,4 14,3 66,9 23,3 15,6 67,1 14 Giyim eşyalarının imalatı 9,5 5,3 55,7 10,9 6,2 57,2 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 1,4 0,6 43,8 0,9 0,4 43,7 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 1,3 1,5 114,2 1,3 1,3 106,3 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 2,1 3,6 172,5 1,7 2,9 173,6 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 1,0 0,9 94,6 1,0 1,0 102,5 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 0,1 0,6 483,9 0,0 0,7 1.946,0 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 3,0 6,5 217,9 2,9 5,8 200,7 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 2,3 2,6 112,7 2,4 2,5 104,1 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 3,2 3,5 111,9 3,3 3,0 91,5 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 6,7 10,8 161,4 6,4 11,8 183,3 24 Ana metal sanayii 5,5 5,6 102,3 5,8 6,1 105,0 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 4,3 3,9 92,9 3,5 3,6 103,0 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 1,9 1,8 94,8 1,4 2,1 145,5 27 Elektrikli teçhizat imalatı 4,1 5,0 123,2 4,5 5,6 124,4 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 2,9 3,9 134,9 2,4 3,2 133,9 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 7,7 8,8 114,8 6,5 7,0 108,1 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 0,8 0,7 88,7 1,2 1,6 132,8 31 Mobilya imalatı 2,8 2,6 94,2 2,3 2,4 104,8 32 Diğer imalatlar 0,5 0,7 151,8 0,4 0,7 150,2 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 0,1 0,6 466,7 0,1-0,5-362,2 l 43

KATMA DEĞER, ETKİNLİK VE VERİMLİLİK Devir Hızları Varlık Devir Hızı Varlık devir hızı finansal verimlilik ve faaliyet etkinliği göstergesi olarak kullanılmakta olup, satış hasılatının aktif toplamına oranlanması ile hesaplanmaktadır. Bu oranın yüksek olması kuruluşların etkinlik ve verimliliklerinin de yüksek olduğunu göstermektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun varlık devir hızı yıllar itibariyle dalgalanmaktadır. 2009 ve 2010 yıllarında 0,95 ve 0,96 olan varlık devir hızı 2011 yılında 1,07 ye yükselmiştir. Ardından 2012 yılında 1,08 e çıkmış ve 2013 yılında ise 1,02 ye inmiştir. Özellikle iç talepteki yavaşlama varlık devir hızını düşürmektedir. Varlık devir hızı özel kuruluşlarda ortalama ile hemen aynıdır. 2013 yılında özel kuruluşlarda da devir hızı 1,02 olmuştur. Kamu kuruluşlarında ise devir hızı oldukça farklılık göstermektedir ve 2013 yılında 0,88 olmuştur. Varlık Devir Hızı (Satış Hasılatı/Aktif (Varlık) Toplamı) İkinci 500 BSK Özel Kuruluşlar Kamu Kuruluşları 2009 0,95 0,95 0,78 2010 0,96 0,97 0,43 2011 1,07 1,08 0,76 2012 1,08 1,08 1,00 2013 1,02 1,02 0,88 2013 yılında varlık devir hızı en yüksek sektörler 2,04 ile diğer imalatlar sanayi ve 1,85 ile rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı sanayi olmuştur. Özkaynak Devir Hızı Özkaynak devir hızı bir diğer etkinlik ve verimlilik göstergesi olup, satışların özkaynaklara oranlanması ile hesap edilmektedir. İSO İkinci 500 kuruluşlarının özkaynak devir hızı 2012 yılında 2,54 iken, 2013 yılında 2,64 olmuştur. Özel kuruluşlarda ise oran 2,56 dan 2,66 ya yükselmiştir. 2013 yılında en yüksek özkaynak devir hızına sahip sektör 13,95 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sanayidir. En düşük oran ise 1,09 ile kayıtlı medyanın basılması sanayindedir. İşletme Sermayesi (Dönen Sermaye) Devir Hızı İşletme sermayesi devir hızı satış hasılatının işletme sermayesi büyüklüğüne oranlanması ile hesaplanmaktadır. 2012 yılında 1,75 olan işletme sermayesi devir hızı, İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu için 2013 yılında 1,70 olmuştur. 2013 yılında en yüksek işletme sermayesi devir hızına sahip sektör 3,50 ile elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sanayidir. En düşük orana ise 0,67 ile tütün ürünlerinin imalatı sanayi sahiptir. 44 l TEMMUZ 2014

Sektörler Sektörel Devir Hızları-2013 İkinci 500 BSK Varlık Devir Hızı ÖK KK İkinci 500 BSK Özkaynak Devir Hızı ÖK KK İkinci 500 BSK İşletme Sermayesi (Dönen Sermaye) Devir Hızı 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 0,65 0,65-1,19 1,19-1,30 1,30-10 Gıda ürünlerinin imalatı 1,46 1,46 1,33 4,10 4,17 1,53 2,30 2,28 5,36 11 İçeceklerin imalatı 0,74 0,74-2,27 2,27-2,16 2,16-12 Tütün ürünleri imalatı 0,52 0,52-1,87 1,87-0,67 0,67-13 Tekstil ürünlerinin imalatı 0,92 0,92-2,39 2,39-1,40 1,40-14 Giyim eşyalarının imalatı 1,16 1,16-2,87 2,87-1,80 1,80-15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 1,30 1,30-3,27 3,27-1,56 1,56-16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri 0,62 0,62-2,25 2,25-1,05 1,05-17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 1,12 1,12-2,67 2,67-1,84 1,84-18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğ. 0,71 0,71-1,09 1,09-1,87 1,87-19 Kok kömürü ve rafine ed. petrol ürünleri 1,85 1,85-4,82 4,82-2,42 2,42-20 Kimyasallar ve kimyasal ürünler 1,14 1,14-2,34 2,34-1,79 1,79-21 Temel eczacılık ür. ve ecz. ilişkin malz. 1,00 1,03 0,68 1,68 1,85 0,72 1,35 1,40 0,92 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 1,05 1,05-2,89 2,89-1,63 1,63-23 Diğer metalik olmayan mineral ürünler 0,61 0,61-1,77 1,77-1,45 1,45-24 Ana metal sanayii 1,21 1,21-4,12 4,12-1,98 1,98-25 Fabrikasyon metal ür. (makine ve teçhizat hariç) 1,07 1,07-2,68 2,68-1,46 1,46-26 Bilgisayar, elektronik ve optik ürünler 0,94 0,94-2,59 2,59-1,37 1,37-27 Elektrikli teçhizat imalatı 1,23 1,23-3,43 3,43-1,75 1,75-28 BYS makine ve ekipman imalatı 1,15 1,15-2,51 2,51-1,54 1,54-29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler 1,04 1,04-2,05 2,05-1,76 1,76-30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 0,67 0,37 0,84 1,66 13,97 1,35 0,97 0,78 1,03 31 Mobilya imalatı 0,92 0,92-2,03 2,03-1,36 1,36-32 Diğer imalatlar 2,04 2,04-3,66 3,66-2,37 2,37-35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma 0,68 0,68-13,95 13,95-3,50 3,50 - Toplam 1,02 1,02 0,88 2,64 2,66 1,18 1,70 1,70 1,29 ÖK KK l 45

KATMA DEĞER, ETKİNLİK VE VERİMLİLİK İşgücü Verimliliği İşgücü verimliliği sanayi ve sanayi kuruluşları için önemli bir verimlilik göstergesidir. İSO İkinci 500 kapsamında işgücü verimliliği üretimden satışların çalışan sayısına oranlanması ile hesaplanmaktadır. İşgücü verimliliği çalışan başına net üretimden satışlar olarak cari fiyatlarla belirlenmektedir. Sektörler için NACE.2 sınıflanması kullanılmaya başlandığı için 2012 ve 2013 yılları göstergelerine yer verilebilmektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2012 yılında çalışan başına net üretimden satışlar 274.055 TL olurken, 2013 yılında yüzde 4,3 oranında artarak 285.867 TL olmuştur. 2013 yılı üretici ve tüketici fiyat enflasyonları ve milli gelir deflatörü ile karşılaştırıldığında çalışan başına net üretimden satışlar reel olarak gerilemiştir. Alt sektörler itibariyle çalışan başına net üretimden satışlar büyüklükleri önemli farklılıklar göstermektedir. 2013 yılında 15 alt sektörde çalışan başına net üretimden satışlar 2012 yılına göre mutlak olarak artarken, 10 alt sektörde gerilemiştir. Çalışan başına net üretimden satışlar ile ölçülen işgücü verimliliği en yüksek sektörler 2013 yılı verileri ile petrol ürünleri sanayi, elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sanayi, kimyasal ürünlerin imalatı sanayi ve kağıt ve kağıt ürünleri imalatı sanayidir. İşgücü Verimliliği (Üretimden Satışlar (Net)/Çalışan Sayısı) (Cari Fiyatlarla, TL) (İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu) Sektörler 2012 2013 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 251.982 303.544 10 Gıda ürünlerinin imalatı 343.668 397.623 11 İçeceklerin imalatı 512.965 462.424 12 Tütün ürünleri imalatı 387.053 416.866 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 186.114 184.035 14 Giyim eşyalarının imalatı 165.254 157.256 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 68.707 65.281 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 347.214 400.643 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 471.879 516.633 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 266.558 317.460 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 1.314.102 3.270.757 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 619.500 610.420 21 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler 181.281 172.418 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 313.774 311.243 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 333.629 365.586 24 Ana metal sanayii 370.175 400.757 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 211.709 246.122 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 170.172 172.877 27 Elektrikli teçhizat imalatı 326.462 338.857 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 236.177 265.009 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 239.335 236.856 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 270.216 152.706 31 Mobilya imalatı 177.014 179.810 32 Diğer imalatlar 258.950 372.092 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 2.965.601 2.186.792 Toplam 274.055 285.867 46 l TEMMUZ 2014

İşgücü verimliliği aynı yöntem ile hesaplanarak özel kuruluşlar ve kamu kuruluşları için de alt sektörler itibariyle değerlendirilmektedir. 2013 yılında özel kuruluşlarda çalışan başına net üretimden satışlar yüzde 4,7 oranında artarak 287.739 TL olmuştur. Kamu kuruluşlarında ise işgücü verimliliği 2013 yılında yüzde 18,5 azalarak çalışan başına net üretimden satışlar 165.392 TL ye gerilemiştir. İşgücü Verimliliği (Üretimden Satışlar (Net)/Çalışan Sayısı) (Cari Fiyatlarla, TL) (Özel Kuruluşlar) Sektörler 2012 2013 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 251.982 303.544 10 Gıda ürünlerinin imalatı 344.011 398.638 11 İçeceklerin imalatı 512.965 462.424 12 Tütün ürünleri imalatı 387.053 416.866 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 186.114 184.035 14 Giyim eşyalarının imalatı 165.254 157.256 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 68.707 65.281 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 347.214 400.643 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 471.879 516.633 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 266.558 317.460 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 1.314.102 3.270.757 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 619.500 610.420 21 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler 173.547 166.197 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 313.774 311.243 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 335.516 365.586 24 Ana metal sanayii 370.175 400.757 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 211.709 246.122 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 170.172 172.877 27 Elektrikli teçhizat imalatı 326.462 338.857 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 236.177 265.009 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 239.335 236.856 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 672.991 1.056.092 31 Mobilya imalatı 177.014 179.810 32 Diğer imalatlar 258.950 372.092 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı 2.965.601 2.186.792 Toplam 274.915 287.739 İşgücü Verimliliği (Üretimden Satışlar (Net)/Çalışan Sayısı) (Cari Fiyatlarla, TL) (Kamu Kuruluşları) Sektörler 2012 2013 10 Gıda ürünlerinin imalatı 316.762 322.924 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 289.939 270.406 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 281.765-30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 112.553 125.237 Toplam 203.014 165.392 l 47

TEKNOLOJİ FAALİYETLERİ Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri Teknoloji faaliyetleri sanayi ve sanayi kuruluşlarının rekabet gücü ve onun şekillendirdiği karlılık ve verimlilik için en önemli belirleyici unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu nedenle 2013 çalışmasından itibaren İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında olduğu gibi İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde de teknoloji faaliyetleri başlığı altında bilgilere yer verilmeye başlanmıştır. Teknoloji faaliyetleri başlığı altında iki bilgiye yer verilmektedir. İlki İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda AR-GE harcamalarıdır. Diğeri ise İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun teknoloji yoğunluğu itibariyle sektör dağılımlarıdır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun AR-GE harcamaları hesaplanmakta ve değerlendirilmektedir. AR-GE harcamaları iki yöntemle; anket verileri ve kuruluşların gelir tablosu verileri yardımıyla toplanmaktadır. 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun AR- GE harcamaları anket verileri ile 172.797.594 TL, gelir tablosu verilerine göre ise 171.810.394 TL dir. Her iki veri kullanılarak hesaplandığında AR-GE harcamalarının üretimden satışlara oranı yüzde 0,27, satış hasılatına oranı ise yüzde 0,23 tür. En yüksek AR-GE harcaması gerçekleştiren sektörler ise (anket verileri ile) 23,6 milyon TL ile bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı sanayi, 23,4 milyon TL ile eczacılık ürünleri imalatı sanayi, 17,7 milyon TL ile gıda sanayi ve 17 milyon TL ile motorlu kara taşıtları sanayidir. Sektörler İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda AR-GE Giderleri Ar-Ge Giderleri (Anket Verileri) Ar-Ge Giderleri (Gelir Tablosu Verileri) 05-09 Madencilik ve taş ocakçılığı 5.240.742 7.480.200 10 Gıda ürünlerinin imalatı 17.657.504 17.657.504 11 İçeceklerin imalatı 384.695 384.695 12 Tütün ürünleri imalatı - - 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 9.073.289 8.921.143 14 Giyim eşyalarının imalatı 9.036.506 9.036.507 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 1.728.777 1.728.777 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 193.699 193.699 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 1.645.840 1.645.840 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 1.440.469 1.440.469 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı - - 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 12.636.649 12.615.499 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemeler 23.399.792 23.399.792 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 2.444.381 2.444.382 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 12.080.462 11.692.336 24 Ana metal sanayii 1.502.179 1.502.179 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 4.838.734 4.838.735 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 23.572.338 23.572.338 27 Elektrikli teçhizat imalatı 9.776.134 8.831.506 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 10.719.017 9.726.941 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 16.987.016 16.258.481 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 4.419.752 4.419.752 31 Mobilya imalatı 4.012.488 4.012.488 32 Diğer imalatlar 7.131 7.131 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı - - Toplam 172.797.594 171.810.394 48 l TEMMUZ 2014

Teknoloji Yoğunluklarına Göre Yaratılan Katma Değer İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu kapsamında teknoloji yoğunluklarına göre yaratılan katma değer dağılımı da incelenmektedir. Teknoloji yoğunluklu sektör grupları içinde sadece imalat sanayi firmaları yer almaktadır. Madencilik ve taşocakçılığı ile elektrik, gaz, buhar, su üretimi firmaları yer almamaktadır. Bu itibarla imalat sanayinde faaliyet gösteren 488 firmanın verileri ile hesaplama ve dağılım yapılmaktadır. Teknoloji yoğunluklu 4 sektör grubu bulunmaktadır. Bunlar düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler, ortadüşük teknoloji yoğunluklu sanayiler, orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerdir. Teknoloji yoğunluklu sanayi grupları içinde yer alan sanayi sektörleri yeni kullanılmaya başlanan NACE.2 sanayi sınıflandırması ile birlikte tabloda sunulmaktadır. Teknoloji yoğunluklu sektör grupları için yaratılan katma değer göstergesi kullanılmaktadır. Kullanılan katma değer üretici fiyatlarıyla brüt katma değer (üretim faktörlerine yapılan ödemeler (ödenen maaş ve ücretler+ödenen faizler+milli gelir anlamında kar)+yıl için ayrılan amortismanlar+ödenen dolaylı vergilersübvansiyonlar) göstergesidir. İSO İkinci 500 içinde yer alan firmaların ait oldukları sektörlerin yarattıkları katma değerler ve sektörlerin toplam katma değer içindeki payları aşağıda tabloda yer almaktadır. Buna göre en yüksek katma değer yaratan sektör yüzde 16 payı ile tekstil ürünlerinin imalatı sektörüdür. Onu yüzde 13,8 payı ile gıda ürünleri imalatı ve 12 payı ile mineral ürünlerin imalatı sanayi izlemektedir. Teknoloji yoğunluklu sektör grupları da kendi içinde toplulaştırılmaktadır. Bu itibarla değerlendirildiğinde yaratılan katma değer itibariyle en yüksek payı yüzde 45,8 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu almaktadır. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde ise en yüksek payı yüzde 43,6 ile orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu almıştır. İkinci 500 içinde yaratılan katma değer itibariyle en yüksek ikinci payı yüzde 26,2 ile orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu almaktadır. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ise ikinci grubu yüzde 36,1 pay ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu oluşturmuştur. İkinci 500 kuruluşta orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı yüzde 23,4, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise yüzde 4,6 olmuştur. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde orta yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı yüzde 17,8, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise yüzde 2,6 olmuştu. Bu itibarla Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 20,4 te kalırken, İkinci 500 içinde payın yüzde 28 olması dikkat çekici bir göstergedir. Teknoloji Yoğunluklarına Göre Yaratılan Katma Değerin Dağılımı (%) Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Düşük Teknoloji % 36,1 Orta-Düşük Teknoloji % 43,6 Düşük Teknoloji % 45,8 Orta-Düşük Teknoloji % 26,2 Yüksek Teknoloji % 2,6 Orta-Yüksek Teknoloji % 17,8 Yüksek Teknoloji % 4,6 Orta-Yüksek Teknoloji % 23,4 l 49

TEKNOLOJİ FAALİYETLERİ Teknoloji Yoğunluklarına Göre Yaratılan Katma Değer Dağılımı Teknoloji Yoğunluğu İtibariyle Sektör Grupları Toplam Brüt Katma Değer Toplam Brüt Katma Değer Pay (%) Sektörler Toplam Brüt Katma Değer Toplam Brüt Katma Değer Pay (%) 10.Gıda ürünlerinin imalatı 2.005.905.712 13,8 11.İçeceklerin imalatı 69.962.543 0,5 12.Tütün ürünleri imalatı 40.845.994 0,3 13.Tekstil ürünlerinin imalatı 2.325.746.643 16,0 Düşük Teknoloji Yoğunluklu Orta-Düşük Teknoloji Yoğunluklu Orta-Yüksek Teknoloji Yoğunluklu Yüksek Teknoloji Yoğunluklu 6.667.616.279 45,8 3.816.903.690 26,2 3.410.022.304 23,4 670.734.104 4,6 14.Giyim eşyalarının imalatı 928.766.822 6,4 15.Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 56.487.281 0,4 16.Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 200.132.277 1,4 17.Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 435.567.401 3,0 18.Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması (18.2 Hariç) 149.104.252 1,0 31.Mobilya imalatı 355.403.187 2,4 32.Diğer imalatlar (32.5 Hariç) 99.694.167 0,7 18.2.Kayıtlı Medyanın Çoğaltılması - - 19.Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 101.365.639 0,7 22.Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 452.256.852 3,1 23.Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 1.754.626.751 12,0 24.Ana metal sanayii 910.172.482 6,2 25.Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (25.4 Hariç) 534.295.263 3,7 30.1.Gemi ve tekne yapımı 64.186.703 0,4 33.Makine ve Ekipmanları Kurulumu ve Onarımı - - 20.Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 866.927.666 6,0 25.4.Silah ve mühimmat (cephane) imalatı - - 27.Elektrikli teçhizat imalatı 836.169.307 5,7 28.Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 482.974.925 3,3 29.Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 1.047.753.945 7,2 30.Diğer ulaşım araçlarının imalatı (30.1 ve 30.3 Hariç) 176.196.461 1,2 32.5.Tıbbi ve Dişçilik ile İlgili Araç ve Gereçlerin İmalatı - - 21.Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 364.581.187 2,5 26.Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 306.152.917 2,1 30.3.Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatı - - 50 l TEMMUZ 2014

Serhat Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Size Ekonomi Ve Kaliteyi Sunuyoruz Hakkımızda... 1970 yılında Ziya BÜYÜKBEKTAŞ tarafından SERHAT NAKLİYAT olarak Karabük te kurulan firma özel sektöre nakliye ile giriş yapmıştır. 1978 yılında SERHAT DEMİR TİCARET VE NAKLİYAT KOLLEKTİF ŞİRKETİ olarak firmanın ismi değişmiş ve demir-çelik sektörüne ilk adım atılmıştır. 1987 yılında üretici kimliği kazanan firma Karabük te bir haddehane satın alarak ilk sanayi yatırımını gerçekleştirmiş ve SERHAT HADDECİLİK A.Ş. kurulmuştur. 1999 yılında Ankara da SERHAT HAZIR DEMİR A.Ş. grup şirketlerine katılmış olup; istikrarlı büyüme hedeflerini adım adım gerçekleştirmeye devam etmektedir. Geçen süre içerisinde Türkiye nin önde gelen inşaat demiri üreticilerinden biri haline gelen Serhat Haddecilik 2014 yılı itibariyle 96 farklı çeşit ürün üretebilmekte ve bugünki üretim kapasitesi olan yıllık 120.000 ton imalat ve 150.000 ton satış rakamlarını gerçekleştirebilmektedir. Ayrıca, firmanın hammadde ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla SERHAT DEMİR ÇELİK GRUP uzman kadrosuyla ithalat ve artan üretim kapasitesiyle dünyanın birçok ülkesine ihracat gerçekleştirmektedir, dolayısıyla ülke ekonomisine her geçen gün daha fazla katkı sağlamaktadır. Bir ülkenin ekonomik gelişimi için lider sektörelerden biri olan demir çelik sektörünün Türkiye için önemini farkındayız ve Serhat Demir Çelik Grup olarak başta Orta Doğu, Afrika ve Uzak Doğu olmak üzere yurtdışı piyasada var olmanın gururunu yaşamaktayız. 2002 yılından bu yana ithalat ve ihracatta sektörün tüm yeniliklerini kullanarak uluslararası alandaki müşterilerimize yüksek kaliteli hizmeti anlayışını sürdürmeye devam etmekteyiz. Öte yandan müşteri memnuniyetinin şirketimize katmış olduğu motivasyonla beraber işbirliği içerisinde olduğumuz şirketlerle uzun soluklu projelere imza atmanın mutluluğu içerisindeyiz. İhracatta inşaat demiri ve muadili ürünlerin yanısıra önceleri sadece bir atık gözüyle bakılan tufal (demir tozu) satışını T.C. Çevre Bakanlığı lisansıyla Uzak Doğu ülkelerine senelik 70.000 mt ton olmak üzere gerçekleştirebilmekteyiz. Merkez Bahçekapı Mah. 2500. Cad. No:2/B Şaşmaz / ANKARA /TÜRKİYE Tel : + 90 312 278 32 88 (pbx) Faks : + 90 312 278 32 93 Şube Gazipaşa Caddesi Serhat Han No: 35 KARABÜK / TÜRKİYE Tel : + 90 370 415 51 10 (pbx) Faks : + 90 370 424 22 31 Fabrika Yeni Sanayi Bölgesi KARABÜK / TÜRKİYE Tel : +90 370 424 31 96 +90 370 412 72 30 e-mail : info@serhatdc.com www.serhatdc.com l 51

SIRALAMA Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2013 yılında üretimden satışlar, satış hasılatı, katma değer, özkaynak, aktif toplamı, vergi öncesi dönem karı/zararı, faiz, amortisman ve vergi öncesi karı/zararı, ihracat, çalışanlar ortalaması. İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 1 21 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 1 187.916.879 55-55 190.812.579 83-80 46.828.908 2 5 KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ve Beton San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 2 187.697.319 48-48 195.406.025 --- - 3 - Teksüt Süt Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Balıkesir - 3 187.675.922 49-49 195.287.879 368-365 15.665.649 4 - Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 4 187.551.566 64-64 187.551.566 15-13 78.865.810 5 13 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana - 5 186.641.067 63-63 187.723.325 47-45 57.839.097 6 - Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 6 186.208.460 57-57 190.173.553 --- - 7 58 Yurtbay Seramik San. ve Tic. A.Ş. Eskişehir - 7 186.066.819 67-67 186.874.703 90-87 45.647.371 8 - - İstanbul - 8-47-47-29-27-9 - Enka Süt ve Gıda Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Konya - 9 184.551.969 20-20 227.845.382 --- - 10 79 Kendirliler Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Dörtyol - 10 184.058.115 74-74 184.577.590 476-473 4.251.720 11 - Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. A.Ş. Balıkesir - 11 183.927.506 69-69 185.939.253 --- - 12 22 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Bursa - 12 183.731.955 59-59 188.981.516 23-21 71.774.327 13 - - İstanbul - 13-77-77-350-347-14 25 Roma Plastik San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 14 182.854.615 53-53 192.781.090 --- - 15 221 Ozon Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 15 182.703.032 22-22 222.990.115 226-223 29.540.618 16 - Demir Export A.Ş. Ankara - 16 182.656.665 62-62 187.852.069 73-70 49.157.035 1-20 17 278 Işık Ahşap Profil Lojistik San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 17 182.368.388 54-54 190.932.510 166-163 35.114.194 18 105 Ferro Döküm San. ve Dış Tic. A.Ş. İstanbul - 18 182.302.194 66-66 187.409.666 --- - 19 37 YATAŞ Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. Kayseri - 19 181.912.213 25-25 217.281.951 12-11 82.695.130 20 69 ASAŞ Ambalaj Baskı San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 20 181.154.795 61-61 187.907.314 --- - 52 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 107-103 81.153.539 143-141 157.081.287 44-44 22.263.902 59-59 28.872.804 12-12 72.085 15-14 1.280 1 109-105 80.578.086 206-204 134.288.477 --- - --- - 441-439 4 --- - 2 218-214 50.186.164 301-297 102.016.214 199-197 5.456.530 295-293 9.023.403 338-337 3.631 275-272 320 3 20-19 158.974.664 78-77 211.460.577 19-19 34.592.194 19-19 43.978.513 301-300 6.171 29-27 1.093 4 --- - 56-55 243.859.740 59-59 19.349.056 18-18 45.001.936 114-114 35.324 --- - 5 --- - 91-90 197.332.025 --- - --- - --- - 440-436 120 6 39-37 132.323.828 95-94 193.754.882 120-119 10.271.612 133-133 18.615.291 68-68 45.490 66-64 796 7 31-29 - 129-127 - 23-23 - 23-23 - 13-13 - 20-18 - 8 --- - --- - --- - --- - 324-323 4.523 --- - 9 404-400 16.913.590 487-483 42.173.963 311-309 1.408.330 421-418 3.191.437 422-421 142 485-481 49 10 --- - 382-378 80.061.818 --- - --- - 153-153 27.617 153-151 519 11 7-7 273.010.257 15-15 370.498.174 18-18 35.383.324 21-21 40.539.905 277-277 8.650 260-257 337 12 61-58 - 10-10 - 496-492 - 494-490 - 246-246 - 210-207 - 13 22-21 158.270.006 63-62 231.543.026 --- - --- - 52-52 53.504 133-131 562 14 441-437 11.604.764 478-474 48.923.879 152-150 7.979.326 283-281 9.489.324 415-414 287 64-62 825 15 26-24 150.222.752 9-9 401.067.739 292-290 1.839.935 256-254 10.983.528 234-234 14.946 141-139 548 16 138-134 69.758.624 26-26 302.246.919 248-246 3.572.126 141-141 18.171.779 197-197 20.888 240-237 378 17 --- - 64-63 228.832.447 --- - 108-108 21.019.455 93-93 40.140 172-170 478 18 162-158 61.274.623 93-92 197.109.292 379-376 -245.207 138-138 18.334.270 319-318 4.849 21-19 1.180 19 381-377 20.456.575 183-181 139.474.336 --- - --- - 132-132 31.856 279-276 317 20 1-20 l 53

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 21 14 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 21 180.959.497 76-76 184.213.669 4-4 108.941.853 22 40 Çetinkaya Mensucat San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 22 180.473.912 84-84 180.475.312 117-114 41.186.500 23 90 Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Konya - 23 180.330.135 85-85 180.330.135 28-26 65.834.931 24 - - İstanbul - 24-29-29-194-191-25 55 Gürsoy Yem Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. Adana - 25 179.411.224 79-79 182.169.244 --- - 26 294 Demirsan Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 26 177.799.838 50-50 194.722.395 286-283 23.569.990 27 62 Arıkan Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş - 27 177.741.663 88-88 179.916.691 110-107 41.920.078 28 - Progıda Pazarlama A.Ş. İstanbul - 28 177.550.831 4-4 592.115.173 --- - 29 64 SCA Yıldız Kağıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş. Kocaeli - 29 177.522.050 90-90 179.146.702 330-327 19.595.708 30 136 Sistem Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 30 177.462.435 97-97 177.462.435 --- - 31 11 Continental Confectionery Company Gıda San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 31 177.038.273 99-99 177.038.273 392-389 12.868.700 32 - - İstanbul - 32-38-38-42-40-33 17 SFC Entegre Orman Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 33 176.789.658 34-34 208.724.193 209-206 31.051.010 34 83 Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Kamu 1-176.029.442 102-1 176.029.442 13-2 80.911.761 35 94 Aslan Çimento A.Ş. Kocaeli - 34 175.719.315 103-102 175.837.770 11-10 87.661.013 36 8 Santa Farma İlaç Sanayii A.Ş. İstanbul - 35 175.684.901 87-87 180.076.496 46-44 58.020.278 37 162 Akkim Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 36 175.510.360 70-70 185.861.037 230-227 29.063.334 38 130 Boytek Reçine Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. İstanbul - 37 175.488.638 27-27 214.367.330 303-300 22.512.200 39 73 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş. İstanbul - 38 175.122.121 100-100 176.857.770 89-86 45.655.304 40 - Kaşmir Halı San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 39 174.676.604 98-98 177.148.504 --- - 41 53 Elvan Gıda San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 40 174.249.799 83-83 180.596.587 --- - 42 15 Kozlu Gıda İmalat San. Tic. ve Taşımacılık A.Ş. Ankara - 41 174.085.544 82-82 180.807.719 --- - 43 99 Orhan Karakoç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 42 173.209.917 93-93 178.520.967 168-165 34.928.414 44 192 İshakoğlu Gıda Nakliye ve İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 43 173.051.436 109-107 173.051.436 459-456 5.981.416 45 - Borsan Kablo Elektrik Aydınlatma İnş. San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 44 173.015.865 65-65 187.542.690 --- - 46 45 Oyka Kağıt Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Çaycuma - 45 173.006.283 106-105 173.831.141 157-154 36.234.651 47 - - İstanbul - 46-92-92-354-351-48 - Akteks Akrilik İplik San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 47 172.681.679 41-41 201.818.373 232-229 28.640.472 49 283 Altınapa Değirmencilik Tic. ve San. A.Ş. Konya - 48 171.865.605 23-23 222.294.609 --- - 50 24 İşbir Sünger Sanayi A.Ş. Ankara - 49 171.108.957 72-72 184.862.216 --- - 51 3 PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. İstanbul - 50 170.707.516 78-78 182.479.682 200-197 31.470.746 21-55 52 - Bien Yapı Ürünleri Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. Ankara - 51 169.811.869 56-56 190.760.717 --- - 53 - Mecaplast Otomotiv Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 52 169.641.498 31-31 211.172.140 64-62 51.804.588 54 70 Erkunt Sanayi A.Ş Ankara - 53 169.060.678 111-109 171.376.310 45-43 58.162.272 55 85 Gürsoy Tarımsal Ürünler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Ordu - 54 168.145.619 121-119 168.145.649 409-406 11.609.360 54 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 5-5 316.327.748 16-16 369.472.928 7-7 48.950.734 11-11 57.362.042 392-391 973 379-375 196 21 42-40 130.699.696 48-47 257.450.442 109-108 10.967.753 98-98 21.912.990 408-407 396 83-81 700 22 213-209 51.211.568 279-275 107.880.534 53-53 20.188.357 53-53 29.974.792 364-363 2.393 25-23 1.153 23 371-367 - 98-97 - 484-480 - 465-462 - 172-172 - 282-278 - 24 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 25 351-347 26.368.704 207-205 133.449.199 472-468 -15.749.749 377-375 5.096.767 22-22 68.298 265-262 330 26 319-315 29.743.373 62-61 232.778.669 407-404 -3.353.695 40-40 33.457.942 61-61 48.999 63-61 826 27 --- - 500-496 10.031.022 --- - --- - 6-6 78.097 500-496 12 28 317-313 29.782.534 329-325 95.848.070 381-378 -381.828 245-243 11.479.536 220-220 16.822 317-313 265 29 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 30 192-188 55.955.680 21-21 319.574.130 497-493 -45.358.147 493-489 -11.898.607 59-59 50.325 61-59 840 31 261-257 - 159-157 - 121-120 - 99-99 - 233-233 - 39-37 - 32 243-239 44.436.370 34-34 282.784.800 492-488 -34.991.408 492-488 -11.231.670 363-362 2.423 252-249 350 33 91-4 88.773.774 238-4 122.791.187 364-3 323.221 413-3 3.431.175 --- - 19-2 1.223 34 6-6 304.086.109 13-13 381.164.512 11-11 46.100.250 10-10 57.784.737 382-381 1.217 342-338 239 35 27-25 149.028.570 83-82 206.297.855 189-187 6.089.698 223-222 12.906.313 343-342 3.414 45-43 927 36 408-404 15.757.956 237-234 122.867.657 234-232 4.142.327 299-297 8.812.124 115-115 34.799 290-286 300 37 131-127 72.543.981 103-101 186.063.821 211-209 4.920.472 362-360 5.769.165 206-206 19.178 463-459 96 38 426-422 13.539.573 322-318 97.804.519 50-50 21.000.778 42-42 31.318.695 201-201 19.999 426-422 137 39 --- - --- - --- - --- - --- - 112-110 606 40 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 41 --- - --- - --- - --- - 254-254 11.388 195-192 450 42 315-311 29.946.855 187-185 138.668.393 451-447 -10.150.261 248-246 11.246.949 236-236 14.821 10-10 1.442 43 462-458 7.508.782 479-475 47.855.870 412-409 -3.834.548 442-439 2.038.778 --- - 413-409 153 44 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 45 88-85 88.988.609 102-100 186.672.426 485-481 -24.104.832 449-446 1.459.500 215-215 18.065 239-236 382 46 152-148 - 192-190 - 289-287 - 422-419 - 51-51 - 283-279 - 47 161-157 61.426.641 20-20 327.016.598 439-435 -8.560.366 427-424 2.814.860 96-96 39.597 42-40 944 48 --- - --- - --- - --- - 159-159 26.119 459-455 103 49 234-230 48.043.560 195-193 136.109.253 --- - --- - 344-343 3.406 --- - 50 102-98 83.858.800 346-342 90.115.515 57-57 19.743.254 147-147 17.848.763 199-199 20.000 436-432 124 51 262-258 40.634.391 11-11 386.921.600 --- - --- - 207-207 19.111 --- - 52 418-414 14.559.324 300-296 102.255.757 195-193 5.650.767 210-209 13.516.228 165-165 24.897 129-127 569 53 69-66 99.378.993 137-135 159.276.635 136-135 9.147.717 92-92 22.665.009 24-24 66.470 26-24 1.133 54 406-402 16.053.469 404-400 72.809.851 377-374 17.541 300-298 8.808.852 35-35 61.159 276-273 320 55 21-55 l 55

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 56 72 Frimpeks Kimya ve Etiket San. Tic. A.Ş. İstanbul - 55 167.904.612 117-115 169.771.411 --- - 57 220 Ankara Un Sanayii A.Ş. Ankara - 56 167.868.271 37-37 205.603.491 335-332 19.189.751 58 29 Aliağa Çakmaktepe Enerji Üretim A.Ş. Ege Bölgesi - 57 167.412.064 123-121 167.412.064 500-496 -119.765.803 59 68 GRANİSER Granit Seramik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 58 166.796.703 126-124 166.864.748 --- - 60 122 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Bursa - 59 166.445.808 95-95 177.909.798 211-208 30.800.948 61 258 Elektromed Elektronik Sanayi ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. Ankara - 60 166.229.516 94-94 177.944.854 71-68 49.753.051 62 241 Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. Salihli - 61 165.683.957 127-125 166.810.575 367-364 15.717.185 63 120 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi - 62 165.389.236 113-111 171.265.436 92-89 45.365.846 64 47 Ünsa Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 63 164.771.680 133-131 165.326.907 206-203 31.206.184 65 179 Mogul Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 64 164.702.719 129-127 165.899.431 192-189 31.983.418 66 30 Kaplan Kardeşler Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 65 164.606.983 128-126 166.151.626 125-122 40.598.918 67 154 Sıddık Kardeşler Haddecilik San. Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 66 164.573.234 115-113 170.509.904 320-317 20.348.704 68 65 Amcor Flexibles İstanbul Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 67 164.421.067 132-130 165.412.272 187-184 32.356.999 69 153 Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. İstanbul - 68 164.401.788 8-8 361.191.610 2-2 158.665.212 70 95 Or-Pa Pazarlama ve Tekstil Sanayi A.Ş. İstanbul - 69 164.159.730 122-120 167.606.424 --- - 71 - Kilim Grubu Kartaltepe Mensucat Fabrikası T.A.Ş. İstanbul - 70 163.813.271 136-134 164.004.273 128-125 39.951.876 72 - - İstanbul - 71-124-122-7-7-73 204 As Tavukçuluk Tarım İşletmeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Sakarya - 72 163.716.497 114-112 170.795.479 487-484 1.546.212 74 - Ede Demir Çelik Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. Ege Bölgesi - 73 163.442.178 86-86 180.092.249 --- - 75 80 Sardunya Gıda Mutfak İşletmeleri Ticaret A.Ş. İstanbul - 74 163.281.302 131-129 165.747.673 --- - 76 93 Magnesit A.Ş. Eskişehir - 75 163.146.864 112-110 171.372.060 190-187 32.229.780 77 - - İstanbul - 76-36-36-103-100-78 42 Cam Elyaf Sanayi A.Ş. İstanbul - 77 161.551.781 141-139 161.796.436 49-47 57.799.484 79 211 Vefa Prefabrike Yapılar San. Tic. A.Ş. İstanbul - 78 160.761.748 144-142 160.996.220 --- - 80 158 Üniteks Tekstil ve Ticaret A.Ş. İstanbul - 79 160.400.082 134-132 164.859.879 263-260 25.534.332 81 133 Söke Değirmencilik San. ve Tic. A.Ş. Aydın - 80 160.142.077 148-146 160.173.848 394-391 12.700.175 82 84 Tellioğlu Yem-Gıda Entegre Tesisleri San. ve Tic. A.Ş. Balıkesir - 81 159.861.519 137-135 162.527.508 --- - 83 38 Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 82 159.765.356 39-39 203.835.567 --- - 84 237 As-Ado Hazır Beton San. Nak. ve Tic. A.Ş. Bucak - 83 159.611.980 15-15 247.959.616 --- - 85 46 Cevher Döküm Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi - 84 159.534.415 143-141 161.356.819 --- - 86 112 Demisaş Döküm Emaye Mamülleri Sanayi A.Ş. Kocaeli - 85 158.890.860 151-149 158.896.249 --- - 56-90 87 176 Abdioğulları Plastik ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Adana - 86 158.750.610 17-17 235.726.467 --- - 88 316 Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 87 158.683.179 118-116 169.386.678 218-215 30.157.833 89 124 Modern Beton San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 88 158.437.115 142-140 161.652.180 395-392 12.586.178 90 106 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 89 158.194.175 138-136 162.486.679 25-23 70.266.271 56 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 56 16-15 175.431.395 54-53 247.589.272 237-235 4.048.962 158-157 16.855.219 180-180 22.932 370-366 201 57 --- - 7-7 416.731.964 500-496 -131.418.440 67-67 26.312.701 --- - 484-480 50 58 83-80 90.394.438 31-31 292.653.047 --- - --- - 97-97 39.526 55-53 866 59 217-213 50.628.070 218-215 129.890.896 29-29 26.950.139 24-24 38.327.726 32-32 62.174 339-335 242 60 104-100 83.288.643 40-39 266.828.185 156-154 7.788.643 97-97 22.208.757 362-361 2.425 50-48 897 61 337-333 28.265.496 363-359 85.848.284 274-272 2.444.416 238-237 11.890.125 377-376 1.728 349-345 227 62 70-67 98.807.854 100-98 188.632.443 49-49 21.229.188 37-37 34.811.013 23-23 66.768 218-215 412 63 281-277 35.596.441 311-307 99.955.680 410-407 -3.761.635 352-350 6.036.776 14-14 71.467 149-147 533 64 129-125 72.734.890 49-48 251.080.662 141-139 8.747.532 95-95 22.352.057 444-442 1 269-266 327 65 312-308 30.691.726 269-265 110.333.161 290-288 1.905.484 242-240 11.635.207 366-365 2.247 36-34 1.017 66 377-373 21.186.002 370-366 84.287.696 369-366 207.237 468-465 -1.344.152 --- - 480-476 64 67 148-144 65.515.867 242-238 121.079.460 226-224 4.307.854 292-290 9.154.232 48-48 55.090 228-225 398 68 203-199 52.955.026 41-40 264.737.211 84-84 14.814.526 --- - 147-147 28.978 152-150 524 69 379-375 20.857.060 302-298 101.954.345 --- - --- - --- - 35-33 1.018 70 21-20 158.550.448 112-110 180.913.345 223-221 4.520.900 342-340 6.766.147 150-150 28.292 44-42 935 71 60-57 - 240-236 - 8-8 - 13-13 - 353-352 - 71-69 - 72 489-485 -3.249.640 485-481 43.660.662 446-442 -9.554.163 478-474 -5.143.288 271-271 9.376 294-290 293 73 --- - --- - --- - --- - --- - 231-228 394 74 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 75 135-131 70.789.449 67-66 223.841.256 106-105 11.285.995 117-117 19.965.197 15-15 71.070 305-301 280 76 79-76 - 160-158 - 65-65 - 78-78 - 62-62 - 106-104 - 77 51-49 118.465.548 90-89 197.651.582 387-384 -991.496 235-234 12.093.318 137-137 30.909 110-108 615 78 --- - --- - --- - --- - --- - 270-267 326 79 183-179 57.376.538 235-232 123.234.669 303-301 1.635.012 446-443 1.693.261 49-49 54.484 154-152 519 80 327-323 29.097.100 476-472 49.334.441 235-233 4.103.559 384-382 4.823.901 --- - 394-390 180 81 256-252 41.604.210 374-370 82.467.094 --- - --- - 315-314 4.952 321-317 262 82 --- - --- - --- - --- - 3-3 83.047 --- - 83 --- - 475-471 49.501.913 --- - --- - --- - 243-240 373 84 55-52 112.904.555 22-22 314.772.612 --- - --- - 5-5 82.127 58-56 846 85 --- - --- - --- - --- - 89-89 40.736 --- - 86 48-46 121.151.329 --- - --- - --- - 84-84 41.565 28-26 1.110 87 170-166 60.663.913 117-115 177.238.234 459-455 -11.549.308 243-241 11.544.390 219-219 17.470 77-75 733 88 435-431 12.970.317 489-485 41.003.943 316-314 1.336.641 445-442 1.725.935 --- - 386-382 188 89 182-178 57.409.429 106-104 183.726.228 97-96 13.336.755 22-22 40.030.359 29-29 63.900 7-7 1.649 90 56-90 l 57

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 91 155 Çamsan Poyraz Ağaç Ürünleri Turizm İnşaat Tarım Enerji San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 90 158.175.389 150-148 159.500.006 223-220 29.920.046 92 103 Jantsa Jant San. ve Tic. A.Ş. Aydın - 91 158.139.498 140-138 162.416.194 54-52 55.327.382 93 49 Özdemir Boru Profil San. ve Tic. Ltd. Şti. Ereğli Karadeniz - 92 157.690.993 155-153 158.410.745 342-339 18.537.462 94 57 Baydemirler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 93 157.122.321 33-33 208.817.857 408-405 11.631.654 95 74 Kasar ve Dual Tekstil Sanayii A.Ş. İstanbul - 94 156.540.403 156-154 158.104.632 61-59 52.999.276 96 126 Hisarlar Makina San. ve Tic. A.Ş. Eskişehir - 95 156.481.103 116-114 170.259.957 74-71 49.114.045 97 89 Ekiciler Süt Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Antalya - 96 156.217.832 105-104 174.681.281 141-138 38.066.582 98 39 ZF Sachs Süspansiyon Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 97 155.611.638 165-163 155.611.638 106-103 42.440.985 99 82 Özgörkey Gıda Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 98 155.555.787 58-58 190.029.335 --- - 100 - Kayalar Kimya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 99 155.404.389 35-35 207.817.239 --- - 101 - Çağ Çelik Demir ve Çelik Endüstri A.Ş. Karabük - 100 155.219.586 96-96 177.552.700 402-399 12.019.088 102 - Ode Yalıtım San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 101 154.911.382 153-151 158.619.626 --- - 103 152 Türk Ytong Sanayi A.Ş. İstanbul - 102 154.898.493 147-145 160.397.127 16-14 78.162.923 104 - - Ege Bölgesi - 103-166-164-238-235-105 - Farba Otomotiv Aydınlatma ve Plastik Fabrikaları A.Ş. Kocaeli - 104 154.664.969 80-80 181.924.230 --- - 106 36 Modern Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Çorlu - 105 154.569.058 164-162 156.034.555 --- - 107 - - Kayseri - 106-168-166-86-83-108 98 Eruslu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 107 154.072.764 170-167 154.072.764 148-145 37.248.870 109 107 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 108 154.011.132 42-42 201.812.354 39-37 60.621.195 110 - Türkiye Lokomotif ve Motor San. A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Kamu 2-153.468.661 169-3 154.828.861 9-1 95.284.700 111 198 Ekoten Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 109 152.583.258 40-40 203.408.524 --- - 112 10 Argon Kimya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 110 152.474.676 162-160 156.358.666 384-381 13.891.789 113 67 Meltem Kimya ve Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Adana - 111 151.903.155 175-172 151.903.155 --- - 114 - Ayhanlar Yol Asfaltlama San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 112 151.822.179 139-137 162.432.498 224-221 29.718.048 115 296 Akbel Süt ve Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Ereğli/Konya - 113 151.814.196 60-60 188.212.191 469-466 4.640.894 116 - Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş. Trabzon - 114 151.679.000 51-51 194.078.910 --- - 117 28 Vezirköprü Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi A.Ş. Vezirköprü - 115 151.662.541 163-161 156.084.307 --- - 118 87 Aroma Bursa Meyve Suları ve Gıda Sanayii A.Ş. Bursa - 116 151.429.979 161-159 156.670.161 --- - 119 - - İstanbul - 117-177-174-22-20-120 66 Onduline Avrasya İnşaat Malz. San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 118 150.406.903 135-133 164.166.938 --- - 91-125 121 149 Femaş Metal San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 119 150.302.084 171-168 153.818.086 67-65 50.391.759 122 60 Hema TRW Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş. İstanbul - 120 149.965.134 185-182 149.965.134 378-375 14.383.326 123 127 İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Kamu 3-149.190.864 108-2 173.071.197 70-3 50.180.755 124 135 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 121 148.979.094 190-187 148.979.094 --- - 125 - - İstanbul - 122-167-165-324-321-58 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 363-359 23.361.884 154-152 150.019.324 213-211 4.898.597 165-164 16.452.056 274-274 8.919 229-226 396 91 122-118 75.616.762 224-221 127.297.661 42-42 23.428.403 51-51 30.472.477 63-63 47.901 114-112 605 92 98-94 85.400.869 246-242 119.007.893 131-130 9.551.141 252-250 11.094.432 26-26 64.960 376-372 198 93 --- - 47-46 257.637.631 442-438 -9.046.727 259-257 10.866.444 205-205 19.391 37-35 988 94 155-151 63.418.014 86-85 203.312.867 399-396 -2.333.619 71-71 25.632.396 110-110 36.332 47-45 913 95 378-374 21.173.474 146-144 155.993.657 434-431 -7.682.383 110-110 20.535.389 161-161 26.009 80-78 716 96 250-246 42.821.093 258-254 115.063.020 176-174 6.721.093 229-228 12.647.425 400-399 672 191-188 455 97 147-143 65.751.440 357-353 87.984.697 64-64 17.985.486 203-202 14.009.489 81-81 42.400 135-133 557 98 --- - 122-120 174.236.044 --- - --- - 297-296 6.421 392-388 183 99 112-108 79.277.485 109-107 182.869.843 --- - --- - --- - 271-268 326 100 487-483 1.408.019 225-222 126.875.286 444-440 -9.205.657 479-475 -5.511.824 38-38 58.153 273-270 321 101 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 102 65-62 102.955.229 156-154 149.343.721 22-22 31.861.201 27-27 37.037.675 421-420 171 157-155 515 103 93-89 - 32-32 - 258-256 - 316-314 - 7-7 - 242-239 - 104 --- - 69-68 223.384.362 --- - --- - 104-104 38.370 65-63 821 105 92-88 87.937.915 77-76 212.408.041 --- - --- - --- - 481-477 59 106 226-222 - 236-233 - 13-13 - 15-15 - 33-33 - 421-417 - 107 193-189 55.937.883 251-247 116.972.888 167-165 7.118.240 176-175 15.652.418 143-143 29.928 184-182 465 108 115-111 78.705.145 33-33 282.837.106 449-445 -9.810.496 64-64 27.073.434 105-105 38.148 59-57 843 109 24-2 155.802.426 37-1 273.023.626 436-4 -8.030.513 475-4 -4.103.609 287-1 7.286 11-1 1.408 110 --- - --- - --- - --- - 375-374 1.766 197-194 449 111 291-287 34.014.989 176-174 141.533.241 243-241 3.891.347 154-153 17.420.255 98-98 39.449 489-485 45 112 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 113 44-42 128.511.021 4-4 439.972.680 263-261 2.892.662 293-291 9.140.988 --- - 159-157 514 114 266-262 39.050.949 115-113 178.348.753 268-266 2.780.437 326-324 7.662.016 263-263 10.095 315-311 267 115 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 116 191-187 55.962.104 52-51 249.510.633 --- - --- - 309-308 5.340 204-201 435 117 --- - --- - --- - --- - 308-307 5.581 --- - 118 43-41 - 140-138 - 6-6 - 8-8 - 342-341 - 423-419 - 119 --- - --- - --- - --- - 200-200 20.000 --- - 120 163-159 61.223.767 104-102 185.323.702 91-91 14.310.633 125-125 19.443.997 17-17 69.971 73-71 767 121 447-443 10.523.048 470-466 52.377.971 389-386 -1.069.038 395-393 4.453.366 241-241 14.043 425-421 140 122 54-3 113.322.660 217-3 130.168.889 94-1 13.876.965 151-1 17.650.265 --- - 186-3 462 123 267-263 39.014.236 415-411 69.443.136 --- - 201-200 14.091.257 30-30 63.252 138-136 552 124 236-232 - 281-277 - 219-217 - 343-341 - --- - 438-434 - 125 91-125 l 59

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 126 - Uğur Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 123 148.773.488 180-177 150.633.351 120-117 41.063.510 127 - Doğuş Yiyecek ve İçecek Üretim San. Tic. A.Ş. İstanbul - 124 148.252.602 158-156 157.416.725 231-228 28.915.424 128 150 ABC Deterjan San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 125 148.210.646 192-189 148.362.661 --- - 129 116 Astaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 126 148.067.201 179-176 150.688.851 108-105 41.957.212 130 230 Sunel Ticaret Türk A.Ş. Ege Bölgesi - 127 147.800.212 157-155 157.787.453 393-390 12.824.476 131 - Poyraz Poyraz Fındık Entegre San. ve Tic. A.Ş. Ordu - 128 147.600.325 186-183 149.911.602 400-397 12.206.884 132 178 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. İstanbul - 129 147.398.562 19-19 228.884.086 14-12 79.133.398 133 108 TARFAŞ Tarımsal Faaliyetler Üretim San. ve Tic. A.Ş. Karacabey - 130 146.844.449 28-28 212.608.772 --- - 134 182 Düzce Cam San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 131 146.841.911 172-169 153.469.260 --- - 135 123 P.M.S. Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 132 146.829.529 195-192 147.934.935 420-417 11.063.602 136 358 Karaçuha Tarım Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. Terme - 133 146.802.108 13-13 255.219.503 --- - 137 111 Kaltun Madencilik Sanayi Nakliye ve Akaryakıt Tic. A.Ş. Aydın - 134 146.780.180 154-152 158.594.332 82-79 47.015.969 138 41 Kilim Mobilya Kanepe San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 135 146.727.736 198-195 147.051.461 76-73 48.604.103 139 161 Safyün Halı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 136 146.377.732 188-185 149.203.494 119-116 41.097.447 140 337 Amasya Şeker Fabrikası A.Ş. Suluova - 137 146.171.695 173-170 153.386.730 81-78 47.568.489 141 263 Destebaşı Grup İnşaat San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 138 146.111.665 81-81 181.656.005 300-297 22.647.269 142 285 Pamir Gıda Sanayi A.Ş. İstanbul - 139 145.730.593 202-199 146.088.465 222-219 29.984.661 143 - Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 140 144.907.718 193-190 148.110.810 --- - 144 207 Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 141 144.812.706 206-203 144.812.706 382-379 14.091.396 145 202 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana - 142 144.763.168 182-179 150.420.816 50-48 57.647.922 146 181 Meltem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 143 144.623.014 187-184 149.500.684 104-101 43.030.583 147 229 Ermaksan Makina San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 144 144.548.433 183-180 150.318.516 --- - 148 76 Ege Gübre Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi - 145 144.496.807 43-43 201.193.933 448-445 7.764.138 149 452 Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 146 144.432.677 91-91 179.060.614 --- - 150 197 Örgen Gıda San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 147 144.132.026 205-202 145.288.364 188-185 32.350.486 151 - - İstanbul - 148-30-30-158-155-152 190 Merter Helva San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 149 143.605.492 208-205 144.647.612 208-205 31.103.032 153 232 Uşak Seramik Sanayi A.Ş. Uşak - 150 143.310.806 209-206 143.310.806 182-179 33.234.765 154 - Modavizyon Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 151 143.060.028 178-175 151.261.219 --- - 155 51 Coreal Alüminyum Kablo San. Tic. A.Ş. Kayseri - 152 142.911.271 210-207 143.160.995 240-237 27.370.150 126-160 156 86 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 153 142.078.953 6-6 387.287.442 8-8 100.767.705 157 240 GENTAŞ Genel Metal San. ve Tic. A.Ş. Bolu - 154 141.382.902 200-197 146.795.268 176-173 34.305.340 158 164 Emta Kablo San. ve Tic. A.Ş. Kadirli - 155 141.121.763 220-217 141.683.516 444-441 8.058.521 159 183 Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Konya - 156 140.689.426 201-198 146.677.332 322-319 20.098.653 160 416 Uğurdemir Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 157 140.297.780 52-52 193.975.008 129-126 39.817.008 60 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 334-330 28.413.386 303-299 101.865.056 239-237 4.013.140 88-88 23.634.358 434-433 64 43-41 937 126 209-205 51.844.355 356-352 88.101.722 204-202 5.161.368 285-283 9.411.549 282-282 7.791 300-296 286 127 --- - --- - --- - --- - 116-116 34.171 --- - 128 411-407 15.113.596 381-377 80.928.402 378-375 -54.296 391-389 4.637.440 168-168 24.320 249-246 357 129 110-106 80.099.241 23-23 314.391.330 371-368 116.566 54-54 29.409.119 18-18 69.889 253-250 350 130 253-249 42.250.959 268-264 110.685.923 345-343 547.778 278-276 9.930.118 42-42 57.138 337-333 243 131 306-302 31.997.835 412-408 70.004.604 40-40 23.916.902 56-56 29.225.693 426-425 105 9-9 1.553 132 495-491 -23.630.716 118-116 176.817.358 --- - 408-406 3.923.435 --- - 181-179 467 133 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 134 397-393 18.693.502 299-295 102.305.582 453-449 -10.334.889 454-451 1.211.368 85-85 41.485 266-263 330 135 --- - --- - --- - --- - --- - 441-437 120 136 178-174 58.421.285 79-78 209.829.819 452-448 -10.210.755 75-75 25.343.583 45-45 56.142 86-84 697 137 123-119 75.381.863 82-81 206.664.294 270-268 2.694.051 226-225 12.705.418 413-412 313 52-50 880 138 97-93 86.443.656 128-126 163.336.459 89-89 14.554.976 81-81 24.719.138 75-75 43.382 87-85 683 139 200-196 53.816.746 455-451 59.021.420 74-74 16.321.392 148-148 17.840.199 --- - 200-197 444 140 280-276 36.065.570 178-176 140.733.574 341-339 641.330 257-255 10.900.982 --- - 142-140 548 141 235-231 47.989.439 334-330 94.486.231 179-177 6.585.947 161-160 16.660.723 41-41 57.514 332-328 253 142 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 143 314-310 30.212.417 447-443 61.938.633 198-196 5.534.717 332-330 7.387.886 --- - 467-463 88 144 167-163 60.808.693 80-79 207.123.600 300-298 1.713.434 103-103 21.490.687 108-108 37.175 23-21 1.172 145 171-167 60.482.201 85-84 203.638.360 112-111 10.709.916 204-203 13.998.168 314-313 5.033 51-49 882 146 --- - 134-132 160.353.094 --- - --- - --- - 116-114 600 147 58-55 109.785.233 60-59 238.931.767 438-434 -8.435.691 114-114 20.202.356 390-389 1.011 415-411 150 148 220-216 49.657.099 336-332 93.330.011 --- - --- - 2-2 90.777 387-383 187 149 279-275 36.399.959 376-372 82.200.019 88-88 14.652.045 119-119 19.875.565 332-331 4.098 238-235 383 150 173-169 - 173-171 - 201-199 - 145-145 - 117-117 - 237-234 - 151 276-272 37.378.694 358-354 87.980.856 105-104 11.436.344 196-195 14.388.741 291-290 7.024 189-186 459 152 237-233 47.227.311 81-80 206.910.084 421-418 -4.994.655 222-221 12.971.737 202-202 19.806 234-231 390 153 151-147 64.728.501 182-180 139.788.575 --- - 177-176 15.572.495 8-8 75.878 1-1 2.927 154 96-92 86.639.308 313-309 99.724.913 36-36 24.504.253 58-58 28.914.877 21-21 68.678 397-393 179 155 4-4 318.557.066 12-12 382.221.619 9-9 47.696.883 16-16 46.720.151 154-154 27.308 119-117 599 156 34-32 137.558.945 148-146 155.523.287 46-46 21.612.465 72-72 25.582.034 185-185 22.476 179-177 471 157 453-449 9.675.285 244-240 119.528.031 309-307 1.454.204 275-273 9.994.724 136-136 30.959 442-438 120 158 3-3 369.384.448 6-6 424.441.148 272-270 2.629.084 276-274 9.945.589 351-350 3.036 206-203 430 159 241-237 44.698.035 75-74 213.709.601 313-311 1.378.852 104-104 21.471.994 368-367 2.124 121-119 596 160 126-160 l 61

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 161 142 Gürmen Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 158 140.178.312 107-106 173.796.832 --- - 162 267 Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 159 139.576.911 222-219 141.267.878 139-136 38.366.901 163 299 Gizem Seramik Frit ve Glazür San. ve Tic. A.Ş. Sakarya - 160 139.507.240 224-221 141.115.482 --- - 164 251 Dost Fındık Gıda Kuy. İnş. Tah. Nak. Tur. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ünye - 161 139.500.111 228-225 139.730.781 462-459 5.609.546 165 214 Arma Filtre Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Sakarya - 162 139.478.352 207-204 144.722.579 121-118 41.039.530 166 249 İpek Yem ve Gıda San. Tic. A.Ş. Gaziantep - 163 139.246.005 12-12 264.402.248 371-368 15.407.343 167 - - İstanbul - 164-101-101-195-192-168 189 Özyaşar Tel ve Galvanizleme Sanayi A.Ş. İstanbul - 165 138.841.232 191-188 148.913.605 --- - 169 - Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Sakarya - 166 138.817.488 2-2 704.555.702 21-19 72.421.315 170 140 Ergaz San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 167 138.630.085 232-229 138.630.085 351-348 17.728.426 171 187 İmteks Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 168 138.480.108 234-231 138.480.108 264-261 25.439.170 172 168 Camiş Madencilik A.Ş. İstanbul - 169 138.374.493 225-222 140.999.149 84-81 46.229.674 173 286 G.Ç.S. Metal Çatı İzolasyon Taahhüt Tic. ve San. A.Ş. Adana - 170 138.268.130 231-228 139.335.404 323-320 20.019.667 174 253 Polyteks Tekstil Sanayi Araştırma ve Eğitim A.Ş. Bursa - 171 138.007.621 217-214 141.993.089 --- - 175 167 Çelik Halat ve Tel Sanayii A.Ş. Kocaeli - 172 137.967.848 238-235 137.967.848 309-306 21.513.482 176 359 Özyılmaz Fındık Tic. ve San. Ltd. Şti. Çarşamba - 173 137.501.142 21-21 226.927.815 480-477 3.210.999 177 163 Kardem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 174 137.437.536 221-218 141.269.772 --- - 178 138 PİMAŞ Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş. Kocaeli - 175 137.216.061 149-147 160.076.906 132-129 39.490.280 179 350 Surtel Kablo Sanayii A.Ş. İstanbul - 176 137.013.655 241-238 137.015.915 --- - 180 231 Aster Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. İstanbul - 177 136.825.255 219-216 141.698.835 227-224 29.524.775 181 - Realkom Tekstil Ürünleri Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. İstanbul - 178 136.445.056 243-240 136.674.963 170-167 34.857.125 182 165 Tirsan Kardan San. ve Tic. A.Ş. Manisa - 179 136.270.377 212-209 142.562.848 --- - 183 - - Ege Bölgesi - 180-218-215-314-311-184 235 ORMA Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. A.Ş. Isparta - 181 135.465.761 248-245 136.227.517 --- - 185 224 Sika Yapı Kimyasalları A.Ş. İstanbul - 182 135.460.939 46-46 196.861.146 --- - 186 - Putzmeister Makine San. ve Tic. A.Ş. Çerkezköy - 183 135.456.380 130-128 165.817.579 198-195 31.525.371 187 - Dosu Maya Mayacılık A.Ş. Lüleburgaz - 184 134.717.898 194-191 147.986.799 85-82 46.206.425 188 193 Sunteks Dokuma Boya Apre San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 185 134.357.459 233-230 138.534.643 96-93 44.508.147 189 - Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi A.Ş. İstanbul - 186 134.126.875 230-227 139.443.899 --- - 161-195 190 270 Tukaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 187 133.959.573 240-237 137.705.849 490-487 -3.086.557 191 293 Ticaret ve Sanayi Kontuvarı T.A.Ş. Ege Bölgesi - 188 133.809.992 256-253 134.879.222 341-338 18.551.426 192 134 A.B Gıda San. ve Tic. A.Ş. Balıkesir - 189 133.570.169 235-232 138.384.439 285-282 23.639.365 193 196 Kula Yağ ve Emek Yem San. Tic. A.Ş. Balıkesir - 190 133.562.191 213-210 142.531.186 365-362 15.941.440 194 272 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. İstanbul - 191 133.307.135 260-257 133.307.135 171-168 34.805.561 195 141 Büyük Hekimoğulları Gıda San. ve Tic. A.Ş. Konya - 192 133.278.205 246-243 136.296.058 390-387 13.387.214 62 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 316-312 29.838.458 120-118 175.858.267 --- - 405-403 4.063.072 174-174 23.453 3-3 2.076 161 29-27 146.164.232 71-70 220.967.365 79-79 15.605.301 44-44 31.180.552 --- - 31-29 1.061 162 --- - --- - --- - --- - 99-99 39.101 336-332 245 163 463-459 7.421.393 438-434 64.614.413 355-353 432.589 455-452 1.174.677 359-358 2.495 372-368 200 164 415-411 14.641.300 228-225 125.995.163 423-420 -5.094.681 105-105 21.373.026 113-113 35.792 16-15 1.270 165 278-274 36.500.160 318-314 98.756.983 208-206 5.005.588 364-362 5.741.484 94-94 39.932 469-465 86 166 120-116 - 263-259 - 80-80 - 169-168 - 212-212 - 232-229 - 167 --- - 110-108 182.121.473 --- - --- - 145-145 29.222 287-283 307 168 14-14 177.757.329 5-5 434.073.242 20-20 33.698.528 12-12 54.992.856 11-11 72.176 78-76 732 169 242-238 44.484.137 425-421 67.969.025 273-271 2.601.945 356-354 5.877.404 --- - 408-404 158 170 89-86 88.980.109 113-111 180.480.555 242-240 3.916.440 189-188 14.883.217 --- - 32-30 1.050 171 52-50 115.895.506 149-147 155.235.540 225-223 4.387.330 253-251 11.084.737 337-336 3.802 178-176 472 172 214-210 51.161.400 197-195 135.958.039 240-238 4.004.566 254-252 11.060.332 230-230 15.748 313-309 270 173 --- - 259-255 114.691.208 --- - --- - 265-265 10.055 193-190 454 174 353-349 26.058.184 349-345 89.572.925 346-344 543.265 225-224 12.787.810 190-190 22.150 264-261 331 175 468-464 6.501.772 463-459 55.077.946 344-342 558.931 459-456 518.526 395-394 814 439-435 122 176 375-371 21.835.242 464-460 54.028.045 --- - --- - 16-16 70.722 401-397 173 177 172-168 60.203.537 174-172 142.078.420 382-379 -464.127 217-216 13.150.918 240-240 14.174 380-376 196 178 --- - 441-437 64.281.051 --- - --- - 27-27 64.312 447-443 116 179 --- - --- - 122-121 10.123.849 208-207 13.773.265 244-244 13.288 319-315 263 180 384-380 20.218.774 353-349 88.907.722 181-179 6.467.206 309-307 8.309.257 418-417 205 109-107 621 181 117-113 78.243.706 210-208 132.681.131 --- - 118-118 19.910.666 184-184 22.559 148-146 537 182 335-331 - 250-246 - 256-254 - 372-370 - 90-90 - 429-425 - 183 94-90 87.049.204 14-14 374.984.009 --- - --- - 249-249 12.831 247-244 364 184 128-124 72.821.098 275-271 108.717.702 --- - --- - 253-253 11.400 402-398 173 185 137-133 70.018.696 152-150 152.196.773 334-332 831.233 322-320 7.941.455 188-188 22.350 285-281 310 186 498-494 -79.411.633 293-289 102.859.727 481-477 -21.197.668 334-332 7.152.263 92-92 40.141 353-349 223 187 13-13 178.061.819 92-91 197.313.511 39-39 23.962.448 61-61 28.610.422 178-178 23.129 79-77 718 188 95-91 86.969.767 18-18 364.470.409 --- - 111-111 20.433.774 129-129 32.397 100-98 641 189 233-229 48.321.393 70-69 222.153.109 495-491 -41.132.488 500-496 -32.152.159 191-191 21.752 359-355 213 190 232-228 48.429.856 449-445 61.433.633 186-184 6.295.408 291-289 9.264.139 294-293 6.713 362-358 210 191 303-299 32.503.591 343-339 91.235.149 425-422 -5.510.413 185-184 15.146.876 257-257 11.146 213-210 423 192 331-327 28.637.296 321-317 97.991.979 330-328 981.230 327-325 7.645.944 317-316 4.872 358-354 214 193 326-322 29.178.926 399-395 74.763.894 154-152 7.838.014 233-232 12.448.510 121-121 34.004 12-11 1.405 194 204-200 52.887.777 339-335 92.413.639 191-189 5.913.012 --- - 350-349 3.063 430-426 129 195 161-195 l 63

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 196 139 Kale Oto Radyatör San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 193 133.177.761 259-256 134.603.382 105-102 42.984.270 197 277 Baştaş Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 194 133.079.784 261-258 133.079.784 463-460 5.418.808 198 156 Üniversal Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 195 132.861.505 252-249 135.389.333 416-413 11.262.786 199 - Söğütsen Seramik San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. Bilecik - 196 132.858.223 10-10 279.862.504 --- - 200 - - Kocaeli - 197-239-236-241-238-201 194 Novaplast Plastik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 198 132.478.227 197-194 147.113.871 154-151 36.981.182 202 369 Elif Fındık San. ve Tic. Ltd. Şti. Terme - 199 132.456.853 264-261 132.456.853 485-482 2.572.251 203 - - İstanbul - 200-266-263-24-22-204 279 Akpa Alüminyum Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 201 132.157.602 152-150 158.852.132 --- - 205 121 Bosen Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Bursa - 202 132.064.919 14-14 248.485.246 488-485 699.740 206 276 Oğuz Gıda San. ve Tic. A.Ş. Adana - 203 131.994.002 249-246 136.181.975 301-298 22.629.107 207 160 Yılmaz Redüktör San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 204 131.896.702 265-262 132.448.186 207-204 31.155.534 208 191 Kalibre Boru San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 205 131.716.372 268-265 132.142.565 --- - 209 - Yavuz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Giresun - 206 131.240.568 247-244 136.236.915 470-467 4.607.626 210 284 Sapro Temizlik Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 207 131.204.701 262-259 132.915.775 --- - 211 371 İzopoli Yapı Elemanları Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Bolu - 208 131.201.958 160-158 156.726.485 --- - 212 63 Göliplik Şeremet Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 209 131.128.149 275-272 131.128.149 101-98 43.389.450 213 - Özdoğu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Ankara - 210 130.950.702 272-269 131.429.736 --- - 214 166 Kablotek Kablo San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 211 130.601.377 227-224 139.797.986 --- - 215 324 Beks Çorap ve İç Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 212 130.597.944 270-267 131.897.915 111-108 41.882.616 216 213 Küçüker Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 213 130.514.982 274-271 131.136.945 --- - 217 175 Akzo Nobel Boya San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 214 130.410.159 24-24 218.326.618 --- - 218 322 Zeki Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 215 130.225.659 203-200 145.834.674 112-109 41.871.108 219 292 Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş. İstanbul - 216 130.117.208 196-193 147.523.725 377-374 14.434.104 220 145 Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 217 130.028.353 255-252 134.997.066 447-444 7.777.783 221 - - İstanbul - 218-250-247-259-256-222 281 Kurtoğlu Bakır Kurşun Sanayi A.Ş. İstanbul - 219 129.716.770 242-239 136.682.231 293-290 23.128.231 223 342 Tekinak Gıda San. ve Tic. A.Ş. Çankırı - 220 129.449.022 73-73 184.586.343 --- - 224 254 Canan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 221 129.401.971 271-268 131.465.392 234-231 28.502.654 196-230 225 234 Aymar Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Çorlu - 222 128.975.284 237-234 138.294.768 --- - 226 280 Sampa Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 223 128.968.547 174-171 151.989.381 56-54 54.872.777 227 115 Gemciler Güven Metal San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş - 224 128.942.087 277-274 129.256.647 443-440 8.137.112 228 257 Mondi Yatak Yorgan San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 225 128.885.671 159-157 156.913.204 123-120 40.769.613 229 407 Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 226 128.764.234 273-270 131.404.915 59-57 53.342.029 230 128 Altıparmak Gıda San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 227 128.582.051 278-275 128.784.194 346-343 18.267.813 64 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 25-23 154.816.993 73-72 220.135.268 192-190 5.897.548 166-165 16.447.700 243-243 13.659 122-120 590 196 428-424 13.461.782 496-492 37.160.633 343-341 632.283 448-445 1.610.863 --- - 494-490 41 197 116-112 78.566.153 36-36 279.640.590 277-275 2.314.750 320-318 7.985.365 --- - 101-99 640 198 46-44 124.008.835 2-2 1.769.417.833 --- - --- - 302-301 6.152 81-79 713 199 153-149 - 320-316 - 164-162 - 155-154 - 193-193 - 360-356 - 200 393-389 19.016.076 180-178 140.092.887 430-427 -7.039.451 444-441 1.759.395 127-127 33.299 107-105 628 201 480-476 3.761.948 499-495 21.258.844 351-349 502.297 451-448 1.258.447 --- - 452-448 110 202 63-60 - 167-165 - 85-85 - 55-55 - 384-383 - 88-86 - 203 --- - 289-285 103.794.232 --- - --- - 152-152 27.667 146-144 540 204 111-107 79.684.202 59-58 239.342.324 474-470 -16.064.815 77-77 25.271.840 --- - 496-492 40 205 251-247 42.811.266 389-385 78.012.827 146-144 8.225.144 191-190 14.783.420 --- - 471-467 85 206 85-82 89.491.429 243-239 120.214.973 116-115 10.509.658 255-253 10.997.171 289-288 7.103 171-169 480 207 --- - --- - --- - --- - 109-109 36.809 --- - 208 395-391 18.976.406 460-456 55.998.893 331-329 954.180 340-338 6.929.086 47-47 55.710 388-384 186 209 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 210 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 211 47-45 123.879.415 204-202 134.556.958 28-28 28.202.792 39-39 33.464.884 323-322 4.536 93-91 665 212 --- - --- - --- - --- - 20-20 68.965 --- - 213 --- - 341-337 91.974.559 --- - --- - --- - 254-251 350 214 106-102 81.912.669 232-229 124.442.754 163-161 7.474.120 195-194 14.391.454 439-437 19 14-13 1.316 215 301-297 32.645.735 168-166 144.572.941 --- - 135-135 18.565.608 65-65 47.070 60-58 843 216 --- - --- - --- - --- - 225-225 16.458 329-325 256 217 230-226 48.659.677 136-134 159.697.190 127-126 9.885.737 128-128 19.080.801 397-396 755 103-101 632 218 439-435 12.274.664 161-159 146.717.443 375-372 47.024 258-256 10.868.340 405-404 451 432-428 127 219 438-434 12.401.636 51-50 250.509.489 482-478 -22.204.825 146-146 17.865.126 34-34 61.576 30-28 1.089 220 40-38 - 119-117 - 166-164 - 140-140 - 176-176 - 40-38 - 221 333-329 28.416.552 419-415 69.117.114 250-248 3.504.754 274-272 10.048.126 111-111 35.944 182-180 467 222 --- - --- - --- - --- - 209-209 18.746 --- - 223 244-240 44.017.964 164-162 145.018.684 165-163 7.233.815 247-245 11.266.469 399-398 690 46-44 920 224 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 225 90-87 88.806.765 45-44 259.943.282 67-67 17.674.892 35-35 34.874.195 39-39 58.011 94-92 660 226 154-150 63.487.311 348-344 89.983.512 275-273 2.423.711 388-386 4.753.730 --- - 412-408 154 227 198-194 54.528.959 414-410 69.753.328 113-112 10.704.355 206-205 13.922.328 321-320 4.723 151-149 525 228 268-264 38.758.602 453-449 60.325.404 96-95 13.724.287 219-218 13.120.871 396-395 765 8-8 1.636 229 400-396 18.137.533 245-241 119.325.347 266-264 2.814.556 270-268 10.186.568 386-385 1.150 274-271 321 230 196-230 l 65

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 231 312 Tahsildaroğlu Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Çanakkale - 228 128.396.324 279-276 128.759.444 --- - 232 377 Spot Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 229 128.295.417 125-123 166.927.915 340-337 18.662.477 233 252 Petro Yağ ve Kimyasallar San. Tic. A.Ş. Kocaeli - 230 127.810.757 244-241 136.559.498 --- - 234 381 Pelsan Tekstil Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 231 127.698.255 284-280 127.698.255 297-294 22.737.647 235 - Saadet Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 232 127.648.424 229-226 139.710.663 274-271 24.576.721 236 - Link Kimya Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd.Şti. İstanbul - 233 127.308.293 226-223 139.836.993 --- - 237 144 Şahin Pamuk Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 234 127.154.257 26-26 216.149.927 --- - 238 265 Küçükarslanlar Bakır Çinko San. ve Tic. A.Ş. Trabzon - 235 127.027.147 287-283 127.591.179 372-369 15.154.730 239 - Göknur Gıda Maddeleri Enerji İmalat İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. Ankara - 236 126.799.939 11-11 267.879.215 --- - 240 - Bartın Çimento San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 237 126.754.835 290-286 126.886.512 --- - 241 327 Harput Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 238 126.555.556 9-9 281.940.721 --- - 242 243 Desa Deri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 239 126.449.343 68-68 186.352.026 53-51 56.487.281 243 - Detay Gıda San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 240 126.390.226 176-173 151.851.420 423-420 10.558.828 244 333 Erbak-Uludağ İçecek San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 241 126.288.849 288-284 127.487.492 146-143 37.665.842 245 - Sartel Elektrik Kablo ve Mot. Mak. İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti Aydın - 242 125.868.987 292-288 126.187.372 --- - 246 171 Halkalı Kağıt Karton San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 243 125.801.323 293-289 126.128.731 --- - 247 346 Hasırcı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 244 125.031.469 291-287 126.273.588 --- - 248 216 Valf Sanayii A.Ş. Manisa - 245 124.996.703 297-293 125.835.443 161-158 35.896.171 249 326 Egeplast Ege Plastik Tic. ve San. A.Ş. Ege Bölgesi - 246 124.945.926 258-255 134.617.060 381-378 14.168.682 250 88 Demirciler Gıda Sanayi A.Ş. Giresun - 247 124.627.178 211-208 142.628.832 452-449 7.048.690 251 - - İstanbul - 248-245-242-41-39-252 273 Karbel Konfeksiyon San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 249 124.210.381 303-299 124.210.381 313-310 21.088.447 253 475 Atasay Kuyumculuk San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 250 123.034.068 5-5 539.589.861 --- - 254 174 Plastifay Kimya Endüstrisi A.Ş. İstanbul - 251 122.998.819 254-251 135.057.653 475-472 4.387.954 255 188 Della Gıda San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 252 122.521.409 216-213 142.238.284 499-495 -41.237.130 256 365 Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 253 122.514.328 75-75 184.569.951 17-15 76.933.008 257 226 Akın Tekstil A.Ş. İstanbul - 254 122.331.428 307-303 122.331.428 307-304 21.975.955 258 143 Nitromak DNX Kimya Sanayii A.Ş. Ankara - 255 122.265.947 120-118 168.666.662 --- - 259 169 Atiker Metal İth. İhr. ve İmalat San. Tic. A.Ş. Konya - 256 122.212.032 306-302 123.491.494 151-148 37.171.541 231-265 260 404 Altaş Yağ Su ve Tarım Ürünleri Gıda İnş. Otomotiv Nak. San. ve Tic. A.Ş. Ordu - 257 122.063.939 104-103 175.342.330 --- - 261 104 Venüs Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 258 121.960.666 298-294 125.707.381 --- - 262 233 Mes Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Diyarbakır - 259 121.655.301 282-278 128.338.839 --- - 263 290 Ali Raif İlaç Sanayi A.Ş. İstanbul - 260 121.240.810 32-32 210.222.885 --- - 264 250 Polisan Kimya Sanayii A.Ş. Kocaeli - 261 120.875.841 189-186 149.063.721 --- - 265 266 Sarıgözoğlu Hidrolik Makina ve Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Manisa - 262 120.852.317 320-316 120.852.317 --- - 66 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 231 --- - --- - 182-180 6.460.455 --- - 9-9 74.916 352-348 225 232 286-282 35.003.301 325-321 96.407.396 --- - --- - 320-319 4.764 491-487 44 233 454-450 9.653.117 445-441 62.966.610 190-188 6.067.796 241-239 11.651.010 256-256 11.218 403-399 170 234 245-241 43.974.958 239-235 122.651.854 144-142 8.523.901 84-84 24.355.028 --- - 72-70 769 235 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 236 --- - 282-278 106.001.187 --- - --- - --- - --- - 237 409-405 15.680.403 377-373 82.003.281 280-278 2.279.388 399-397 4.361.051 406-405 448 373-369 200 238 49-47 119.061.975 46-45 259.436.801 --- - --- - 4-4 82.921 325-321 259 239 --- - --- - --- - --- - 251-251 11.953 --- - 240 32-30 138.626.967 30-30 293.716.114 --- - --- - 170-170 23.986 92-90 667 241 185-181 57.035.758 171-169 142.995.501 403-400 -2.753.927 250-248 11.165.600 53-53 53.384 4-4 1.937 242 33-31 138.124.112 84-83 205.437.224 475-471 -18.398.314 452-449 1.245.459 378-377 1.625 205-202 432 243 249-245 42.914.375 261-257 113.887.786 61-61 18.612.921 --- - --- - 409-405 158 244 --- - --- - --- - --- - 125-125 33.674 --- - 245 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 246 --- - --- - --- - --- - 146-146 29.147 --- - 247 264-260 40.137.483 371-367 83.842.054 265-263 2.845.079 318-316 8.052.701 213-213 18.220 123-121 588 248 156-152 62.635.131 138-136 158.252.308 247-245 3.572.266 381-379 4.924.898 192-192 21.749 289-285 304 249 476-472 4.548.894 481-477 47.081.860 358-356 382.059 375-373 5.250.884 285-285 7.319 355-351 220 250 108-104 - 212-210 - 111-110 - 131-131 - 25-25 - 5-5 - 251 396-392 18.787.018 433-429 65.570.327 222-220 4.529.791 339-337 6.970.925 211-211 18.650 214-211 423 252 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 253 299-295 32.889.430 295-291 102.510.898 404-401 -2.799.087 350-348 6.101.499 276-276 8.833 473-469 80 254 72-69 97.427.896 8-8 406.232.588 499-495 -83.311.904 481-477 -8.094.257 245-245 13.159 328-324 258 255 38-36 132.523.453 39-38 270.540.553 218-216 4.730.004 69-69 25.968.186 305-304 5.943 18-17 1.225 256 199-195 54.202.411 333-329 94.701.029 456-452 -11.045.310 --- - 138-138 30.791 53-51 874 257 77-74 93.106.580 169-167 143.908.920 --- - --- - --- - 363-359 210 258 149-145 65.173.811 223-220 128.130.902 143-141 8.550.994 227-226 12.672.932 398-397 720 117-115 600 259 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 260 --- - 385-381 79.094.002 --- - --- - 43-43 56.763 --- - 261 --- - --- - --- - --- - 336-335 3.931 --- - 262 174-170 59.161.401 202-200 134.998.936 --- - --- - 433-432 70 132-130 563 263 --- - 29-29 295.305.930 --- - --- - 295-294 6.689 --- - 264 --- - --- - --- - --- - 292-291 6.935 76-74 736 265 231-265 l 67

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 266 - Müsellimoğlu Demir Çelik Tic. ve San. Ltd. Şti. Kocaeli - 263 120.417.515 318-314 121.110.898 458-455 6.373.232 267 374 Contitech Lastik San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 264 120.394.621 301-297 125.488.288 --- - 268 23 Orka Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Turgutlu - 265 120.326.579 276-273 130.600.413 456-453 6.481.733 269 304 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. Muş - 266 120.302.082 281-277 128.549.231 31-29 64.403.359 270 238 Kanca El Aletleri Dövme Çelik ve Makina Sanayi A.Ş. İstanbul - 267 120.064.779 332-328 120.064.779 --- - 271 345 Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 268 119.661.563 328-324 120.278.116 --- - 272 269 Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Uşak - 269 119.628.414 299-295 125.595.987 --- - 273 264 Metal Matris San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 270 119.419.299 308-304 122.024.522 413-410 11.343.548 274 244 Can Tekstil Entegre Tesisleri ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş. İstanbul - 271 119.229.306 314-310 121.399.783 184-181 32.902.274 275 353 TI Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. Bursa - 272 119.069.560 310-306 121.807.229 --- - 276 262 Selkasan Kağıt ve Paketleme Malzemeleri İmalatı San. ve Tic. A.Ş. Manisa - 273 118.901.014 333-329 119.971.314 321-318 20.232.892 277 306 Sepaş Plastik Kimya İnşaat Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Adana - 274 118.139.714 184-181 150.266.548 430-427 9.555.148 278 218 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 275 117.981.803 204-201 145.674.408 379-376 14.344.353 279 - - İstanbul - 276-323-319-38-36-280 364 Erdoğanlar Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 277 117.866.027 321-317 120.717.515 278-275 23.926.069 281 355 Yıldız Cam San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 278 117.617.845 236-233 138.369.468 244-241 27.038.327 282 318 Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 279 117.611.034 331-327 120.199.977 130-127 39.801.061 283 242 Selva Gıda Sanayi A.Ş. Konya - 280 117.450.760 110-108 172.815.088 386-383 13.746.920 284 225 Sezon Pirinç ve Tarım Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş. İstanbul - 281 117.375.089 341-337 117.375.089 449-446 7.489.681 285 195 Alkim Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 282 117.368.909 335-331 119.851.295 352-349 17.707.083 286 405 Yıldız Granini Meyve Suyu San. ve Tic. A.Ş. Sakarya - 283 117.316.453 342-338 117.316.453 472-469 4.518.786 287 461 Beşsan Makarna Gıda San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 284 116.998.360 283-279 127.889.518 --- - 288 384 Coşkun Et ve Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 285 116.959.876 337-333 119.770.435 336-333 19.161.402 289 314 Elit Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. İstanbul - 286 116.150.982 322-318 120.680.154 143-140 38.051.163 290 - Milliyet Gazetecilik ve Yayıncılık A.Ş. İstanbul - 287 116.094.417 347-343 116.094.417 --- - 291 357 SAFAŞ Saf Plastik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 288 115.898.100 286-282 127.626.918 --- - 292 - AKG Gazbeton İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 289 115.790.289 316-312 121.155.705 --- - 293 - Ünteks Boya Baskı Apre Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 290 115.408.644 353-349 115.408.644 --- - 294 - Beşler Gıda ve Kimya A.Ş. Gaziantep - 291 115.230.107 329-325 120.247.957 --- - 266-300 295 459 Şahin-Melek Et ve Et Mamülleri Gıda San. Tic. A.Ş. Kayseri - 292 115.229.683 302-298 124.234.709 --- - 296 81 İ. E. Ulagay İlaç Sanayii T.A.Ş. İstanbul - 293 115.210.561 16-16 236.812.252 --- - 297 - Özkaplan İpek Halı Tekstil Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 294 115.179.162 330-326 120.212.015 102-99 43.227.542 Farmamak Ambalaj Maddeleri ve Ambalaj 298 430 Kocaeli - 295 115.121.090 343-339 116.936.443 497-493 -15.791.978 Makineleri San. ve Tic. A.Ş. 299 344 Shamrock Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 296 115.037.196 334-330 119.893.824 269-266 24.850.744 300 185 Gurme Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Kocaeli - 297 114.983.976 319-315 120.920.100 --- - 68 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 477-473 4.156.730 468-464 52.852.877 326-324 1.114.744 406-404 3.966.852 --- - 443-439 120 266 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 267 382-378 20.412.672 272-268 109.018.273 350-348 526.421 396-394 4.409.832 71-71 44.894 335-331 250 268 208-204 51.914.470 57-56 240.540.107 428-425 -6.538.571 17-17 46.603.345 334-333 4.021 366-362 204 269 --- - 298-294 102.391.423 --- - --- - 123-123 33.943 169-167 482 270 211-207 51.337.206 354-350 88.426.782 --- - --- - 210-210 18.720 --- - 271 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 272 265-261 39.768.707 396-392 75.369.261 386-383 -814.432 266-264 10.376.681 148-148 28.460 367-363 204 273 73-70 97.035.058 121-119 175.832.545 435-432 -7.847.949 228-227 12.665.306 372-371 1.924 17-16 1.266 274 348-344 27.020.736 388-384 78.021.322 --- - 306-304 8.437.147 283-283 7.607 201-198 443 275 142-138 67.767.114 155-153 149.657.453 426-423 -6.159.174 400-398 4.322.194 367-366 2.205 427-423 136 276 297-293 33.337.508 359-355 87.728.510 318-316 1.300.382 402-400 4.272.972 260-260 10.596 226-223 400 277 340-336 27.783.006 436-432 64.900.239 210-208 4.974.929 368-366 5.541.323 19-19 69.676 444-440 120 278 53-51 - 127-125 - 45-45 - 62-62 - 238-238 - 168-166 - 279 373-369 22.114.919 407-403 71.702.920 138-137 9.118.512 150-150 17.681.732 120-120 34.088 259-256 338 280 --- - 186-184 138.843.941 324-322 1.196.440 376-374 5.115.299 232-232 15.329 108-106 622 281 139-135 69.464.515 312-308 99.755.226 104-103 11.730.648 120-120 19.722.987 163-163 25.661 96-94 650 282 386-382 20.168.680 116-114 177.655.076 299-297 1.790.109 260-258 10.738.548 122-122 33.955 304-300 281 283 455-451 9.222.462 430-426 65.760.127 342-340 639.836 441-438 2.119.511 412-411 334 472-468 82 284 81-78 91.162.163 200-198 135.337.406 194-192 5.824.276 179-178 15.513.246 371-370 2.034 406-402 166 285 273-269 38.258.348 392-388 77.016.757 433-430 -7.230.735 472-469 -2.910.690 365-364 2.248 455-451 109 286 --- - --- - --- - --- - 83-83 41.759 --- - 287 190-186 56.310.698 153-151 152.116.793 312-310 1.406.095 354-352 5.900.619 --- - 244-241 369 288 485-481 2.238.529 284-280 105.532.833 349-347 534.049 112-112 20.271.216 208-208 19.055 203-200 440 289 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 290 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 291 114-110 78.897.211 114-112 179.321.305 --- - --- - 328-327 4.255 248-245 358 292 --- - 397-393 75.358.358 --- - --- - --- - 167-165 500 293 429-425 13.386.325 201-199 135.224.841 --- - --- - 37-37 60.177 405-401 168 294 410-406 15.416.686 422-418 69.032.282 --- - --- - --- - 384-380 190 295 --- - 55-54 247.569.000 --- - --- - --- - 56-54 858 296 277-273 36.736.166 205-203 134.353.098 220-218 4.680.990 200-199 14.115.951 58-58 50.940 155-153 519 297 494-490 -23.264.968 264-260 113.430.362 480-476 -21.157.387 315-313 8.181.701 216-216 17.745 385-381 190 298 486-482 1.827.064 323-319 97.096.884 304-302 1.626.116 308-306 8.329.160 223-223 16.736 38-36 985 299 325-321 29.240.439 427-423 66.654.586 --- - --- - 369-368 2.101 356-352 217 300 266-300 l 69

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 301 255 Plastay Kimya San. ve Tic. A.Ş. Gebze - 298 114.704.163 327-323 120.462.344 --- - 302 275 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Kahramanmaraş - 299 114.622.714 263-260 132.471.419 75-72 48.853.383 303 429 Sanica Isı Sanayi A.Ş. İstanbul - 300 114.522.355 338-334 119.415.436 --- - 304 271 Uludağ Maden Suları T.A.Ş. Bursa - 301 114.306.278 363-359 114.307.772 247-244 26.906.377 305 370 Kompen PVC Yapı ve İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Konya - 302 114.124.106 253-250 135.102.712 281-278 23.706.620 306 227 Gentaş Kimya San. ve Tic. Pazarlama A.Ş. İstanbul - 303 114.111.210 300-296 125.515.627 298-295 22.657.070 307 434 Antalya Enerji Üretim A.Ş. Antalya - 304 114.070.367 367-363 114.070.367 --- - 308 259 Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. Elazığ - 305 114.026.076 366-362 114.222.143 116-113 41.210.602 309 341 Bolacalar Un Yem Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Yenişehir/Bursa - 306 113.918.564 289-285 127.275.299 417-414 11.180.405 310 391 Berke Plastik San. ve Tic. A.Ş. Sakarya - 307 113.733.641 181-178 150.499.280 251-248 26.271.012 311 - Beşyem Tarım Hayvancılık Gıda San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 308 113.490.934 145-143 160.749.635 451-448 7.086.945 312 462 Gür İplik San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 309 113.295.686 358-354 114.910.124 277-274 24.031.603 313 329 Coats (Türkiye) İplik Sanayii A.Ş. Bursa - 310 113.282.975 312-308 121.666.296 --- - 314 289 Alka Sanayi İnşaat ve Ticaret A.Ş. İstanbul - 311 113.244.146 311-307 121.681.516 149-146 37.236.078 315 363 Çelikel Alüminyum Döküm İmalat San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 312 113.224.979 372-368 113.224.979 --- - 316 7 Edirne Yağ San. ve Tic. A.Ş. Edirne - 313 113.077.018 356-352 114.956.471 --- - 317 347 Erçal Fındık Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 314 112.354.329 89-89 179.198.306 --- - 318 307 Yasin Kaplan Halı San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 315 112.085.886 344-340 116.711.976 310-307 21.494.621 319 388 Zahit Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Adana - 316 112.078.161 326-322 120.519.182 --- - 320 392 Muratlı Karton Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Tekirdağ - 317 112.034.526 315-311 121.240.315 --- - 321 325 Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. Ege Bölgesi - 318 111.861.952 373-369 112.613.181 454-451 6.696.347 322 456 Marteks Maraş Tekstil Sanayi A.Ş. Kahramanmaraş - 319 111.850.920 345-341 116.508.248 317-314 20.785.630 323 - Şenocak Gıda Fındık Entegre Tur. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ordu - 320 111.600.318 380-376 111.600.318 471-468 4.526.061 324 311 Pelit Pastacılık ve Gıda Sanayi A.Ş. İstanbul - 321 111.570.508 305-301 123.507.499 --- - 325 - - İstanbul - 322-1-1-3-3-326 256 Acarsoy Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Bursa - 323 110.908.928 382-378 111.408.608 271-268 24.737.914 327 446 Ayhan Sezer Yağ ve Gıda Endüstrisi Ticaret Ltd. Şti. İstanbul - 324 110.899.527 362-358 114.379.672 398-395 12.460.977 328 282 ATK Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 325 110.868.078 223-220 141.130.754 373-370 14.651.495 301-335 329 321 Ünal Sentetik Dokuma San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 326 110.794.167 370-366 113.659.229 --- - 330 300 Serra Sünger Kimya İnş. Nak. Petrol Ür. Süper Market ve Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İnegöl - 327 110.609.358 119-117 168.857.637 267-264 25.024.959 331 395 Beltan Vibracoustic Titreşim Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 328 110.260.130 384-380 110.684.839 196-193 31.560.277 332 335 Pilenpak Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Manisa - 329 110.247.980 381-377 111.591.600 156-153 36.445.050 333 317 Yemsel Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 330 110.212.033 295-291 126.103.196 --- - 334 378 Özbal Çelik Boru San. Tic. ve Taahhüt A.Ş. Mersin - 331 109.673.365 285-281 127.656.303 --- - 335 331 Narteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş - 332 109.659.485 385-381 110.173.485 291-288 23.315.211 70 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 --- - 283-279 105.655.796 --- - 389-387 4.735.175 226-226 16.419 468-464 88 301 87-84 89.046.754 229-226 125.830.633 32-32 25.643.841 50-50 30.556.181 361-360 2.441 41-39 946 302 298-294 32.903.279 --- - --- - --- - 135-135 31.302 224-221 403 303 202-198 53.149.025 260-256 114.074.179 115-114 10.579.843 --- - 427-426 103 445-441 120 304 177-173 58.785.997 234-231 123.704.369 253-251 3.278.680 329-327 7.621.606 156-156 26.816 245-242 369 305 210-206 51.668.264 421-417 69.042.236 83-83 14.844.417 142-142 18.148.859 299-298 6.278 495-491 41 306 --- - --- - --- - --- - --- - 493-489 42 307 17-16 173.240.022 87-86 202.191.666 37-37 24.165.860 73-73 25.506.489 425-424 110 424-420 141 308 300-296 32.838.911 387-383 78.171.002 205-203 5.124.765 319-317 7.999.719 --- - 486-482 49 309 465-461 6.683.824 130-128 163.020.383 418-415 -4.721.218 419-416 3.245.931 101-101 38.983 291-287 300 310 445-441 11.004.709 319-315 98.511.157 296-294 1.802.110 387-385 4.791.907 78-78 42.715 446-442 118 311 228-224 48.724.720 131-129 163.013.515 301-299 1.662.891 324-322 7.805.461 387-386 1.104 90-88 677 312 --- - --- - --- - --- - 173-173 23.555 70-68 777 313 144-140 66.871.159 19-19 329.866.998 206-204 5.111.872 132-132 18.621.544 142-142 29.987 223-220 404 314 307-303 31.935.516 278-274 107.904.159 --- - --- - 91-91 40.600 212-209 424 315 442-438 11.581.359 469-465 52.768.063 --- - --- - 388-387 1.089 400-396 176 316 304-300 32.120.795 252-248 116.863.255 --- - --- - 347-346 3.173 368-364 204 317 252-248 42.300.294 166-164 144.789.319 295-293 1.811.028 321-319 7.952.053 440-438 17 207-204 430 318 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 319 --- - --- - --- - --- - 341-340 3.520 375-371 199 320 497-493 -50.108.906 335-331 93.859.207 491-487 -32.302.952 496-492 -18.356.020 218-218 17.574 320-316 263 321 175-171 59.147.716 221-218 128.578.950 354-352 457.380 268-266 10.264.275 352-351 2.968 236-233 388 322 440-436 11.988.853 444-440 63.130.536 372-369 108.754 431-428 2.572.717 318-317 4.864 407-403 165 323 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 324 1-1 - 3-3 - 38-38 - 46-46 - --- - 67-65 - 325 127-123 73.061.917 270-266 110.130.568 232-230 4.204.948 192-191 14.701.094 346-345 3.366 198-195 449 326 290-286 34.409.487 456-452 58.819.941 249-247 3.520.605 385-383 4.817.808 --- - 457-453 105 327 274-270 37.780.294 265-261 113.026.922 170-168 6.867.367 183-182 15.270.500 10-10 73.645 338-334 243 328 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 329 197-193 54.580.709 133-131 160.599.371 126-125 9.898.627 171-170 15.970.899 357-356 2.645 365-361 207 330 344-340 27.397.527 474-470 51.285.030 76-76 16.068.513 149-149 17.722.120 70-70 45.331 256-253 345 331 86-83 89.286.651 271-267 109.985.424 78-78 15.688.825 124-124 19.613.491 140-140 30.463 310-306 273 332 --- - --- - --- - --- - --- - 170-168 481 333 407-403 16.007.424 290-286 103.793.954 --- - --- - 229-229 15.792 340-336 240 334 424-420 14.257.003 231-228 125.513.978 419-416 -4.894.003 160-159 16.667.721 428-427 102 147-145 540 335 301-335 l 71

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 336 186 Termikel Madeni Eşya San. İhr. ve İth. Tic. A.Ş Ankara - 333 109.411.862 313-309 121.402.331 225-222 29.609.947 337 - - İstanbul - 334-377-373-319-316-338 146 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Ankara - 335 109.124.559 45-45 199.831.021 19-17 74.407.553 339 209 ACT Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kırklareli - 336 109.018.663 375-371 112.371.337 --- - 340 245 Doruk Ev Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Eskişehir - 337 108.821.906 267-264 132.184.082 --- - 341 343 İba Kimya San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 338 108.592.848 215-212 142.442.674 --- - 342 330 Kale Nobel Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 339 108.301.150 346-342 116.470.193 --- - 343 454 Batısöke Söke Çimento Sanayii T.A.Ş. Aydın - 340 107.922.770 401-397 107.922.770 138-135 38.392.971 344 48 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 341 107.801.247 402-398 107.801.247 27-25 66.309.793 345 443 Işık Plastik Sanayi ve Dış Ticaret Pazarlama A.Ş. Kocaeli - 342 107.734.977 339-335 119.341.313 --- - 346 413 Gülsan Gıda San. Tic. A.Ş. Kayseri - 343 107.728.719 386-382 109.901.386 283-280 23.701.784 347 236 Çukurova İnşaat Makinaları San. ve Tic. A.Ş. Mersin - 344 107.692.841 403-399 107.692.841 210-207 31.005.510 348 441 DYO Matbaa Mürekkepleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 345 107.561.661 399-395 108.032.652 361-358 16.232.322 349 217 Frigoglass Turkey Soğutma San. İç ve Dış Tic. A.Ş. İstanbul - 346 107.336.041 361-357 114.654.533 --- - 350 361 Parsan Makina Parçaları Sanayii A.Ş. İstanbul - 347 107.260.980 404-400 107.260.980 87-84 45.961.183 351 - - Tarsus - 348-405-401-152-149-352 397 Salteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 349 106.860.643 376-372 112.330.915 364-361 16.002.135 353 435 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Kayseri - 350 106.592.429 391-387 109.061.528 48-46 57.826.702 354 414 Sabırlar Fındık İhracat Ltd. Şti. Trabzon - 351 106.564.762 398-394 108.101.227 455-452 6.638.604 355 421 Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 352 106.293.965 408-404 106.946.936 329-326 19.622.137 356 - - Uşak - 353-294-290-261-258-357 - Nev Saç Metal Sanayi İnşaat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. Nevşehir - 354 106.151.443 71-71 185.652.203 --- - 358 201 Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 355 105.986.047 7-7 372.665.295 20-18 73.878.968 359 - - İstanbul - 356-18-18-172-169-360 356 Hamaratlı Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 357 105.896.129 393-389 108.676.741 326-323 19.829.472 361 442 Festival Halı San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 358 105.807.078 388-384 109.683.366 --- - 362 393 Akplas Plastik Kalıp San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 359 105.651.076 409-405 106.731.891 --- - 363 360 BTM Bitümlü Tecrit Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 360 105.629.530 324-320 120.662.735 435-432 8.689.871 364 - Ziylan Taban San. ve Tic. A.Ş İstanbul - 361 105.581.495 396-392 108.223.266 183-180 32.990.878 336-370 365 305 Samsun Yem San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 362 105.494.779 317-313 121.136.996 399-396 12.400.475 366 184 Karsu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 363 105.285.713 417-413 105.395.234 457-454 6.406.913 367 - Aromsa Besin Aroma ve Katkı Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 364 105.086.209 414-410 105.796.553 --- - 368 297 Erikoğlu Emaye Bakır Tel Sanayi A.Ş. Denizli - 365 105.081.728 419-415 105.115.650 --- - 369 336 Pınar Su San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 366 104.919.355 387-383 109.877.859 440-437 8.188.771 370 298 Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 367 104.873.559 352-348 115.482.715 30-28 65.352.590 72 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 84-81 90.212.129 101-99 187.972.812 329-327 988.653 273-271 10.159.756 --- - 54-52 870 336 405-401 - 328-324 - 282-280 - 338-336 - 107-107 - 82-80 - 337 50-48 118.638.726 38-37 271.901.658 3-3 65.284.528 2-2 97.798.184 1-1 101.964 95-93 659 338 --- - --- - --- - --- - 46-46 56.017 --- - 339 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 340 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 341 --- - --- - --- - --- - 196-196 21.118 258-255 344 342 12-12 190.867.380 43-42 262.828.931 55-55 19.912.645 89-89 23.245.042 275-275 8.838 330-326 255 343 18-17 167.448.233 74-73 215.393.537 16-16 36.490.100 20-20 41.990.964 381-380 1.295 188-185 460 344 --- - --- - --- - --- - 128-128 33.051 346-342 234 345 343-339 27.441.532 375-371 82.454.790 302-300 1.658.075 --- - 401-400 655 308-304 275 346 8-8 255.810.068 28-28 297.963.262 284-282 2.182.416 366-364 5.596.774 130-130 32.141 127-125 570 347 473-469 6.046.973 340-336 92.373.224 416-413 -4.689.417 302-300 8.602.580 339-338 3.612 354-350 222 348 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 349 56-53 112.160.948 108-106 183.036.897 217-215 4.794.335 173-172 15.805.511 66-66 46.311 150-148 527 350 101-97 - 262-258 - 114-113 - 172-171 - 235-235 - 156-154 - 351 157-153 62.532.310 332-328 94.799.544 231-229 4.210.444 401-399 4.295.114 358-357 2.574 341-337 240 352 41-39 130.892.351 184-182 139.221.207 10-10 46.882.385 14-14 50.856.138 57-57 51.896 398-394 179 353 322-318 29.534.813 473-469 51.313.395 271-269 2.636.623 420-417 3.201.521 40-40 57.629 416-412 150 354 294-290 33.525.300 233-230 123.825.611 168-166 7.005.692 312-310 8.262.063 258-258 11.028 476-472 77 355 184-180 - 367-363 - 66-66 - 123-123 - --- - 281-277 - 356 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 357 9-9 247.778.995 17-17 365.300.855 133-132 9.269.646 100-100 21.699.345 391-390 1.002 104-102 631 358 99-95 - 61-60 - 149-147 - 194-193 - 119-119 - 158-156 - 359 403-399 16.952.815 493-489 38.107.345 160-158 7.553.330 380-378 4.986.681 50-50 54.219 209-206 426 360 --- - --- - --- - --- - 306-305 5.844 --- - 361 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 362 257-253 41.261.680 352-348 89.066.469 203-201 5.278.005 460-457 130.555 248-248 12.890 369-365 203 363 150-146 64.979.880 216-214 130.408.195 93-93 13.961.295 102-102 21.499.113 290-289 7.066 99-97 646 364 258-254 41.148.168 294-290 102.767.120 315-313 1.345.425 416-413 3.290.422 355-354 2.809 460-456 100 365 370-366 22.455.401 292-288 103.060.149 462-458 -12.405.333 392-390 4.585.987 266-266 9.757 126-124 571 366 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 367 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 368 338-334 28.145.106 372-368 83.680.381 441-437 -8.968.302 474-471 -3.933.640 325-324 4.361 208-205 430 369 113-109 79.272.420 50-49 250.693.279 72-72 16.817.962 36-36 34.828.792 72-72 44.450 139-137 551 370 336-370 l 73

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 371 340 Hitit Seramik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 368 104.353.725 397-393 108.124.496 155-152 36.599.777 372 409 Bony Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Çerkezköy - 369 103.882.610 410-406 106.518.161 137-134 38.393.329 373 - Çelikaslan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 370 103.876.954 406-402 107.057.808 --- - 374 - Burak Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 371 103.695.096 369-365 113.697.505 --- - 375 332 Pireks Bakır Alaşımları San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 372 103.365.451 425-421 103.500.436 --- - 376 387 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Ankara - 373 103.331.136 3-3 610.377.484 1-1 176.544.995 377 450 Ego Elektrikli Aletler Sanayi A.Ş. Çorlu - 374 102.931.529 390-386 109.461.610 --- - 378 382 KOMGIDA Kombassan Gıda İhtiyaç Mad. ve Petrol Ür. San. ve Tic. A.Ş. Konya - 375 102.813.055 214-211 142.490.121 359-356 16.283.253 379 268 Kimteks Tekstil İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Adana - 376 102.772.074 422-418 104.448.239 --- - 380 399 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. İstanbul - 377 102.392.634 44-44 200.095.589 6-6 101.095.160 381 308 Subor Boru San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 378 102.292.399 365-361 114.243.569 --- - 382 - Işıksoy Tekstil İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 379 102.194.218 424-420 103.544.447 325-322 19.930.737 383 417 Ateşsan Kağıtçılık Matbaa Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 380 102.062.043 389-385 109.650.321 --- - 384 433 Katsan Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 381 101.934.462 392-388 108.869.832 245-242 26.988.572 385 352 Erkul Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 382 101.769.358 368-364 114.028.273 51-49 57.580.261 386 223 Ege Kimya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 383 101.646.733 269-266 131.991.066 --- - 387 - Hattat Tarım Makinaları San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 384 101.611.456 428-424 101.611.456 --- - 388 492 Bakırlar İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. Adana - 385 101.412.071 400-396 107.946.849 --- - 389 - Milteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 386 101.359.303 412-408 106.286.274 --- - 390 478 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 387 101.283.667 430-426 101.283.667 44-42 58.734.788 391 439 Tayaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 388 101.110.538 420-416 105.032.124 256-253 25.897.252 392 487 EVAS Ev Aletleri Sanayi Ltd. Şti. İstanbul - 389 101.097.245 411-407 106.402.448 180-177 34.106.951 393 406 Çarkıt Kablo San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 390 100.968.029 421-417 104.776.256 --- - 394 288 Yazaki Wiring Technologies Türkiye Elektrik Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Bursa - 391 100.719.003 434-430 100.719.003 366-363 15.836.835 395 464 Üntel Kabloları San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 392 100.715.305 435-431 100.718.995 --- - 396 415 Elba Bant San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 393 100.634.691 432-428 101.021.014 287-284 23.550.336 397 375 E.N.A. Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Bursa - 394 100.464.951 433-429 100.990.566 424-421 10.414.598 398 349 Kaynak İplik San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 395 100.038.870 146-144 160.594.360 489-486 -1.178.627 399 - Zafer Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 396 100.024.828 436-432 100.024.828 221-218 29.985.354 371-405 400 379 Örma Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 397 99.352.808 415-411 105.742.391 315-312 20.930.374 401 386 Hektaş Ticaret T.A.Ş. Kocaeli - 398 98.672.888 349-345 115.590.470 95-92 44.686.342 402 400 Mayteks Örme San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 399 98.557.534 429-425 101.308.729 --- - 403 427 Karyer Isı Transfer San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 400 98.387.521 431-427 101.089.465 --- - 404 437 Hema Otomotiv Sistemleri A.Ş. Çerkezköy - 401 98.087.610 442-438 98.087.610 --- - 405 445 Taner Triko San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 402 97.978.013 438-434 99.513.641 348-345 17.803.665 74 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 342-338 27.494.240 211-209 132.166.062 322-320 1.214.978 246-244 11.383.207 166-166 24.500 176-174 474 371 321-317 29.624.618 391-387 77.119.653 361-359 351.964 202-201 14.079.619 --- - 24-22 1.172 372 --- - --- - --- - --- - --- - 190-187 457 373 --- - --- - --- - --- - 288-287 7.254 --- - 374 --- - --- - --- - --- - 379-378 1.399 --- - 375 2-2 432.181.350 1-1 1.836.777.682 12-12 45.902.356 1-1 121.894.111 --- - 13-12 1.338 376 450-446 9.916.843 432-428 65.676.346 --- - --- - 82-82 42.013 97-95 650 377 --- - --- - 388-385 -1.051.503 386-384 4.798.680 270-270 9.427 187-184 462 378 --- - --- - --- - --- - 79-79 42.699 --- - 379 28-26 147.773.743 76-75 212.425.880 5-5 57.650.298 6-6 65.584.764 311-310 5.280 222-219 405 380 332-328 28.536.631 142-140 157.440.859 --- - --- - 187-187 22.424 303-299 283 381 196-192 54.813.732 306-302 101.416.886 171-169 6.863.334 294-292 9.027.768 330-329 4.176 192-189 455 382 356-352 25.782.970 429-425 66.508.665 --- - --- - 438-436 27 262-259 333 383 186-182 56.850.651 446-442 62.843.765 73-73 16.740.118 144-144 17.927.776 267-267 9.702 298-294 287 384 19-18 161.280.842 123-121 171.230.694 14-14 39.035.593 30-30 36.704.183 74-74 43.857 105-103 630 385 --- - --- - --- - --- - 158-158 26.269 326-322 259 386 289-285 34.624.628 175-173 141.843.106 --- - --- - 304-303 6.124 474-470 80 387 179-175 58.406.598 191-189 137.490.348 --- - 174-173 15.717.081 376-375 1.759 137-135 556 388 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 389 260-256 40.911.670 350-346 89.549.560 47-47 21.474.293 48-48 30.665.816 103-103 38.743 175-173 477 390 346-342 27.133.190 307-303 101.325.476 400-397 -2.509.795 209-208 13.709.012 64-64 47.338 323-319 262 391 376-372 21.358.969 491-487 40.707.326 71-71 17.020.474 136-136 18.423.962 100-100 39.083 314-310 270 392 --- - --- - --- - --- - --- - 461-457 100 393 295-291 33.494.826 454-450 59.817.809 487-483 -25.179.389 498-494 -21.328.862 410-409 373 84-82 700 394 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 395 347-343 27.062.378 413-409 69.753.937 158-156 7.720.272 236-235 12.047.208 278-278 8.649 404-400 169 396 126-122 73.895.432 342-338 91.631.298 147-145 8.166.061 304-302 8.449.508 --- - 284-280 311 397 287-283 34.988.754 107-105 183.126.186 440-436 -8.608.832 159-158 16.769.797 151-151 27.972 143-141 547 398 419-415 14.467.905 287-283 104.333.574 366-363 262.645 328-326 7.621.957 293-292 6.725 75-73 739 399 255-251 41.649.682 185-183 139.043.358 215-213 4.842.586 122-122 19.705.394 417-416 210 57-55 854 400 57-54 110.748.444 181-179 139.949.274 51-51 20.929.192 87-87 23.775.841 349-348 3.127 343-339 237 401 --- - 418-414 69.207.884 --- - --- - --- - 194-191 451 402 --- - --- - --- - --- - 169-169 24.182 --- - 403 323-319 29.510.733 365-361 85.108.903 --- - 464-461 -442.662 374-373 1.815 230-227 395 404 188-184 56.404.401 276-272 108.521.455 228-226 4.271.454 187-186 15.111.445 56-56 52.341 295-291 293 405 371-405 l 75

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 406 476 Ritaş Kimya ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Gaziantep - 403 97.875.456 395-391 108.386.541 --- - 407 199 Bağ Yağları San. ve Tic. T.A.Ş. Ege Bölgesi - 404 97.711.598 413-409 105.810.046 396-393 12.543.382 408 480 Gürkan Ofis Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti. Kayseri - 405 97.624.608 443-439 98.000.670 --- - 409 411 Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Ankara - 406 97.614.081 383-379 111.265.950 --- - 410 438 Erişler Yem San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 407 97.545.569 357-353 114.931.898 397-394 12.476.814 411 - Altınbey Giyim Ticaret A.Ş. İstanbul - 408 97.514.605 447-443 97.514.605 403-400 12.000.759 412 424 Başyazıcıoğlu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 409 97.499.126 440-436 98.708.132 --- - 413 - CMK Kablo Elektrik Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Denizli - 410 97.356.463 450-446 97.362.329 450-447 7.324.110 414 - Can Enerji Entegre Elektrik Üretim A.Ş. Çorlu - 411 96.668.363 451-447 96.897.448 212-209 30.752.062 415 295 Emek Yağ Sanayi A.Ş. Bursa - 412 96.517.390 454-450 96.517.390 389-386 13.390.822 416 75 Ongan Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. İstanbul - 413 96.514.700 445-441 97.664.995 276-273 24.085.926 417 301 TYH Uluslararası Tekstil Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 414 96.167.972 251-248 135.563.639 202-199 31.432.331 418 - As Ofis Damızlık Yumurta Gıd. Tar. Hayv. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Ankara - 415 96.139.023 359-355 114.852.273 387-384 13.618.830 419 309 Adeka İlaç San. ve Tic. A.Ş. Samsun - 416 95.656.530 378-374 111.750.291 191-188 32.143.360 420 460 Formfleks Yalıtım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 417 95.567.459 355-351 115.172.257 275-272 24.254.401 421-422 432 Mim Mühendislik İnşaat Çelik Endüstri San. ve Tic. A.Ş. ELKON Elevatör Konveyör ve Makina San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 418 95.523.872 456-452 95.523.872 242-239 27.130.964 İstanbul - 419 95.362.060 446-442 97.549.322 --- - 423 389 Akça Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 420 95.335.667 309-305 121.925.589 114-111 41.308.367 424 423 Safa Tarım A.Ş. Konya - 421 95.284.448 457-453 95.284.448 197-194 31.553.631 425 313 Mikropor Makina San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 422 95.012.305 448-444 97.451.411 --- - 426 - Aydın Örme San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 423 94.958.287 336-332 119.815.446 --- - 427 239 Yıltem Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 424 94.711.652 452-448 96.842.188 380-377 14.258.252 428 419 Ege Fren San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 425 94.615.728 423-419 104.233.160 272-269 24.715.167 429 - - İstanbul - 426-449-445-405-402-430 - Biofarma İlaç San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 427 94.480.501 453-449 96.597.406 --- - 431 447 Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş. İnegöl - 428 94.185.225 364-360 114.288.440 57-55 54.319.587 432 210 Hatboru Çelik Boru San. ve Tic. Ltd. Şti. Antakya - 429 94.150.306 351-347 115.483.759 --- - 433 - Dalgakıran Makina San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 430 93.959.303 465-461 93.959.303 228-225 29.405.488 434 497 Aluform Pekintaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 431 93.402.340 458-454 95.149.174 445-442 7.917.221 406-440 435 110 Prekons İnşaat Sanayi A.Ş. Ankara - 432 93.213.446 304-300 124.129.543 --- - 436 101 S.S. Tariş Üzüm Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Ege Bölgesi - 433 93.050.962 354-350 115.247.326 495-492 -13.080.101 437 453 Ar-Al Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş - 434 92.954.543 466-462 93.711.650 385-382 13.781.237 438 376 Verde Yağ Besin Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 435 92.825.215 360-356 114.757.867 --- - 439 - Ulusan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Konya - 436 92.781.890 463-459 94.235.738 305-302 22.138.971 440 496 Tosunoğulları Mobilya San. ve Tic. A.Ş. Konya - 437 92.170.771 469-465 92.963.151 --- - 76 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 130-126 72.650.818 198-196 135.908.373 --- - --- - 198-198 20.077 128-126 570 406 434-430 13.073.610 410-406 71.015.337 227-225 4.274.958 374-372 5.301.835 345-344 3.380 456-452 109 407 --- - --- - --- - --- - 73-73 44.286 202-199 442 408 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 409 219-215 49.798.211 390-386 77.756.155 180-178 6.469.905 331-329 7.417.685 423-422 129 453-449 110 410 305-301 32.069.452 310-306 100.282.685 209-207 5.000.622 360-358 5.830.115 --- - 382-378 192 411 469-465 6.357.544 324-320 96.645.200 --- - --- - 262-262 10.265 235-232 390 412 464-460 7.313.194 494-490 37.794.011 335-333 815.983 403-401 4.115.834 77-77 42.797 479-475 66 413 292-288 34.013.973 68-67 223.614.643 259-257 3.029.221 68-68 26.271.445 --- - 450-446 113 414 365-361 23.221.481 471-467 51.462.475 367-364 230.262 429-426 2.620.464 424-423 113 488-484 48 415 195-191 55.532.196 362-358 86.226.861 246-244 3.618.280 313-311 8.205.979 414-413 289 257-254 345 416 259-255 41.021.558 209-207 132.808.337 193-191 5.852.084 317-315 8.089.215 36-36 60.700 111-109 607 417 446-442 10.570.776 450-446 61.258.041 368-365 211.819 363-361 5.749.654 420-419 196 396-392 180 418 37-35 132.710.350 124-122 168.410.977 254-252 3.275.779 439-436 2.173.881 --- - 120-118 597 419 433-429 13.148.521 400-396 74.224.163 321-319 1.218.866 288-286 9.312.738 360-359 2.444 216-213 415 420 275-271 37.518.159 417-413 69.360.983 162-160 7.488.544 289-287 9.303.172 286-286 7.300 199-196 445 421 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 422 227-223 48.870.457 291-287 103.704.976 140-138 8.751.440 134-134 18.608.447 --- - 162-160 508 423 66-63 102.912.384 254-250 116.768.802 33-33 24.916.888 66-66 26.560.125 --- - 417-413 147 424 --- - 337-333 92.997.403 --- - --- - 106-106 37.572 293-289 297 425 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 426 422-418 14.338.424 383-379 79.423.418 365-362 292.135 450-447 1.292.238 340-339 3.583 220-217 406 427 401-397 18.060.220 465-461 53.410.832 252-250 3.289.224 349-347 6.147.762 157-157 26.788 347-343 233 428 427-423 - 304-300 - 471-467 - 484-480 - 141-141 - 411-407 - 429 --- - --- - --- - --- - 312-311 5.265 130-128 568 430 143-139 67.473.713 369-365 84.637.686 56-56 19.860.926 94-94 22.406.297 217-217 17.617 124-122 573 431 --- - --- - --- - --- - 167-167 24.460 --- - 432 391-387 19.311.675 437-433 64.647.112 161-159 7.490.011 188-187 14.944.285 194-194 21.371 299-295 287 433 222-218 49.315.703 344-340 90.759.598 200-198 5.439.434 333-331 7.236.999 281-281 7.862 449-445 115 434 --- - --- - --- - --- - 144-144 29.800 165-163 503 435 360-356 24.667.110 44-43 260.244.570 479-475 -21.071.813 469-466 -1.685.106 86-86 41.374 324-320 261 436 413-409 15.014.786 330-326 95.793.848 427-424 -6.227.384 437-434 2.290.340 224-224 16.707 233-230 392 437 --- - --- - --- - --- - 149-149 28.410 --- - 438 361-357 24.493.241 472-468 51.329.827 117-116 10.446.060 --- - 237-237 14.790 --- - 439 --- - --- - --- - --- - --- - 241-238 377 440 406-440 l 77

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 441 422 Kaplamin Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 438 92.117.285 459-455 95.104.680 401-398 12.142.337 442 - Aydın Linyit Madencilik ve Akaryakıt San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 439 91.645.791 371-367 113.580.108 239-236 27.555.136 443 260 Nil Örme San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 440 91.605.165 374-370 112.610.019 362-359 16.068.757 444 362 Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Ege Bölgesi - 441 91.588.296 472-468 91.690.208 316-313 20.801.646 445 - Emin Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş - 442 91.087.961 461-457 94.597.328 --- - 446 - Sümer Plastik ve Kağıt San. Tic. A.Ş. İstanbul - 443 91.058.446 464-460 94.127.998 --- - 447 203 Komyapı Hazır Beton Prefabrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Konya - 444 90.954.986 441-437 98.437.183 258-255 25.806.146 448 412 Arık Bey Tekstil Enerji ve Sınai Yatırımlar A.Ş. İstanbul - 445 90.861.456 476-472 91.378.637 153-150 36.983.700 449 485 Alce Elektrik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 446 90.839.107 462-458 94.248.231 --- - 450 366 Söktaş Dokuma İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Aydın - 447 90.780.719 348-344 115.710.003 199-196 31.484.661 451 426 Angora Halı San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 448 90.770.442 427-423 103.191.939 257-254 25.827.597 452 491 Sem Plastik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 449 90.257.215 455-451 96.078.941 --- - 453 396 Saray Halı A.Ş. İstanbul - 450 89.666.507 340-336 118.580.259 474-471 4.410.396 454 - Sultan Et ve Gıda Üretim Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. Ankara - 451 89.558.797 473-469 91.642.309 429-426 9.782.914 455 410 Özgüven Kablo San. ve Tic. Ltd. Şti. Denizli - 452 89.303.205 480-476 89.786.617 --- - 456 455 İhlas Gazetecilik A.Ş. İstanbul - 453 89.068.049 483-479 89.068.049 --- - 457 - Alfa Metal Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 454 88.847.469 484-480 88.847.469 442-439 8.159.440 458 383 Karacasu Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Kahramanmaraş - 455 88.801.726 437-433 99.796.952 --- - 459 - Tümka Kablo Sanayi A.Ş. İstanbul - 456 88.698.309 478-474 90.320.115 --- - 460 484 Bade Dokuma Tekstil Halı San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 457 88.534.744 471-467 91.948.115 248-245 26.705.689 461 373 Tat Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 458 88.499.160 296-292 126.073.805 465-462 5.188.132 462 470 Ay-Tim Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. İstanbul - 459 88.446.973 485-481 88.631.043 284-281 23.671.765 463 403 Penguen Gıda Sanayi A.Ş. Bursa - 460 88.306.826 479-475 90.151.563 169-166 34.890.314 464 274 Tamteks Tekstil Konfeksiyon İmalatı ve Ticareti A.Ş. İstanbul - 461 88.158.951 468-464 93.317.012 339-336 18.918.409 465 367 Pressan Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 462 88.078.517 460-456 94.977.887 --- - 466 444 Ankara Ofis Yem Gıda ve Makina San. Tic. A.Ş. Ankara - 463 88.052.903 444-440 97.920.590 410-407 11.478.164 467 - Günsan Elektrik Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 464 88.039.530 475-471 91.533.070 173-170 34.707.335 468 97 Doğtaş Kelebek Mobilya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 465 88.018.464 416-412 105.618.882 254-251 26.227.684 469 - Ersur Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 466 87.967.870 467-463 93.561.929 311-308 21.387.080 441-475 470 477 Ak Piliç Ticaret Ltd. Şti. Bolu - 467 87.944.497 394-390 108.553.202 481-478 3.112.486 471 - Ela Kimyevi Maddeler San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 468 87.778.448 474-470 91.638.548 467-464 5.120.986 472 - Beşan Nişasta Gıda San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 469 87.697.136 418-414 105.255.029 438-435 8.346.090 473 472 CHT Tekstil Kimya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 470 87.564.987 325-321 120.531.593 --- - 474 469 Emin Tarım San. ve Tic. A.Ş. Uzunköprü - 471 87.502.927 439-435 99.496.171 486-483 1.899.672 475 471 Beşler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kayseri - 472 87.402.856 487-483 87.975.868 288-285 23.544.550 78 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 389-385 19.514.882 435-431 65.140.905 391-388 -1.653.252 397-395 4.404.836 327-326 4.256 433-429 127 441 366-362 22.931.988 395-391 75.640.490 245-243 3.675.662 346-344 6.417.181 --- - 301-297 286 442 318-314 29.760.516 253-249 116.788.536 323-321 1.201.161 157-156 16.920.544 239-239 14.608 250-247 357 443 --- - --- - 187-185 6.227.315 --- - 162-162 26.000 --- - 444 394-390 19.015.138 393-389 76.630.478 --- - --- - 269-269 9.528 140-138 550 445 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 446 --- - 89-88 200.120.843 207-205 5.021.445 --- - --- - --- - 447 80-77 91.254.716 248-244 118.617.021 175-173 6.725.436 240-238 11.692.068 164-164 25.151 22-20 1.180 448 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 449 67-64 102.406.272 94-93 195.700.018 142-140 8.677.418 371-369 5.385.084 195-195 21.260 48-46 911 450 180-176 58.101.443 126-124 166.744.868 328-326 994.401 113-113 20.228.337 443-441 2 227-224 400 451 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 452 158-154 62.443.594 25-25 305.142.827 494-490 -39.297.417 379-377 4.988.381 250-250 12.595 33-31 1.049 453 414-410 14.841.949 488-484 41.779.899 336-334 762.522 432-429 2.552.971 437-435 28 307-303 277 454 --- - 495-491 37.540.223 --- - --- - 124-124 33.888 466-462 89 455 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 456 475-471 5.349.291 462-458 55.745.110 340-338 641.891 424-421 3.063.835 356-355 2.809 487-483 49 457 --- - --- - --- - --- - 221-221 16.802 --- - 458 461-457 7.663.381 327-323 96.268.076 --- - --- - 88-88 40.747 418-414 147 459 224-220 49.052.568 285-281 104.995.788 278-276 2.303.532 261-259 10.735.613 95-95 39.840 144-142 546 460 423-419 14.296.212 484-480 43.803.428 338-336 720.627 412-410 3.591.104 134-134 31.437 414-410 152 461 308-304 31.367.820 467-463 52.896.290 267-265 2.781.198 365-363 5.728.694 69-69 45.463 89-87 679 462 189-185 56.391.340 158-156 147.671.705 157-155 7.748.681 265-263 10.406.655 227-227 16.361 393-389 182 463 328-324 28.845.310 366-362 84.981.267 332-330 948.596 393-391 4.531.364 76-76 43.025 221-218 406 464 --- - 402-398 73.656.212 --- - --- - 313-312 5.208 215-212 419 465 432-428 13.337.568 386-382 78.717.692 360-358 353.332 357-355 5.871.130 380-379 1.310 454-450 110 466 212-208 51.300.456 426-422 67.580.138 52-52 20.200.843 96-96 22.246.327 204-204 19.548 272-269 323 467 145-141 66.127.332 42-41 264.245.246 393-390 -1.759.655 411-409 3.608.250 307-306 5.750 183-181 466 468 416-412 14.625.378 401-397 73.717.762 325-323 1.138.107 398-396 4.363.228 383-382 1.184 68-66 785 469 417-413 14.616.012 486-482 43.300.310 420-417 -4.926.052 470-467 -2.244.905 222-222 16.754 288-284 305 470 385-381 20.206.580 434-430 65.269.726 380-377 -272.567 457-454 813.244 316-315 4.949 497-493 35 471 449-445 9.980.433 172-170 142.844.467 469-465 -15.422.395 495-491 -15.377.414 231-231 15.461 390-386 185 472 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 473 387-383 19.824.150 309-305 100.339.524 233-231 4.165.628 305-303 8.448.378 --- - 492-488 44 474 205-201 52.649.559 317-313 98.963.212 102-101 11.969.406 198-197 14.305.586 300-299 6.245 309-305 275 475 441-475 l 79

SIRALAMA İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 2012 Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Kamu Sıra No: Özel Sıra No: Üretimden Satışlar (Net) (TL) Satış Hasılatı (Net) (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) 476 - Hacıoğulları Hazır Beton Saç ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. A. Ş. İstanbul - 473 87.363.724 199-196 146.866.351 --- - 477 - - İstanbul - 474-490-486-308-305-478 - - Bursa - 475-482-478-345-342-479 - Serhat Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Karabük - 476 86.927.893 257-254 134.754.408 --- - 480 - - İstanbul - 477-493-489-255-252-481 - Yılmazlar Et Gıda Tarım Hayvancılık Nak. Tur. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 478 86.749.403 494-490 86.749.403 --- - 482 - Gökhan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli - 479 86.726.962 492-488 86.922.044 177-174 34.197.811 483 - - İstanbul - 480-350-346-290-287-484 - Özgür Atermit San. ve Tic. A.Ş. Adana - 481 86.491.561 488-484 87.915.789 375-372 14.583.809 485 458 İzi Süt ve Gıda Mamülleri San. Tic. A.Ş. Konya - 482 86.420.671 477-473 91.139.218 --- - 486 467 Teksim Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti. İstanbul - 483 86.107.299 426-422 103.294.229 250-247 26.357.622 487 402 Samur Halıları San. ve Tic. A.Ş. Ankara - 484 85.938.987 486-482 88.109.106 306-303 22.025.834 488 451 Motif Dokuma Halı ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep - 485 85.100.728 495-491 85.794.347 --- - 489 380 TMO Genel Müdürlüğü Afyon Alkoloidleri Fabrikası Kamu 4-84.637.128 280-4 128.566.468 496-4 -15.436.861 490 - Anadolu Deniz İnşaat Kızakları San. ve Tic. A.Ş. İstanbul - 486 84.487.358 498-494 84.487.358 32-30 64.186.703 491 473 APS Tekstil ve Ticaret A.Ş. İstanbul - 487 84.358.254 470-466 92.712.849 428-425 10.111.942 492 - Erdem Soft Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep - 488 84.294.838 491-487 87.335.217 249-246 26.648.166 493 - Torun Bakır Alaşımları Metal San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli - 489 84.131.485 496-492 84.925.502 219-216 30.150.655 494 428 Duran-Doğan Basım ve Ambalaj Sanayi A.Ş. İstanbul - 490 83.726.696 497-493 84.781.203 --- - 476-500 495 482 Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. Kütahya - 491 83.630.680 499-495 84.276.635 178-175 34.195.931 496 408 Serin Treyler A.Ş. Konya - 492 83.469.786 407-403 107.052.104 --- - 497 463 YİBİTAŞ Yozgat İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş. Yerköy - 493 83.377.455 500-496 83.377.455 167-164 35.033.103 498 339 Merinos Mobilya Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi - 494 83.370.155 481-477 89.565.984 131-128 39.722.333 499 - - Ege Bölgesi - 495-379-375-66-64-500 - Nestle Waters Gıda ve Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. Bursa - 496 83.173.054 489-485 87.552.113 --- - GENEL TOPLAM 63.640.845.029 73.576.341.303 14.867.244.926 AÇIKLAMALAR: 1- Bağlı bulunduğu oda bölümündeki Kamu ifadesi o sırada yer alan kuruluşun BİT / KİT gibi kamu kuruluşu olduğunu göstermektedir. 2- Bu bölümde Kamu ifadesi bulunmayan diğer tüm kuruluşlar özel sektör kuruluşu olup, bağlı oldukları Sanayi, Ticaret veya Ticaret ve Sanayi Odaları gösterilmiştir. 3- İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu s ralamas, kuruluşlar n 2013 y l ndaki üretimden sat şlar na (net) göre yap lm şt r. 4- Sat ş Has lat (Net) kalemi ise kuruluşlar n 2013 y l ndaki üretimden net sat şlar ile di er sat şlar (sanayi faaliyeti d ş sat şlar) toplam d r. 80 l TEMMUZ 2014

Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Dönem Karı/Zararı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı (TL) (TL) (TL) (TL) İhracat (Bin $) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Kişi İkinci 500 Büyük Kuruluş 2013 82-79 90.673.384 199-197 135.391.630 --- - --- - 268-268 9.556 278-275 320 476 118-114 - 147-145 - 417-414 - 284-282 - 280-280 - 74-72 - 477 169-165 - 368-364 - 137-136 - 178-177 - 203-203 - 211-208 - 478 --- - --- - --- - --- - 394-393 881 --- - 479 345-341 - 483-479 - 63-63 - 82-82 - 160-160 - 482-478 - 480 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 481 105-101 82.370.525 315-311 99.266.352 68-68 17.620.259 106-106 21.307.908 279-279 8.022 98-96 650 482 388-384 - 364-360 - 348-346 - 337-335 - 329-328 - 118-116 - 483 309-305 31.070.703 428-424 66.541.468 337-335 750.889 404-402 4.087.832 272-272 9.019 318-314 265 484 --- - --- - --- - --- - 402-401 620 --- - 485 311-307 30.934.995 355-351 88.256.233 262-260 2.903.658 184-183 15.194.184 102-102 38.803 160-158 509 486 134-130 71.029.845 162-160 145.177.570 457-453 -11.312.828 335-333 7.124.223 273-273 8.959 125-123 572 487 --- - --- - --- - --- - 186-186 22.440 --- - 488 15-1 177.539.677 99-2 188.741.962 139-2 8.798.581 239-2 11.706.824 435-2 45 280-4 313 489 472-468 6.047.054 65-64 227.745.947 251-249 3.393.246 163-162 16.507.272 --- - 475-471 80 490 341-337 27.556.899 461-457 55.858.519 305-303 1.549.591 435-432 2.315.057 80-80 42.599 437-433 123 491 282-278 35.248.035 457-453 58.293.123 101-100 12.152.638 199-198 14.233.956 255-255 11.364 145-143 542 492 352-348 26.254.255 458-454 58.168.320 151-149 7.984.464 156-155 17.152.535 87-87 40.839 345-341 235 493 425-421 14.146.229 277-273 108.070.020 --- - --- - 189-189 22.180 344-340 237 494 71-68 97.680.350 194-192 136.534.733 75-75 16.279.064 170-169 16.054.139 --- - 316-312 267 495 --- - --- - --- - --- - 261-261 10.391 378-374 197 496 132-128 72.187.499 338-334 92.538.004 58-58 19.528.773 101-101 21.597.392 --- - 428-424 131 497 296-292 33.415.830 208-206 133.018.509 281-279 2.249.421 287-285 9.379.302 298-297 6.309 102-100 634 498 23-22 - 96-95 - 54-54 - 57-57 - 310-309 - 410-406 - 499 --- - --- - --- - --- - --- - --- - 500 476-500 27.915.782.558 71.960.332.572 2.205.786.931 6.932.684.146 10.012.319 222.624 5- Yukar da verdi imiz mali bilgileri içeren tabloda, üretimden sat şlar bilgilerinden sonraki büyüklüklerde İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu s ralamas verilirken, bu s ralaman n yan nda ayr ca Kamu ve Özel s ralamas da verilmiştir. Bu s ralamadan da kuruluşlar n Kamu ve Özel gruplar içindeki s ras görülmektedir. 6- Kuruluşlar n üretimden sat şlar na göre s raland k s mda, s ra numaralar n n baz lar n n karş s nda görülen (-) işareti, o s rada yer alan kuruluşun isminin aç klanmas n istemedi ini göstermektedir. 7- stanbul Sanayi Odas na üye kuruluşlar koyu renkle belirtilmiş olup, bu kuruluşların baz lar ayn zamanda di er Odalar n da üyesidir. 8- K saltmalar: V.Ö.: Vergi Öncesi Not: Dönem Kar /Zararı (V.Ö.) Genel Toplam, Net Kar olarak (Kar-Zarar=Net Kar) verilmiştir. l 81

İSO İKİNCİ 500 DEĞERLENDİRME SONUÇLARI 82 l TEMMUZ 2014

l 83

İSO İKİNCİ 500 DEĞERLENDİRME SONUÇLARI İstanbul Sanayi Odası 46 yıldır aralıksız olarak sürdürdüğü Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasının ardından, 1997 yılından itibaren de Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması hazırlayarak kamuoyunun bilgisine sunmaktadır. Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasının 2013 yılı sonuçları İSO Dergisi nin Temmuz 2014 özel sayısı ile kamuoyuna açıklanmış bulunmaktadır. Türkiye nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında olduğu gibi İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması da sanayi sektörü kapsamında hazırlanmakta ve sıralamalar üretimden satışlar kriterine göre yapılmaktadır. Bu nedenle büyüklük kriteri kuruluşların sınai faaliyetleri olmaktadır. Sanayi faaliyetleri başlığı altında madencilik ve taş ocakçılığı, imalat sanayi ve elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemleri sektörleri yer almaktadır. 2013 yılı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde 496 özel ve 4 kamu kuruluşu yer almıştır. Özel ve kamu kuruluşları sayısı bir önceki yıla göre değişmemiştir. 2013 yılı İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralamasında bir önceki yıla göre 89 yeni firma yer almıştır. Bu firmalardan 29 u Birinci 500 den İkinci 500 e düşerken, 56 kuruluş İSO 1000 dışından sıralamaya girme başarısı göstermiştir. Sıralamalar Üretimden Satışlara Göre En Büyükler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında 2013 yılında üretimden satışlara göre ilk sırayı Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. almıştır. İkinci sırada KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ve Beton San. ve Tic. A.Ş. kuruluşu bulunmaktadır. 2013 yılında üretimden satışlara göre üçüncü büyük kuruluş Teksüt Süt Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. dir. Yaratılan Katma Değerde En Büyükler İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında kuruluşlar yarattıkları katma değer itibari ile de sıralanmaktadır. 2013 yılında üretici fiyatlarıyla en yüksek katma değer yaratan ilk iki kuruluş sırası ile Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. ile Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. olmuştur. Üçüncü sırada yer alan kuruluş isminin açıklanmasını istememiştir. En Fazla Kar Eden Kuruluşlar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışmasında kuruluşlar vergi öncesi kar büyüklükleri ile sıralanmaktadır. 2013 yılında en fazla kar eden ilk iki kuruluş isminin açıklanmasını istemezken, üçüncü sıradaki kuruluş Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. dir. En Fazla İhracat Yapan Kuruluşlar 2013 yılında en çok ihracat gerçekleştiren kuruluş Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. olmuştur. İkinci sırada Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş., üçüncü sırada ise Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. yer almıştır. Temel Göstergeler Ekonomik Büyüklükler 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki kuruluşların üretimden satışları cari fiyatlarla yüzde 11,3 oranında artarak 63,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Üretimden satışlardaki artış Birinci 500 deki yüzde 8,3 lük artışın üzerinde gerçekleşmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun net satış hasılatı ise yüzde 13,4 artarak 73,6 milyar TL olmuştur. İSO İkinci 500 kapsamında yer alan sanayi kuruluşlarının ihracatı 2013 yılında yüzde 3,7 oranında artmış ve 10 milyar dolar olmuştur. Özel sektör kuruluşlarının ihracatı yüzde 4,2 artarken, kamu kuruluşlarının ihracatı yüzde 86,6 oranında azalmıştır. İSO İkinci 500 içinde yer alan kuruluşların vergi öncesi kar ve zarar toplamı cari fiyatlarla yüzde 30,2 oranında düşerek 2,2 milyar TL olmuştur. Özel sektör kuruluşlarının kar ve zarar toplamı yüzde 30,7 düşerken, kamu kuruluşlarındaki artış oldukça yüksek gerçekleşmiştir. İkinci 500 kapsamındaki kuruluşlar 2013 yılında 6,9 milyar TL faiz, amortisman ve vergi öncesi kar açıklamışlardır. Faiz, amortisman ve vergi öncesi karın net satış hasılatına oranı yüzde 9,4 tür. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda bu oran yüzde 11 dir. 2013 yılında İSO İkinci 500 kuruluşlarının toplam borçları yüzde 28,5 oranında artarken, özel sektör kuruluşlarındaki artış yüzde 28,8 olmuştur. İkinci 500 de borçlar, Birinci 500 e göre daha hızlı artmıştır. 84 l TEMMUZ 2014

Kamu kuruluşlarının borçları ise yüzde 22,4 oranında azalmıştır. Toplam borçlar içinde kısa vadeli borçlar yüzde15,8, uzun vadeli borçlar yüzde 61,8 oranında artmıştır. İSO İkinci 500 kuruluşlarının mali borçları 2013 yılında toplam borçlardan daha hızlı ve yüzde 39,9 oranında büyümüştür. Özel kuruluşların mali borçları yüzde 40 artarken, kamu kuruluşlarının mali borçları yüzde 66,5 oranında düşmüştür. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun özkaynakları 2013 yılında yüzde 8,7 büyüyerek 27,9 milyar TL ye ulaşmıştır. Özel kuruluşların özkaynakları yüzde 8,4 artarken, kamu kuruluşların özkaynakları yüzde 26,6 oranında büyümüştür. İSO İkinci 500 kuruluşlarının toplam aktifleri ise özkaynaklardan daha hızlı ve yüzde 20 oranında artmıştır. Özel kuruluşların aktifleri yüzde 20,1 büyürken, kamu kuruluşlarındaki artış yüzde 9,3 olmuştur. İSO İkinci 500 kuruluşlarının 2013 yılında ödediği faizler bir önceki yıla göre yüzde 26,2 artmıştır. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda faiz ödemeleri yüzde 32,7 oranında artmıştı. Özel kuruluşların ödedikleri faizler yüzde 26,8 artarken, kamu kuruluşlarının ödediği faizler yüzde 65,1 azalmıştır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun yarattığı net katma değer yüzde 23,2 artarak 11,8 milyar TL ye ulaşmıştır. Özel kuruluşların net katma değeri yüzde 22,9, kamu kuruluşlarının net katma değeri ise yüzde 39,3 yükselmiştir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun temel fiyatlarla hesaplanan yarattığı brüt katma değer ise 2013 yılında yüzde 22,4 artmıştır. Temel fiyatlarla brüt katma değer özel kuruluşlarda yüzde 22,2 oranında artarken, kamu kuruluşlarında artış yüzde 32,8 olmuştur. İSO İkinci 500 kapsamındaki kuruluşların üretici fiyatlarıyla yarattığı brüt katma değer ise yüzde 22,3 artmıştır. Üretici fiyatlarıyla brüt katma değer özel kuruluşlarda yüzde 22,1 artarken, kamu kuruluşlarında yüzde 39,5 artmıştır. İkinci 500 kuruluşlarının yarattığı katma değer, Birinci 500 kuruluşun yarattığı katma değerden daha hızlı büyümüştür. Sonuç olarak İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2013 yılında sanayi sektöründe yaratılan katma değerin yüzde 4,8 ini, GSYH nın ise yüzde 1 ini oluşturarak ekonomiye katkı sağlamaya devam etmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Ellilik Gruplara Göre Dağılımı 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ilk 50 de yer alan kuruluşlar toplam üretimden satışlardan yüzde 14,1, üretici fiyatlarıyla yaratılan brüt katma değerden yüzde 12,9, vergi öncesi dönem kar ve zarar toplamından yüzde 8,6, faiz amortisman ve vergi öncesi kardan yüzde 11,6, ihracattan yüzde 12,1, çalışan sayısından yüzde 12,7 oranında pay almıştır. İkinci 500 içindeki kuruluşların ölçek olarak birbirlerine yakın firmalardan oluşması nedeniyle ellilik grupların payları Birinci 500 e göre daha düşük olmakla birlikte yine de ölçek ekonomisinin etkisini göstermesi açısından önemlidir. İhracat Performansı 2013 yılında İSO İkinci 500 kuruluşunun ihracatı yüzde 3,7 oranında artarak 10 milyar dolar olmuştur. Birinci 500 kuruluşun ihracatı ise yüzde 0,7 oranında düşerek 63,3 milyar dolar olmuştu. Buna rağmen İkinci 500 ün ihracatı, Birinci 500 ün ihracatının yüzde 15,8 i civarındadır. Geçen yıl bu oran yüzde 15,2 olarak gerçekleşmişti. İSO İkinci 500 ün ihracatının toplam satışları içindeki payı 2012 yılında yüzde 26,8 olurken, 2013 yılında yüzde 25,9 olmuştur. İkinci 500 ün toplam ihracatının Türkiye ihracatı içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 6,4 iken, 2013 yılında yüzde 6,6 ya yükselmiştir. İhracatın ana sektörler itibariyle performansları değerlendirildiğinde, madencilik ve taş ocakçılığı ihracatı yüzde 170,5 ve imalat sanayi ihracatı yüzde 2,7 artmıştır. Yabancı Sermaye Paylı Kuruluşlar İSO İkinci 500 içinde yer alan yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı yılar itibariyle dalgalanma göstermektedir. Yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı 2012 yılında 5 adet artarak 72 yükselirken, 2013 yılında tekrar 66 ya gerilemiştir. 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki 66 yabancı sermaye paylı kuruluş toplam üretimden satışlardan yüzde 13,5, brüt katma değerden yüzde 17,9, dönem kar ve zarar toplamından yüzde 20, faiz, amortisman ve vergi öncesi kardan yüzde 15,4, ihracattan yüzde 17,8 ve çalışanlar sayısından yüzde 11,3 oranında pay almıştır. l 85

İSO İKİNCİ 500 DEĞERLENDİRME SONUÇLARI 2013 yılında yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısındaki azalmaya paralel olarak ihracat hariç tüm göstergelerde İkinci 500 içindeki paylarında gerilemeler yaşanmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İçinde İSO Üyeleri 2013 yılında İSO İkinci 500 kapsamındaki İSO üyesi kuruluşların sayısı 184 ü özel, 1 i kamu olmak üzere 185 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılına göre İkinci 500 içinde yer alan İSO üye sayısı 1 kuruluş artmıştır. 2012 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde 182 özel, 2 kamu olmak üzere toplam 184 İSO üyesi kuruluş yer almıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu arasında yer alan İSO üyelerinin temel göstergeler içindeki payları yüzde 30-40 lar civarında seyretmektedir. İSO üyelerinin yarattığı katma değer içinde ödenen maaş ve ücretlerin payı yüzde 64,9 a gerilerken, ödenen faizler yüzde 11 e çıkmış, kar (milli gelir anlamında) ise yüzde 24,1 e yükselmiştir. Temel Finansal Göstergeler Kaynak Yapısı İSO İkinci 500 de özkaynakların toplam varlıklar içindeki payı 2007 yılından bu yana gerileme içindedir ve 2012 yılında yüzde 42,8 iken, 2013 yılında yüzde 38,8 e inmiştir. Toplam borçların toplam varlıklar içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 57,2 iken, 2013 yılında yüzde 61,2 ye yükselmiştir. Kısa vadeli borçların payı azalırken, uzun vadeli borçların payı artmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali yapısında özkaynaklar aleyhine bir gelişme yaşanmaktadır. Toplam borçlar/özkaynaklar dengesi de özkaynaklar aleyhine bozulmaktadır. İSO İkinci 500 de toplam borç/özkaynak oranı 2012 yılında 133,5 iken, 2013 yılında 157,8 e kadar yükselmiştir. Özel kuruluşlarda bu oran 2013 yılında 160,2 olarak gerçekleşmiştir. Kamu kuruluşlarında ise oran 33,5 tir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretimden satışları 2013 yılında yüzde 11,3 artarken, vergi öncesi kar ve zarar toplamı yüzde 30,2 oranında azalırken, toplam borçların yüzde 28,5 artması mali yapı açısından sağlıklı değildir. Sanayi kuruluşları karlılıkta önemli ölçüde zorlanmaktadır ve 2013 yılının genel ekonomik koşulları karlılığı olumsuz etkilemiştir. Mali Borçlar İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali yapısı içinde borçlanma oranının arttığı görülmektedir ve 2013 yılında bu oran yüzde 61,2 ye kadar yükselmiştir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda toplam borçlanma 2012 yılında yüzde 1,9 artarken, artış oranı 2013 yılında yüzde 28,5 olarak gerçekleşmiştir. Borçlanmalar mali borçlar ve diğer borçlar olarak iki ana grupta gerçekleşmektedir. 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçları yüzde 39,9, diğer borçları ise yüzde 15,6 oranında artmıştır. Mali borçlardaki artış daha hızlı olmuştur. Borçlanma oranlarındaki bu artışlara bağlı olarak mali borçların toplam borçlar içindeki payı 2012 yılında yüzde 53,1 iken, 2013 yılında yüzde 57,8 e yükselmiştir. Diğer borçların oranı ise yüzde 46,9 dan yüzde 42,2 ye gerilemiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2013 yılı itibari ile 25 alt sektörden 13 sektörde uzun vadeli mali borçlar kısa vadeli mali borçların üzerindedir. 12 sektörde ise kısa vadeli mali borçlar daha yüksektir. Finansal Oranlar Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar) İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2013 yılında cari oran yüzde 147,8 den yüzde 150,9 a yükselmiştir. Cari oran özel kuruluşlarda yüzde 147,4 den yüzde 150 ye, kamu kuruluşlarında yüzde 202,9 dan yüzde 301,8 e ve İSO üyelerinde yüzde 161,7 den yüzde 162 ye yükselmiştir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda cari oran son dört yılın en yüksek seviyesine yükselmiş ve kuruluşların kısa vadeli borçlarını ödeme kapasitesi güçlenmiştir. Toplam Borçlar/Özkaynak Toplam borçlar/özkaynak oranı 2013 yılında 24,3 puan artarak yüzde 157,8 oranına yükselmiş ve önemli bir sıçrama göstermiştir. 2012 yılında yüzde 133,5 seviyesine inen toplam borçlar/özkaynak oranı, 2013 yılında son dört yılın zirvesine yükselmiştir. Karlılık ve özkaynak yaratma olanaklarında yavaşlama, buna karşın uzun vadeli borçlanma olanakları bu oranın yükselmesine yol açmıştır. 86 l TEMMUZ 2014

Kısa Vadeli Borçlar/Toplam Borçlar Kısa vadeli borçların toplam borçlar içindeki payı gerilemektedir. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda da aynı eğilim yaşanmaktadır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda kısa vadeli borçların toplam borçlara oranı 2010 yılında yüzde 70,9 iken, 2013 yılında yüzde 65,3 e kadar gerilemiştir. Özel kuruluşlarda bu oran 2010 yılında yüzde 70,5 ve 2012 yılında yüzde 72,3 iken, 2013 yılında yüzde 65,1 olmuştur. İSO üyelerinde ise bu oran 2013 yılında yüzde 68,8 e inmiştir. Mali Borçlar/Özkaynak İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçlar/özkaynak oranı 2012 yılında yüzde 70,9 iken, 2013 yılında yüzde 91,2 ye sıçramıştır. Mali borçlar neredeyse özkaynakların toplamına ulaşmıştır. Özel kuruluşlarda bu oran yüzde 72 den yüzde 92,9 a, İSO üyelerinde ise yüzde 59,5 den yüzde 76,5 e yükselmiştir. Mali borçların içinde önemli ölçüde döviz borçları bulunmaktadır. 2013 yılında döviz kurlarında yaşanan artışlar ile birlikte mali borçların TL karşılıkları da büyümüş ve mali borçların özkaynaklara oranı önemli ölçüde yükselmiştir. Mali Borçlar/Aktif (Varlık) Toplamı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun mali borçlar/aktif toplamı oranı 2010 yılında yüzde 29,2 ve 2012 yılında yüzde 30,3 iken, 2013 yılında yüzde 35,4 e yükselmiştir. Bu oran 2013 yılında özel kuruluşlarda yüzde 35,7, İSO üyesi kuruluşlarda ise yüzde 31,8 dir. Karlılık Göstergeleri 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun içinde kar eden kuruluş sayısı 374 özel ve 3 kamu olmak üzere toplam 377 dir. 2013 yılında zarar eden kuruluş sayısı ise 122 özel ve 1 kamu olmak üzere toplam 123 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında kar eden kuruluş sayısı 414 ü özel ve 3 ü kamu olmak üzere 417 kuruluş iken, zarar eden firma sayısı 82 si özel ve 1 i kamu olmak üzere toplam 83 kuruluş olmuştur. 2013 yılında zarar eden firma sayısı önemli ölçüde artarken, kar eden firma sayısı azalmıştır. Benzer eğilim Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda da yaşanmış ve 129 kuruluş 2013 yılında zarar etmiştir. Satış Karlılığı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun satış karlılığı son yıllarda hem dalgalanmakta, hem de düşük oranlarda gerçekleşmektedir. 2012 yılında yüzde 4,9 olan satış karlılığı, 2013 yılında yüzde 3 e kadar düşmüştür. Birinci 500 kuruluşta da karlılık gerilemiş, ancak yüzde 4,9 olmuştur. 2013 yılında İkinci 500 kapsamındaki özel kuruluşlarda satış karlılığı yüzde 3 e inmiştir. Kamu kuruluşlarında ise çok dalgalı gelişen satış karlılığı oranı, 2013 yılında yüzde 2,4 olarak gerçekleşmiştir. Aktif Karlılığı Dönem kar ve zararının toplam aktiflere bölünmesi ile hesaplanan aktif karlılığı 2008 yılında yüzde 1,6 ya inmiş, 2010 yılında ise yüzde 4,9 a yükselmiştir. 2012 yılında yüzde 5,3 ile son sekiz yılın en yüksek seviyesine çıkan aktif karlılığı, 2013 yılında ise yüzde 3,1 e inmiştir. Özel kuruluşların aktif karlılığı 2013 yılında yüzde 3,1 e inmiştir. Kamu kuruluşlarının aktif karlılığı ise yüzde 2,1 dir. Özkaynak Karlılığı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun özkaynak karlılığı da satış karlılığı ve aktif karlılığı gibi aynı eğilim içindedir. 2007 yılında yüzde 11,2 ye çıkan özkaynak karlılığı, 2008 yılında yüzde 3,5 e inmiştir. 2012 yılında ise yeniden yüzde 12,3 e kadar yükselmiştir. 2013 yılında ise gerilemiş ve yüzde 7,9 a inmiştir. Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Kar Son yıllarda karlılık göstergeleri için özellikle uluslararası karşılaştırmalarda kullanılan yeni göstergeler bulunmaktadır. Bunların başında faiz, amortisman ve vergi öncesi karlılık oranı gelmektedir. FAVÖK veya uluslararası kısaltması olan EBITDA oranı, kuruluşların faiz, amortisman ve vergi ödemeleri öncesi karının net satış hasılatına bölünmesi ile hesaplanmaktadır. Bu itibarla İSO 500 Büyük Sanayi Kuruluşu gibi İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu için de 2013 çalışmasında ilk kez FAVÖK hesaplaması yapılmış ve değerlendirmelere alınmıştır. Buna göre İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda FAVÖK mutlak büyüklük olarak 6,9 milyar TL olarak hesaplanmıştır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun FAVÖK/satış hasılatı oranı yüzde 9,4 olmuştur. l 87

İSO İKİNCİ 500 DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşunda bu oran yüzde 11 olarak gerçekleşmiştir. İkinci 500 içindeki özel kuruluşların FAVÖK/satış hasılatı oranı yüzde 9,5, kamu kuruluşlarının ise yüzde 4,5 olmuştur. İkinci 500 kuruluşun FAVÖK/özkaynak oranı ise yüzde 24,8 olmuştur. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yüzde 27,8 dir. FAVÖK/ özkaynak oranı İkinci 500 kapsamındaki özel kuruluşlarda yüzde 25,2 ve kamu kuruluşlarında yüzde 5,4 olarak gerçekleşmiştir. Kümülatif Gelir Tablosu ve Analizi İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda satışların maliyetinin net satışlara oranı yüzde 82,6 olmuştur. Buna bağlı olarak yüzde 17,4 oranında bir brüt satış karı elde edilmiştir. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun brüt satış karlılığının 1,9 puan üzerindedir. Faaliyet giderlerinin net satışlara oranı yüzde 10,1 dir. Böylece İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu yüzde 7,3 oranında bir faaliyet karına sahip olmuştur. Bu oran Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yüzde 8 olarak gerçekleşmiştir. Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararların net satışlara oranı ise yüzde 5,5 tir. Bunun içinde kambiyo zararı 4,6 puan ile önemli ölçüde belirleyici olmuştur. Döviz kurlarındaki artışlar Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun aksine zarar etkisi yaratmıştır. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu diğer faaliyetlerden elde ettiği 0,8 puan zarar ile birlikte finansman giderleri öncesi yüzde 6,5 oranında karlılığa ulaşmıştır. Finansman giderlerinin net satışlara oranı yüzde 3,7 olmuştur ve İSO İkinci 500 kuruluşları finansman sonrası yüzde 2,8 oranında bir olağan karlılık yaratmıştır. Olağandışı gelir ve karlar (0,9 puan) ile gider ve zararların (0,7 puan) ardından İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu vergi öncesi yüzde 3 oranında bir karlılığa ulaşmıştır. Faaliyet Karı 2013 yılında İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun faaliyet karı oranı yüzde 7,3 olarak hesaplanmıştır. Toplam faaliyet karı mutlak büyüklüğü ise 5,4 milyar TL civarındadır. Üretim Faaliyeti Dışı Gelirler Üretim faaliyeti dışı gelirler ve dönem kar ve zarar toplamı içindeki payları yıllar itibariyle dalgalanma göstermektedir. İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun üretim faaliyeti dışı gelirleri 2013 yılında yüzde 153,2 oranında azalarak -617,4 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Uzun yıllar sonra üretim dışı faaliyetlerden gelir elde edilmemiş, tam tersine gider oluşmuştur. 2012 yılında 1,2 milyar TL üretim faaliyeti dışı gelir elde edilmiştir. Üretim faaliyeti dışı gelirlerin toplam dönem kar ve zarar toplamı içindeki payı ise 2012 yılında yüzde 36,7 iken, 2013 yılında ise bu kez yüzde -28 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında üretim faaliyeti dışı giderler mutlak kar rakamını aşağı çekmiştir. Katma Değer, Etkinlik ve Verimlilik Net Katma Değerin Faktör Gelirleri Dağılımı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun yarattığı net katma değerin faktör gelirlerine dağılımında ödenen maaş ve ücretlerin payı 2013 yılında yüzde 60,1, ödenen faizlerin payı yüzde 12,7 ve milli gelir anlamında karın payı yüzde 27,3 olmuştur. 2008 yılından bu yana milli gelir anlamında karın payındaki artış sürmektedir. Bu eğilim Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ise tersine gelişmektedir. İstihdam, Brüt Katma Değer Dağılımı ve Nispi Hasıla Oranı 2013 yılı itibariyle İSO İkinci 500 çalışması kapsamında en yüksek istihdam payına sahip olan sektör yüzde 23,3 ile tekstil ürünleri imalatı sanayidir. Onu sırası ile yüzde 15,5 payı ile gıda sanayi, yüzde 10,9 payı ile de giyim eşyalarının imalatı sanayi izlemektedir. İSO İkinci 500 çalışması kapsamında yaratılan toplam brüt katma değer içinde en yüksek paya yüzde 15,6 ile tekstil ürünlerinin imalatı sanayi sahiptir. İkinci sırada yüzde 13,5 payı ile gıda sanayi yer almaktadır. Üçüncü sırada ise yüzde 11,8 payı ile mineral ürünler sanayi gelmektedir. 2013 yılı itibari ile rafine edilmiş petrol ürünleri sanayi, kimyasal ürünlerin imalatı sanayi ve madencilik ve taş ocakçılığı sanayi en yüksek nispi hasıla oranlarına sahip sektörlerdir. 88 l TEMMUZ 2014

Varlık Devir Hızı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun varlık devir hızı yıllar itibariyle dalgalanmaktadır. Varlık devir hızı 2012 yılında 1,08 iken, 2013 yılında 1,02 ye inmiştir. Özel kuruluşlarda varlık devir hızı ortalama ile hemen hemen aynı dzüeylerde seyretmektedir. 2013 yılında özel kuruluşlarda devir hızı 1,02 olmuştur. Kamu kuruluşlarında ise devir hızı oldukça farklılık göstermektedir ve 2013 yılında 0,88 olarak gerçekleşmiştir. Özkaynak Devir Hızı İSO İkinci 500 kuruluşlarının özkaynak devir hızı 2012 yılında 2,54 iken, 2013 yılında 2,64 olmuştur. Özel kuruluşlarda ise oran 2,56 dan 2,66 ya yükselmiştir. İşletme Sermayesi (Dönen Sermaye) Devir Hızı İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2012 yılında 1,75 olan işletme sermayesi devir hızı, 2013 yılında 1,70 olmuştur. İşgücü Verimliliği İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda 2012 yılında çalışan başına net üretimden satışlar 274.055 TL olurken, 2013 yılında yüzde 4,3 oranında artarak 285.867 TL olmuştur. Teknoloji Yoğunluklarına Göre Yaratılan Katma Değer İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda yaratılan katma değer içerisinde en yüksek payı yüzde 45,8 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu almaktadır. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde ise en yüksek payı yüzde 43,6 ile orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu almıştır. İkinci 500 içinde yaratılan katma değer itibariyle en yüksek ikinci pay yüzde 26,2 ile orta-düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu aittir. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda ise ikinci grubu yüzde 36,1 pay ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler grubu oluşturmuştur. İkinci 500 kuruluşta orta-yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı yüzde 23,4, yüksek teknoloji yoğunluklu sanayiler grubunun payı ise yüzde 4,6 olmuştur. Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 20,4 te kalırken, İkinci 500 içinde payın yüzde 28 olması dikkat çekici bir göstergedir. 2013 yılı üretici ve tüketici fiyat enflasyonları ve milli gelir deflatörü ile karşılaştırıldığında çalışan başına net üretimden satışlar reel olarak gerilemiştir. 2013 yılında 15 alt sektörde çalışan başına net üretimden satışlar 2012 yılına göre mutlak olarak artarken, 10 alt sektörde gerilemiştir. Teknoloji Faaliyetleri Araştırma ve Geliştirme Faaliyetleri 2013 yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun AR- GE harcamaları anket verileri ile 172.797.594 TL, gelir tablosu verilerine göre ise 171.810.394 TL dir. Her iki veri kullanılarak hesaplandığında AR-GE harcamalarının üretimden satışlara oranı yüzde 0,27, satış hasılatına oranı ise yüzde 0,23 tür. l 89

SEKTÖREL VERİLER 2013 Yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Sektörler İşyeri Sayısı Üretimden Satışlar (Net) Satış Hasılatı (Net) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı 05-09-Madencilik ve Taş Ocakçılığı 7 881.490.983 952.004.272 119.823.323 196.539.458 Kamu - - - - - Özel 7 881.490.983 952.004.272 119.823.323 196.539.458 10-Gıda Ürünlerinin İmalatı 105 13.702.884.527 15.955.418.797 226.599.556 917.102.255 Kamu 1 149.190.864 173.071.197 13.876.965 17.650.265 Özel 104 13.553.693.663 15.782.347.600 212.722.591 899.451.990 11-İçeceklerin İmalatı 5 551.208.945 581.463.520-49.024.060 56.267.875 Kamu - - - - - Özel 5 551.208.945 581.463.520-49.024.060 56.267.875 12-Tütün Ürünleri İmalatı 2 302.644.404 313.358.345 3.170.139 37.499.069 Kamu - - - - - Özel 2 302.644.404 313.358.345 3.170.139 37.499.069 13-Tekstil Ürünlerinin İmalatı 78 9.547.393.182 10.452.618.352 311.732.199 1.113.907.824 Kamu - - - - - Özel 78 9.547.393.182 10.452.618.352 311.732.199 1.113.907.824 14-Giyim Eşyalarının İmalatı 32 3.820.525.523 4.055.394.049 176.780.877 372.589.263 Kamu - - - - - Özel 32 3.820.525.523 4.055.394.049 176.780.877 372.589.263 15-Deri ve İlgili Ürünlerin İmalatı 1 126.449.343 186.352.026-2.753.927 11.165.600 Kamu - - - - - Özel 1 126.449.343 186.352.026-2.753.927 11.165.600 16-Ağaç, Ağaç Ürünleri ve Mantar Ürünleri İmalatı (Mobilya Hariç) 7 1.129.411.257 1.181.908.982-86.549.889 52.893.673 Kamu - - - - - 17-Kağıt ve Kağıt Ürünlerinin İmalatı Özel 7 1.129.411.257 1.181.908.982-86.549.889 52.893.673 16 1.940.990.038 1.986.696.224 29.233.445 174.880.193 Kamu - - - - - Özel 16 1.940.990.038 1.986.696.224 29.233.445 174.880.193 18-Kayıtlı Medyanın Basılması ve Çoğaltılması 5 691.427.754 705.159.384-16.482.350 30.490.109 Kamu - - - - - Özel 5 691.427.754 705.159.384-16.482.350 30.490.109 90 l TEMMUZ 2014

Sektörel Seçilmiş Büyüklükler (TL) Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Toplam Borçlar Mali Borçlar Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Ücretle Çalışanlar Ortalaması 375.500.827 670.755.972 399.369.879 799.367.415 1.470.123.384 2.904 - - - - - - 375.500.827 670.755.972 399.369.879 799.367.415 1.470.123.384 2.904 2.005.905.712 7.015.955.085 4.385.588.976 3.894.202.109 10.910.157.200 34.462 50.180.755 16.846.229 3.409.081 113.322.660 130.168.889 462 1.955.724.957 6.999.108.856 4.382.179.895 3.780.879.449 10.779.988.311 34.000 69.962.543 532.260.021 385.741.692 256.642.417 788.902.438 1.192 - - - - - - 69.962.543 532.260.021 385.741.692 256.642.417 788.902.438 1.192 40.845.994 434.487.681 407.479.612 167.561.672 602.049.351 726 - - - - - - 40.845.994 434.487.681 407.479.612 167.561.672 602.049.351 726 2.325.746.643 6.992.815.194 4.483.824.250 4.381.453.441 11.374.268.637 51.878 - - - - - - 2.325.746.643 6.992.815.194 4.483.824.250 4.381.453.441 11.374.268.637 51.878 928.766.822 2.079.855.045 1.049.273.554 1.411.536.444 3.491.391.487 24.295 - - - - - - 928.766.822 2.079.855.045 1.049.273.554 1.411.536.444 3.491.391.487 24.295 56.487.281 85.959.741 42.046.978 57.035.758 142.995.501 1.937 - - - - - - 56.487.281 85.959.741 42.046.978 57.035.758 142.995.501 1.937 200.132.277 1.383.098.275 818.019.816 524.838.497 1.907.936.778 2.819 - - - - - - 200.132.277 1.383.098.275 818.019.816 524.838.497 1.907.936.778 2.819 435.567.401 1.022.688.775 584.598.510 744.918.734 1.767.607.508 3.757 - - - - - - 435.567.401 1.022.688.775 584.598.510 744.918.734 1.767.607.508 3.757 149.104.252 345.726.655 100.954.509 647.370.928 993.097.584 2.178 - - - - - - 149.104.252 345.726.655 100.954.509 647.370.928 993.097.584 2.178 l 91

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Üretimden Satışlar (Net) Satış Hasılatı (Net) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/ Zararı 19-Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 2 255.119.050 276.396.491 18.678.295 25.485.124 Kamu - - - - - 20-Kimyasalların ve Kimyasal Ürünlerin İmalatı Özel 2 255.119.050 276.396.491 18.678.295 25.485.124 31 3.948.199.030 4.551.325.086 324.806.881 516.556.792 Kamu - - - - - Özel 31 3.948.199.030 4.551.325.086 324.806.881 516.556.792 21-Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı 8 903.989.342 2.080.078.495-83.314.683 41.982.408 Kamu 1 84.637.128 128.566.468 8.798.581 11.706.824 Özel 7 819.352.214 1.951.512.027-92.113.264 30.275.584 22-Kauçuk ve Plastik Ürünlerin İmalatı 23-Diğer Metalik Olmayan Mineral Ürünlerin İmalatı 19 2.302.572.849 2.621.396.927 56.553.842 243.163.713 Kamu - - - - - Özel 19 2.302.572.849 2.621.396.927 56.553.842 243.163.713 38 5.239.940.981 6.308.518.444 400.678.999 988.105.881 Kamu - - - - - Özel 38 5.239.940.981 6.308.518.444 400.678.999 988.105.881 24-Ana Metal Sanayii 40 5.199.828.309 5.560.199.909 39.389.303 399.541.693 Kamu - - - - - Özel 40 5.199.828.309 5.560.199.909 39.389.303 399.541.693 25-Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı (Makine ve Teçhizat Hariç) 15 1.912.367.278 2.180.985.013 184.885.722 323.209.403 Kamu - - - - - Özel 15 1.912.367.278 2.180.985.013 184.885.722 323.209.403 26 -Bilgisayarların, Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı 4 544.733.928 815.396.623 33.560.488 81.857.859 Kamu - - - - - Özel 4 544.733.928 815.396.623 33.560.488 81.857.859 27 -Elektrikli Teçhizat İmalatı 27 3.410.261.042 3.700.094.272 202.720.711 379.674.322 Kamu - - - - - Özel 27 3.410.261.042 3.700.094.272 202.720.711 379.674.322 28-Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Ekipman İmalatı 12 1.431.577.775 2.341.942.526 79.983.161 200.417.811 Kamu - - - - - Özel 12 1.431.577.775 2.341.942.526 79.983.161 200.417.811 92 l TEMMUZ 2014

Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Toplam Borçlar Mali Borçlar Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Ücretle Çalışanlar Ortalaması 101.365.639 91.993.776 48.049.699 57.367.635 149.361.411 78 - - - - - - 101.365.639 91.993.776 48.049.699 57.367.635 149.361.411 78 866.927.666 2.035.638.925 1.171.437.727 1.946.708.201 3.982.347.133 6.468 - - - - - - 866.927.666 2.035.638.925 1.171.437.727 1.946.708.201 3.982.347.133 6.468 364.581.187 852.474.144 570.071.351 1.234.557.581 2.087.031.727 5.243-15.436.861 11.202.286-177.539.677 188.741.962 313 380.018.048 841.271.858 570.071.351 1.057.017.904 1.898.289.765 4.930 452.256.852 1.587.983.965 941.591.679 906.190.228 2.494.174.196 7.398 - - - - - - 452.256.852 1.587.983.965 941.591.679 906.190.228 2.494.174.196 7.398 1.754.626.751 6.849.750.057 3.443.315.864 3.563.074.147 10.412.824.211 14.333 - - - - - - 1.754.626.751 6.849.750.057 3.443.315.864 3.563.074.147 10.412.824.211 14.333 910.172.482 3.254.119.444 1.742.909.425 1.348.415.032 4.602.534.486 12.975 - - - - - - 910.172.482 3.254.119.444 1.742.909.425 1.348.415.032 4.602.534.486 12.975 534.295.263 1.231.044.934 701.738.402 813.201.223 2.044.246.156 7.770 - - - - - - 534.295.263 1.231.044.934 701.738.402 813.201.223 2.044.246.156 7.770 306.152.917 556.059.566 262.917.824 314.713.935 870.773.503 3.151 - - - - - - 306.152.917 556.059.566 262.917.824 314.713.935 870.773.503 3.151 836.169.307 1.920.740.224 1.059.709.799 1.078.479.341 2.999.219.562 10.064 - - - - - - 836.169.307 1.920.740.224 1.059.709.799 1.078.479.341 2.999.219.562 10.064 482.974.925 1.107.951.435 444.452.140 932.663.573 2.040.615.005 5.402 - - - - - - 482.974.925 1.107.951.435 444.452.140 932.663.573 2.040.615.005 5.402 l 93

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Üretimden Satışlar (Net) Satış Hasılatı (Net) Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/ Zararı 29-Motorlu Kara Taşıtı, Treyler (Römork) ve Yarı Treyler (Yarı Römork) İmalatı 27 3.436.305.035 3.630.958.418 292.638.643 492.129.787 30-Diğer Ulaşım Araçlarının İmalatı Kamu - - - - - Özel 27 3.436.305.035 3.630.958.418 292.638.643 492.129.787 3 413.985.461 415.345.661-4.314.046 15.834.838 Kamu 2 329.498.103 330.858.303-7.707.292-672.434 Özel 1 84.487.358 84.487.358 3.393.246 16.507.272 31-Mobilya İmalatı 8 912.894.843 1.021.683.743 73.204.128 125.765.792 Kamu - - - - - Özel 8 912.894.843 1.021.683.743 73.204.128 125.765.792 32-Diğer İmalatlar 3 369.859.379 918.746.064 34.206.622 62.366.522 Kamu - - - - - Özel 3 369.859.379 918.746.064 34.206.622 62.366.522 35-Elektrik, Gaz, Buhar ve Havalandırma Sistemi Üretim ve Dağıtımı 5 664.784.771 782.899.680-160.420.448 73.256.882 Kamu - - - - - Özel 5 664.784.771 782.899.680-160.420.448 73.256.882 Toplam 500 63.640.845.029 73.576.341.303 2.205.786.931 6.932.684.146 Kamu 4 563.326.095 632.495.968 14.968.254 28.684.655 Özel 496 63.077.518.934 72.943.845.335 2.190.818.677 6.903.999.491 94 l TEMMUZ 2014

Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) Toplam Borçlar Mali Borçlar Özkaynak Aktif (Varlık) Toplamı Ücretle Çalışanlar Ortalaması 1.047.753.945 1.707.050.275 789.746.650 1.774.501.977 3.481.552.252 14.508 - - - - - - 1.047.753.945 1.707.050.275 789.746.650 1.774.501.977 3.481.552.252 14.508 240.383.164 372.937.505 121.106.585 250.623.254 623.560.760 2.711 176.196.461 151.238.614 862.618 244.576.200 395.814.813 2.631 64.186.703 221.698.891 120.243.967 6.047.054 227.745.947 80 355.403.187 611.570.550 418.217.235 503.317.815 1.114.888.365 5.077 - - - - - - 355.403.187 611.570.550 418.217.235 503.317.815 1.114.888.365 5.077 99.694.167 199.990.020 165.589.138 250.909.745 450.899.764 994 - - - - - - 99.694.167 199.990.020 165.589.138 250.909.745 450.899.764 994-73.532.278 1.101.642.714 914.533.217 56.131.456 1.157.774.173 304 - - - - - - -73.532.278 1.101.642.714 914.533.217 56.131.456 1.157.774.173 304 14.867.244.926 44.044.549.978 25.452.284.511 27.915.782.558 71.960.332.572 222.624 210.940.355 179.287.129 4.271.699 535.438.537 714.725.664 3.406 14.656.304.571 43.865.262.849 25.448.012.812 27.380.344.021 71.245.606.908 219.218 l 95

SEKTÖREL VERİLER 2013 Yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Sektörel Sektörler İşyeri Sayısı Ödenen Maaş ve Ücretler Ödenen Faizler Milli Gelir Anlamında Kar Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) 05-09-Madencilik ve Taş Ocakçılığı 7 138.895.414 41.454.240 116.559.012 296.908.666 Kamu - - - - - Özel 7 138.895.414 41.454.240 116.559.012 296.908.666 10-Gıda Ürünlerinin İmalatı 105 966.325.613 294.695.247 346.409.870 1.607.430.730 Kamu 1 33.477.845-12.727.468 46.205.313 Özel 104 932.847.768 294.695.247 333.682.402 1.561.225.417 11-İçeceklerin İmalatı 5 49.188.552 21.320.545-51.493.346 19.015.751 Kamu - - - - - Özel 5 49.188.552 21.320.545-51.493.346 19.015.751 12-Tütün Ürünleri İmalatı 2 22.776.482 16.561.477-11.552.993 27.784.966 Kamu - - - - - Özel 2 22.776.482 16.561.477-11.552.993 27.784.966 13-Tekstil Ürünlerinin İmalatı 78 1.159.670.230 254.730.139 457.305.589 1.871.705.958 Kamu - - - - - Özel 78 1.159.670.230 254.730.139 457.305.589 1.871.705.958 14-Giyim Eşyalarının İmalatı 32 551.068.933 92.292.955 184.377.756 827.739.644 Kamu - - - - - Özel 32 551.068.933 92.292.955 184.377.756 827.739.644 15-Deri ve İlgili Ürünlerin İmalatı 1 50.530.097 1.889.794-4.262.330 48.157.561 Kamu - - - - - Özel 1 50.530.097 1.889.794-4.262.330 48.157.561 16-Ağaç, Ağaç Ürünleri ve Mantar Ürünleri İmalatı (Mobilya Hariç) 7 85.574.226 50.266.919-27.414.743 108.426.402 Kamu - - - - - 17-Kağıt ve Kağıt Ürünlerinin İmalatı Özel 7 85.574.226 50.266.919-27.414.743 108.426.402 16 182.635.196 35.905.336 82.207.361 300.747.893 Kamu - - - - - Özel 16 182.635.196 35.905.336 82.207.361 300.747.893 18-Kayıtlı Medyanın Basılması ve Çoğaltılması 5 133.706.642 5.303.245-23.899.851 115.110.036 Kamu - - - - - Özel 5 133.706.642 5.303.245-23.899.851 115.110.036 96 l TEMMUZ 2014

Faktör Gelirleri Dağılımı ve Seçilmiş Diğer Büyüklükler (TL) Amortisman Diğer Dolaylı Vergiler Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) Ödenen KDV + ÖTV Sübvansiyonlar Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 48.442.118 10.182.640 355.533.424 20.657.319 689.916 375.500.827 - - - - - - 48.442.118 10.182.640 355.533.424 20.657.319 689.916 375.500.827 335.499.353 25.092.745 1.968.022.828 70.417.509 32.534.625 2.005.905.712 3.773.300 202.142 50.180.755 - - 50.180.755 331.726.053 24.890.603 1.917.842.073 70.417.509 32.534.625 1.955.724.957 35.775.104 8.353.557 63.144.412 6.818.131-69.962.543 - - - - - - 35.775.104 8.353.557 63.144.412 6.818.131-69.962.543 6.530.409 629.765 34.945.140 5.900.854-40.845.994 - - - - - - 6.530.409 629.765 34.945.140 5.900.854-40.845.994 407.003.587 20.418.870 2.299.128.415 32.568.292 5.950.064 2.325.746.643 - - - - - - 407.003.587 20.418.870 2.299.128.415 32.568.292 5.950.064 2.325.746.643 84.958.323 4.785.364 917.483.331 13.505.438 2.221.947 928.766.822 - - - - - - 84.958.323 4.785.364 917.483.331 13.505.438 2.221.947 928.766.822 3.372.864 420.214 51.950.639 7.689.010 3.152.368 56.487.281 - - - - - - 3.372.864 420.214 51.950.639 7.689.010 3.152.368 56.487.281 82.231.722 1.360.518 192.018.642 9.542.128 1.428.493 200.132.277 - - - - - - 82.231.722 1.360.518 192.018.642 9.542.128 1.428.493 200.132.277 84.672.036 6.076.616 391.496.545 44.405.766 334.910 435.567.401 - - - - - - 84.672.036 6.076.616 391.496.545 44.405.766 334.910 435.567.401 26.990.144 2.523.415 144.623.595 4.480.657-149.104.252 - - - - - - 26.990.144 2.523.415 144.623.595 4.480.657-149.104.252 l 97

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Ödenen Maaş ve Ücretler Ödenen Faizler Milli Gelir Anlamında Kar Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) 19-Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 2 4.736.974 3.415.625 21.270.586 29.423.185 Kamu - - - - - 20-Kimyasalların ve Kimyasal Ürünlerin İmalatı Özel 2 4.736.974 3.415.625 21.270.586 29.423.185 31 291.025.983 68.545.074 373.957.373 733.528.430 Kamu - - - - - Özel 31 291.025.983 68.545.074 373.957.373 733.528.430 21-Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı 8 395.016.853 25.794.580-57.447.553 363.363.880 Kamu 1 14.593.170 2.772.477 8.133.770 25.499.417 Özel 7 380.423.683 23.022.103-65.581.323 337.864.463 22-Kauçuk ve Plastik Ürünlerin İmalatı 23-Diğer Metalik Olmayan Mineral Ürünlerin İmalatı 19 214.602.316 56.185.687 85.697.831 356.485.834 Kamu - - - - - Özel 19 214.602.316 56.185.687 85.697.831 356.485.834 38 577.921.748 166.064.128 509.754.318 1.253.740.194 Kamu - - - - - Özel 38 577.921.748 166.064.128 509.754.318 1.253.740.194 24-Ana Metal Sanayii 40 433.579.841 95.147.696 156.164.465 684.892.002 Kamu - - - - - Özel 40 433.579.841 95.147.696 156.164.465 684.892.002 25-Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı (Makine ve Teçhizat Hariç) 15 273.522.942 46.393.179 139.992.219 459.908.340 Kamu - - - - - Özel 15 273.522.942 46.393.179 139.992.219 459.908.340 26 -Bilgisayarların, Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı 4 130.363.758 18.836.956 116.909.179 266.109.893 Kamu - - - - - Özel 4 130.363.758 18.836.956 116.909.179 266.109.893 27 -Elektrikli Teçhizat İmalatı 27 324.520.252 68.805.230 278.114.364 671.439.846 Kamu - - - - - Özel 27 324.520.252 68.805.230 278.114.364 671.439.846 28-Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Ekipman İmalatı 12 208.463.532 36.476.709 164.260.811 409.201.052 Kamu - - - - - Özel 12 208.463.532 36.476.709 164.260.811 409.201.052 98 l TEMMUZ 2014

Amortisman Diğer Dolaylı Vergiler Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) Ödenen KDV + ÖTV Sübvansiyonlar Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 2.665.129 2.108.623 34.196.937 67.168.702-101.365.639 - - - - - - 2.665.129 2.108.623 34.196.937 67.168.702-101.365.639 73.101.233 8.390.154 815.019.817 52.215.583 307.734 866.927.666 - - - - - - 73.101.233 8.390.154 815.019.817 52.215.583 307.734 866.927.666 41.021.006 6.094.186 410.479.072 1.468.802 47.366.687 364.581.187 2.908.243 84.818 28.492.478-43.929.339-15.436.861 38.112.763 6.009.368 381.986.594 1.468.802 3.437.348 380.018.048 68.297.429 6.493.280 431.276.543 23.159.625 2.179.316 452.256.852 - - - - - - 68.297.429 6.493.280 431.276.543 23.159.625 2.179.316 452.256.852 329.960.933 29.631.031 1.613.332.158 146.648.169 5.353.576 1.754.626.751 - - - - - - 329.960.933 29.631.031 1.613.332.158 146.648.169 5.353.576 1.754.626.751 136.989.770 5.366.588 827.248.360 83.954.212 1.030.090 910.172.482 - - - - - - 136.989.770 5.366.588 827.248.360 83.954.212 1.030.090 910.172.482 54.865.575 6.838.783 521.612.698 13.350.887 668.322 534.295.263 - - - - - - 54.865.575 6.838.783 521.612.698 13.350.887 668.322 534.295.263 32.476.572 1.616.058 300.202.523 5.950.394-306.152.917 - - - - - - 32.476.572 1.616.058 300.202.523 5.950.394-306.152.917 82.555.700 5.061.668 759.057.214 77.624.364 512.271 836.169.307 - - - - - - 82.555.700 5.061.668 759.057.214 77.624.364 512.271 836.169.307 40.245.113 3.042.987 452.489.152 31.139.819 654.046 482.974.925 - - - - - - 40.245.113 3.042.987 452.489.152 31.139.819 654.046 482.974.925 l 99

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Ödenen Maaş ve Ücretler Ödenen Faizler Milli Gelir Anlamında Kar Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) 29-Motorlu Kara Taşıtı, Treyler (Römork) ve Yarı Treyler (Yarı Römork) İmalatı 27 510.670.500 60.786.475 317.882.323 889.339.298 Kamu - - - - - Özel 27 510.670.500 60.786.475 317.882.323 889.339.298 30-Diğer Ulaşım Araçlarının İmalatı 3 172.792.739 4.029.413 43.840.588 220.662.740 Kamu 2 167.524.094 - -1.963.445 165.560.649 Özel 1 5.268.645 4.029.413 45.804.033 55.102.091 31-Mobilya İmalatı 8 146.511.251 15.538.056 128.523.685 290.572.992 Kamu - - - - - Özel 8 146.511.251 15.538.056 128.523.685 290.572.992 32-Diğer İmalatlar 3 40.410.660 3.177.940 43.103.776 86.692.376 Kamu - - - - - Özel 3 40.410.660 3.177.940 43.103.776 86.692.376 35-Elektrik, Gaz, Buhar ve Havalandırma Sistemi Üretim ve Dağıtımı 5 15.292.863 7.862.250-173.487.916-150.332.803 Kamu - - - - - Özel 5 15.292.863 7.862.250-173.487.916-150.332.803 Toplam 500 7.079.803.597 1.491.478.895 3.216.772.374 11.788.054.866 Kamu 4 215.595.109 2.772.477 18.897.793 237.265.379 Özel 496 6.864.208.488 1.488.706.418 3.197.874.581 11.550.789.487 100 l TEMMUZ 2014

Amortisman Diğer Dolaylı Vergiler Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) Ödenen KDV + ÖTV Sübvansiyonlar Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 135.070.618 2.980.896 1.027.390.812 24.804.530 4.441.397 1.047.753.945 - - - - - - 135.070.618 2.980.896 1.027.390.812 24.804.530 4.441.397 1.047.753.945 18.160.277 1.560.147 240.383.164 - - 240.383.164 9.075.665 1.560.147 176.196.461 - - 176.196.461 9.084.612-64.186.703 - - 64.186.703 27.224.171 6.185.565 323.982.728 31.420.459-355.403.187 - - - - - - 27.224.171 6.185.565 323.982.728 31.420.459-355.403.187 9.085.830 1.240.192 97.018.398 2.675.769-99.694.167 - - - - - - 9.085.830 1.240.192 97.018.398 2.675.769-99.694.167 68.798.765 1.880.369-79.653.669 6.121.391 - -73.532.278 - - - - - - 68.798.765 1.880.369-79.653.669 6.121.391 - -73.532.278 2.235.993.781 168.334.231 14.192.382.878 783.687.810 108.825.762 14.867.244.926 15.757.208 1.847.107 254.869.694-43.929.339 210.940.355 2.220.236.573 166.487.124 13.937.513.184 783.687.810 64.896.423 14.656.304.571 l 101

SEKTÖREL VERİLER 2013 Yılında İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Sektörel Sektörler İşyeri Sayısı Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Satış Hasılatı (Net) (%) Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Özkaynak (%) FAVÖK/Satış Hasılatı (Net) 05-09-Madencilik ve Taş Ocakçılığı 7 12,6 15,0 20,6 Kamu - - - - Özel 7 12,6 15,0 20,6 10-Gıda Ürünlerinin İmalatı 105 1,4 5,8 5,7 Kamu 1 8,0 12,2 10,2 Özel 104 1,3 5,6 5,7 11-İçeceklerin İmalatı 5-8,4-19,1 9,7 Kamu - - - - Özel 5-8,4-19,1 9,7 12-Tütün Ürünleri İmalatı 2 1,0 1,9 12,0 Kamu - - - - Özel 2 1,0 1,9 12,0 13-Tekstil Ürünlerinin İmalatı 78 3,0 7,1 10,7 Kamu - - - - Özel 78 3,0 7,1 10,7 14-Giyim Eşyalarının İmalatı 32 4,4 12,5 9,2 Kamu - - - - Özel 32 4,4 12,5 9,2 15-Deri ve İlgili Ürünlerin İmalatı 1-1,5-4,8 6,0 16-Ağaç, Ağaç Ürünleri ve Mantar Ürünleri İmalatı (Mobilya Hariç) Kamu - - - - Özel 1-1,5-4,8 6,0 7-7,3-16,5 4,5 Kamu - - - - Özel 7-7,3-16,5 4,5 17-Kağıt ve Kağıt Ürünlerinin İmalatı 16 1,5 3,9 8,8 Kamu - - - - Özel 16 1,5 3,9 8,8 18-Kayıtlı Medyanın Basılması ve Çoğaltılması 5-2,3-2,5 4,3 Kamu - - - - Özel 5-2,3-2,5 4,3 19-Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 2 6,8 32,6 9,2 Kamu - - - - Özel 2 6,8 32,6 9,2 102 l TEMMUZ 2014

Bazı Oranlar (%) ve Çalışan Başına Düşen Büyüklükler (TL) Üretimden Satışlar (Net) / Satış Hasılatı (Net) (%) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Çalışanlar Ortalaması Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Satış Hasılatı (Net) / Çalışanlar Ortalaması 92,6 2.904 41.261 129.305 102.241 327.825 - - - - - - 92,6 2.904 41.261 129.305 102.241 327.825 85,9 34.462 6.575 58.206 46.644 462.986 86,2 462 30.037 108.616 100.012 374.613 85,9 34.000 6.257 57.521 45.918 464.187 94,8 1.192-41.128 58.693 15.953 487.805 - - - - - - 94,8 1.192-41.128 58.693 15.953 487.805 96,6 726 4.367 56.262 38.271 431.623 - - - - - - 96,6 726 4.367 56.262 38.271 431.623 91,3 51.878 6.009 44.831 36.079 201.485 - - - - - - 91,3 51.878 6.009 44.831 36.079 201.485 94,2 24.295 7.276 38.229 34.070 166.923 - - - - - - 94,2 24.295 7.276 38.229 34.070 166.923 67,9 1.937-1.422 29.162 24.862 96.207 - - - - - - 67,9 1.937-1.422 29.162 24.862 96.207 95,6 2.819-30.702 70.994 38.463 419.265 - - - - - - 95,6 2.819-30.702 70.994 38.463 419.265 97,7 3.757 7.781 115.935 80.050 528.799 - - - - - - 97,7 3.757 7.781 115.935 80.050 528.799 98,1 2.178-7.568 68.459 52.851 323.765 - - - - - - 98,1 2.178-7.568 68.459 52.851 323.765 92,3 78 239.465 1.299.559 377.220 3.543.545 - - - - - - 92,3 78 239.465 1.299.559 377.220 3.543.545 l 103

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Satış Hasılatı (Net) (%) Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Özkaynak (%) FAVÖK/Satış Hasılatı (Net) 20-Kimyasalların ve Kimyasal Ürünlerin İmalatı 31 7,1 16,7 11,3 21-Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı Kamu - - - - Özel 31 7,1 16,7 11,3 8-4,0-6,7 2,0 Kamu 1 6,8 5,0 9,1 Özel 7-4,7-8,7 1,6 22-Kauçuk ve Plastik Ürünlerin İmalatı 19 2,2 6,2 9,3 Kamu - - - - 23-Diğer Metalik Olmayan Mineral Ürünlerin İmalatı Özel 19 2,2 6,2 9,3 38 6,4 11,2 15,7 Kamu - - - - Özel 38 6,4 11,2 15,7 24-Ana Metal Sanayii 40 0,7 2,9 7,2 Kamu - - - - Özel 40 0,7 2,9 7,2 25-Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı (Makine ve Teçhizat Hariç) 15 8,5 22,7 14,8 Kamu - - - - Özel 15 8,5 22,7 14,8 26 -Bilgisayarların, Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı 4 4,1 10,7 10,0 Kamu - - - - Özel 4 4,1 10,7 10,0 27 -Elektrikli Teçhizat İmalatı 27 5,5 18,8 10,3 Kamu - - - - 28-Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Ekipman İmalatı Özel 27 5,5 18,8 10,3 12 3,4 8,6 8,6 Kamu - - - - Özel 12 3,4 8,6 8,6 29-Motorlu Kara Taşıtı, Treyler (Römork) ve Yarı Treyler (Yarı Römork) İmalatı 27 8,1 16,5 13,6 Kamu - - - - Özel 27 8,1 16,5 13,6 30-Diğer Ulaşım Araçlarının İmalatı 3-1,0-1,7 3,8 Kamu 2-2,3-3,2-0,2 Özel 1 4,0 56,1 19,5 104 l TEMMUZ 2014

Üretimden Satışlar (Net) / Satış Hasılatı (Net) (%) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Çalışanlar Ortalaması Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Satış Hasılatı (Net) / Çalışanlar Ortalaması 86,7 6.468 50.218 134.033 113.409 703.668 - - - - - - 86,7 6.468 50.218 134.033 113.409 703.668 43,5 5.243-15.891 69.537 69.305 396.734 65,8 313 28.110-49.319 81.468 410.755 42,0 4.930-18.684 77.083 68.532 395.844 87,8 7.398 7.644 61.132 48.187 354.339 - - - - - - 87,8 7.398 7.644 61.132 48.187 354.339 83,1 14.333 27.955 122.419 87.472 440.139 - - - - - - 83,1 14.333 27.955 122.419 87.472 440.139 93,5 12.975 3.036 70.148 52.786 428.532 - - - - - - 93,5 12.975 3.036 70.148 52.786 428.532 87,7 7.770 23.795 68.764 59.190 280.693 - - - - - - 87,7 7.770 23.795 68.764 59.190 280.693 66,8 3.151 10.651 97.161 84.453 258.774 - - - - - - 66,8 3.151 10.651 97.161 84.453 258.774 92,2 10.064 20.143 83.085 66.717 367.656 - - - - - - 92,2 10.064 20.143 83.085 66.717 367.656 61,1 5.402 14.806 89.407 75.750 433.532 - - - - - - 61,1 5.402 14.806 89.407 75.750 433.532 94,6 14.508 20.171 72.219 61.300 250.273 - - - - - - 94,6 14.508 20.171 72.219 61.300 250.273 99,7 2.711-1.591 88.670 81.395 153.208 99,6 2.631-2.929 66.969 62.927 125.754 100,0 80 42.416 802.334 688.776 1.056.092 l 105

SEKTÖREL VERİLER Sektörler İşyeri Sayısı Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Satış Hasılatı (Net) (%) Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Özkaynak (%) FAVÖK/Satış Hasılatı (Net) 31-Mobilya İmalatı 8 7,2 14,5 12,3 Kamu - - - - Özel 8 7,2 14,5 12,3 32-Diğer İmalatlar 3 3,7 13,6 6,8 Kamu - - - - Özel 3 3,7 13,6 6,8 35-Elektrik, Gaz, Buhar ve Havalandırma Sistemi Üretim ve Dağıtımı 5-20,5-285,8 9,4 Kamu - - - - Özel 5-20,5-285,8 9,4 Toplam 500 3,0 7,9 9,4 Kamu 4 2,4 2,8 4,5 Özel 496 3,0 8,0 9,5 106 l TEMMUZ 2014

Üretimden Satışlar (Net) / Satış Hasılatı (Net) (%) Ücretle Çalışanlar Ortalaması Dönem Kar ve Zarar Top. (V.Ö.) / Çalışanlar Ortalaması Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Net Katma Değer (Faktör Fiyatlarıyla) / Çalışanlar Ortalaması Satış Hasılatı (Net) / Çalışanlar Ortalaması 89,4 5.077 14.419 70.003 57.233 201.238 - - - - - - 89,4 5.077 14.419 70.003 57.233 201.238 40,3 994 34.413 100.296 87.216 924.292 - - - - - - 40,3 994 34.413 100.296 87.216 924.292 84,9 304-527.699-241.882-494.516 2.575.328 - - - - - - 84,9 304-527.699-241.882-494.516 2.575.328 86,5 222.624 9.908 66.782 52.951 330.496 89,1 3.406 4.395 61.932 69.661 185.701 86,5 219.218 9.994 66.857 52.691 332.746 l 107

YÖNTEM, TANIM VE AÇIKLAMALAR Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının temel amacı, Türkiye de sanayi faaliyet kolunda yer alan en büyük kuruluşları izleyen kuruluşları tespit edebilmek, bu kuruluşlara ait büyüklükleri ortaya koyarak Türk sanayinin gelişimini görebilmek ve geleceğe yönelik yol haritasının belirlenmesine katkı sağlamaktır. 1. YÖNTEM Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması ankete dayalı bir çalışmadır. Anket coğrafi olarak tüm Türkiye yi, iktisadi olarak sanayi sektöründe faaliyet gösteren tüm kuruluşları kapsamaktadır. Anket birimi işyeridir. İşyeri; tek bir mahalde, tek bir mülkiyet altında, bir veya daha fazla kişinin sınai ve ticari faaliyette bulunduğu veya hizmet gördüğü yerdir. Sınai faaliyet icra eden ve müstakil muhasebe kayıt ve kaynaklarına sahip işyerleri anket kapsamında değerlendirilmektedir. Anket formu kapsamında firmalardan net satışlar, üretimden satışlar, ihracat (dolar olarak), vergi öncesi dönem kar/zarar, faiz amortisman ve vergi öncesi kar/zarar, aktif-pasif toplamı, yıllık ortalama çalışan sayısı, ar-ge harcamaları ve brüt katma değerin hesaplanmasında kullanılan faktör gelirleri ödemeleri (ödenen maaş ve ücretler, ödenen faizler, üretim faaliyeti dışı gelirler, amortisman ve ödenen dolaylı vergiler, kardan ayrılan karşılıklar gibi) ile ilgili bilgiler istenmektedir. Ayrıca sermaye dağılımı ve iktisadi faaliyet kodu (NACE Rev. 2) bilgileri de alınmaktadır. Çalışmamızda kuruluşların beyanı esas alınmakla birlikte, ankette yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek amacıyla anket formu ile birlikte kuruluşların Vergi Usul Kanunu na (VUK) göre hazırlanmış YMM onaylı veya Maliye Bakanlığı na verilen yılsonu kapanış bilanço ve gelir tabloları da istenmektedir. Anket formunda yer alan bilgiler bilanço ve gelir tablolarıyla karşılaştırılmakta, herhangi bir tutarsızlık olması durumunda açıklanan sorular ile ilgili olarak firma ile iletişime geçilmekte, tutarsızlığın yazılı olarak düzeltilmesi istenmektedir. Açıklanmayan sorularda ise bilanço ve gelir tablosu büyüklükleri dikkate alınmaktadır. Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması kapsamında Türkiye de sanayi faaliyet kolunda yer alan en büyük kuruluşların tespit edilmesi amaçlandığı için bilgilerini açıklamak istemeyen kuruluşlar da kapsama alınmakta; bu kuruluşlara ait bilgiler, tüm değerlendirmelerde kullanılmakla birlikte kamuoyu ile paylaşılmamaktadır. Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırması, sanayi sektörü kapsamında (madencilik ve taş ocakçılığı, imalat sanayi ve Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı sektörleri) ve üretimden satışlar (kuruluşların kendi üretmiş olduğu mallardan yapmış olduğu satışlar-ticari mal satışları hariç) kriterine göre hazırlanmaktadır. Söz konusu çalışmada kuruluşlar üretimden satışlar büyüklüğüne göre sıralanırken, satış hasılatı, brüt katma değer, özkaynak, aktif toplamı, vergi öncesi dönem kar/zarar, faiz amortisman ve vergi öncesi kar/zarar, ihracat ve ortalama çalışan sayısı büyüklüklerine göre de sıralamaya tabi tutulmaktadır. Kuruluşlara ait bilgilerin açıklandığı ana tabloda, kuruluşların üretimden satışlar büyüklüklerine göre sıra numaralarının yanı sıra bir önceki yıl sıraları da yer almaktadır. Bir önceki yıla ait sıra numarası bulunmayan sanayi kuruluşları bir önceki yıl sıralamaya girememiş olan bir kuruluş olabileceği gibi, bir önceki yıl bilgilerinin açıklanmasını istemeyen bir kuruluş ya da Birinci 500 den İkinci 500 e gerilemiş bir kuruluş da olabilmektedir. 2. TANIM VE AÇIKLAMALAR 2.1. Satış Hasılatı (Net) Net satışlar, kuruluş tarafından üretilen, malzemesi verilerek dışarıda yaptırılan (fason), üretim sürecinden geçirilmeden aynen alındığı gibi satılan malların satışı ile bunlara ilaveten varsa başkalarının malzemelerini kullanarak onlar için yapılan imalat karşılığı elde edilen fason gelirlerden oluşmaktadır. Net satışlar, iç ve dış satışları kapsamaktadır. Net satışlar, tüm satış vergileri, fonlar, KDV ve ÖTV hariç verilmelidir. Net satışlar tutarı, gelir tablosundaki net satışlara eşit olmalıdır. 108 l TEMMUZ 2014

2.2. Üretimden Satışlar (Net) Türkiye nin İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu sıralaması, üretimden satışlar (net) kriterine göre yapılmaktadır.üretimden satışlar, kuruluş tarafından üretilen mallardan yapılan satışlar, malzemesi verilerek dışarıda yaptırılan (fason) mallardan satışlar ile başkalarının malzemelerini kullanarak onlar için yapılan üretim karşılığı elde edilen gelirleri kapsamaktadır. Net satışlarda olduğu gibi, üretimden satışlar tutarı da net olarak verilmelidir. Yani tüm satış vergileri, fonlar, KDV ve ÖTV hariçtir. Üretim sürecinden geçirilmeden aynen alındığı gibi satılan mallar, üretimden satışlar tutarına dahil edilmemelidir. Satış fiyatı: Ürünün işyeri çıkış fiyatıdır. Satış fiyatı müşteri adına yapılan tüm indirimler ile müşteri adına yapılan ulaşım ve teslim giderleri düşüldükten sonra bulunan fiyattır. Malların taşınması bizzat işyeri tarafından kendi taşıtları ile yapılırsa, bu malın satış fiyatı malın alıcıya teslim edildiği andaki fiyatıdır. Satış fiyatı tüm satış vergilerini, fonları, KDV ve ÖTV yi kapsamamaktadır. 2.3. Brüt Katma Değer İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması kapsamında kuruluşların ülke ekonomisine yaptıkları katkıları hesaplayabilmek için, anket formunda faktör gelirleri ile ilgili sorular da yer almaktadır. Maaş ve ücretler (tam istihkak) + ödenen faizler + milli gelir anlamındaki kar toplamı net katma değeri oluşturmaktadır. Milli gelir anlamındaki kar = Vergi öncesi dönem karı/zararı + ayrılan karşılıklar (kardan indirilen serbest karşılıklar, özel fonlar gibi yedek akçe benzeri karşılıklar ve gider yazılan kıdem tazminatı karşılıkları) üretim faaliyeti ile ilgili olmayan diğer net gelirleri kapsamaktadır. Net katma değer + yıl için ayrılan amortismanlar + dolaylı vergiler sübvansiyonlar = brüt katma değeri oluşturmaktadır. 2.4. Özkaynak Ödenmiş sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri, geçmiş yıllar karları ile dönem net kar toplamından, dönem zararı ile birikmiş zararların indirilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. Bilançodaki özkaynak toplamına eşit olmalıdır. 2.5. Aktif Toplamı Bilançodaki aktif (varlık) toplamına (dönen varlıklar+duran varlıklar) eşit olmalıdır. 2.6. Dönem Karı/Zararı (V.Ö) Gelir tablosundaki vergi öncesi dönem karı veya zararına eşit olmalıdır. 2.7. Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karı/Zararı Vergi öncesi dönem karı/zararına yıl için ayrılan amortisman tutarı ile finansal gelir ve giderlerin (net) eklenmesiyle elde edilmelidir. 2.8. İhracat Kuruluşun yaptığı ihracatın dolar değeri (Fob) belirtilmelidir. Serbest bölgelere yapılan ihracat ve transit ticaret dahil edilmemelidir. Anket formunu dolduran kuruluş ihraç nedeniyle KDV iadesini alıyorsa, ihraç kayıtlı satış tutarını da ihracat tutarı içerisine dahil etmelidir. İhracat tutarları, herhangi bir şekilde devletten alınan mali yardımları (sübvansiyonları) kapsamamalıdır. KKTC ye yapılan ihracatın da dolar değeri verilmelidir. 2.9. Ücretle Çalışanlar Sayısı Maaş ve ücretle çalışanların ortalama sayısı belirtilmelidir. Tüm maaş ve ücretle çalışanlar kapsama dahildir. 2.10. Sektörel Sınıflama Bir zaman serisi çalışması niteliğinde olan çalışmada, geçmiş yıllar ile kıyaslamayı devam ettirebilmek ve seriyi koparmamak için sektörel sınıflama olarak Birleşmiş Milletler Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev.2) kullanılmaktadır. 2012 yılında TOBB un uygulamaya başladığı NACE kodu çalışmasına paralel olarak, çalışmamız kapsamında yer alan sanayi kuruluşlarının NACE kodları da firmalardan veya bağlı oldukları odalardan temin edilerek çalışmamıza dahil edilmiştir. 2013 yılı çalışması ile birlikte tüm sektörel sınıflamalarda Avrupa Topluluğu Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev.2) kullanılmıştır. l 109

FAALİYET KODLARI-SERMAYE DAĞILIMI Ekonomik Faaliyet Kodları Alfabetik sıralamada, kuruluşların sermaye dağılımlarının yanısıra, İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içindeki sıralama bilgileri ile faaliyet alanlarının özel veya kamu sektörü olmasına bağlı olarak, özel veya kamu kuruluşları arasındaki sıralama bilgisi de verilmektedir. Ayrıca her kuruluşun ekonomik faaliyeti ile ilgili olarak hem Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev. 2, 2014), hem de Birleşmiş Milletler-Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev. 2) na ilişkin ekonomik faaliyet kodu bilgileri de yer almaktadır. Kuruluşların ISIC. Rev.2 ekonomik faaliyet kodları, çalışmamız kapsamında firmalardan ya da bağlı oldukları odalardan temin edilen NACE Rev.2 ekonomik faaliyet kodlları kullanılarak oluşturulmuştur. Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev. 2, 2014) Kod Tanım B MADENCİLİK VE TAŞ OCAKÇILIĞI 05 Kömür ve linyit çıkartılması 06 Ham petrol ve doğal gaz çıkarımı 07 Metal cevherleri madenciliği 08 Diğer madencilik ve taş ocakçılığı 09 Madenciliği destekleyici hizmet faaliyetleri C İMALAT 10 Gıda ürünlerinin imalatı 11 İçeceklerin imalatı 12 Tütün ürünleri imalatı 13 Tekstil ürünlerinin imalatı 14 Giyim eşyalarının imalatı 15 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 16 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 17 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 18 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 19 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 20 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 21 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 22 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 23 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 24 Ana metal sanayii 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 26 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 27 Elektrikli teçhizat imalatı 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 29 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 30 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 31 Mobilya imalatı 32 Diğer imalatlar 33 Makine ve ekipmanların kurulumu ve onarımı D ELEKTRİK, GAZ, BUHAR VE İKLİMLENDİRME ÜRETİMİ VE DAĞITIMI 35 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı Birleşmiş Milletler-Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev. 2) Kod Tanım 210 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 311 Gıda Maddeleri Sanayi 312 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Gıda Maddeleri Sanayi 313 İçki Sanayi (Alkollü ve Alkolsüz) 314 Tütün İşleme Sanayi 321 Dokuma Sanayi 322 Giyim Eşya Sanayi 323 Kürk ve Deri Sanayi 324 Ayakkabı Sanayi 331 Ağaç ve Mantar Ürünleri Sanayi 332 Ağaç, Mobilya ve Mefruşat Sanayi 341 Kağıt ve Kağıt Ürünleri Sanayi 342 Basım Sanayi 351 Ana Kimya Sanayi 352 Diğer Kimyasal Ürünler Sanayi 353 Petrol Ürünleri Sanayi 354 Çeşitli Petrol ve Kömür Türevleri Sanayi 355 Lastik Ürünleri Sanayi 356 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Plastik Ürünler San. 361 Çanak, Çömlek, Çini, Porselen Sanayi 362 Cam ve Camdan Mamul Eşya Sanayi 369 Taş ve Toprağa Dayalı Diğer Sanayi 371 Demir-Çelik Ana Metal Sanayi 372 Demir-Çelik Dışında Ana Metal Sanayi 381 Metal Eşya Sanayi 382 Makine Sanayi (Elektrikli Olanlar Hariç) 383 Elektrik Makineleri, Aletleri ve Cihazları Sanayi 384 Taşıt Araçları Sanayi 385 Mesleki, Bilimsel, Sağlık Amaçlı Aletler ve Malz. Sanayi 390 Diğer İmalat Sanayi 400 Elektrik Sektörü 110 l TEMMUZ 2014

İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Sermaye Dağılımı Kamu Kuruluşları %100 kamu sermayeli kuruluşlar 4 %50'den fazla kamu sermayeli, kamu-özel sermayeli kuruluşlar - %50'den fazla kamu sermayeli, kamu-yabancı ortaklı kuruluşlar - %50'den fazla kamu sermayeli, kamu-özel-yabancı sermayeli kuruluşlar - Toplam Kamu Kuruluşları 4 Özel Kuruluşlar Yerli Sermaye Ağırlıklı %100 özel sermayeli kuruluşlar 429 %50'den fazla özel sermayeli, özel-kamu sermayeli kuruluşlar 1 %50' den fazla özel sermayeli, özel-yabancı sermayeli kuruluşlar 17 %50' den fazla özel sermayeli, özel-kamu-yabancı sermayeli kuruluşlar - Yabancı Sermaye Ağırlıklı %100 yabancı sermayeli kuruluşlar 24 %50'den fazla yabancı sermayeli, yabancı-özel sermayeli kuruluşlar 16 %50'den fazla yabancı sermayeli, yabancı-kamu sermayeli kuruluşlar - %50'den fazla yabancı sermayeli, yabancı-özel-kamu sermayeli kuruluşlar - Hiçbirinin %50'den fazla sermayeye sahip olmadığı kamu-özel-yabancı sermayeli kuruluşlar - Sermayesi yarı yarıya olan özel ve yabancı sermayeli kuruluşlar 9 Toplam Özel Kuruluşlar 496 Genel Toplam 500 l 111

SEKTÖREL Sektörel Sıralamalar Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev.2, 2014) Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 05-09 Madencilik ve Taş Ocakçılığı 1 Demir Export A.Ş. Özel 16 182.656.665 2 Kaltun Madencilik Sanayi Nakliye ve Akaryakıt Ticaret A.Ş. Özel 137 146.780.180 3 Camiş Madencilik A.Ş. Özel 172 138.374.493 4 Özdoğu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Özel 213 130.950.702 5 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 344 107.801.247 6 Aydın Linyit Madencilik ve Akaryakıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 442 91.645.791 7 - Özel 499-10 Gıda Ürünlerinin İmalatı 1 Teksüt Süt Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 3 187.675.922 2 Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 6 186.208.460 3 Enka Süt ve Gıda Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 9 184.551.969 4 Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 11 183.927.506 5 Gürsoy Yem Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. Özel 25 179.411.224 6 Progıda Pazarlama A.Ş. Özel 28 177.550.831 7 Continental Confectionery Company Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 177.038.273 8 Elvan Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 41 174.249.799 9 Kozlu Gıda İmalat San. Tic. ve Taşımacılık A.Ş. Özel 42 174.085.544 10 İshakoğlu Gıda Nakliye ve İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 44 173.051.436 11 Altınapa Değirmencilik Tic. ve San. A.Ş. Özel 49 171.865.605 12 PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. Özel 51 170.707.516 13 Gürsoy Tarımsal Ürünler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 55 168.145.619 14 Ankara Un Sanayii A.Ş. Özel 57 167.868.271 15 Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. Özel 62 165.683.957 16 As Tavukçuluk Tarım İşletmeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 73 163.716.497 17 Sardunya Gıda Mutfak İşletmeleri Ticaret A.Ş. Özel 75 163.281.302 18 Söke Değirmencilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 81 160.142.077 19 Tellioğlu Yem-Gıda Entegre Tesisleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 82 159.861.519 20 Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 83 159.765.356 21 Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 88 158.683.179 112 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 22 Ekiciler Süt Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 97 156.217.832 23 Özgörkey Gıda Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 99 155.555.787 24 Akbel Süt ve Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 115 151.814.196 25 Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş. Özel 116 151.679.000 26 Aroma Bursa Meyve Suları ve Gıda Sanayii A.Ş. Özel 118 151.429.979 27 - Özel 119-28 İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Kamu 123 149.190.864 29 Doğuş Yiyecek ve İçecek Üretim San. Tic. A.Ş. Özel 127 148.252.602 30 Poyraz Poyraz Fındık Entegre San. ve Tic. A.Ş. Özel 131 147.600.325 31 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. Özel 132 147.398.562 32 TARFAŞ Tarımsal Faaliyetler Üretim San. ve Tic. A.Ş. Özel 133 146.844.449 33 Karaçuha Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 136 146.802.108 34 Amasya Şeker Fabrikası A.Ş. Özel 140 146.171.695 35 Pamir Gıda Sanayi A.Ş. Özel 142 145.730.593 36 Örgen Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 150 144.132.026 37 Merter Helva San. ve Tic. A.Ş. Özel 152 143.605.492 38 Dost Fındık Gıda Kuy. İnş. Tah. Nak. Tur. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 164 139.500.111 39 İpek Yem ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 166 139.246.005 40 Özyılmaz Fındık Tic. ve San. Ltd. Şti. Özel 176 137.501.142 41 Dosu Maya Mayacılık A.Ş. Özel 187 134.717.898 42 Tukaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 190 133.959.573 43 Ticaret ve Sanayi Kontuvarı T.A.Ş. Özel 191 133.809.992 44 A.B Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 192 133.570.169 45 Kula Yağ ve Emek Yem San. Tic. A.Ş. Özel 193 133.562.191 46 Büyük Hekimoğulları Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 195 133.278.205 47 Elif Fındık San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 202 132.456.853 48 Oğuz Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 206 131.994.002 49 Yavuz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 209 131.240.568 50 Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. Özel 220 130.028.353 51 Tekinak Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 223 129.449.022 52 Aymar Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 225 128.975.284 53 Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 229 128.764.234 54 Altıparmak Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 230 128.582.051 55 Tahsildaroğlu Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 231 128.396.324 l 113

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 56 Saadet Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 235 127.648.424 57 Göknur Gıda Maddeleri Enerji İmalat İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. Özel 239 126.799.939 58 Detay Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 243 126.390.226 59 Demirciler Gıda Sanayi A.Ş. Özel 250 124.627.178 60 Altaş Yağ Su ve Tarım Ürünleri Gıda İnş. Otomotiv Nak. San. ve Tic. A.Ş. Özel 260 122.063.939 61 Mes Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 262 121.655.301 62 Orka Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 268 120.326.579 63 Selva Gıda Sanayi A.Ş. Özel 283 117.450.760 64 Sezon Pirinç ve Tarım Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 284 117.375.089 65 Yıldız Granini Meyve Suyu San. ve Tic. A.Ş. Özel 286 117.316.453 66 Beşsan Makarna Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 287 116.998.360 67 Coşkun Et ve Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 288 116.959.876 68 Elit Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. Özel 289 116.150.982 69 Beşler Gıda ve Kimya A.Ş. Özel 294 115.230.107 70 Şahin-Melek Et ve Et Mamülleri Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 295 115.229.683 71 Gurme Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 300 114.983.976 72 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Özel 302 114.622.714 73 Bolacalar Un Yem Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 309 113.918.564 74 Beşyem Tarım Hayvancılık Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 311 113.490.934 75 Edirne Yağ San. ve Tic. A.Ş. Özel 316 113.077.018 76 Erçal Fındık Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 317 112.354.329 77 Şenocak Gıda Fındık Entegre Tur. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Özel 323 111.600.318 78 Pelit Pastacılık ve Gıda Sanayi A.Ş. Özel 324 111.570.508 79 Ayhan Sezer Yağ ve Gıda Endüstrisi Ticaret Ltd. Şti. Özel 327 110.899.527 80 Yemsel Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 333 110.212.033 81 - Özel 337-82 Gülsan Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 346 107.728.719 83 Sabırlar Fındık İhracat Ltd. Şti. Özel 354 106.564.762 84 - Özel 356-85 Samsun Yem San. ve Tic. A.Ş. Özel 365 105.494.779 86 Aromsa Besin Aroma ve Katkı Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 367 105.086.209 87 KOMGIDA Kombassan Gıda İhtiyaç Mad. ve Petrol Ür. San. ve Tic. A.Ş. Özel 378 102.813.055 88 Katsan Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 384 101.934.462 89 Tayaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 391 101.110.538 90 Bağ Yağları San. ve Tic. T.A.Ş. Özel 407 97.711.598 91 Erişler Yem San. ve Tic. A.Ş. Özel 410 97.545.569 92 Emek Yağ Sanayi A.Ş. Özel 415 96.517.390 114 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 93 As Ofis Damızlık Yumurta Gıd. Tar. Hayv. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 418 96.139.023 94 S.S. Tariş Üzüm Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Özel 436 93.050.962 95 Verde Yağ Besin Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 438 92.825.215 96 Sultan Et ve Gıda Üretim Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. Özel 454 89.558.797 97 Tat Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 461 88.499.160 98 Penguen Gıda Sanayi A.Ş. Özel 463 88.306.826 99 Ankara Ofis Yem Gıda ve Makina San. Tic. A.Ş. Özel 466 88.052.903 100 Ak Piliç Ticaret Ltd. Şti. Özel 470 87.944.497 101 Beşan Nişasta Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 472 87.697.136 102 Emin Tarım San. ve Tic. A.Ş. Özel 474 87.502.927 103 Yılmazlar Et Gıda Tarım Hayvancılık Nak. Tur. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Özel 481 86.749.403 104 İzi Süt ve Gıda Mamülleri San. Tic. A.Ş. Özel 485 86.420.671 105 Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. Özel 495 83.630.680 11 İçeceklerin İmalatı 1 Erbak-Uludağ İçecek San. ve Tic. A.Ş. Özel 244 126.288.849 2 Della Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 255 122.521.409 3 Uludağ Maden Suları T.A.Ş. Özel 304 114.306.278 4 Pınar Su San. ve Tic. A.Ş. Özel 369 104.919.355 5 Nestle Waters Gıda ve Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. Özel 500 83.173.054 12 Tütün Ürünleri İmalatı 1 - Özel 104-2 Sunel Ticaret Türk A.Ş. Özel 130 147.800.212 13 Tekstil Ürünlerinin İmalatı 1 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 1 187.916.879 2 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 5 186.641.067 3 - Özel 8-4 Ozon Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 15 182.703.032 5 Çetinkaya Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 180.473.912 6 Arıkan Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 177.741.663 7 Kaşmir Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 40 174.676.604 8 Orhan Karakoç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 43 173.209.917 9 Akteks Akrilik İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 48 172.681.679 10 Mogul Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 65 164.702.719 11 Kaplan Kardeşler Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 66 164.606.983 12 Kilim Grubu Kartaltepe Mensucat Fabrikası T.A.Ş. Özel 71 163.813.271 l 115

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 13 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 90 158.194.175 14 Baydemirler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 94 157.122.321 15 Kasar ve Dual Tekstil Sanayii A.Ş. Özel 95 156.540.403 16 Eruslu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 108 154.072.764 17 Ekoten Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 111 152.583.258 18 Safyün Halı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 139 146.377.732 19 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 145 144.763.168 20 Meltem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 146 144.623.014 21 Uğurdemir Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 160 140.297.780 22 Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş San. ve Tic. A.Ş. Özel 162 139.576.911 23 Sunteks Dokuma Boya Apre San. ve Tic. A.Ş. Özel 188 134.357.459 24 Üniversal Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 198 132.861.505 25 Göliplik Şeremet Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 212 131.128.149 26 Küçüker Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 216 130.514.982 27 Zeki Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 218 130.225.659 28 - Özel 221-29 Canan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 224 129.401.971 30 Pelsan Tekstil Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 234 127.698.255 31 Şahin Pamuk Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 237 127.154.257 32 Harput Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 241 126.555.556 33 Hasırcı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 247 125.031.469 34 Akın Tekstil A.Ş. Özel 257 122.331.428 35 Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 272 119.628.414 36 Can Tekstil Entegre Tesisleri ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş. Özel 274 119.229.306 37 Ünteks Boya Baskı Apre Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 293 115.408.644 38 Özkaplan İpek Halı Tekstil Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 297 115.179.162 39 Shamrock Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 299 115.037.196 40 Gür İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 312 113.295.686 41 Coats (Türkiye) İplik Sanayii A.Ş. Özel 313 113.282.975 42 Yasin Kaplan Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 318 112.085.886 43 Marteks Maraş Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 322 111.850.920 44 Acarsoy Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 326 110.908.928 45 Ünal Sentetik Dokuma San. ve Tic. A.Ş. Özel 329 110.794.167 46 Narteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 335 109.659.485 47 Salteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 352 106.860.643 48 Festival Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 361 105.807.078 49 Karsu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 366 105.285.713 116 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 50 Çelikaslan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 373 103.876.954 51 Kimteks Tekstil İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Özel 379 102.772.074 52 Işıksoy Tekstil İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 382 102.194.218 53 Bakırlar İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 388 101.412.071 54 E.N.A. Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 397 100.464.951 55 Kaynak İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 398 100.038.870 56 Zafer Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 399 100.024.828 57 Mayteks Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 402 98.557.534 58 Ritaş Kimya ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Özel 406 97.875.456 59 Başyazıcıoğlu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 412 97.499.126 60 Ongan Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 416 96.514.700 61 TYH Uluslararası Tekstil Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 417 96.167.972 62 Aydın Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 426 94.958.287 63 Ar-Al Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 437 92.954.543 64 Nil Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 443 91.605.165 65 Emin Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 445 91.087.961 66 Söktaş Dokuma İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 450 90.780.719 67 Angora Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 451 90.770.442 68 Saray Halı A.Ş. Özel 453 89.666.507 69 Karacasu Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 458 88.801.726 70 Bade Dokuma Tekstil Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 460 88.534.744 71 Ersur Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 469 87.967.870 72 Beşler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 475 87.402.856 73 - Özel 478-74 Gökhan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 482 86.726.962 75 - Özel 483-76 Samur Halıları San. ve Tic. A.Ş. Özel 487 85.938.987 77 Motif Dokuma Halı ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 488 85.100.728 78 Erdem Soft Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 492 84.294.838 14 Giyim Eşyalarının İmalatı 1 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. Özel 4 187.551.566 2 Or-Pa Pazarlama ve Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 70 164.159.730 3 Üniteks Tekstil ve Ticaret A.Ş. Özel 80 160.400.082 4 Uğur Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 126 148.773.488 5 Modavizyon Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 154 143.060.028 6 Gürmen Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 161 140.178.312 l 117

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 7 İmteks Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 171 138.480.108 8 Kardem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 177 137.437.536 9 Aster Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 180 136.825.255 10 Realkom Tekstil Ürünleri Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. Özel 181 136.445.056 11 Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 189 134.126.875 12 Beks Çorap ve İç Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 215 130.597.944 13 Spot Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 232 128.295.417 14 - Özel 251-15 Karbel Konfeksiyon San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 252 124.210.381 16 Venüs Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 261 121.960.666 17 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. Özel 278 117.981.803 18 ATK Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 328 110.868.078 19 ACT Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 339 109.018.663 20 Hamaratlı Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 360 105.896.129 21 Bony Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 372 103.882.610 22 Milteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 389 101.359.303 23 Örma Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 400 99.352.808 24 Taner Triko San. ve Tic. A.Ş. Özel 405 97.978.013 25 Altınbey Giyim Ticaret A.Ş. Özel 411 97.514.605 26 Yıltem Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 427 94.711.652 27 Arık Bey Tekstil Enerji ve Sınai Yatırımlar A.Ş. Özel 448 90.861.456 28 Ay-Tim Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 462 88.446.973 29 Tamteks Tekstil Konfeksiyon İmalatı ve Ticareti A.Ş. Özel 464 88.158.951 30 - Özel 477-31 Teksim Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 486 86.107.299 32 APS Tekstil ve Ticaret A.Ş. Özel 491 84.358.254 15 Deri ve İlgili Ürünlerin İmalatı 1 Desa Deri San. ve Tic. A.Ş. Özel 242 126.449.343 16 Ağaç, Ağaç Ürünleri ve Mantar Ürünleri İmalatı (Mobilya Hariç) 1 - Özel 13-2 Işık Ahşap Profil Lojistik San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 182.368.388 3 SFC Entegre Orman Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 33 176.789.658 4 Çamsan Poyraz Ağaç Ürünleri Turizm İnşaat Tarım Enerji San. ve Tic. A.Ş. Özel 91 158.175.389 5 Vezirköprü Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi A.Ş. Özel 117 151.662.541 6 GENTAŞ Genel Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 157 141.382.902 7 ORMA Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. A.Ş. Özel 184 135.465.761 118 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 17 Kağıt ve Kağıt Ürünlerinin İmalatı 1 SCA Yıldız Kağıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş. Özel 29 177.522.050 2 Oyka Kağıt Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 46 173.006.283 3 Frimpeks Kimya ve Etiket San. Tic. A.Ş. Özel 56 167.904.612 4 Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. A.Ş. Özel 143 144.907.718 5 Halkalı Kağıt Karton San. ve Tic. A.Ş. Özel 246 125.801.323 6 Selkasan Kağıt ve Paketleme Malzemeleri İmalatı San. ve Tic. A.Ş. Özel 276 118.901.014 7 Alkim Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 285 117.368.909 8 Muratlı Karton Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 320 112.034.526 9 Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. Özel 321 111.861.952 10 Pilenpak Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 332 110.247.980 11 Kale Nobel Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 342 108.301.150 12 Ateşsan Kağıtçılık Matbaa Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Özel 383 102.062.043 13 Elba Bant San. ve Tic. A.Ş. Özel 396 100.634.691 14 - Özel 429-15 Kaplamin Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 441 92.117.285 16 Duran-Doğan Basım ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Özel 494 83.726.696 18 Kayıtlı Medyanın Basılması ve Çoğaltılması 1 ASAŞ Ambalaj Baskı San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 181.154.795 2 Amcor Flexibles İstanbul Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 68 164.421.067 3 Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Özel 159 140.689.426 4 Milliyet Gazetecilik ve Yayıncılık A.Ş. Özel 290 116.094.417 5 İhlas Gazetecilik A.Ş. Özel 456 89.068.049 19 Kok Kömürü ve Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri İmalatı 1 Petro Yağ ve Kimyasallar San. Tic. A.Ş. Özel 233 127.810.757 2 Link Kimya Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd.Şti. Özel 236 127.308.293 20 Kimyasalların ve Kimyasal Ürünlerin İmalatı 1 Akkim Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. Özel 37 175.510.360 2 Boytek Reçine Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. Özel 38 175.488.638 3 İşbir Sünger Sanayi A.Ş. Özel 50 171.108.957 4 Kayalar Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 100 155.404.389 5 Argon Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 112 152.474.676 6 Meltem Kimya ve Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 113 151.903.155 7 - Özel 125 - l 119

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 8 ABC Deterjan San. ve Tic. A.Ş. Özel 128 148.210.646 9 Ege Gübre Sanayii A.Ş. Özel 148 144.496.807 10 Gizem Seramik Frit ve Glazür San. ve Tic. A.Ş. Özel 163 139.507.240 11 Polyteks Tekstil Sanayi Araştırma ve Eğitim A.Ş. Özel 174 138.007.621 12 PİMAŞ Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş. Özel 178 137.216.061 13 - Özel 183-14 Sika Yapı Kimyasalları A.Ş. Özel 185 135.460.939 15 Sapro Temizlik Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 210 131.204.701 16 Akzo Nobel Boya San. ve Tic. A.Ş. Özel 217 130.410.159 17 Plastifay Kimya Endüstrisi A.Ş. Özel 254 122.998.819 18 Nitromak DNX Kimya Sanayii A.Ş. Özel 258 122.265.947 19 Polisan Kimya Sanayii A.Ş. Özel 264 120.875.841 20 Plastay Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 301 114.704.163 21 Gentaş Kimya San. ve Tic. Pazarlama A.Ş. Özel 306 114.111.210 22 İba Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 341 108.592.848 23 DYO Matbaa Mürekkepleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 348 107.561.661 24 Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. Özel 355 106.293.965 25 Erkul Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. Özel 385 101.769.358 26 Ege Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 386 101.646.733 27 Hektaş Ticaret T.A.Ş. Özel 401 98.672.888 28 Safa Tarım A.Ş. Özel 424 95.284.448 29 Ela Kimyevi Maddeler San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 471 87.778.448 30 CHT Tekstil Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 473 87.564.987 31 - Özel 480-21 Temel Eczacılık Ürünlerinin ve Eczacılığa İlişkin Malzemelerin İmalatı 1 Santa Farma İlaç Sanayii A.Ş. Özel 36 175.684.901 2 Ali Raif İlaç Sanayi A.Ş. Özel 263 121.240.810 3 İ. E. Ulagay İlaç Sanayii T.A.Ş. Özel 296 115.210.561 4 - Özel 325-5 Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 358 105.986.047 6 Adeka İlaç San. ve Tic. A.Ş. Özel 419 95.656.530 7 Biofarma İlaç San. ve Tic. A.Ş. Özel 430 94.480.501 8 TMO Genel Müdürlüğü Afyon Alkoloidleri Fabrikası Kamu 489 84.637.128 22 Kauçuk ve Plastik Ürünlerin İmalatı 1 Roma Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 182.854.615 120 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 2 Ünsa Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 64 164.771.680 3 Abdioğulları Plastik ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Özel 87 158.750.610 4 - Özel 200-5 Novaplast Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 201 132.478.227 6 Egeplast Ege Plastik Tic. ve San. A.Ş. Özel 249 124.945.926 7 Sepaş Plastik Kimya İnşaat Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 277 118.139.714 8 SAFAŞ Saf Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 291 115.898.100 9 Farmamak Ambalaj Maddeleri ve Ambalaj Makineleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 298 115.121.090 10 Sanica Isı Sanayi A.Ş. Özel 303 114.522.355 11 Kompen PVC Yapı ve İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 305 114.124.106 12 Berke Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 310 113.733.641 13 Serra Sünger Kimya İnş. Nak. Petrol Ür. Süper Market ve Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 330 110.609.358 14 Işık Plastik Sanayi ve Dış Ticaret Pazarlama A.Ş. Özel 345 107.734.977 15 - Özel 351-16 Ziylan Taban San. ve Tic. A.Ş Özel 364 105.581.495 17 Subor Boru San. ve Tic. A.Ş. Özel 381 102.292.399 18 Sümer Plastik ve Kağıt San. Tic. A.Ş. Özel 446 91.058.446 19 Sem Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 452 90.257.215 23 Diğer Metalik Olmayan Mineral Ürünlerin İmalatı 1 KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ve Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 2 187.697.319 2 Yurtbay Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 7 186.066.819 3 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Özel 12 183.731.955 4 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 21 180.959.497 5 - Özel 24-6 Aslan Çimento A.Ş. Özel 35 175.719.315 7 Bien Yapı Ürünleri Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. Özel 52 169.811.869 8 GRANİSER Granit Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 59 166.796.703 9 Magnesit A.Ş. Özel 76 163.146.864 10 Cam Elyaf Sanayi A.Ş. Özel 78 161.551.781 11 As-Ado Hazır Beton San. Nak. ve Tic. A.Ş. Özel 84 159.611.980 12 Modern Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 89 158.437.115 13 Ode Yalıtım San. ve Tic. A.Ş. Özel 102 154.911.382 14 Türk Ytong Sanayi A.Ş. Özel 103 154.898.493 15 Ayhanlar Yol Asfaltlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 114 151.822.179 16 Onduline Avrasya İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 120 150.406.903 17 Düzce Cam San. ve Tic. A.Ş. Özel 134 146.841.911 l 121

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 18 Destebaşı Grup İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 141 146.111.665 19 Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Özel 144 144.812.706 20 Uşak Seramik Sanayi A.Ş. Özel 153 143.310.806 21 Baştaş Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 197 133.079.784 22 Söğütsen Seramik San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. Özel 199 132.858.223 23 Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş. Özel 219 130.117.208 24 Bartın Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 240 126.754.835 25 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 269 120.302.082 26 - Özel 279-27 Yıldız Cam San. ve Tic. A.Ş. Özel 281 117.617.845 28 AKG Gazbeton İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 292 115.790.289 29 Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. Özel 308 114.026.076 30 Batısöke Söke Çimento Sanayii T.A.Ş. Özel 343 107.922.770 31 BTM Bitümlü Tecrit Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 363 105.629.530 32 Hitit Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 371 104.353.725 33 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Özel 376 103.331.136 34 Akça Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 423 95.335.667 35 Komyapı Hazır Beton Prefabrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 447 90.954.986 36 Hacıoğulları Hazır Beton Saç ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. A. Ş. Özel 476 87.363.724 37 Özgür Atermit San. ve Tic. A.Ş. Özel 484 86.491.561 38 YİBİTAŞ Yozgat İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş. Özel 497 83.377.455 24 Ana Metal Sanayii 1 Kendirliler Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 184.058.115 2 Ferro Döküm San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 18 182.302.194 3 Demirsan Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 26 177.799.838 4 Sistem Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 30 177.462.435 5 Erkunt Sanayi A.Ş Özel 54 169.060.678 6 Sıddık Kardeşler Haddecilik San. Tic. Ltd. Şti. Özel 67 164.573.234 7 Ede Demir Çelik Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 74 163.442.178 8 Cevher Döküm Sanayii A.Ş. Özel 85 159.534.415 9 Demisaş Döküm Emaye Mamülleri Sanayi A.Ş. Özel 86 158.890.860 10 Özdemir Boru Profil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 93 157.690.993 11 Çağ Çelik Demir ve Çelik Endüstri A.Ş. Özel 101 155.219.586 12 Astaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 129 148.067.201 13 P.M.S. Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 135 146.829.529 14 Özyaşar Tel ve Galvanizleme Sanayi A.Ş. Özel 168 138.841.232 122 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 15 Ergaz San. ve Tic. A.Ş. Özel 170 138.630.085 16 Çelik Halat ve Tel Sanayii A.Ş. Özel 175 137.967.848 17 Akpa Alüminyum Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 204 132.157.602 18 Kalibre Boru San. ve Tic. A.Ş. Özel 208 131.716.372 19 İzopoli Yapı Elemanları Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 211 131.201.958 20 Kurtoğlu Bakır Kurşun Sanayi A.Ş. Özel 222 129.716.770 21 Gemciler Güven Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 227 128.942.087 22 Küçükarslanlar Bakır Çinko San. ve Tic. A.Ş. Özel 238 127.027.147 23 Müsellimoğlu Demir Çelik Tic. ve San. Ltd. Şti. Özel 266 120.417.515 24 Metal Matris San. ve Tic. A.Ş. Özel 273 119.419.299 25 Erdoğanlar Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 280 117.866.027 26 Çelikel Alüminyum Döküm İmalat San. ve Tic. A.Ş. Özel 315 113.224.979 27 Zahit Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 319 112.078.161 28 Özbal Çelik Boru San. Tic. ve Taahhüt A.Ş. Özel 334 109.673.365 29 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Özel 353 106.592.429 30 Nev Saç Metal Sanayi İnşaat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. Özel 357 106.151.443 31 Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Özel 370 104.873.559 32 Burak Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 374 103.695.096 33 Pireks Bakır Alaşımları San. ve Tic. A.Ş. Özel 375 103.365.451 34 EVAS Ev Aletleri Sanayi Ltd. Şti. Özel 392 101.097.245 35 Hatboru Çelik Boru San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 432 94.150.306 36 Aluform Pekintaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 434 93.402.340 37 Ulusan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 439 92.781.890 38 Alfa Metal Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 457 88.847.469 39 Serhat Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 479 86.927.893 40 Torun Bakır Alaşımları Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 493 84.131.485 25 Fabrikasyon Metal Ürünleri İmalatı (Makine ve Teçhizat Hariç) 1 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Özel 60 166.445.808 2 Vefa Prefabrike Yapılar San. Tic. A.Ş. Özel 79 160.761.748 3 - Özel 151-4 Arma Filtre Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 165 139.478.352 5 - Özel 167-6 G.Ç.S. Metal Çatı İzolasyon Taahhüt Tic. ve San. A.Ş. Özel 173 138.268.130 7 Tirsan Kardan San. ve Tic. A.Ş. Özel 182 136.270.377 8 Yılmaz Redüktör San. ve Tic. A.Ş. Özel 207 131.896.702 9 Atiker Metal İthalat İhracat ve İmalat San. Tic. A.Ş. Özel 259 122.212.032 l 123

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 10 Sarıgözoğlu Hidrolik Makina ve Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Özel 265 120.852.317 11 Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 282 117.611.034 12 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Özel 338 109.124.559 13 Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Özel 409 97.614.081 14 Mim Mühendislik İnşaat Çelik Endüstri San. ve Tic. A.Ş. Özel 421 95.523.872 15 Prekons İnşaat Sanayi A.Ş. Özel 435 93.213.446 26 Bilgisayarların, Elektronik ve Optik Ürünlerin İmalatı 1 Elektromed Elektronik Sanayi ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. Özel 61 166.229.516 2 Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. Özel 69 164.401.788 3 Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. Özel 256 122.514.328 4 Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 444 91.588.296 27 Elektrikli Teçhizat İmalatı 1 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş. Özel 39 175.122.121 2 Borsan Kablo Elektrik Aydınlatma İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 45 173.015.865 3 - Özel 47-4 - Özel 72-5 - Özel 77-6 Farba Otomotiv Aydınlatma ve Plastik Fabrikaları A.Ş. Özel 105 154.664.969 7 - Özel 107-8 Femaş Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 121 150.302.084 9 Coreal Alüminyum Kablo San. Tic. A.Ş. Özel 155 142.911.271 10 Emta Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 158 141.121.763 11 Surtel Kablo Sanayii A.Ş. Özel 179 137.013.655 12 - Özel 203-13 Kablotek Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 214 130.601.377 14 Sartel Elektrik Kablo ve Mot. Mak. İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti Özel 245 125.868.987 15 Termikel Madeni Eşya San. İhr. ve İth. Tic. A.Ş Özel 336 109.411.862 16 Doruk Ev Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 340 108.821.906 17 - Özel 359-18 Akplas Plastik Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Özel 362 105.651.076 19 Erikoğlu Emaye Bakır Tel Sanayi A.Ş. Özel 368 105.081.728 20 Ego Elektrikli Aletler Sanayi A.Ş. Özel 377 102.931.529 21 Çarkıt Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 393 100.968.029 22 Üntel Kabloları San. ve Tic. A.Ş. Özel 395 100.715.305 23 CMK Kablo Elektrik Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 413 97.356.463 124 l TEMMUZ 2014

Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 24 Alce Elektrik San. ve Tic. A.Ş. Özel 449 90.839.107 25 Özgüven Kablo San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 455 89.303.205 26 Tümka Kablo Sanayi A.Ş. Özel 459 88.698.309 27 Günsan Elektrik Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 467 88.039.530 28 Başka Yerde Sınıflandırılmamış Makine ve Ekipman İmalatı 1 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 109 154.011.132 2 Ermaksan Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 147 144.548.433 3 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. Özel 156 142.078.953 4 Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Özel 169 138.817.488 5 Putzmeister Makine San. ve Tic. A.Ş. Özel 186 135.456.380 6 Valf Sanayii A.Ş. Özel 248 124.996.703 7 Frigoglass Turkey Soğutma Sanayi İç ve Dış Tic. A.Ş. Özel 349 107.336.041 8 Hattat Tarım Makinaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 387 101.611.456 9 Karyer Isı Transfer San. ve Tic. A.Ş. Özel 403 98.387.521 10 ELKON Elevatör Konveyör ve Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 422 95.362.060 11 Mikropor Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 425 95.012.305 12 Dalgakıran Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 433 93.959.303 29 Motorlu Kara Taşıtı, Treyler (Römork) ve Yarı Treyler (Yarı Römork) İmalatı 1 Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 180.330.135 2 - Özel 32-3 Mecaplast Otomotiv Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 53 169.641.498 4 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Özel 63 165.389.236 5 Jantsa Jant San. ve Tic. A.Ş. Özel 92 158.139.498 6 Hisarlar Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 96 156.481.103 7 ZF Sachs Süspansiyon Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 98 155.611.638 8 Hema TRW Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş. Özel 122 149.965.134 9 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 124 148.979.094 10 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. Özel 194 133.307.135 11 Kale Oto Radyatör San. ve Tic. A.Ş. Özel 196 133.177.761 12 Sampa Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 226 128.968.547 13 Contitech Lastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 267 120.394.621 14 Kanca El Aletleri Dövme Çelik ve Makina Sanayi A.Ş. Özel 270 120.064.779 15 Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 271 119.661.563 16 TI Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 275 119.069.560 17 Alka Sanayi İnşaat ve Ticaret A.Ş. Özel 314 113.244.146 l 125

SEKTÖREL Sektör İkinci 500 Büyük Kuruluş Sıra No Üretimden Satışlar (Net) (TL) 18 Beltan Vibracoustic Titreşim Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Özel 331 110.260.130 19 Çukurova İnşaat Makinaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 347 107.692.841 20 Parsan Makina Parçaları Sanayii A.Ş. Özel 350 107.260.980 21 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 390 101.283.667 22 Yazaki Wiring Technologies Türkiye Elektrik Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 394 100.719.003 23 Hema Otomotiv Sistemleri A.Ş. Özel 404 98.087.610 24 Formfleks Yalıtım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 420 95.567.459 25 Ege Fren San. ve Tic. A.Ş. Özel 428 94.615.728 26 Pressan Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 465 88.078.517 27 Serin Treyler A.Ş. Özel 496 83.469.786 30 Diğer Ulaşım Araçlarının İmalatı 1 Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Kamu 34 176.029.442 2 Türkiye Lokomotif ve Motor San. A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Kamu 110 153.468.661 3 Anadolu Deniz İnşaat Kızakları San. ve Tic. A.Ş. Özel 490 84.487.358 31 Mobilya İmalatı 1 YATAŞ Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. Özel 19 181.912.213 2 Kilim Mobilya Kanepe San. ve Tic. A.Ş. Özel 138 146.727.736 3 Mondi Yatak Yorgan San. ve Tic. A.Ş. Özel 228 128.885.671 4 Gürkan Ofis Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 408 97.624.608 5 Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş. Özel 431 94.185.225 6 Tosunoğulları Mobilya San. ve Tic. A.Ş. Özel 440 92.170.771 7 Doğtaş Kelebek Mobilya San. ve Tic. A.Ş. Özel 468 88.018.464 8 Merinos Mobilya Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 498 83.370.155 32 Diğer İmalatlar 1 Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 149 144.432.677 2 Atasay Kuyumculuk San. ve Tic. A.Ş. Özel 253 123.034.068 3 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. Özel 380 102.392.634 35 Elektrik, Gaz, Buhar ve Havalandırma Sistemi Üretim ve Dağıtımı 1 Aliağa Çakmaktepe Enerji Üretim A.Ş. Özel 58 167.412.064 2 Modern Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Özel 106 154.569.058 3 Bosen Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Özel 205 132.064.919 4 Antalya Enerji Üretim A.Ş. Özel 307 114.070.367 5 Can Enerji Entegre Elektrik Üretim A.Ş. Özel 414 96.668.363 126 l TEMMUZ 2014

KAR Karda ilk 50 Kuruluş Dönem Karı (V.Ö.) Genel Sıralaması Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Dönem Karı (V.Ö.) Kamu/Özel Sıralaması Dönem Karı (V.Ö.) (TL) İkinci 500 BSK Sıra No 2013 1 - - - - - 2 - - - - - 3 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Ankara 3 65.284.528 338 4 - - - - - 5 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. İstanbul 5 57.650.298 380 6 - - - - - 7 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Ankara 7 48.950.734 21 8 - - - - - 9 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 9 47.696.883 156 10 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Kayseri 10 46.882.385 353 11 Aslan Çimento A.Ş. Kocaeli 11 46.100.250 35 12 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Ankara 12 45.902.356 376 13 - - - - - 14 Erkul Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 14 39.035.593 385 15 - - - - - 16 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Kayseri 16 36.490.100 344 17 - - - - - 18 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Bursa 18 35.383.324 12 19 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 19 34.592.194 4 20 Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Sakarya 20 33.698.528 169 21 - - - - - 22 Türk Ytong Sanayi A.Ş. İstanbul 22 31.861.201 103 23 - - - - - 24 - - - - - 25 - - - - - 26 - - - - - 27 - - - - - 28 Göliplik Şeremet Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa 28 28.202.792 212 29 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Bursa 29 26.950.139 60 30 - - - - - 31 - - - - - 32 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Kahramanmaraş 32 25.643.841 302 33 Safa Tarım A.Ş. Konya 33 24.916.888 424 34 - - - - - 35 - - - - - 36 Coreal Alüminyum Kablo San. Tic. A.Ş. Kayseri 36 24.504.253 155 37 Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. Elazığ 37 24.165.860 308 38 - - - - - 39 Sunteks Dokuma Boya Apre San. ve Tic. A.Ş. Bursa 39 23.962.448 188 40 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. İstanbul 40 23.916.902 132 41 - - - - - 42 Jantsa Jant San. ve Tic. A.Ş. Aydın 42 23.428.403 92 43 - - - - - 44 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 44 22.263.902 1 45 - - - - - 46 GENTAŞ Genel Metal San. ve Tic. A.Ş. Bolu 46 21.612.465 157 47 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli 47 21.474.293 390 48 - - - - - 49 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi 49 21.229.188 63 50 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş. İstanbul 50 21.000.778 39 l 127

FAVÖK Faiz Amortisman ve Vergi Öncesi Karda İlk 50 Kuruluş FAVÖK Genel Sıralaması Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu FAVÖK Kamu / Özel Sıralaması İkinci 500 BSK Sıra No 2013 FAVÖK Kuruluşlar (TL) 1 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Ankara 1 121.894.111 376 2 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Ankara 2 97.798.184 338 3 - - - - - 4 - - - - - 5 - - - - - 6 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. İstanbul 6 65.584.764 380 7 - - - - - 8 - - - - - 9 - - - - - 10 Aslan Çimento A.Ş. Kocaeli 10 57.784.737 35 11 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Ankara 11 57.362.042 21 12 Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Sakarya 12 54.992.856 169 13 - - - - - 14 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Kayseri 14 50.856.138 353 15 - - - - - 16 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 16 46.720.151 156 17 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. Muş 17 46.603.345 269 18 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana 18 45.001.936 5 19 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 19 43.978.513 4 20 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Kayseri 20 41.990.964 344 21 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Bursa 21 40.539.905 12 22 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 22 40.030.359 90 23 - - - - - 24 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Bursa 24 38.327.726 60 25 - - - - - 26 - - - - - 27 Türk Ytong Sanayi A.Ş. İstanbul 27 37.037.675 103 28 - - - - - 29 - - - - - 30 Erkul Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 30 36.704.183 385 31 - - - - - 32 - - - - - 33 - - - - - 34 - - - - - 35 Sampa Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Samsun 35 34.874.195 226 36 Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Ankara 36 34.828.792 370 37 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi 37 34.811.013 63 38 - - - - - 39 Göliplik Şeremet Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa 39 33.464.884 212 40 Arıkan Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Kahramanmaraş 40 33.457.942 27 41 - - - - - 42 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş. İstanbul 42 31.318.695 39 43 - - - - - 44 Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 44 31.180.552 162 45 - - - - - 46 - - - - - 47 - - - - - 48 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli 48 30.665.816 390 49 - - - - - 50 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Kahramanmaraş 50 30.556.181 302 128 l TEMMUZ 2014

KATMA DEĞER Yaratılan Katma Değerde İlk 50 Kuruluş Brüt Katma Değer Genel Sıralaması Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Brüt Katma Değer Kamu / Özel Sıralaması Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) (TL) İkinci 500 BSK Sıra No 2013 1 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Ankara 1 176.544.995 376 2 Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. İstanbul 2 158.665.212 69 3 - - - - - 4 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Ankara 4 108.941.853 21 5 - - - - - 6 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. İstanbul 6 101.095.160 380 7 - - - - - 8 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 8 100.767.705 156 9 Türkiye Lokomotif ve Motor San. A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Kamu 1 95.284.700 110 10 - - - - - 11 Aslan Çimento A.Ş. Kocaeli 10 87.661.013 35 12 YATAŞ Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. Kayseri 11 82.695.130 19 13 Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Kamu 2 80.911.761 34 14 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. İstanbul 12 79.133.398 132 15 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 13 78.865.810 4 16 Türk Ytong Sanayi A.Ş. İstanbul 14 78.162.923 103 17 Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 15 76.933.008 256 18 - - - - - 19 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Ankara 17 74.407.553 338 20 Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 18 73.878.968 358 21 Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Sakarya 19 72.421.315 169 22 - - - - - 23 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Bursa 21 71.774.327 12 24 - - - - - 25 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 23 70.266.271 90 26 - - - - - 27 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Kayseri 25 66.309.793 344 28 Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Konya 26 65.834.931 23 29 - - - - - 30 Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Ankara 28 65.352.590 370 31 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. Muş 29 64.403.359 269 32 Anadolu Deniz İnşaat Kızakları San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 30 64.186.703 490 33 - - - - - 34 - - - - - 35 - - - - - 36 - - - - - 37 - - - - - 38 - - - - - 39 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 37 60.621.195 109 40 - - - - - 41 - - - - - 42 - - - - - 43 - - - - - 44 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli 42 58.734.788 390 45 Erkunt Sanayi A.Ş Ankara 43 58.162.272 54 46 Santa Farma İlaç Sanayii A.Ş. İstanbul 44 58.020.278 36 47 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana 45 57.839.097 5 48 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Kayseri 46 57.826.702 353 49 Cam Elyaf Sanayi A.Ş. İstanbul 47 57.799.484 78 50 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana 48 57.647.922 145 l 129

İHRACAT İhracatta ilk 50 Kuruluş İhracat Genel Sıralaması Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu İhracat Kamu / Özel Sıralaması İhracat (Bin $) 1 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Ankara 1 101.964 338 2 Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 2 90.777 149 3 Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep 3 83.047 83 4 Göknur Gıda Maddeleri Enerji İmalat İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. Ankara 4 82.921 239 5 Cevher Döküm Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi 5 82.127 85 6 Progıda Pazarlama A.Ş. İstanbul 6 78.097 28 7 - - - - - 8 Modavizyon Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 8 75.878 154 9 Spot Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi 9 74.916 232 10 ATK Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 10 73.645 328 11 Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Sakarya 11 72.176 169 12 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 12 72.085 1 13 - - - - - 14 Ünsa Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 14 71.467 64 15 Magnesit A.Ş. Eskişehir 15 71.070 76 16 Kardem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 16 70.722 177 17 Femaş Metal San. ve Tic. A.Ş. Kayseri 17 69.971 121 18 Sunel Ticaret Türk A.Ş. Ege Bölgesi 18 69.889 130 19 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi 19 69.676 278 20 Özdoğu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Ankara 20 68.965 213 21 Coreal Alüminyum Kablo San. Tic. A.Ş. Kayseri 21 68.678 155 22 Demirsan Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Kocaeli 22 68.298 26 23 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Ege Bölgesi 23 66.768 63 24 Erkunt Sanayi A.Ş Ankara 24 66.470 54 25 - - - - - 26 Özdemir Boru Profil San. ve Tic. Ltd. Şti. Ereğli/Kdz 26 64.960 93 27 Surtel Kablo Sanayii A.Ş. İstanbul 27 64.312 179 28 - - - - - 29 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 29 63.900 90 30 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Bursa 30 63.252 124 31 - - - - - 32 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Bursa 32 62.174 60 33 - - - - - 34 Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi 34 61.576 220 35 Gürsoy Tarımsal Ürünler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Ordu 35 61.159 55 36 TYH Uluslararası Tekstil Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi 36 60.700 417 37 Beşler Gıda ve Kimya A.Ş. Gaziantep 37 60.177 294 38 Çağ Çelik Demir ve Çelik Endüstri A.Ş. Karabük 38 58.153 101 39 Sampa Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Samsun 39 58.011 226 40 Sabırlar Fındık İhracat Ltd. Şti. Trabzon 40 57.629 354 41 Pamir Gıda Sanayi A.Ş. İstanbul 41 57.514 142 42 Poyraz Poyraz Fındık Entegre San. ve Tic. A.Ş. Ordu 42 57.138 131 43 Venüs Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 43 56.763 261 44 - - - - - 45 Kaltun Madencilik Sanayi Nakliye ve Akaryakıt Tic. A.Ş. Aydın 45 56.142 137 46 ACT Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Kırklareli 46 56.017 339 47 Yavuz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Giresun 47 55.710 209 48 Amcor Flexibles İstanbul Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 48 55.090 68 49 Üniteks Tekstil ve Ticaret A.Ş. İstanbul 49 54.484 80 50 Hamaratlı Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 50 54.219 360 İkinci 500 BSK Sıra No 2013 130 l TEMMUZ 2014

İSTİHDAM İstihdamda İlk 50 Kuruluş Ücretle Çalışanlar Genel Sıralaması Kuruluşlar Bağlı Bulunduğu Oda / Kamu Ücretle Çalışanlar Kamu / Özel Sıralaması Ücretle Çalışanlar Ortalaması İkinci 500 BSK Sıra No 2013 1 Modavizyon Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 1 2.927 154 2 Sardunya Gıda Mutfak İşletmeleri Ticaret A.Ş. - - - - 3 Gürmen Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 3 2.076 161 4 Desa Deri San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 4 1.937 242 5 - - - - - 6 - - - - - 7 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 7 1.649 90 8 Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Bursa 8 1.636 229 9 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. İstanbul 9 1.553 132 10 Orhan Karakoç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Bursa 10 1.442 43 11 Türkiye Lokomotif ve Motor San. A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Kamu 1 1.408 110 12 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. İstanbul 11 1.405 194 13 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Ankara 12 1.338 376 14 Beks Çorap ve İç Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 13 1.316 215 15 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 14 1.280 1 16 Arma Filtre Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Sakarya 15 1.270 165 17 Can Tekstil Entegre Tesisleri ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş. İstanbul 16 1.266 274 18 Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 17 1.225 256 19 Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Kamu 2 1.223 34 20 - - - - - 21 YATAŞ Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. Kayseri 19 1.180 19 22 Arık Bey Tekstil Enerji ve Sınai Yatırımlar A.Ş. İstanbul 20 1.180 448 23 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Adana 21 1.172 145 24 Bony Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Çerkezköy 22 1.172 372 25 Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Konya 23 1.153 23 26 Erkunt Sanayi A.Ş Ankara 24 1.133 54 27 - - - - - 28 Abdioğulları Plastik ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Adana 26 1.110 87 29 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 27 1.093 4 30 Osman Akça Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. A.Ş. Ege Bölgesi 28 1.089 220 31 Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 29 1.061 162 32 İmteks Giyim San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 30 1.050 171 33 Saray Halı A.Ş. İstanbul 31 1.049 453 34 - - - - - 35 Or-Pa Pazarlama ve Tekstil Sanayi A.Ş. İstanbul 33 1.018 70 36 Kaplan Kardeşler Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Gaziantep 34 1.017 66 37 Baydemirler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 35 988 94 38 Shamrock Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Denizli 36 985 299 39 - - - - - 40 - - - - - 41 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Kahramanmaraş 39 946 302 42 Akteks Akrilik İplik San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep 40 944 48 43 Uğur Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. İstanbul 41 937 126 44 Kilim Grubu Kartaltepe Mensucat Fabrikası T.A.Ş. İstanbul 42 935 71 45 Santa Farma İlaç Sanayii A.Ş. İstanbul 43 927 36 46 Canan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Gaziantep 44 920 224 47 Kasar ve Dual Tekstil Sanayii A.Ş. İstanbul 45 913 95 48 Söktaş Dokuma İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Aydın 46 911 450 49 - - - - - 50 Elektromed Elektronik Sanayi ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. Ankara 48 897 61 l 131

ALFABETİK Alfabetik Sıralamalar Sermaye dağılımı, ekonomik faaliyet kodları, kamu-özel sektör sıralamasındaki yeri Kuruluşlar A Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı A.B Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 312 189 192 0,00 100,00 0,00 ABC Deterjan San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 125 128 0,00 100,00 0,00 Abdioğulları Plastik ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Özel 22 356 86 87 0,00 100,00 0,00 Acarsoy Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 13 321 323 326 0,00 100,00 0,00 ACT Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 336 339 0,00 100,00 0,00 Adeka İlaç San. ve Tic. A.Ş. Özel 21 352 416 419 0,00 100,00 0,00 Adel Kalemcilik Tic. ve San. A.Ş. Özel 32 390 377 380 0,00 84,60 15,40 Agrobest Grup Tarım İlaçları Tohumculuk İmalat İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 352 355 0,00 100,00 0,00 Ak Piliç Ticaret Ltd. Şti. Özel 10 311 467 470 0,00 100,00 0,00 Akbel Süt ve Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 113 115 0,00 100,00 0,00 Akça Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 420 423 0,00 100,00 0,00 Akdaş Döküm San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 367 370 0,00 100,00 0,00 AKG Gazbeton İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 289 292 0,00 50,10 49,90 Akım Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 279 282 0,00 100,00 0,00 Akın Tekstil A.Ş. Özel 13 321 254 257 0,00 100,00 0,00 Akkim Yapı Kimyasalları San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 351 36 37 0,00 100,00 0,00 Akpa Alüminyum Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 24 372 201 204 0,00 100,00 0,00 Akplas Plastik Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 359 362 0,00 100,00 0,00 Akteks Akrilik İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 47 48 0,00 100,00 0,00 Akzo Nobel Boya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 214 217 0,00 25,00 75,00 Alarko Carrier San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 153 156 0,00 57,97 42,03 Alcatel Lucent Teletaş Telekomünikasyon A.Ş. Özel 26 383 68 69 0,00 35,00 65,00 Alce Elektrik San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 446 449 0,00 100,00 0,00 Alfa Metal Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 454 457 0,00 100,00 0,00 Ali Raif İlaç Sanayi A.Ş. Özel 21 352 260 263 0,00 100,00 0,00 Aliağa Çakmaktepe Enerji Üretim A.Ş. Özel 35 400 57 58 0,00 100,00 0,00 Alka Sanayi İnşaat ve Ticaret A.Ş. Özel 29 384 311 314 0,00 100,00 0,00 Alkim Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 282 285 0,00 100,00 0,00 Altaş Yağ Su ve Tarım Ürünleri Gıda İnş. Otomotiv Nak. San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 257 260 0,00 100,00 0,00 Altınapa Değirmencilik Tic. ve San. A.Ş. Özel 10 311 48 49 0,00 100,00 0,00 Altınbey Giyim Ticaret A.Ş. Özel 14 322 408 411 0,00 100,00 0,00 Altıparmak Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 312 227 230 0,00 100,00 0,00 Aluform Pekintaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 431 434 0,00 100,00 0,00 Amasya Şeker Fabrikası A.Ş. Özel 10 311 137 140 0,00 100,00 0,00 Amcor Flexibles İstanbul Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 18 342 67 68 0,00 0,00 100,00 132 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Anadolu Deniz İnşaat Kızakları San. ve Tic. A.Ş. Özel 30 384 486 490 0,00 100,00 0,00 Angora Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 448 451 0,00 100,00 0,00 Ankara Ofis Yem Gıda ve Makina San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 463 466 0,00 100,00 0,00 Ankara Un Sanayii A.Ş. Özel 10 311 56 57 0,00 100,00 0,00 Antalya Enerji Üretim A.Ş. Özel 35 400 304 307 0,00 100,00 0,00 APS Tekstil ve Ticaret A.Ş. Özel 14 322 487 491 0,00 100,00 0,00 Ar-Al Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 434 437 0,00 100,00 0,00 Argon Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 351 110 112 0,00 100,00 0,00 Arık Bey Tekstil Enerji ve Sınai Yatırımlar A.Ş. Özel 14 322 445 448 0,00 100,00 0,00 Arıkan Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 27 27 0,00 100,00 0,00 Arma Filtre Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 162 165 0,00 100,00 0,00 Aroma Bursa Meyve Suları ve Gıda Sanayii A.Ş. Özel 10 311 116 118 0,00 100,00 0,00 Aromsa Besin Aroma ve Katkı Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 312 364 367 0,00 100,00 0,00 Arslantürk Tarım Ürünleri San. İhr. ve İth. A.Ş. Özel 10 311 114 116 0,00 100,00 0,00 As Ofis Damızlık Yumurta Gıd. Tar. Hayv. San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 415 418 0,00 100,00 0,00 As Tavukçuluk Tarım İşletmeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 72 73 0,00 100,00 0,00 As-Ado Hazır Beton San. Nak. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 83 84 0,00 100,00 0,00 ASAŞ Ambalaj Baskı San. ve Tic. A.Ş. Özel 18 342 20 20 0,00 8,00 92,00 Aslan Çimento A.Ş. Özel 23 369 34 35 0,00 100,00 0,00 Astaş Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 126 129 0,00 100,00 0,00 Aster Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 14 322 177 180 0,00 100,00 0,00 Atasay Kuyumculuk San. ve Tic. A.Ş. Özel 32 390 250 253 0,00 100,00 0,00 Ateşsan Kağıtçılık Matbaa Ambalaj San. Tic. Ltd. Şti. Özel 17 341 380 383 0,00 100,00 0,00 Atiker Metal İthalat İhracat ve İmalat San. Tic. A.Ş. Özel 25 381 256 259 0,00 100,00 0,00 ATK Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 325 328 0,00 100,00 0,00 Aydın Linyit Madencilik ve Akaryakıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 05 210 439 442 0,00 100,00 0,00 Aydın Mensucat Döşemelik Kumaş San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 159 162 0,00 100,00 0,00 Aydın Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 423 426 0,00 100,00 0,00 Aydınlar Yedek Parça San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 23 23 0,00 100,00 0,00 Ayhan Sezer Yağ ve Gıda Endüstrisi Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 324 327 0,00 100,00 0,00 Ayhanlar Yol Asfaltlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 112 114 0,00 100,00 0,00 Aymar Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 222 225 0,00 100,00 0,00 Ay-Tim Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 14 322 459 462 0,00 100,00 0,00 B Bade Dokuma Tekstil Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 457 460 0,00 50,00 50,00 Bağ Yağları San. ve Tic. T.A.Ş. Özel 10 311 404 407 0,00 100,00 0,00 Bakırlar İplik San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 385 388 0,00 100,00 0,00 l 133

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Bartın Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 237 240 0,00 100,00 0,00 BAŞTAŞ Başkent Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 21 21 0,00 12,10 87,90 Baştaş Hazır Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 194 197 0,00 100,00 0,00 Başyazıcıoğlu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 409 412 0,00 100,00 0,00 Batısöke Söke Çimento Sanayii T.A.Ş. Özel 23 369 340 343 0,00 100,00 0,00 Baydemirler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 93 94 0,00 100,00 0,00 Baylan Ölçü Aletleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 26 385 441 444 0,00 100,00 0,00 Beks Çorap ve İç Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 212 215 0,00 100,00 0,00 Beltan Vibracoustic Titreşim Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 328 331 0,00 0,00 100,00 Bemka Emaye Bobin Teli ve Kablo San. Tic. A.Ş. Özel 27 383 38 39 0,00 100,00 0,00 Berke Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 307 310 0,00 100,00 0,00 Beşan Nişasta Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 469 472 0,00 100,00 0,00 Beşler Gıda ve Kimya A.Ş. Özel 10 311 291 294 0,00 100,00 0,00 Beşler Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 472 475 0,00 100,00 0,00 Beşsan Makarna Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 284 287 0,00 100,00 0,00 Beşyem Tarım Hayvancılık Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 308 311 0,00 100,00 0,00 Bien Yapı Ürünleri Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. Özel 23 369 51 52 0,00 100,00 0,00 Bilkont Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 14 322 186 189 0,00 100,00 0,00 Biofarma İlaç San. ve Tic. A.Ş. Özel 21 352 427 430 0,00 0,00 100,00 Bolacalar Un Yem Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 306 309 0,00 100,00 0,00 Bony Tekstil İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 369 372 0,00 100,00 0,00 Borsan Kablo Elektrik Aydınlatma İnş. San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 44 45 0,00 100,00 0,00 Bosen Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Özel 35 400 202 205 0,00 100,00 0,00 Boytek Reçine Boya ve Kimya San. Tic. A.Ş. Özel 20 351 37 38 0,00 100,00 0,00 BTA Havalimanları Yiyecek ve İçecek Hizmetleri A.Ş. Özel 10 311 129 132 0,00 100,00 0,00 BTM Bitümlü Tecrit Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 360 363 0,00 100,00 0,00 Bupiliç Entegre Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 11 11 0,00 100,00 0,00 Burak Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 371 374 0,00 100,00 0,00 Bursa Çimento Fabrikası A.Ş. Özel 23 369 12 12 0,00 100,00 0,00 Büyük Hekimoğulları Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 192 195 0,00 100,00 0,00 C Cam Elyaf Sanayi A.Ş. Özel 23 362 77 78 0,00 100,00 0,00 Camiş Madencilik A.Ş. Özel 08 210 169 172 0,00 100,00 0,00 Can Enerji Entegre Elektrik Üretim A.Ş. Özel 35 400 411 414 0,00 100,00 0,00 Can Tekstil Entegre Tesisleri ve Tarım Ürünleri San. Tic. A.Ş. Özel 13 321 271 274 0,00 100,00 0,00 Canan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 221 224 0,00 100,00 0,00 Cengiz Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 387 390 0,00 100,00 0,00 134 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Cevher Döküm Sanayii A.Ş. Özel 24 371 84 85 0,00 0,00 100,00 Cevher Jant Sanayii A.Ş. Özel 29 384 62 63 0,00 0,00 100,00 CHT Tekstil Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 470 473 0,00 25,00 75,00 CMK Kablo Elektrik Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 27 383 410 413 0,00 100,00 0,00 Coats (Türkiye) İplik Sanayii A.Ş. Özel 13 321 310 313 0,00 8,22 91,78 Continental Confectionery Company Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 31 31 0,00 50,00 50,00 Contitech Lastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 264 267 0,00 0,00 100,00 Coreal Alüminyum Kablo San. Tic. A.Ş. Özel 27 383 152 155 0,00 100,00 0,00 Coşkun Et ve Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 285 288 0,00 100,00 0,00 Coşkunöz Radyatör ve Isı San. Tic. A.Ş. Özel 25 381 59 60 0,00 100,00 0,00 Ç Çağ Çelik Demir ve Çelik Endüstri A.Ş. Özel 24 371 100 101 0,00 100,00 0,00 Çamsan Poyraz Ağaç Ürünleri Turizm İnşaat Tarım Enerji San. ve Tic. A.Ş. Özel 16 331 90 91 0,00 100,00 0,00 Çarkıt Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 390 393 0,00 100,00 0,00 Çelik Halat ve Tel Sanayii A.Ş. Özel 24 371 172 175 0,00 100,00 0,00 Çelikaslan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 370 373 0,00 100,00 0,00 Çelikel Alüminyum Döküm İmalat San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 312 315 0,00 100,00 0,00 Çelikler Taahhüt İnşaat ve Sanayi A.Ş. Özel 23 369 373 376 0,00 100,00 0,00 Çepaş Galvaniz Demir Çelik Madencilik İnş. Nak. Tic. ve San. A.Ş. Özel 25 381 406 409 0,00 49,00 51,00 Çetinkaya Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 22 22 0,00 100,00 0,00 Çilek Mobilya Sanayi ve Pazarlama Ticaret A.Ş. Özel 31 332 428 431 0,00 100,00 0,00 Çimbeton Hazırbeton ve Prefabrik Yapı Elemanları San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 141 144 0,00 100,00 0,00 Çinkom Çinko Kurşun Metal ve Madencilik San. Tic. A.Ş. Özel 24 372 350 353 0,00 100,00 0,00 Çukurova İnşaat Makinaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 344 347 0,00 100,00 0,00 D Daikin Isıtma ve Soğutma Sistemleri San. Tic. A.Ş. Özel 28 382 166 169 0,00 0,00 100,00 Dalgakıran Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 430 433 0,00 100,00 0,00 Della Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 11 313 252 255 0,00 100,00 0,00 Demir Export A.Ş. Özel 08 210 16 16 0,00 100,00 0,00 Demirciler Gıda Sanayi A.Ş Özel 10 311 247 250 0,00 100,00 0,00 Demirsan Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 26 26 0,00 100,00 0,00 Demisaş Döküm Emaye Mamülleri Sanayi A.Ş. Özel 24 372 85 86 0,00 100,00 0,00 Desa Deri San. ve Tic. A.Ş. Özel 15 323 239 242 0,00 100,00 0,00 Destebaşı Grup İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 138 141 0,00 100,00 0,00 Detay Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 240 243 0,00 100,00 0,00 l 135

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Doğtaş Kelebek Mobilya San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 332 465 468 0,00 53,94 46,06 Doğuş Yiyecek ve İçecek Üretim San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 124 127 0,00 100,00 0,00 Dorçe Prefabrik Yapı ve İnşaat San. Tic. A.Ş. Özel 25 381 335 338 0,00 100,00 0,00 Doruk Ev Gereçleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 27 383 337 340 0,00 0,00 100,00 Dost Fındık Gıda Kuy. İnş. Tah. Nak. Tur. Müh. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 161 164 0,00 100,00 0,00 Dosu Maya Mayacılık A.Ş. Özel 10 312 184 187 0,00 0,01 99,99 Duran-Doğan Basım ve Ambalaj Sanayi A.Ş. Özel 17 341 490 494 0,00 72,42 27,58 Düzce Cam San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 362 131 134 0,00 100,00 0,00 DYO Matbaa Mürekkepleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 345 348 0,00 100,00 0,00 E E.N.A. Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 13 321 394 397 0,00 100,00 0,00 Eczacıbaşı-Baxter Hastane Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 21 352 355 358 0,00 50,00 50,00 Ede Demir Çelik Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 24 371 73 74 0,00 100,00 0,00 Edirne Yağ San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 313 316 0,00 100,00 0,00 Ege Fren San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 425 428 0,00 51,00 49,00 Ege Gübre Sanayii A.Ş. Özel 20 351 145 148 0,00 100,00 0,00 Ege Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 351 383 386 0,00 100,00 0,00 Egeplast Ege Plastik Tic. ve San. A.Ş. Özel 22 356 246 249 0,00 100,00 0,00 Ego Elektrikli Aletler Sanayi A.Ş. Özel 27 383 374 377 0,00 0,00 100,00 Ekiciler Süt Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 96 97 0,00 100,00 0,00 Ekoten Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 109 111 0,00 100,00 0,00 Ela Kimyevi Maddeler San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 20 352 468 471 0,00 100,00 0,00 Elazığ Altınova Çimento San. Tic. A.Ş. Özel 23 369 305 308 0,00 100,00 0,00 Elba Bant San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 393 396 0,00 100,00 0,00 Elektromed Elektronik Sanayi ve Sağlık Hizmetleri A.Ş. Özel 26 385 60 61 0,00 100,00 0,00 Elif Fındık San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 199 202 0,00 100,00 0,00 Elit Çikolata ve Şekerleme Sanayi A.Ş. Özel 10 311 286 289 0,00 63,75 36,25 ELKON Elevatör Konveyör ve Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 419 422 0,00 100,00 0,00 Elvan Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 40 41 0,00 100,00 0,00 Emek Yağ Sanayi A.Ş. Özel 10 311 412 415 0,00 100,00 0,00 Emin Tarım San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 471 474 0,00 100,00 0,00 Emin Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 442 445 0,00 100,00 0,00 Emta Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 155 158 0,00 100,00 0,00 Enka Süt ve Gıda Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 9 9 0,00 100,00 0,00 Erbak-Uludağ İçecek San. ve Tic. A.Ş. Özel 11 313 241 244 0,00 100,00 0,00 Erçal Fındık Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 314 317 0,00 100,00 0,00 Erdem Soft Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 488 492 0,00 100,00 0,00 Erdoğanlar Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 277 280 0,00 100,00 0,00 136 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Ergaz San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 167 170 0,00 100,00 0,00 Erikoğlu Emaye Bakır Tel Sanayi A.Ş. Özel 27 383 365 368 0,00 100,00 0,00 Erişler Yem San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 407 410 0,00 100,00 0,00 Erkul Kozmetik San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 382 385 0,00 100,00 0,00 Erkunt Sanayi A.Ş Özel 24 372 53 54 0,00 100,00 0,00 Ermaksan Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 144 147 0,00 100,00 0,00 Ersur Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 466 469 0,00 100,00 0,00 Eruslu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 107 108 0,00 100,00 0,00 EVAS Ev Aletleri Sanayi Ltd. Şti. Özel 24 371 389 392 0,00 100,00 0,00 F Farba Otomotiv Aydınlatma ve Plastik Fabrikaları A.Ş. Özel 27 383 104 105 0,00 100,00 0,00 Farmamak Ambalaj Maddeleri ve Ambalaj Makineleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 295 298 0,00 100,00 0,00 Felda Iffco Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 6 6 0,00 0,00 100,00 Femaş Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 119 121 0,00 100,00 0,00 Ferro Döküm San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 24 372 18 18 0,00 100,00 0,00 Festival Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 358 361 0,00 100,00 0,00 Formfleks Yalıtım Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 417 420 0,00 100,00 0,00 Frigoglass Turkey Soğutma Sanayi İç ve Dış Tic. A.Ş. Özel 28 382 346 349 0,00 0,00 100,00 Frimpeks Kimya ve Etiket San. Tic. A.Ş. Özel 17 341 55 56 0,00 100,00 0,00 G G.Ç.S. Metal Çatı İzolasyon Taahhüt Tic. ve San. A.Ş. Özel 25 381 170 173 0,00 100,00 0,00 Gamateks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 1 1 0,00 100,00 0,00 Gemciler Güven Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 224 227 0,00 100,00 0,00 GENTAŞ Genel Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 16 331 154 157 0,00 100,00 0,00 Gentaş Kimya San. ve Tic. Pazarlama A.Ş. Özel 20 351 303 306 0,00 100,00 0,00 Gizem Seramik Frit ve Glazür San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 160 163 0,00 100,00 0,00 Gökhan Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 479 482 0,00 100,00 0,00 Göknur Gıda Maddeleri Enerji İmalat İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. Özel 10 311 236 239 0,00 16,50 83,50 Göliplik Şeremet Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 209 212 0,00 100,00 0,00 Grammer Koltuk Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 332 121 124 0,00 0,60 99,40 GRANİSER Granit Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 361 58 59 0,00 100,00 0,00 Gurme Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 297 300 0,00 100,00 0,00 Gülsan Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 343 346 0,00 100,00 0,00 Günsan Elektrik Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 464 467 0,00 100,00 0,00 Gür İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 309 312 0,00 100,00 0,00 Gürkan Ofis Mobilyaları San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 31 332 405 408 0,00 100,00 0,00 Gürmen Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 158 161 0,00 100,00 0,00 l 137

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Gürsoy Tarımsal Ürünler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 54 55 0,00 100,00 0,00 Gürsoy Yem Gıda ve Hayvancılık San. Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 25 25 0,00 100,00 0,00 H Hacıoğulları Hazır Beton Saç ve Yapı Malzemeleri San. ve Tic. A. Ş. Özel 23 369 473 476 0,00 100,00 0,00 Halkalı Kağıt Karton San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 243 246 0,00 100,00 0,00 Hamaratlı Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 357 360 0,00 100,00 0,00 Harput Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 238 241 0,00 100,00 0,00 Hasırcı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 244 247 0,00 100,00 0,00 Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 87 88 0,00 100,00 0,00 Hatboru Çelik Boru San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 24 371 429 432 0,00 100,00 0,00 Hattat Tarım Makinaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 384 387 0,00 100,00 0,00 Hektaş Ticaret T.A.Ş. Özel 20 352 398 401 0,00 100,00 0,00 Hema Otomotiv Sistemleri A.Ş. Özel 29 384 401 404 0,00 100,00 0,00 Hema TRW Otomotiv Direksiyon Sistemleri A.Ş. Özel 29 384 120 122 0,00 80,00 20,00 Hisarlar Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 95 96 0,00 84,30 15,70 Hitit Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 361 368 371 0,00 100,00 0,00 I Işık Ahşap Profil Lojistik San. ve Tic. A.Ş. Özel 16 331 17 17 0,00 100,00 0,00 Işık Plastik Sanayi ve Dış Ticaret Pazarlama A.Ş. Özel 22 356 342 345 0,00 100,00 0,00 Işıksoy Tekstil İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 379 382 0,00 100,00 0,00 İ İ. E. Ulagay İlaç Sanayii T.A.Ş. Özel 21 352 293 296 0,00 12,00 88,00 İba Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 351 338 341 0,00 100,00 0,00 İhlas Gazetecilik A.Ş. Özel 18 342 453 456 0,00 100,00 0,00 İmteks Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 168 171 0,00 100,00 0,00 İpek Yem ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 163 166 0,00 100,00 0,00 İshakoğlu Gıda Nakliye ve İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 43 44 0,00 100,00 0,00 İstanbul Halk Ekmek Un ve Unlu Maddeler Gıda San. ve Tic. A.Ş. Kamu 10 311 3 123 100,00 0,00 0,00 İşbir Sünger Sanayi A.Ş. Özel 20 351 49 50 0,00 100,00 0,00 İzi Süt ve Gıda Mamülleri San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 482 485 0,00 100,00 0,00 İzopoli Yapı Elemanları Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 208 211 0,00 49,00 51,00 J Jantsa Jant San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 91 92 1,89 98,11 0,00 138 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı K Kablotek Kablo San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 211 214 0,00 100,00 0,00 Kale Nobel Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 339 342 0,00 50,00 50,00 Kale Oto Radyatör San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 193 196 0,00 100,00 0,00 Kalibre Boru San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 205 208 0,00 100,00 0,00 Kaltun Madencilik Sanayi Nakliye ve Akaryakıt Tic. A.Ş. Özel 08 210 134 137 0,00 100,00 0,00 Kanca El Aletleri Dövme Çelik ve Makina Sanayi A.Ş. Özel 29 384 267 270 0,00 100,00 0,00 Kaplamin Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 438 441 0,00 70,83 29,17 Kaplan Kardeşler Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 65 66 0,00 100,00 0,00 Karacasu Tekstil Tic. ve San. A.Ş. Özel 13 321 455 458 0,00 100,00 0,00 Karaçuha Tarım Ürünleri İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 133 136 0,00 100,00 0,00 Karbel Konfeksiyon San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 14 322 249 252 0,00 100,00 0,00 Kardem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 174 177 0,00 100,00 0,00 Karel Elektronik San. ve Tic. A.Ş. Özel 26 383 253 256 0,00 100,00 0,00 Karsu Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 363 366 0,00 100,00 0,00 Karyer Isı Transfer San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 400 403 0,00 100,00 0,00 Kasar ve Dual Tekstil Sanayii A.Ş. Özel 13 321 94 95 0,00 100,00 0,00 Kaşmir Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 39 40 0,00 100,00 0,00 Katsan Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 381 384 0,00 100,00 0,00 Kayalar Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 99 100 0,00 49,97 50,03 Kaynak İplik San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 395 398 0,00 100,00 0,00 Kendirliler Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 10 10 0,00 100,00 0,00 Kıvanç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 142 145 0,00 100,00 0,00 KİBSAŞ Karadeniz İnşaat ve Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 2 2 0,00 100,00 0,00 Kilim Grubu Kartaltepe Mensucat Fabrikası T.A.Ş. Özel 13 321 70 71 0,00 100,00 0,00 Kilim Mobilya Kanepe San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 332 135 138 0,00 100,00 0,00 Kimteks Tekstil İnşaat Tic. ve San. A.Ş. Özel 13 321 376 379 0,00 100,00 0,00 Kombassan Kağıt Matbaa Gıda ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Özel 18 342 156 159 0,00 100,00 0,00 KOMGIDA Kombassan Gıda İhtiyaç Mad. ve Petrol Ür. San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 375 378 0,00 100,00 0,00 Kompen PVC Yapı ve İnşaat Malz. San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 302 305 0,00 100,00 0,00 Komyapı Hazır Beton Prefabrik İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 444 447 0,00 100,00 0,00 Kozlu Gıda İmalat San. Tic. ve Taşımacılık A.Ş. Özel 10 311 41 42 0,00 100,00 0,00 Kula Yağ ve Emek Yem San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 190 193 0,00 100,00 0,00 Kurtoğlu Bakır Kurşun Sanayi A.Ş. Özel 24 372 219 222 0,00 100,00 0,00 Küçükarslanlar Bakır Çinko San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 235 238 0,00 100,00 0,00 Küçüker Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 213 216 0,00 100,00 0,00 Kütahya Şeker Fabrikası A.Ş. Özel 10 311 491 495 0,00 100,00 0,00 l 139

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı L Link Kimya Petrol Ürünleri San. ve Tic. Ltd.Şti. Özel 19 353 233 236 0,00 100,00 0,00 M Magnesit A.Ş. Özel 23 369 75 76 0,00 0,00 100,00 Marteks Maraş Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 13 321 319 322 0,00 100,00 0,00 Maysan Mando Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 268 271 0,00 50,00 50,00 Mayteks Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 399 402 0,00 100,00 0,00 Mecaplast Otomotiv Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 52 53 0,00 0,05 99,95 Meltem Kimya ve Tekstil San. İth. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 20 352 111 113 0,00 100,00 0,00 Meltem Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 143 146 0,00 100,00 0,00 Merinos Mobilya Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 332 494 498 0,00 100,00 0,00 Merter Helva San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 149 152 0,00 100,00 0,00 Mes Yağ ve Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 259 262 0,00 100,00 0,00 Metal Matris San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 270 273 0,00 100,00 0,00 Mikropor Makina San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 422 425 0,00 100,00 0,00 Milliyet Gazetecilik ve Yayıncılık A.Ş. Özel 18 342 287 290 0,00 100,00 0,00 Milteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 386 389 0,00 100,00 0,00 Mim Mühendislik İnşaat Çelik Endüstri San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 418 421 0,00 100,00 0,00 Mioro Hediyelik Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 32 390 146 149 0,00 100,00 0,00 Modavizyon Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 151 154 0,00 100,00 0,00 Modern Beton San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 88 89 0,00 100,00 0,00 Modern Enerji Elektrik Üretim A.Ş. Özel 35 400 105 106 0,00 100,00 0,00 Mogul Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 64 65 0,00 100,00 0,00 Mondi Yatak Yorgan San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 332 225 228 0,00 100,00 0,00 Motif Dokuma Halı ve Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 485 488 0,00 100,00 0,00 Murat Ticaret Kablo Sanayi A.Ş. Özel 29 384 191 194 0,00 100,00 0,00 Muratlı Karton Kağıt San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 317 320 0,00 100,00 0,00 Müsellimoğlu Demir Çelik Tic. ve San. Ltd. Şti. Özel 24 371 263 266 0,00 100,00 0,00 N Narteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 332 335 0,00 100,00 0,00 Nestle Waters Gıda ve Meşrubat San. ve Tic. A.Ş. Özel 11 313 496 500 0,00 0,00 100,00 Nev Saç Metal Sanayi İnşaat Nakliye ve Tic. Ltd. Şti. Özel 24 371 354 357 0,00 100,00 0,00 Nil Örme San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 440 443 0,00 100,00 0,00 Nitromak DNX Kimya Sanayii A.Ş. Özel 20 352 255 258 0,00 0,00 100,00 Novaplast Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 198 201 0,00 100,00 0,00 140 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı O Obasan Gıda İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 226 229 0,00 100,00 0,00 Ode Yalıtım San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 362 101 102 0,00 100,00 0,00 Oğuz Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 203 206 0,00 100,00 0,00 Oğuz Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 5 5 0,00 100,00 0,00 Onduline Avrasya İnşaat Malzemeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 118 120 0,00 0,00 100,00 Ongan Tekstil San. ve Dış Tic. A.Ş. Özel 13 321 413 416 0,00 100,00 0,00 Orhan Karakoç Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 42 43 0,00 100,00 0,00 Orka Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 265 268 0,00 100,00 0,00 ORMA Orman Mahsulleri İntegre San. ve Tic. A.Ş. Özel 16 331 181 184 0,00 100,00 0,00 Or-Pa Pazarlama ve Tekstil Sanayi A.Ş. Özel 14 322 69 70 0,00 100,00 0,00 Osman Akça Tarım Ürünleri İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 217 220 0,00 100,00 0,00 Oyka Kağıt Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 45 46 0,00 100,00 0,00 Ozanteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 89 90 0,00 100,00 0,00 Ozon Tekstil Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 15 15 0,00 100,00 0,00 Ö Örgen Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 312 147 150 0,00 100,00 0,00 Örma Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 397 400 0,00 100,00 0,00 Özbal Çelik Boru San. Tic. ve Taahhüt A.Ş. Özel 24 371 331 334 0,00 100,00 0,00 Özdemir Boru Profil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 24 371 92 93 0,00 100,00 0,00 Özdoğu İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. Özel 07 210 210 213 0,00 100,00 0,00 Özerdem Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 269 272 0,00 100,00 0,00 Özgörkey Gıda Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 98 99 0,00 100,00 0,00 Özgür Atermit San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 481 484 0,00 100,00 0,00 Özgüven Kablo San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 27 383 452 455 0,00 100,00 0,00 Özkaplan İpek Halı Tekstil Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 294 297 0,00 100,00 0,00 Özkoyuncu Madencilik Metalurji İnşaat San. ve Tic. A.Ş. Özel 07 210 341 344 0,00 100,00 0,00 Özlem Tarım Ürünleri A.Ş. Özel 10 311 61 62 0,00 85,00 15,00 Öztiryakiler Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 108 109 0,00 100,00 0,00 Özyaşar Tel ve Galvanizleme Sanayi A.Ş. Özel 24 371 165 168 0,00 100,00 0,00 Özyılmaz Fındık Tic. ve San. Ltd. Şti. Özel 10 311 173 176 0,00 100,00 0,00 P P.M.S. Metal Profil Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 132 135 0,00 100,00 0,00 Pamir Gıda Sanayi A.Ş. Özel 10 311 139 142 0,00 0,00 100,00 Parsan Makina Parçaları Sanayii A.Ş. Özel 29 384 347 350 0,00 100,00 0,00 Pelit Pastacılık ve Gıda Sanayi A.Ş. Özel 10 311 321 324 0,00 100,00 0,00 Pelsan Tekstil Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 231 234 0,00 100,00 0,00 l 141

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Penguen Gıda Sanayi A.Ş. Özel 10 311 460 463 0,00 74,21 25,79 Penti Çorap San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 4 4 0,00 100,00 0,00 Petro Yağ ve Kimyasallar San. Tic. A.Ş. Özel 19 353 230 233 0,00 100,00 0,00 Pınar Su San. ve Tic. A.Ş. Özel 11 313 366 369 0,00 100,00 0,00 Pilenpak Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 329 332 0,00 100,00 0,00 PİMAŞ Plastik İnşaat Malzemeleri A.Ş. Özel 20 351 175 178 0,00 100,00 0,00 Pireks Bakır Alaşımları San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 372 375 0,00 100,00 0,00 Plastay Kimya San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 351 298 301 0,00 100,00 0,00 Plastifay Kimya Endüstrisi A.Ş. Özel 20 352 251 254 0,00 100,00 0,00 PNS Pendik Nişasta Sanayi A.Ş. Özel 10 311 50 51 0,00 100,00 0,00 Polisan Kimya Sanayii A.Ş. Özel 20 351 261 264 0,00 100,00 0,00 Polyteks Tekstil Sanayi Araştırma ve Eğitim A.Ş. Özel 20 352 171 174 0,00 100,00 0,00 Poyraz Poyraz Fındık Entegre San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 128 131 0,00 100,00 0,00 Prekons İnşaat Sanayi A.Ş. Özel 25 381 432 435 0,00 100,00 0,00 Pressan Madeni Eşya San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 462 465 0,00 60,00 40,00 Progıda Pazarlama A.Ş. Özel 10 311 28 28 0,00 96,00 4,00 Putzmeister Makine San. ve Tic. A.Ş. Özel 28 382 183 186 0,00 0,00 100,00 R Realkom Tekstil Ürünleri Sanayi Pazarlama ve Dış Ticaret A.Ş. Özel 14 322 178 181 0,00 100,00 0,00 Ritaş Kimya ve Tekstil San. Tic. A.Ş. Özel 13 321 403 406 0,00 100,00 0,00 Roma Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 14 14 0,00 100,00 0,00 Roteks Tekstil İhracat San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 275 278 0,00 100,00 0,00 S S.S. Tariş Üzüm Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Özel 10 311 433 436 0,00 100,00 0,00 Saadet Gıda Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 232 235 0,00 100,00 0,00 Sabırlar Fındık İhracat Ltd. Şti. Özel 10 311 351 354 0,00 100,00 0,00 Safa Tarım A.Ş. Özel 20 352 421 424 0,00 100,00 0,00 SAFAŞ Saf Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 288 291 0,00 100,00 0,00 Safyün Halı Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 136 139 0,00 100,00 0,00 Salteks Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 349 352 0,00 100,00 0,00 Sampa Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 223 226 0,00 100,00 0,00 Samsun Yem San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 362 365 0,00 100,00 0,00 Samur Halıları San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 484 487 0,00 100,00 0,00 Sanica Isı Sanayi A.Ş. Özel 22 356 300 303 0,00 100,00 0,00 Santa Farma İlaç Sanayii A.Ş. Özel 21 352 35 36 0,00 100,00 0,00 Sapro Temizlik Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 20 352 207 210 0,00 100,00 0,00 Saray Halı A.Ş. Özel 13 321 450 453 0,00 100,00 0,00 Sardunya Gıda Mutfak İşletmeleri Ticaret A.Ş. Özel 10 311 74 75 0,00 100,00 0,00 142 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Sarıgözoğlu Hidrolik Makina ve Kalıp San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 262 265 0,00 100,00 0,00 Sartel Elektrik Kablo ve Mot. Mak. İnş. Tur. ve Tic. Ltd. Şti Özel 27 383 242 245 0,00 100,00 0,00 SCA Yıldız Kağıt ve Kişisel Bakım Üretim A.Ş. Özel 17 341 29 29 0,00 50,00 50,00 Selkasan Kağıt ve Paketleme Malzemeleri İmalatı San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 273 276 0,00 51,00 49,00 Selva Gıda Sanayi A.Ş. Özel 10 311 280 283 0,00 100,00 0,00 Sem Plastik San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 449 452 0,00 100,00 0,00 Sepaş Plastik Kimya İnşaat Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 274 277 0,00 100,00 0,00 Serhat Haddecilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 371 476 479 0,00 100,00 0,00 Serin Treyler A.Ş. Özel 29 384 492 496 0,00 100,00 0,00 Serra Sünger Kimya İnş. Nak. Petrol Ür. Süper Market ve Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 22 356 327 330 0,00 100,00 0,00 Sezon Pirinç ve Tarım Ürünleri Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 281 284 0,00 100,00 0,00 SFC Entegre Orman Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 16 331 33 33 0,00 100,00 0,00 Shamrock Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 296 299 0,00 100,00 0,00 Sıddık Kardeşler Haddecilik San. Tic. Ltd. Şti. Özel 24 371 66 67 0,00 100,00 0,00 Sika Yapı Kimyasalları A.Ş. Özel 20 351 182 185 0,00 0,00 100,00 Sistem Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 30 30 0,00 100,00 0,00 Söğütsen Seramik San. İnş. Mad. İth. İhr. A.Ş. Özel 23 361 196 199 0,00 100,00 0,00 Söke Değirmencilik San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 80 81 0,00 100,00 0,00 Söktaş Dokuma İşletmeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 447 450 0,00 100,00 0,00 Spot Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 229 232 0,00 100,00 0,00 Subor Boru San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 378 381 0,00 50,00 50,00 Sultan Et ve Gıda Üretim Ticaret ve Pazarlama Ltd. Şti. Özel 10 311 451 454 0,00 100,00 0,00 Sunel Ticaret Türk A.Ş. Özel 12 314 127 130 0,00 100,00 0,00 Sunteks Dokuma Boya Apre San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 185 188 0,00 100,00 0,00 Surtel Kablo Sanayii A.Ş. Özel 27 383 176 179 0,00 100,00 0,00 Sümer Plastik ve Kağıt San. Tic. A.Ş. Özel 22 356 443 446 0,00 100,00 0,00 Ş Şahin Pamuk Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 234 237 0,00 100,00 0,00 Şahin-Melek Et ve Et Mamülleri Gıda San. Tic. A.Ş. Özel 10 311 292 295 0,00 100,00 0,00 Şenocak Gıda Fındık Entegre Tur. Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 320 323 0,00 100,00 0,00 T Tahsildaroğlu Süt Ürünleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 228 231 0,00 100,00 0,00 l 143

ALFABETİK Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Tamteks Tekstil Konfeksiyon İmalatı ve Ticareti A.Ş. Özel 14 322 461 464 0,00 100,00 0,00 Taner Triko San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 402 405 0,00 100,00 0,00 TARFAŞ Tarımsal Faaliyetler Üretim San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 130 133 0,00 100,00 0,00 Tat Makarnacılık San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 458 461 0,00 100,00 0,00 Tayaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 388 391 0,00 100,00 0,00 Tekinak Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 220 223 0,00 100,00 0,00 Teksim Giyim San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 14 322 483 486 0,00 100,00 0,00 Teksüt Süt Mamülleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 3 3 0,00 100,00 0,00 Tellioğlu Yem-Gıda Entegre Tesisleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 81 82 0,00 100,00 0,00 Termikel Madeni Eşya San. İhr. ve İth. Tic. A.Ş Özel 27 383 333 336 0,00 100,00 0,00 TI Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 29 384 272 275 0,00 0,00 100,00 Ticaret ve Sanayi Kontuvarı T.A.Ş. Özel 10 311 188 191 0,00 100,00 0,00 Tirsan Kardan San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 179 182 0,00 100,00 0,00 TMO Genel Müdürlüğü Afyon Alkoloidleri Fabrikası Kamu 21 352 4 489 100,00 0,00 0,00 Torun Bakır Alaşımları Metal San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 489 493 0,00 100,00 0,00 Tosunoğulları Mobilya San. ve Tic. A.Ş. Özel 31 332 437 440 0,00 100,00 0,00 Tukaş Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 187 190 0,00 100,00 0,00 Tümka Kablo Sanayi A.Ş. Özel 27 383 456 459 0,00 100,00 0,00 Türk Ytong Sanayi A.Ş. Özel 23 369 102 103 0,00 75,00 25,00 Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii A.Ş. (TÜDEMSAŞ) Kamu 30 384 1 34 100,00 0,00 0,00 Türkiye Lokomotif ve Motor San. A.Ş. (TÜLOMSAŞ) Kamu 30 384 2 110 100,00 0,00 0,00 TYH Uluslararası Tekstil Pazarlama San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 414 417 0,00 100,00 0,00 U Uğur Konfeksiyon San.Ve Tic.A.Ş. Özel 14 322 123 126 0,00 100,00 0,00 Uğurdemir Halı San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 157 160 0,00 100,00 0,00 Uludağ Maden Suları T.A.Ş. Özel 11 313 301 304 0,00 100,00 0,00 Ulusan Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 436 439 0,00 100,00 0,00 Unat Yağ Gıda San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 82 83 0,00 100,00 0,00 Uşak Seramik Sanayi A.Ş. Özel 23 369 150 153 0,00 100,00 0,00 Ü Ünal Sentetik Dokuma San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 326 329 0,00 100,00 0,00 Üniteks Tekstil ve Ticaret A.Ş. Özel 14 322 79 80 0,00 100,00 0,00 Üniversal Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 195 198 0,00 100,00 0,00 Ünsa Ambalaj San. ve Tic. A.Ş. Özel 22 356 63 64 0,00 0,00 100,00 144 l TEMMUZ 2014

Kuruluşlar Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı Ünteks Boya Baskı Apre Tekstil San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. Özel 13 321 290 293 0,00 100,00 0,00 Üntel Kabloları San. ve Tic. A.Ş. Özel 27 383 392 395 0,00 100,00 0,00 V Valf Sanayii A.Ş. Özel 28 382 245 248 0,00 100,00 0,00 Varol Beton ve Yapı Endüstri San. Tic. A.Ş. Özel 23 369 216 219 0,00 100,00 0,00 Vefa Prefabrike Yapılar San. Tic. A.Ş. Özel 25 381 78 79 0,00 100,00 0,00 Ve-Ge Hassas Kağıt ve Yapıştırıcı Bant San. ve Tic. A.Ş. Özel 17 341 140 143 0,00 100,00 0,00 Venüs Giyim San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 258 261 0,00 100,00 0,00 Verde Yağ Besin Maddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 435 438 0,00 100,00 0,00 Vezirköprü Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi A.Ş. Özel 16 331 115 117 0,00 100,00 0,00 Viking Kağıt ve Selüloz A.Ş. Özel 17 341 318 321 0,00 100,00 0,00 Y Yasin Kaplan Halı San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 315 318 0,00 100,00 0,00 Yaşar Dondurma ve Gıda Maddeleri A.Ş. Özel 10 311 299 302 0,00 100,00 0,00 YATAŞ Yatak ve Yorgan San. Tic. A.Ş. Özel 31 332 19 19 0,00 100,00 0,00 Yavuz Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 206 209 0,00 100,00 0,00 Yazaki Wiring Technologies Türkiye Elektrik Sistemleri San. ve Tic. Ltd. Şti. Özel 29 384 391 394 0,00 0,00 100,00 Yemsel Tavukçuluk Hayvancılık Yem Hammaddeleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 330 333 0,00 100,00 0,00 Yıldız Cam San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 362 278 281 0,00 100,00 0,00 Yıldız Granini Meyve Suyu San. ve Tic. A.Ş. Özel 10 311 283 286 0,00 50,00 50,00 Yılmaz Redüktör San. ve Tic. A.Ş. Özel 25 381 204 207 0,00 100,00 0,00 Yılmazlar Et Gıda Tarım Hayvancılık Nak. Tur. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Özel 10 311 478 481 0,00 100,00 0,00 Yıltem Konfeksiyon San. ve Tic. A.Ş. Özel 14 322 424 427 0,00 100,00 0,00 YİBİTAŞ Yozgat İşçi Birliği İnşaat Malzemeleri Tic. ve San. A.Ş. Özel 23 369 493 497 0,00 100,00 0,00 Yurt Çimento San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 369 266 269 0,00 100,00 0,00 Yurtbay Seramik San. ve Tic. A.Ş. Özel 23 361 7 7 0,00 100,00 0,00 Z Zafer Tekstil San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 396 399 0,00 100,00 0,00 Zahit Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. Özel 24 372 316 319 0,00 100,00 0,00 Zeki Mensucat San. ve Tic. A.Ş. Özel 13 321 215 218 0,00 100,00 0,00 ZF Sachs Süspansiyon Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. Özel 29 384 97 98 0,00 0,00 100,00 Ziylan Taban San. ve Tic. A.Ş Özel 22 356 361 364 0,00 100,00 0,00 l 145

ALFABETİK Adlarının Açıklanmasını İstemeyen Kuruluşların Sektörleri ve Sermaye Dağılımları Açıklama Sektör Ekonomik Faaliyet Kodu (NACE Rev. 2) Ekonomik Faaliyet Kodu (ISIC Rev. 2) Kamu / Özel Sıralaması Genel Sıralama Sermaye Dağılımı Kamu Özel Yabancı... Özel 13 321 8 8 0,00 100,00 0,00... Özel 16 331 13 13 0,00 100,00 0,00... Özel 23 369 24 24 0,00 100,00 0,00... Özel 29 384 32 32 0,00 100,00 0,00... Özel 27 383 46 47 0,00 100,00 0,00... Özel 27 383 71 72 0,00 100,00 0,00... Özel 27 383 76 77 0,00 100,00 0,00... Özel 12 314 103 104 0,00 0,00 100,00... Özel 27 383 106 107 0,00 100,00 0,00... Özel 10 311 117 119 0,00 100,00 0,00... Özel 20 351 122 125 0,00 100,00 0,00... Özel 25 381 148 151 0,00 50,00 50,00... Özel 25 381 164 167 0,00 79,21 20,79... Özel 20 352 180 183 0,00 100,00 0,00... Özel 22 356 197 200 0,00 10,00 90,00... Özel 27 383 200 203 0,00 100,00 0,00... Özel 13 321 218 221 0,00 100,00 0,00... Özel 14 322 248 251 0,00 100,00 0,00... Özel 23 369 276 279 0,00 100,00 0,00... Özel 21 352 322 325 0,00 0,00 100,00... Özel 10 311 334 337 0,00 100,00 0,00... Özel 22 355 348 351 0,00 100,00 0,00... Özel 10 311 353 356 0,00 100,00 0,00... Özel 27 383 356 359 0,00 100,00 0,00... Özel 17 341 426 429 0,00 100,00 0,00... Özel 14 322 474 477 0,00 100,00 0,00... Özel 13 321 475 478 0,00 100,00 0,00... Özel 20 351 477 480 0,00 49,00 51,00... Özel 13 321 480 483 0,00 100,00 0,00... Özel 08 210 495 499 0,00 100,00 0,00 1 - Ekonomik Faaliyet Kodu: 2013 yılında kuruluşların ekonomik faaliyet kodları hem Avrupa Topluluğu nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (NACE Rev. 2, 2014), hem de Birleşmiş Milletler-Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (ISIC Rev. 2) na göre verilmiştir. Kuruluşların ekonomik faaliyet alanları, Ekonomik Faaliyet Kodları tablosunda görülmektedir. 2 - Kamu / Özel S ralamas : Kuruluşlar n kamu ve özel kuruluş olmalar na göre kendi gruplar ndaki s ra numaralar bu sütunda verilmiştir. 3 - İkinci 500 B.S.K. S ralamas : Kuruluşlar n İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içindeki genel s ralamas verilmiştir. 4 - Sermaye Da l m : Kuruluşlar n sermaye da l mlar (%) olarak kamu, özel yerli sermaye ve yabanc sermaye da l mlar verilmiştir. 5 - Adlar n n Aç klanmas n stemeyen Kuruluşlar: Bu bölümde İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu içinde s ralamaya giren, fakat adlar n n aç klanmas n istemeyen kuruluşlara ait sektör da l mlar, ads z olarak, çal şman n bütünlü ünü bozmamak için tabloya ek olarak verilmiştir. 146 l TEMMUZ 2014

l 147

YORUMLAR 2013 Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler ve İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu na Etkileri Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu Piri Reis Üniversitesi Büyük merkez bankalarının politikaları, dünya ekonomisindeki ana trendleri belirlemeye devam ediyor. 2009 global ekonomik krizinden önce yüzde 4 civarında büyüyen dünya ekonomisi, kriz sonrası yüzde 3 civarında büyümeyi 2013 yılında da sürdürdü. Büyümenin lokomotifi yine gelişmekte olan ülkeler oldu. Gelişmiş ülkeler arasında en iyi performansı gösteren ABD ekonomisi olurken, Euro bölgesi de iki yıl süren resesyonun ardından toparlanma sinyalleri gösterdi. Güçlü bir parasal genişlemeyle yen i zayıflatıp ihracat desteğiyle büyümeyi amaçlayan Japonya ise başta iyi bir performans gösterirken, son dönemde olumsuz verilerle karşılaştı. Uluslararası kuruluşların tahminlerine göre 2014 yılı büyümesinin 2013 yılından daha iyi olması bekleniyor. Bununla birlikte, yılın ilk altı ayındaki gerçekleşmeler büyümedeki iyileşmenin beklendiği kadar olmayabileceği sinyallerini de veriyor. Örneğin yılın birinci çeyreğinde yaşanan olumsuz hava koşullarının etkisiyle ABD ekonomisi bir önceki çeyreğe göre yüzde 2,9 daralma yaşadı. Her ne kadar ikinci çeyrekten itibaren veriler ciddi biçimde olumlu gelse de ABD nin yıllık büyüme tahminleri yüzde 2,8 den yüzde 2,2 lere çekildi. Bu durum ABD Merkez Bankası FED in faiz arttırım sürecini bir miktar ötelemesine yol açtı. Diğer taraftan, iki yıllık resesyonun ardından toparlanma sinyalleri gösteren EURO bölgesinden ise tekrar olumsuz veriler gelmeye başladı. Yıllık TÜFE enflasyonu yüzde 0,5 seviyelerine kadar gerileyerek EURO bölgesinde deflasyon riskini ortaya çıkardı. Bu tehlikeyi uzaklaştırmak, likidite tuzağına düşmek istemeyen Avrupa Merkez Bankası ECB, ucu açık parasal genişleme dönemine girdi. Dünyanın üçüncü büyük ekonomisine sahip olan Japonya ise ekonomideki zayıflamaya bağlı olarak genişlemeci politikalarını arttırarak sürdürme sinyalleri veriyor. Dünyanın büyük ekonomilerindeki yavaşlama ve deflasyonist eğilimler, büyük merkez bankalarının global likiditeyi destekleyici politikalarına destek veriyor. Artan global likidite paranın fiyatını düşürerek, yani faiz oranlarını aşağı çekerek hisse senedi piyasalarında ciddi değer artışlarına yol açıyor. Ekonominin reel tarafında büyüme sorunları yaşanmasına rağmen, finansal piyasalarda oldukça pozitif bir seyir gözleniyor ve sürdürülmesi çok kolay olmayan bir anomali yaratıyor. Dünya ekonomisindeki büyümenin ana motoru gelişmekte olan ülkeler olmasına rağmen, bu ülkelerin büyüme oranlarında da ciddi yavaşlamalar gözleniyor. Örneğin, dünyanın ikinci büyük ekonomisi olan Çin 2000-2010 arası yüzde 11 ortalama ile büyürken, 2011 sonrası bu oran yüzde 7,5 ler civarına geriledi. Çin ekonomisinde yüzde 7 nin altında büyüme oranlarında işsizlik artmaya başlıyor ve genelde resesyon olarak yorumlanıyor. Benzer şekilde, Brezilya, Rusya, Hindistan gibi birçok gelişmekte olan ülkede de ortalamalarının altına inen büyüme oranları izliyoruz. Bu durum gelişmekte olan ülkeler kaynaklı bir kriz yaşanıp yaşanmayacağı tartışmalarını da gündeme getiriyor. Artan global likidite ile beraber bu ülkelerde sorunlu kredilerin artması ve bunun bankacılık sektörüne sıçrayarak sıkıntı yaratmasından da endişe ediliyor. 148 l TEMMUZ 2014

Dünya ekonomisinde genel tablo büyüme konusunda sıkıntılar olduğuna, hatta deflasyon risklerinin arttığına, buna bağlı olarak da başta gelişmiş ülkeler olmak üzere merkez bankalarının genişletici para politikalarına devam ettiğine işaret ediyor. Finansal piyasalarda görece coşkunluk yaşanırken, büyüme tarafında sıkıntılar gözleniyor. Türkiye ekonomisinin en temel sorunlarından birisi cari işlemler açığı olmaya devam ediyor. Ekonominin büyüme oranı yükseldikçe artan hammadde ve enerji ithalatı, cari işlemler açığını hızla arttırıyor. Bu durum döviz kurlarına yukarı yönlü baskı yaparak enflasyonu arttırıyor. Yüksek enflasyonun getirdiği yüksek faizler, büyümeyi yavaşlatarak cari işlem açığında azalmaya neden oluyor. Cari işlemler açığının yarattığı bu döngü, sürdürülebilir hızlı büyüme önünde engel oluşturuyor. 2009 global krizinden sonraki iki yıl çok hızlı büyüyen Türkiye ekonomisi 2012 yılı ile beraber yüzde 3-4 ortalama büyüme oranına geriledi. 2013 yılı büyümesi de yüzde 4 olarak gerçekleşti. İşgücüne katılımın yüksek olması ve verimlilik artışı nedeniyle yüzde 4 büyümeye rağmen işsizlik yüzde 9,2 den 9,7 ye yükseldi. 2013 yılında enflasyon da yaklaşık yüzde 1 puanlık artışla yüzde 7,4 değerine ulaştı. Dünya ekonomisinin genelinde olduğu gibi Türkiye ekonomisinin de büyüme açısından ortalamalarının altına indiği bir dönem, şirket kârları açısından çok pozitif bir ortam yaratamadı. Türkiye nin İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda olduğu gibi İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun kârlılığının da çok düşük oranlarda kaldığı görülüyor. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun 2013 yılındaki kârı bir önceki yıla göre sadece yüzde 0,2 artış göstermiş durumda. Söz konusu firmaların üretimden satışları ise 2013 yılında net yüzde 11,3 artış göstermiş. Enflasyonun yüzde 7 leri aştığı bir yılda, satışlardaki reel artışın ekonominin ortalama büyümesi olan yüzde 4 oranına yakın gerçekleştiği izleniyor. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ihracatını 2013 yılında yüzde 3,7 arttırdığı görünüyor. Bu veri çok yüksek olmasa da hem İlk 500 Büyük Kuruluşa göre hem de Türkiye ekonomisinin geneline göre daha başarılı bir performansa işaret ediyor. Türkiye nin ihracatı 2013 yılında yüzde 0,4 gerilerken, İlk 500 Büyük Kuruluş un ihracatı 0,7 gerilemişti. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun 2013 yılındaki istihdam artışı yüzde 6,7 oranında gerçekleşmiş durumda. Aynı yıl Türkiye ekonomisindeki istihdam artışı yüzde 2,7 gerçekleşirken, sanayi sektörünün istihdam artışı yüzde 4 oranında gerçekleşti. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun istihdama Türkiye ortalamaların üzerine çıkarak, işsizliğin arttığı bir yılda, önemli bir katkı sağladığı ortaya çıkıyor. 2013 yılında kamunun ÖTV ve KDV tahsilatı yüzde 15,5 artmıştı. Aynı dönemde İkinci Büyük 500 Sanayi Kuruluşu nun ÖTV ve KDV tahsilatının yüzde 15,3 oranıyla Türkiye ortalamasına benzer bir oranda arttığı izleniyor. Söz konusu firmaların satış hasılasındaki büyüme Türkiye ekonomisinin büyüme oranına yakındı. ÖTV ve KDV tahsilatındaki artışın beklentilere paralel olduğu söylenebilir. Dünya Ekonomisi Büyüme Tahminleri 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013-T 2014-T 2015-T Dünya 4,8 5,1 5,1 3,0-0,7 5,3 4,0 3,1 3,0 3,6 3,9 ABD 3,1 2,8 2,0 0,4-3,5 2,4 1,8 2,8 1,9 2,8 3,0 Euro Bölgesi 1,5 2,8 2,7 0,6-4,3 2,0 1,4-0,7-0,5 1,2 1,5 Japonya 1,9 2,4 2,3-1,2-6,3 4,5-0,6 1,4 1,5 1,4 1,0 Afrika 5,6 6,1 6,2 5,6 2,8 5,3 5,3 4,9 4,9 5,4 5,5 Orta Doğu 6,1 5,7 6,3 5,3 2,6 5,0 3,5 4,2 2,4 3,2 4,4 Brezilya 3,6 3,8 5,7 5,1-0,6 7,5 2,7 1,0 2,3 1,8 2,7 Rusya 6,9 7,4 8,1 5,6-7,8 4,3 4,3 3,4 1,3 1,3 2,3 Çin 10,4 11,6 13,0 9,6 9,2 10,4 9,3 7,7 7,7 7,5 7,3 Hindistan 9,0 9,8 9,4 6,4 6,8 10,1 7,7 3,2 4,4 5,4 6,4 Türkiye 8,4 6,9 4,7 0,9-4,8 9,2 8,8 2,2 4,0 2,3 3,1 Kaynak: IMF - World Economic Outlook, Nisan 2014 l 149

YORUMLAR 2012 yılında ekonominin büyüme oranı yüzde 2 ler seviyesindeydi. 2013 yılında büyüme oranı yüzde 4 seviyesine çıktı. Büyümenin iki katına çıktığı bir yılda kârlılık artışının çok düşük kaldığı gözleniyor. Yüksek enflasyonist ortamlar, fiyat artışı beklentisiyle güçlü bir talep baskısı da yaratıyordu. Kapasite kullanım oranının yüksek olması, çıktı açığının olmaması firmaların fiyat arttırabilme marjlarını yükseltiyor, kârlılığı pozitif etkiliyordu. 2009 küresel krizi sonrası Türkiye dahil dünyanın birçok ülkesinde çıktı açığı sorunu yaşanıyor. Yani kapasite kullanımı potansiyelinin altında, potansiyel üretim gerçekleşen talebin üzerinde bulunuyor. Firmalar kolay kolay fiyat arttıramıyor. Artan global rekabet ve özellikle Asya ülkelerinden gelen ucuz ürünler de içeride fiyat artışlarını engelliyor. Türkiye de para politikası ve ekonomi yönetiminin cari açık riski nedeniyle kredi genişleme hızını azaltmaya yönelik politikaları iç talebi önceki yıllara göre bastırmış durumda. Geçtiğimiz yıl dahil son üç yılda euro bölgesinin durgunluğu da dış talebi baskı altında tuttu. Sonuç olarak hem fiyat hem de satış miktarını arttırmakta zorlanan firmalar düşük kârlılık oranlarıyla karşılaşıyor. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun toplam borçlarının 2013 yılında yüzde 28,8 artış göstererek 44 milyara ulaştığı gözleniyor. Buna bağlı olarak firmaların faiz giderlerinde de yüzde 26,2 oranında artış ortaya çıkıyor. Türkiye ekonomisinin genelinde olduğu gibi firmaların toplam borçlarının büyük bölümü kısa vadeli borçlardan oluşuyor. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda bu oran yüzde 65 gibi bir seviyede bulunuyor. Söz konusu firmaların toplam borçları 2013 yılında yüzde 28,5 artarken, kısa vadeli borçlarının yüzde 15,8, uzun vadeli borçların yüzde 61,8 arttığını izliyoruz. Vadeyi uzatma konusunda söz konusu sanayi kuruluşlarının geçtiğimiz yıl bir miktar daha başarılı olduğu anlaşılıyor. Sonuç olarak, İkinci Büyük 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ihracat ve istihdam yaratma açısından hem İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu, hem de Türkiye ortalamalarının üzerine çıktığını izliyoruz. Söz konusu firmaların Türkiye ekonomisinin genel büyüme trendlerine paralel bir büyüme gösterdiği, buna karşın kârlılıklarının düşük kaldığı gözleniyor. İkinci Büyük 500 Sanayi Kuruluşu nun borçluluğunda artış olmakla birlikte, uzun vadeli borçların kısa vadeden daha hızlı arttığı, bunun görece olumlu bir gelişme olduğu söylenebilir. 2009 küresel ekonomik krizinin ardından dünya ekonomisinde para politikalarının çok etkin olduğu bir döneme girdik. Dünya ekonomisinde büyümenin yeterince güçlenememesi para politikasındaki gevşekliği bir süre daha devam ettirecek gibi görünüyor. Fakat sadece para politikalarıyla, maliye politikası desteği olmadan ve bazı yapısal reformlar gerçekleşmeden dünya ekonomisinde büyümenin çok güçlenmesi beklenmiyor. Aynı durum Türkiye ekonomisi için de geçerli. Hem dünya ekonomisindeki büyüme sorununun bir yansıması olarak hem de cari açık sorununun çözümüne ilişkin yapısal reformlar gerçekleşmeden sürdürülebilir hızlı büyümeye geçmek çok kolay görünmüyor. Bir süre daha Türkiye ekonomisinin yüzde 3-4 civarında büyüme ihtimali yüksek denilebilir. İç talebin çok güçlü olamayacağı piyasa koşullarında şirketlerin büyümesi ve kârlılığı açısından dış talep önemli olmaya devam edecek. Fiyat arttırma ve pazarı büyütme gücünün çok olmadığı bir ortamda verimliliği arttırmak her zamankinden çok daha önemli olacak. Yeni teknolojileri kullanmak ve katma değeri yüksek ürünler üretmek, iyi organize olmak, eğitim faaliyetlerine önem vermek ve uzun vadeli düşük maliyetli finansman olanakları yaratmanın firmaların önceliği olmaya devam etmesi gerekiyor. Global likidite koşullarındaki bolluk firmaların borçlanma imkanlarını kolay tutmaya bir süre daha muhtemelen devam edecektir. Fakat söz konusu sanayi kuruluşlarının önümüzdeki dönemde global likidite koşullarında ortaya çıkacak daralmaya hazırlıklı olması gerekiyor. Vadeli işlem piyasalarını etkin bir şekilde kullanmak ve vadeyi uzatmaya devam etmek de finansman stratejileri arasında önemli olmaya devam edecektir. 150 l TEMMUZ 2014

Çok Amaçl Bir Salon Ar yorsan z EN AZ 450 KİŞİLİK SAHNESİ BÜYÜK 600 METREKARELİK FUAYE IŞIK SISTEMİ SON TEKNOLOJİ SES SİSTEMİ KUSURSUZ AKUSTİĞİ MÜKEMMEL GENİŞ SAHNE ARKASI KULİSLER SANAT MERKEZİ İÇİN KONFERANSLAR İÇİN SEMİNERLER İÇİN EĞİTİMLER İÇİN AVRUPA YAKASINDA KENT MERKEZİNDE İKİ KÖPRÜYE DE ÇOK YAKIN ETİLER DE, ULAŞIMI SORUNSUZ 500 ARAÇLIK OTOPARKLI İSTANBUL SANAYİ ODASI VAKFI SAKIP SABANCI KONFERANS SALONU SİZE YETER Kiralama iletişim 0212 293 54 18-19 Adres: İSOV Meslek Egitim Kompleksi Zeytinoglu Caddesi Necati Cumal Sokak No:24 Akatlar-Etiler/Beşiktaş Biletix in internet sitesinde (http://www.biletix.com /mekan/iw/istanbul/tr) ki tarifine de bakabilirsiniz.

YORUMLAR İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Ekonomik Karlılık Prof. Dr. Kerem Alkin Nişantaşı Üniversitesi Türk ekonomisinin temel sorunları veya temel mücadele konuları, tasarruf açığı sorunu ve buna bağlı olarak cari işlemler açığı sorunu ile yatırımların finansmanına yönelik yetersizlikler olarak ifade edilebilir. Türk ekonomisi, son 150 yıldır, tasarruf açığı sorununu çözme gayreti içindedir ve yatırımların finansmanında zorlandığından, kendi öz kaynakları ile büyüme gayretinde olan Türk ekonomisinde, son 90 yıllık büyüme ortalama yüzde 4,5 in üzerindedir. Buna karşılık, aynı dönem için Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü nün (OECD) Türk ekonomisi için hesapladığı potansiyel büyüme yüzde 5,4 tür. Türkiye, son 90 yılda yakalayabilmiş olduğu ortalama GSYH reel büyüme oranı ile küresel bir mesele olan Orta Gelir Tuzağı sorunundan da kurtulamayan bir ekonomidir. Bu noktada, Türkiye nin fiyat istikrarı riskini de henüz bertaraf edememiş bir ekonomi olmasına bağlı olarak, muhatap olduğu bir diğer makro ekonomik sorun, maliyet enflasyonudur. Yani, Türk ekonomisinde hammadde, işgücü, enerji ve finansman maliyetleri sıklıkla yönetilebilir düzeyde değildir. Bu nedenle, özellikle KOBİ ler, dışsal (eksojen) nedenlere bağlı olarak, maliyetleri yönetmekte zorlanmaktadırlar. Bu durum, sektörel bazda ekonomik karlılığın da güçlü olmasını engellemekte, Almanya gibi ekonomilerin aksine, Türkiye de işletmelerin ve özellikle KOBİ lerin yatırımlarını kendi öz kaynakları ile finanse edememelerine bağlı olarak, şirketlerin yabancı kaynak yükümlülüklerinin artmasına sebep olmaktadır. Türkiye ekonomisinin sağlıklı bir büyüme yapısı oluşturabilmesi için, şirketlerin, KOBİ lerin, öz kaynaklarını güçlendirebilmeleri adına, daha güçlü bir ekonomik karlılık performansına ulaşmaları ve daha yüksek bir katma değer elde etmeleri gerekmektedir. 2012 yılında yüzde 2,1, 2013 yılında yüzde 4 büyüyen Türkiye ekonomisi, bu yıllarda imalat sanayinde sırasıyla yüzde 1,7 ve yüzde 3,8 lik bir katma değer büyümesi yakalayabilmiştir. Nitekim imalat sanayinin GSYH içindeki payı son 16 yıldır yavaş yavaş gerilemektedir. 1998 yılında imalat sanayinin milli gelirdeki payı yüzde 23,6 iken, bugün bu rakam yüzde 15,3 e kadar gerilemiş durumdadır. Türk ekonomisinde GSYH büyümesi, ihracat ve özel sektör yatırımları ağırlık olması gereken yapısından ve dinamiklerinden yavaş yavaş uzaklaşarak, tüketim, ithalat ağırlıklı ve yabancı kaynak kullanımına dayalı bir yapıya dönüşmektedir ve bu tablo, üretimi ve istihdamı açıkça tehdit etmektedir. Bununla birlikte, İSO İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun ekonomik karlılık performansı, dikkatle takip edilmesi gereken bir husus olarak, Birinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu ndan daha iyi bir performansla öne çıkmaktadır. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu, 2013 yılında üretimden toplam satışları yüzde 11,3, net satış hasılatları yüzde 13,4 arttırsa da, vergi öncesi dönem kar/zarar toplamları, bir önceki yıla göre yüzde 30,2 azalmış durumdadır. Buna paralel olarak, İkinci 500 şirketin dönem zararları geçen yıla göre yüzde 153,7 artmıştır. 2008 deki küresel kriz sürecindeki tablo göz ardı edildiği takdirde, dönem zararlarındaki bu denli büyük artış, net satışlardaki artışın da kısmen enflasyonla paralel gitmesiyle sıkıntılı bir tabloyu gözler önüne sermektedir. İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun borçları da, son yıllarda hızlı bir şekilde artmaktadır. 2012 de 34 milyar TL olan toplam borçlar, 2013 yılında 44 milyar TL ye yükselmiş durumdadır. Toplam borçlardaki yüzde 28,5 lik artış, yetersiz öz kaynak artışıyla birleşince (yüzde 8,7), mali borçlardaki yüzde 39,9 luk yükseliş de kaçınılmaz hale gelmektedir. 152 l TEMMUZ 2014

İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nun Temel Göstergelerindeki Değişimler (%) Üretimden Satışlar (Net) 11,3 Satış Hasılatı (Net) 13,4 İhracat (Bin $) 3,7 Dönem karı (V.Ö.) 0,2 Dönem Zararı 153,7 Dönem Kar ve Zarar Toplamı (V.Ö.) -30,2 Toplam Borçlar 28,5 - Kısa Vadeli Borçlar 15,8 Mali Borçlar 20,3 Diğer Borçlar 12,5 - Uzun Vadeli Borçlar 61,8 Mali Borçlar 65,8 Diğer Borçlar 42,3 Özkaynak 8,7 - Ödenmiş Sermaye 11,6 - Sermaye Yedekleri 6,6 - Kar Yedekleri 12,0 - Net Dönem Karı 0,9 - Birikmiş Zarar 18,3 Aktif (Varlık) Toplamı 20,0 - Dönen Varlıklar 18,1 - Duran Varlıklar 23,0 - Maddi Duran Varlıklar 18,6 - Diğer Duran Varlıklar 34,7 - Birikmiş Amortismanlar 7,8 Ücretle Çalışanlar 6,7 Ödenen Maaş ve Ücretler 15,9 Ödenen Faizler 26,2 Milli Gelir Anlamında Kar 41,2 Net Katma Değer 23,2 Amortismanlar 19,2 Diğer Dolaylı Vergiler 13,7 Brüt Katma Değer (Temel Fiyatlarla) 22,4 Ödenen KDV+ÖTV 15,3 Sübvansiyonlar -9,4 Brüt Katma Değer (Üretici Fiyatlarıyla) 22,3 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Ekonomik Karlılık Oranları 40 30 20 10 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Özel Kuruluşlar Kamu Kuruluşları İkinci Büyük 500 Sanayi Kuruluşu nun ekonomik karlılık oranları ise, Birinci Büyük 500 Sanayi Kuruluşu şirketlerinin aksine 2010 yılından bu yana yükselmektedir. Bir önceki yıla göre İkinci 500 şirketin ekonomik karlılığı 0,4 puan artarak yüzde 16,4 e ulaşmayı başarmıştır. Özel kuruluşlarda 2012 yılında yüzde 15,9 olan ekonomik karlılık oranı, 2013 yılında yüzde 16,2 ye ulaşırken, kamu kuruluşlarında bu oran yüzde 26 dan yüzde 33,2 ye yükselmiştir. Ekonomik karlılık oranındaki değişimin detayına bakıldığında, özel sektör sanayi işletmelerinde net katma değer yüzde 22,9 artarken, toplam aktif büyüklüğünün yüzde 20,1 arttığı görülmektedir. Özellikle duran varlıklardaki yüzde 23,3 e varan artış, özelde işletmelerin, genelde de ülkenin sermaye stokunda önemli bir artış olduğu anlamına gelmektedir. Bu durum, sonraki dönemlerde üretim ve satışa olumlu katkı yapacaktır. Kamu işletmelerinde net katma değer yüzde 39,3 artarken, aktif toplamdaki artış yüzde 9,3 te kalmıştır. Toplamda ise İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu aktif toplamı 60 milyar TL den 72 milyar TL ye, net katma değer toplamı ise 9,5 milyar TL den 11,8 milyar TL ye yükselmiştir. Sektörler bazında ekonomik karlılık oranlarına bakıldığında, 2013 yılında, tüm işletmeler içerisinde en yüksek karlılık oranı sırasıyla diğer ulaşım araçlarının imalatı (yüzde 35,4), deri ve ilgili ürünlerin imalatı (yüzde 33,7), bilgisayarların elektronik ve optik ürünlerinin imalatı (yüzde 30,6) ve mobilya imalatı (yüzde 26,1) sektörlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Bu sektörler arasında deri ve mobilya imalatı aynı zamanda Türkiye ekonomisinin en çok ihracat yaptığı l 153

YORUMLAR İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Sektörler Bazında Ekonomik Karlılık Oranları (%) Sektörler 2012 2013 Fark Madencilik ve taş ocakçılığı 23,8 20,2-3,6 Gıda ürünlerinin imalatı 13,3 14,7 1,4 İçeceklerin imalatı 10,0 2,4-7,6 Tütün ürünleri imalatı 10,6 4,6-6,0 Tekstil ürünlerinin imalatı 14,7 16,5 1,7 Giyim eşyalarının imalatı 24,3 23,7 0,6 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 26,4 33,7 7,2 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 8,1 5,7-2,4 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 13,8 17,0 3,2 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 9,9 11,6 1,7 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 12,7 19,7 7,0 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 17,0 18,4 1,4 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler 20,2 17,4-2,7 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 15,7 14,3-1,4 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 12,3 12,0-0,3 Ana metal sanayii 15,0 14,9-0,2 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 20,6 22,5 1,9 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 14,1 30,6 16,5 Elektrikli teçhizat imalatı 25,1 22,4-2,8 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 22,2 20,1-2,2 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) 25,1 25,5 0,4 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 17,5 35,4 17,8 Mobilya imalatı 22,0 26,1 4,0 Diğer imalatlar 21,0 19,2-1,7 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı -1,0-13,0-12,0 Toplam 16,0 16,4 0,4 154 l TEMMUZ 2014

2012 ve 2013 Yıllarında Kamu Sektörü İşletmelerinde Sektörel Ekonomik Karlılık Kamu ve Özel Sektör İşletmelerinde 2013 Yılında Sektörel Karlılık 60 40 50 30 40 20 30 10 20 0 35,5 14,5 13,5 17,8 41,8 24,2 10 0 62,3 15,8 17,7 Gıda ürünlerinin imalatı Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 29,5 2012 2013 Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemeler Diğer ulaşım araçlarının imalatı sektörler arasındadır. Diğer ulaşım araçları imalatı, yüzde 35,4 oranıyla 2013 yılında da en yüksek ekonomik karlılığın elde edildiği sektör olmuştur. En düşük karlılık oranları ise, içecek imalatı (yüzde 2,4), tütün ürünleri imalatı (yüzde 4,6), ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (yüzde 5,7) olmuştur. Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı ise yüzde 13 oranıyla 2013 yılında karlılığı negatif olan tek sektör olmuştur. Ekonomik karlılık oranlarında, bir önceki yıla göre en önemli artışlar, diğer ulaşım araçları imalatı (yüzde 17,8 puan), bilgisayarların, elektronik ve optik ürünleri imalatı (16,5 puan), kök kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı (7 puan) sektörlerinde görülmüştür. Öte yandan elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretimi ve dağıtımı (-12,0 puan), içeceklerin imalatı (-7,6 puan) ve tütün ürünlerinin imalatı (-6 puan), ile karlılık oranlarında geçen yıla kıyasla en fazla düşüşün yaşandığı sektörlerdir. Kamu kuruluşlarında sektörel karlılık oranlarına bakıldığında, diğer ulaşım araçlarının imalatının en yüksek olduğu (yüzde 41,8), bunu gıda ürünlerinin imalatı (yüzde 35,5) sektörünün takip ettiği görülmektedir. En düşük karlılık ise temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı (yüzde 13,5) sektöründe ölçülmüştür. Kamu 35,5 13,5 41,8 Gıda ürünlerinin imalatı Kamu Kuruluşları Temel eczacılık ürünleri ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı Diğer ulaşım araçlarının imalatı Özel Kuruluşlar kuruluşlarında karlılık, 2012 yılına göre sadece diğer ulaşım araçlarının imalatı sektöründe yükselmiş, diğer sektörlerde ise azalmıştır. Özel sektör ve kamu sektörü kuruluşlarında ekonomik karlılık oranları karşılaştırılırsa, önemli farklılıklar olduğu, çoğu sektörde kamu kuruluşları kar oranın özel kuruluşlardan daha yüksek olduğu görülmektedir. Gıda ürünlerin imalatı sektöründe özel kuruluşların ortalama ekonomik karlılık oranı yüzde 14,5 iken, bu oran kamu kuruluşlarında yüzde 35,5 dir. Yine aynı şekilde diğer ulaşım araçlarının imalatında, özel kuruluşların ekonomik kar oranı yüzde 24,2 iken, kamu kuruluşlarının kar oranı 41,8 dir. Yalnızca temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı sektöründe kamu kuruluşları kar oranı (yüzde 13,5), ile özel kuruluşların (yüzde 17,8) kar oranından daha aşağıdadır. Sonuç olarak, 2013 yılında, net katma değerin toplam aktiflere oranı olarak hesaplanan ekonomik karlılık oranında, bir önceki yıla göre 2010 yılından bu yana devam eden yükselme; ekonomik karlılık oranın detayına bakıldığında yüzde 23,2 net katma değer artışı, yüzde 20 toplam aktif artışı şeklinde başarılı bir performans gerçekleşmiştir. Toplam aktifler içerisinde özellikle duran varlıklardaki artış, ülkemizde toplam sermaye stokunda bir artış olduğunu göstermekte, bunun da sonraki dönemlerde üretim ve ekonomik büyümeye katkı sağlaması beklenmektedir. l 155

YORUMLAR İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda Ölçeklere Göre İşgücü Verimliliği Doç. Dr. Gökhan Karabulut İstanbul Üniversitesi İktisat biliminde 1980 lerin ortalarına kadar işgücü verimliliği, ekonomik konjonktürün önemli göstergelerinden biri kabul edildi. Gerçekten de o yıllara kadar gelişmiş ülkeler üzerinde yapılan birçok çalışmada saat başına üretim ile Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) arasında kuvvetli bir ilişki tespit ediliyordu. Bu sonuçlar, emek piyasaları tam kapasite çalışan yani doğal işsizlik oranına yakın düzeylerde işsizlik ile yollarına devam eden gelişmiş ülkeler için şaşırtıcı da değildi. Çünkü istihdamı daha fazla artıramayan bu ülkelerde, işgücü verimliliğinin artması büyümenin en önemli kaynağını oluşturuyordu. Ne var ki 1980 lerin ortalarından itibaren bu ilişkinin kuvvetinde bir azalma olduğu yönünde önemli bulgular ortaya çıkmaya başladı. (McGrattan ve Prescott, 2012, s.1) Öte yandan gelişmekte olan ülkelerin emek piyasalarında işsizlik hala yüksektir. Dolayısıyla bu ülkelerde üretim artışları sadece işgücü verimliliğindeki artışa bağlı değildir. İstihdam artışı yoluyla da aynı sonuca ulaşılabilir. Bu çerçevede Türkiye nin son yıllardaki büyümesinin altında bu iki dinamikten hangisinin yattığını anlamak önem arz etmektedir. Fakat bu analize geçmeden önce Türkiye nin işgücü verimliliği açısından uluslararası piyasalardaki rakiplerine göre ne durumda olduğunu tespit etmekte fayda var. Tablo 1 i incelediğimizde Türkiye nin uluslararası piyasalardaki rakiplerine kıyasla düşük bir işgücü verimliliğine sahip olduğu görülmektedir. Türkiye çalışma saati başına 28,9 dolarlık bir seviyeyle OECD ve Euro bölgesi ortalamalarının altında bir performans sergilemektedir. Şüphesiz bu durum Türkiye nin uluslararası piyasalarda rekabet etmesini zorlaştırıcı bir unsurdur. İşgücü verimliliğinin bu derece düşük olması özellikle katma değeri yüksek malların üretildiği piyasalarda ihracat yapmayı zorlaştırmaktadır. Ne var ki bu durum kendi içinde bir avantaj da içerir. Bu avantaj Türkiye nin gelecekteki büyümesinin işgücü verimliliği artışları ile desteklenme potansiyelinde yatmaktadır. Fakat bu noktada işgücü verimliliğin artırmanın uzun ve zorlu bir yol olduğunu belirtmekte de fayda var. Böylesi bir hedef için eğitim sisteminde işgücü vasfını artırmaktan ve teknoloji üretmeye kadar uzun vadeli bir plan gerekiyor. Aslında daha alınacak çok yol olsa da son yıllarda Türkiye nin işgücü verimliliğini artırma yönünde olumlu ilerlemeler kat ettiği söylenebilir. Grafik 1, 2005 sonrası çalışılan saat başına üretimi göstermektedir. İlk bakışta grafikte 2005 sonrası Türkiye nin işgücü verimliliğinin arttığı gözlemlenebilir. Ama biraz daha dikkatli bakıldığında bu dönemin iki farklı parçaya ayrıldığı görülmektedir. Grafik 1 de Türkiye de 2005-2011 yılları arasında işgücü verimliliğinin hızlıca arttığı görülse de 2011 sonrası bu artışın yerini yatay bir seyre bıraktığı gözlemlenebilir. 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 Grafik 1: Türkiye Çalışılan Saat Başına Üretim Endeksi (2010=100) 0,0 Kaynak: TÜİK 105,3 101,4 2005 S1 2005 S2 2006 S1 2006 S2 2007 S1 2007 S2 2008 S1 2008 S2 2009 S1 2009 S2 2010 S1 2010 S2 2011 S1 2011 S2 2012 S1 2012 S2 2013 S1 2013 S2 2014 S1 156 l TEMMUZ 2014

Tablo 1: İşgücü Verimliliği- Seçilmiş Ülkeler- 2012 Ülke GSYİH Cari Fiyatlarla (Milyon Dolar) Kişi Başına Ortalama Çalışma Saati Toplam İstihdam Toplam Çalışma Saati Çalışma Saati Başına GSYİH Dolar Norveç 329.438 1.418 2.682 3.804 86,6 Lüksemburg 46.919 1.509 379 572 82,1 İrlanda 200.034 1.529 1.839 2.811 71,2 ABD 16.244.600 1.790 141.529 253.326 64,1 Belçika 442.917 1.572 4.556 7.162 61,8 Hollanda 722.773 1.384 8.682 12.015 60,2 Fransa 2.371.906 1.479 26.956 39.873 59,5 Danimarka 235.765 1.430 2.769 3.959 59,5 Almanya 3.377.541 1.393 41.608 57.973 58,3 G7 32.315.749 1.691 346.285 585.714 55,2 İsviçre 426.092 1.619 4.779 7.738 55,1 İsveç 410.929 1.621 4.635 7.512 54,7 Avustralya 1.035.788 1.685 11.594 19.538 53,0 Euro Bölgesi 12.014.962 1.557 145.828 227.043 52,9 İspanya 1.480.941 1.666 17.778 29.623 50,0 İngiltere 2.368.261 1.654 29.519 48.815 48,5 Kanada 1.445.916 1.711 17.851 30.541 47,3 İtalya 2.017.023 1.752 24.661 43.212 46,7 OECD 46.052.707 1.769 556.956 985.344 46,7 Japonya 4.490.501 1.745 64.161 111.974 40,1 Slovenya 56.547 1.537 939 1.443 39,2 Yunanistan 285.740 2.034 4.076 8.291 34,5 Portekiz 267.375 1.691 4.656 7.873 34,0 Kore 1.540.151 2.163 24.681 53.375 28,9 Türkiye 1.356.741 1.855 25.337 47.002 28,9 Macaristan 218.353 1.886 4.095 7.724 28,3 Polonya 854.192 1.929 15.777 30.434 28,1 Estonya 31.651 1.889 603 1.138 27,8 Şili 390.558 2.029 7.066 14.337 27,2 Meksika 2.015.681 2.226 47.180 105.007 19,2 Kaynak: OECD l 157

YORUMLAR 2011 in ikinci yarısında 105,3 düzeyinde olan endeks, 2014 ün 5. ayında 101,4 düzeyine gerilemiştir. Bu çerçevede 2010 sonrası Türkiye nin ekonomik büyümesinin arka planındaki dinamikleri daha ayrıntılı incelemek önem kazanmaktadır. Bu dinamikler sadece 2010 sonrasını ele alan Grafik 2 de daha net görünmektedir. 140 120 100 80 60 40 20 0 Grafik 2: Türkiye 2010-2014 Sanayi Üretimi, İstihdam ve Verimlilik 2010 S1 2010 S2 2011 S1 2011 S2 Grafik 2 üç farklı değişken içermektedir: Sanayi Üretim Endeksi, Çalışan Kişi Başına Üretim Endeksi ve Sanayi İstihdam Endeksi. Her üç endeks de 2010 baz yıl olacak şekilde oluşturulmuştur. Grafikten açıkça görüldüğü gibi 2011 in ikinci yarısına kadar sanayi üretimindeki artışın arkasında hem işgücü verimliliği, hem de istihdam artışı bulunmaktadır. Bu tarihten sonra üretim artışı devam ederken, verimlilik yatay bir seyir izlemeye devam etmiştir. Üretim artışı istihdam artışı ile desteklenmiştir. 2011 yılında Türkiye de ekonomik parametrelerde olan değişimler göz önünde bulundurulduğunda akla ilk gelen, döviz kurunun çok uzun bir dönem yatay seyir izledikten sonra o tarihten itibaren bir artışa geçmesidir. Grafik 3 te de görülebileceği gibi 2011 in ilk yarısında hala 1,57 TL düzeyinde olan ABD doları o tarihten itibaren tırmanışa geçmiştir. Bu noktada grafik 2012 S1 2012 S2 2013 S1 2013 S2 Sanayi Üretim Endeksi (2010=100) Çalışan Kişi Başına Üretim Endeksi (2010=100) Sanayi İstihdam Endeksi (2010=100) Kaynak: TÜİK 2014 S1 analizinden görebildiğimiz bu bağlantının doğrulunu netleştirmek için ayrıntılı bir model tahminine ihtiyaç olduğu da belirtmekte fayda var. Yine de böylesi bir bağlantının nedeninin işgücü verimliliğini artıracak makine ve diğer ara mallarının ithalatının pahalılaşması olduğu düşünülebilir. 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0 Grafik 3: 2005-2014 ABD Doları/TL (Efektif Satış Kuru) 1,48215 1,57435 2,17133 2005 S1 2005 S2 2006 S1 2006 S2 2007 S1 2007 S2 2008 S1 2008 S2 2009 S1 2009 S2 2010 S1 2010 S2 2011 S1 2011 S2 2012 S1 2012 S2 2013 S1 2013 S2 2014 S1 Kaynak: TCMB 2011 sonrası işgücü verimliliğinin yatay bir seyir izlemesinde en çok hangi sektörlerin etkili olduğuna baktığımızda hızlı bir verimlilik düşüşü yaşayan dört sektör ön plana çıkmaktadır. Bunlar en yüksek düşüşten başlayarak sırasıyla kömür ve linyit çıkarılması, ham petrol ve doğalgaz çıkarımı, kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı ve tekstil ürünleri imalatı sektörleridir. 2005 sonrası rakamlara baktığımızda ise bu dört sektörden işgücü verimliliği düşen sadece tekstil ürünleri imalatıdır. Diğer üç sektörün enerji doğrudan bağlantılı olduğu sektörler olduğu düşünülürse, bu sektörlerde işgücü verimliliği düşüşünde döviz kurundaki ve dünya enerji piyasasındaki gelişmelerin rol oynaması muhtemel görünmektedir. Tekstil ürünleri imalatında ise daha yapısal bir problemden bahsedilebilir. Tablo 2 deki İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu nda işgücü verimliliği 2012-2013 rakamlarına baktığımızda ise elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretimi ve dağıtımı sektöründe cari fiyatlarla bile yüksek bir düşüş görülmektedir. Her iki sektörde gerek 2005 ten gerekse 2011 den itibaren işgücü verimliliği hızla artan sektörler olmuştur. 158 l TEMMUZ 2014

Tablo 2: İkinci 500 Büyük Sanayi Kuruluşu İşgücü Verimliliği (Net Katma Değer/Çalışan Sayısı) (Cari Fiyatlarla, TL) Sektörler 2012 2013 Madencilik ve taş ocakçılığı 73.419 102.241 Gıda ürünlerinin imalatı 37.783 46.644 İçeceklerin imalatı 76.745 15.953 Tütün ürünleri imalatı 80.315 38.271 Tekstil ürünlerinin imalatı 30.421 36.079 Giyim eşyalarının imalatı 28.940 34.070 Deri ve ilgili ürünlerin imalatı 21.076 24.862 Ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı (mobilya hariç) 43.099 38.463 Kağıt ve kağıt ürünlerinin imalatı 60.804 80.050 Kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması 44.737 52.851 Kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı 90.822 377.220 Kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı 106.511 113.409 Temel eczacılık ürünlerinin ve eczacılığa ilişkin malzemelerin imalatı 67.883 69.305 Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı 51.096 48.187 Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı 64.229 87.472 Ana metal sanayii 47.544 52.786 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç) 46.848 59.190 Bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı 47.191 84.453 Elektrikli teçhizat imalatı 58.092 66.717 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı 65.184 75.750 Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı 55.768 61.300 Diğer ulaşım araçlarının imalatı 44.667 81.395 Mobilya imalatı 46.834 57.233 Diğer imalatlar 78.989 87.216 Elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı -42.179-494.516 Toplam 45.889 52.951 Kaynak: İSO Bu sektör ve madencilik ve taş ocakçılığı sektörü işgücü verimliliği volatilitesi en yüksek sektörlerdir. Tabloda 2012-2013 arası cari fiyatlarla işgücü verimliliği düşen diğer dört sektörden içeceklerin imalatı sektörü 2011 den bu yana düşüş, tütün ürünleri imalatı, ağaç, ağaç ürünleri ve mantar ürünleri imalatı ise 2005 den bugüne düşüş trendindedir. Kauçuk ve plastik ürünleri sektöründeki düşüş ise bu yıla özgüdür. Kaynaklar Ellen R. McGrattan ve Edward C. Prescoot, The Labour Productivity Puzzle Federal Reserve Bank of Minneapolis Working Paper No 694. www.iso.org.tr www.tcmb.gov.tr www.tuik.gov.tr l 159

YORUMLAR 160 l TEMMUZ 2014