Hazırlayanlar Emir Ali Türkmen-Ümit Özger Türkiye Sosyalist Solu Kitabı 2 70'lerden 80'lere Seçme Metinler dipnot yayınları
Ali Dursun'a... Ve idealleri için aramızdan erken ayrılan tüm devrimcilere...
İÇİNDEKİLER Önsöz 11 TSİP Niçin Sosyalist Parti 57 [2.] TİP Türkiye İşçi Partisi Programı: I. Programa Temel Olan Görüşler 76 TEP Türkiye Emekçi Partisi Programı 107 TKP Türkiye Komünist Partisi: Program 121 SDP Leninist Parti Modeli ve Sosyalizm 151 THKP-C/HDÖ Türkiye Devriminin Acil Sorunları 197 HALKIN YOLU Devrimci Proletaryanın Nihai Amacı 255
BIRIKIM 1971 Öncesi Dönem ve THKP-C Hareketinin Eleştirel Analizi 281 KURTULUŞ Yol Ayrımı 345 Türkiye'de Ulusal Sorun Üzerine 377 DEVRİMCİ YOL Devrimci Yol: Bildirge 407 DEVRİMCİ SOL "Devrimci Yol" Hareketinde Tasfiyecilik ve Devrimci Çizgi 452 MLSPB Kızıldere Son Değil, Savaşı Sürdüreceğiz 511 HALKIN KURTULUŞU 1971 Sol Hareketi, THKO ve Gelişmesi 537 EMEĞİN BİRLİĞİ/TKEP İşçilerin ve Yoksul Köylülerin Demokratik İktidarı Üzerine 582 PARTİZAN/TKP-ML Türkiye Üzerine 599 HALKIN BİRLİĞİ-TKP/ML Hareketi Merkezi Görev, Faşizme ve Sosyal-Faşizme Karşı Halk Demokrasisi Mücadelesidir 627
TİKP Türkiye İşçi Köylü Partisi Programı 650 DEVRİMCİ PROLETARYA/TİKB İşçi Sınıfı Mücadelesinin Gelişmesinin Günümüzdeki Bazı Özellikleri 661
KISALTMALAR ABD AEP AP CHP CIA ÇKP DDKO Dev-Genç DHD DİSK DP DY FKF GMK HDÖ HK HY İGD İT KSD MB MC MDD MHP MİT M-L MLSP MSP MZD NATO OYAK Amerika Birleşik Devletleri Arnavutluk Emek Partisi Adalet Partisi Cumhuriyet Halk Partisi Amerikan Merkezi İstihbarat Teşkilatı Çin Komünist Partisi Devrimci Doğu Kültür Ocakları Devrimci Gençlik Demokratik Halk Devrimi Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Demokrat Parti Devrimci Yol Fikir Kulüpleri Federasyonu Geçici Merkez Komite Halkın Devrimci Öncüleri Halkın Kurtuluşu Halkın Yolu İlerici Gençlik Derneği İttihat ve Terakki Kurtuluş Sosyalist Dergi Mücadele Birliği Milliyetçi Cephe Milli Demokratik Devrim Milliyetçi Hareket Partisi Milli İstihbarat Teşkilâtı Marksist-Leninist Marksist-Leninist Silahlı Propaganda Birliği Milli Selamet Partisi Mao Zedung Düşüncesi Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü Ordu Yardımlaşma Kurumu
PASS PDA RSDİP SBKP SD SDP SSCB STMA TBKP TDGF TDKP TDY TEP THKO THKOGMK THKP-C TİİKP TİKB TİKP TİP TKEP TKF TKP TKP-ML TÖB-DER TSİP UDC UKTH ÜDT Politikleşmiş Askeri Savaş Stretejisi Proleter Devrimci Aydınlık Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi Sovyetler Birliği Komünist Partisi Sosyalist Devrim Sosyalist Devrim Partisi Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi Türkiye Birleşik Komünist Partisi Türkiye Devrimci Gençlik Federasyonu Türkiye Devrimci Komünist Partisi Türkiye Devriminin Yolu Türkiye Emekçi Partisi Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu-Geçici Merkez Komitesi Türkiye Halk Kurtuluş Partisi Cephesi Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi Türkiye İhtilalci Komünistler Birliği Türkiye İşçi Köylü Partisi Türkiye İşçi Partisi Türkiye Komünist Emek Partisi Türkiye Komünist Fırkası Türkiye Komünist Partisi Türkiye Komünist Partisi/Marksist Leninist Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği Türkiye Sosyalist İşçi Partisi Ulusal Demokratik Cephe Ulusların Kaderlerini Tayin Hakkı Üç Dünya Teorisi
ÖNSÖZ Emir Ali Türkmen Türkiye Sosyalist Solu Kitabı 1: 20'lerden 70'lere Seçme Metinle/de Türkiye sosyalist hareketinin, doğuşundan başlayıp 70'lere dek uzanan zaman dilimi içerisinde yaşadığı teorik serüveni, girdiği farklı yönelimleri yansıtan temel metinleri bir araya getirmiştik. Birinci kitabın bıraktığı yerden devam eden bu cilt ise 74-80 arası dönemde ortaya çıkan ve bir önceki dönemle olan süreklilik ve kopuşları kendilerinde cisimleştiren sosyalist örgüt ve yapılann varoluş nedenlerim belirtik kılan -en azından öyle olduğunu düşündüğümüz- metinleri içeriyor. Kitapta, Türkiye sosyalist solunun 12 Mart sonrasmdan 80'e değin neler yaşadığım, sosyalist düşüncenin bu dönemde ne gibi arayışlara girdiğini, sosyalist gruplann hangi bağlamlarda birbirinden farklılaştığım yansıtan metinlere yer vermeye çalıştık. Kendilerine farklı politik-ideolojik hatlar belirleyen gruplann bunu temellendirme kapsammda Marksizmi -ve Leninizmi- nasıl algıladıklarına açıklık getirmek de başlıca amaçlanmızdan biri oldu. * * * 1970'ler, 12 Mart darbesiyle örgütsel bütünlükleri tümüyle dağılmış olan devrimci hareketlerin kendilerini toparlamak/yenilemek zorunda hissettikleri bir dönemdir. 12 Mart askerî müda-
12 Türkiye Sosyalist Solu Kitabı halesi, tüm sosyalist grup ve akımları genel bir yenilgiye uğratmış olduğundan, bu dönemin ağır psikolojik gerilim ve umutsuzluk koşullarında başlayan Marksizm-Leninizm tartışmalan, Türkiye sosyalist hareketini ideolojik bir belirsizlik, karmaşa ve ayrışma sürerine soktu. Sosyalist sol yeni bir yol aynmına gelmiş bulunuyordu. Uluslararası sosyalist hareket içindeki ayrışmanın iki temel kutbunu oluşturan SBKP ve ÇKP'nin temel tezleri çerçevesinde oluşan yeni gruplaşmalar, Türkiye soluna 1971 öncesinde hâkim olan Kemalist ve MDD'ci etkilerden sıynlmaya başlandığının, gündemde arük yeni tartışmalann olduğunun bir göstergesiydi. Diğer yandan, Türkiye sosyalist solunda 1971 öncesinin temel tartışmalarına damgasını vuran Milli Demokratik Devrim ile Sosyalist Devrim programlarının savunuculannın da aynşma çizgilerini başka eksenlere kaydırmalan eski pozisyonları anlamsızlaştırdı, gruplar arası karşılıklı geçişlerin karmaşıklaştırdığı yoğun bir (yeniden) dizilime tanık olundu. Ülke tarihinde ilk kez egemen sınıflara ve onlann devletine karşı silahlı mücadeleyi esas alan sosyalist hareket, altmışlı yılların ikinci yarısında yeşermiş, 1970 yılının sonuna doğru ise silahlı mücadeleyi başlatarak, o güne dek sosyalist harekete büyük ölçüde egemen olan "kendi sağından medet umma" anlayışından pratikte kesin bir kopuş yaşamıştır. Bu tutum, siyasal bir akım olarak varoluşundan 60'lı yılların sonuna değin - genelde- Kemalizmin sol versiyonu görünümü kazanan sosyalist hareket açısından bir yol aynmına gelindiğini göstermektedir. Her ne kadar Kemalizmle ideolojik düzlemde gerçek ve derinlikli bir kopuş gerçekleştirilemese de burjuva ideolojisinin etkisinden çıkmanın ilk adımı 1971 silahlı direnişi olmuştur. 60'lı yılların ikinci yansından itibaren öğrenci gençlik hareketiyle birlikte ülke tarihinde görülmemiş biçimde yaygınlık kazanan, giderek işçi ve köylü hareketlerine nüfuz eden sosyalizm, artık kitlesel bir akım olarak politik sahnede yerini almış
Önsöz 113 bulunmaktadır. Toplum nezdinde ciddi bir meşruiyet kazanan sosyalizm, TKP kökenli geleneksel hareketin önderlerinden ve onların sosyalizm anlayışlarının güdümünden kurtulmuş, onların yanında ve bu mücadele içinde temayüz eden genç önderler kuşağının inisiyatifine geçmiştir. Ne var ki, hareketin gençliğin omuzlan üzerinde yükselmesi, sağlam teorik-politik-örgütsel bir mirasa sahip olunmayışı ve sol içerisindeki reformist anlayışa duyulan şiddetli tepki, yığınlardan kopuk bir silahlı mücadelenin başlatılmasına ve büyük bir feragatle yürütülen savaşımın yenilgiyle sonuçlanmasına yol açmıştır. THKO, THKP-C ve daha sonra TKP-ML/TİKKO hareketleri bu mücadele sonucunda yenilmelerine ve örgütsel olarak dağılmalanna karşın kendilerinden sonra gelen genç kuşaklara, özellikle iktidar stratejisi tartışmaları bağlamında, çok önemli bir miras bıraktılar. 12 Mart 1971'de gelen askeri darbeyle bu devrimci hareketin öncüleri yok edilirken militanlan da hapse atıldı. Sosyalist solun hemen hemen bütün önde gelen militanları cezaevlerindeydi. Hareket bastinlmıştı ama gerçekte yenilmediği, yok olmadığı 74'ten sonra sosyalistlerin ve toplumsal hareketinin yeniden ayağa kalkmasıyla anlaşıldı. 12 Mart, solun yığınlar içinde kazandığı prestijin etkisini silememiş, tam tersine 71 çıkışı bu etkiyi daha da popüler hale getirmişti. Devrimci hareketin ve toplumsal muhalefetin en aktif unsuru olan yeni kuşak üniversite gençliği, 12 Mart darbesine direnirken hayatını kaybetmiş veya hapse girmiş olan bir önceki kuşağın yolunu izlemekte tereddüt etmedi ve 70'li yılların ikinci yansmda siyaset sahnesindeki yerini aldı. Yenilgiye karşın, yenilen hareketlerin toplumsal meşruiyetlerine ve kararlı mücadelelerinin yarattığı prestije yaslanan bu örgütsüz kadro ve sempatizanlar büyük bir moralle ülkenin her yerinde çeşitli dernekler altında örgütleniyor, toplumsal hareketler -öğrenci, işçi, öğretmen vb. gruplarıiçerisinde etkili oluyorlardı-