DÖVİZ VE HAMMADDE RİSKLERİNİN YÖNETİMİ (HEDGING) Eyüp Polat Finansal Piyasalar ve Risk Yönetimi Uzmanı Futures Risk Yönetimi Danışmanlığı Tic. Şti. www.eyuppolat.com
NE DURUMDAYIZ? Şirketinizde Döviz-Hammadde Fiyat Riski Var mı? Bilançoda Karlarınız Bu Risklerden Etkileniyor mu? Bu Risklerden Kaynaklanan Maliyetlerinizi Fiyatlarınıza Yansıtabiliyor musunuz? Karşı Taraftan Her Vadede Kur Sabitleme Güvencesi Alabiliyor musunuz? Dövizle mi Yoksa TL ile mi Kredi Kullanmanız Gerektiğini Biliyor musunuz? İŞLER KÖTÜYE Mİ GİDİYOR? İhracatçıyım, Alacağım Var Euro Düşüyor! İthal Ettiğim Hammadde Nedeniyle Borcum Var, Dolar Yükseliyor! Dolarla Borç Aldım, Dolar Durmuyor! Euro Alacağım, Dolar Borcum Var. EurUsd Paritesi Düşmeye Devam Ediyor! Kullandığımız Hammaddeler; Pamuk, Bakır, Altın, Gümüş, Platin, Şeker, Buğday, Petrol vs. Uçuyor! Dövizle Kredi Çekmiştim, Pişman Oluyorum Galiba Karımız Eridi Gitti, Ama Biliyorum Düşecek! Başarılı Bir Şirket Başarılı Aynı Bir Şirket Aynı Zamanda Zamanda Risklerini de de İ yi İyi Yönetebilen Bir Bir Şirkettir. 1
NEDEN RİSK YÖNETİMİ? Döviz Bazlı, Borç-Alacak Temalı Kâbuslara Çözüm. Şirket İşlerine Odaklanarak Orta-Uzun Vadeli Plan Yapma. Girdi Maliyetlerinde Kontrol Sağlama. Maliyetler Düşeceği İçin Rekabet Avantajı Elde Edebilme. Banka, Hissedar ve Diğer Tüm Fon Sağlayıcılar Nezdinde Prestij Sağlama. Emtia(Hammadde) ve Döviz Pozisyonlarınızda Aşırı Oynaklığa Çare. Orta ve Uzun Vadeli Kredi İhtiyaçlarınızda Döviz veya TL Bazlı Kredi Alma Konusunda Kolay Karar Alma. İşler Kötüye Giderken Çok Kısa Sürede Ters Pozisyon ile Önlem Alabilme. Hazine Yönetiminde, Kısa, Orta ve Uzun Vadeli Finansal Yatırım Fırsatlarını Değerlendirme ve Trend Dönüşlerine Karşı Önlemler Geliştirme. NOT; Fiyat Riskinin Yönetimi Şirkete Özel Bir Strateji Olup Güncel (Real Time) Takip Gerektirir. Otomobilimizi KASKO Yaptırmak Gibi.. Ateşan Aybars 2 2
İŞİMİZ? RİSK YÖNETİMİ PLANLAMA VE UYGULAMA SÜRECİ Risklerin Erken Tespiti (RET) Komitesinin Oluşturulması Mevcut Finansal Risklerin Tanımlanması Finansal Durumun Analizi ve Yorumlanması o Makro-Mikro Beklentilerin Belirlenmesi o Birbiriyle Korelasyon Halindeki Endeks ve Parametrelerin Analizi (S&P, DAX, NIKKEI, VIX, TBOND10Y, DXY, INVEUR, CDS, MSCI, BRENT, ALTIN, BAKIR vs.) o Teknik ve Temel Analiz ile Strateji Geliştirilmesi Bir Grafik Bin Sözcüğe Bedeldir. Zamanlama Herşeydir. John J. Murphy Fiyat Tavanı ve Maliyet Düşürme Stratejilerinin Analizi Risk Yönetim Stratejileri, Baz Riski Değişimi, Hedge Oranı ve Risk Profiline Göre Dinamik Uyarlama Şirkete Özel Risk Yönetim Stratejisinin Belirlenmesi Riskten Korunma Aracının Seçilmesi Yönetim Kurulu Onayı Uygulama Takip Muhasebe Kayıtlarının Oluşturulması İş Akışlarının Belirlenmesi ve Dokümantasyon Yönetim Kuruluna Aylık Rapor Sunma 3
ÖNÜMÜZDE DURAN STRATEJİLER Olan Biteni Ekran Gerisinden Seyretmek Forward Ürünler Futures Kontratlar Opsiyon Kontratlar o Alım-Satım (PUT-CALL) o Yayılma (Spread) o Pergel (Straddle) o Çanak (Strangle) o Kelebek (Butterfly) SONUÇ OLARAK; Kur Riski ve Hammadde-Emtia Risklerinin Yönetmenin Temeli Bilgi Yönetimi dir. Şirketler Fiyat Hareketlerini Kontrol Edemezler. Ancak Ne Zaman ve Nasıl Fiyatlama Yapılacağına Müdahale Edebilirler. Kurumsal Risk Alma Konsepti, o Riskinizi Minimize Edecek Uygun Finansal Aracın Seçimi, o Gerçekçi Bir Beklenti ve Trend Analizi, o Doğru Zamanda Doğru Yönde Olmaktır. Risk Yönetimi, Türkiye de Allah Hak Getire Mödundadır. Sönunu Düşünen Kahraman Olamaz ın Tersidir. Ekşi Sözlük 4 4
HAFIZAMIZI GÜNCELLEYELİM! USDTRY Fiyat Seyri, Aylık Grafikte Görüldüğü Gibi, 2001 Yılı Ortalarından 2011 Yılı Sonlarına Kadar Dalgalanarak Devam Etmişti. USDTRY 1.77 den 1,15 e Gerilerken 7 Sene Boyunca İrili Ufaklı Birçok Dalgaya Maruz Kaldı. USDTRY Nasıl Bu Süreçte %20.9, 17.8 ve 35 vb. Oranlarda Geri Çekilmeler Yaşadıysa, 2017 Yılından İtibaren de % 26,2 lik Bir Düzeltmeyle, Uzun Vadeli Trend Çizgisine Kadar Geri Çekilerek 2,62 Seviyelerine Gelebilir. Dış Ticarette Döviz Riski Taşıyan Şirketlerimiz, Bu Olasılıklar Var Olduğu Sürece, Devamlı Surette Yeni Stratejiler Geliştirmelidir. 5
HAFIZAMIZI GÜNCELLEYELİM! EURTRY 2001-2017 Yıllar Arasında, 06-12 Ay Devam Eden, %16-23,8 Arasında Gerileme ile Sonuçlanan Yaklaşık 11 Büyük Dalga Gerçekleştirdi. Dalgalı Kur Sistemi Devam Ettiği Sürece, EURUSD Paritesindeki Dalgalanmaya da Bağlı Olarak Kimi Zaman Euro da Kimi Zaman da USD da Büyük Dalga Boylu Harekeler Olacaktır. Bu Görüntüler, Dövizin Devamlı Yukarı Trendde Gelişmediğinin, Aksine Dalgalandığının ve Bu Dalgalarda Dış Ticaret ile Uğraşan Sanayicilere Ne Denli Zarar Verdiğinin Göstergesidir. Eyüp POLAT 6 6
Futures Risk Yönetimi Danışmanlığı www.eyuppolat.com