İÇİNDEKİLER ÜNİTE 1 DİL, DİLLER VE TÜRKÇE... 1 1. Giriş... 2 2. Dilin Özellikleri... 2 3. Yeryüzündeki Diller... 2 4. Türkçenin Dünya Dilleri Arasındaki Yeri... 4 5. Türk Yazı Dilinin Gelişmesi Eski Türkçe... 5 6. Dilin Toplum, Kültür ve Millet Açısından Önemi... 6 Özet... 9 Sorular... 9 Ödev... 10 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 10 ÜNİTE 2 KOMPOZİSYON VE İLKELERİ... 11 1. Giriş... 12 2. Kompozisyon... 12 3. Kompozisyonun Önemi... 12 4. Kompozisyonun Temel Özellikleri... 14 5. Bir Örnek Metin... 16 6. Buluş Uygulaması... 18 7. Plan Uygulaması... 20 8. Anlatım Uygulaması... 22 Özet... 25 Sorular... 25 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 26 Sözlük ve Kavramlar Dizini... 26 ÜNİTE 3 ANLATIM BOZUKLUKLARI... 27 1. Giriş... 28 2. Anlatım Bozuklukları... 28 Özet... 39 Sorular... 40 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 40 ÜNİTE 4 NOKTALAMA İŞARETLERİ... 41 1. Giriş... 42 2. Nokta... 42 3. Virgül... 43 4. Noktalı virgül... 44 5. İki nokta... 45 6. Üç nokta... 45 7. Soru işareti... 46 v
8. Ünlem İşareti... 46 9. Kısa Çizgi... 47 10. Uzun Çizgi... 47 11. Tırnak İşareti... 48 12. Denden İşareti... 49 13. Yay Ayraç... 49 14. Köşeli Ayraç... 49 15. Kesme İşareti... 50 Özet... 51 Sorular... 51 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 54 ÜNİTE 5 YAZIM (İMLA) KURALLARI... 55 1. Giriş... 56 2. Bazı Kelime ve Eklerin Yazılışı... 57 3. Küçük ve Büyük Harfler... 61 4. Bileşik Sözcüklerin Yazımı... 64 5. Bileşik Sözcük ve Deyim... 65 6. Bileşik Eylemlerin Yazımı... 65 Özet... 66 Sorular... 66 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 67 ÜNİTE 6 ANLATIM TÜRLERİ... 69 6.1 ŞİİR... 69 1. Giriş... 70 2. Şiirin Tanımı ve Niteliği... 71 3. Türk Edebiyatında Şiir... 72 4. Şiir Nasıl İncelenir... 73 5. Şiir Çeşitleri... 74 5.1. Lirik Şiir... 75 5.2. Pastoral Şiir... 79 5.3. Didaktik Şiir... 81 5.4. Epik Şiir... 86 5.5. Dramatik Şiir... 88 Özet... 89 Sorular... 90 Ödevler... 92 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 92 Sözlük ve Kavram Dizini... 92 6.2. HİKAYE VE ROMAN... 93 1. Giriş... 94 2.1. Öykünün (Hikaye) Tanımı ve Niteliği... 94 vi
2.2. Öykü Türünün Gelişmesi... 95 3. Türk Edebiyatında Hikaye... 96 4.1. Romanın Tanımı ve Niteliği... 98 4.2. Roman Türünün Gelişimi... 100 5. Türk Edebiyatında Roman... 102 6. Roman Çeşitleri... 104 6.1. Konularına Göre Romanlar... 105 6.2. İşlenişlerine Göre Romanlar... 105 7. Roman ve Öykü Nasıl İncelenir?... 106 8. Öykü ve Roman Örnekleri... 109 8.1.1. Öykü: Son Kuşlar... 109 8.1.2. Öykü: İçerdeki... 115 8.2.1. Roman: Yaban... 125 8.2.2. Roman: Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana... 128 Özet... 130 Sorular... 131 Ödevler... 134 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 135 Sözlük ve Kavram Dizini... 136 6.3. DENEME... 137 1. Giriş... 138 2.1. Denemenin Tanımı ve Niteliği... 138 2.2. Deneme Türünün Gelişmesi... 139 2.3. Deneme Çeşitleri... 141 3. Türk Edebiyatında Deneme... 142 4. Deneme Türünden Örnekler... 142 Özet... 150 Sorular... 150 Ödevler... 152 Yaralanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 153 Sözlük ve Kavram Dizini... 154 6.4. ELEŞTİRİ... 155 1. Giriş... 156 2.1. Eleştirinin Tanımı ve Niteliği... 156 2.2. Eleştiri Türünün Gelişmesi... 157 2.3. Eleştiri Çeşitleri... 159 3. Türk Edebiyatına Eleştiri... 160 4. Eleştiri Türünden Örnekler... 162 Özet... 171 Sorular... 172 Ödevler... 173 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 174 Sözlük ve Kavram Dizini... 175 6.5. ANI... 177 1. Giriş... 178 vii
2.1. Anının Tanımı ve Niteliği... 178 2.2. Anı ve Günlük... 180 2.3. Anı Türünün Gelişmesi... 180 3. Türk Edebiyatında Anı... 180 4. Anı Örnekleri... 183 4.1. Türk ün Ateşle İmtihanı... 183 4.2. Atatürk Sünnet Düğününde... 187 4.3. Ahmet Haşim Üzerine... 188 4.4. Bir Dinozorun Anıları... 192 5. Günlük ve Örnekler... 195 Özet... 198 Sorular... 199 Ödevler... 201 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 201 Sözlük ve Kavram Dizini... 201 6.6. GEZİ... 203 1. Giriş... 204 2.1. Gezi Yazılarının Tanımı ve Niteliği... 206 2.2. Gezi Türünün Gelişmesi... 206 2.3. Gezi Yazılarının Çeşitleri... 206 3. Türk Edebiyatına Gezi Yazıları... 208 4. Gezi Yazılarından Örnekler... 210 Özet... 221 Sorular... 222 Ödevler... 223 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 224 Sözlük ve Kavram Dizini... 225 6.7. MEKTUP... 227 1. GİRİŞ... 228 2.1. Mektubun Tanımı ve Niteliği... 228 2.2. Mektup Türünün Gelişimi... 229 3. Mektup Çeşitleri... 230 3.1. Özel Mektuplar... 230 3.2. İş Mektupları... 230 3.3. Edebi ve Felsefi Mektuplar... 230 4. Türk Edebiyatında Mektup... 232 5. Mektup ve Diğer Edebiyat Türleri... 233 6. Mektup Planı... 234 7. Mektup Örnekleri... 235 7.1. Ahmet Hamdi Tanpınar dan Ahmet Kutsi Tecer e... 235 7.2. Cahit Sıtkı Tarancı dan Ziya Osman Saba ya... 238 7.3. Ziya Gökalp ten Kızı Hürriyet e... 241 Özet... 244 Sorular... 245 Ödevler... 246 viii
Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 247 Sözlük ve Kavram Dizini... 247 6.8. MAKALE VE FIKRA... 249 1. Giriş... 250 2.1. Makale ve Fıkranın Tanımı ve Niteliği... 250 2.1.1. Makale... 250 2.2. Makale ve Fıkra Türlerinin Gelişmesi... 251 2.2.1. Fıkra... 252 2.2.2. Güldürücü Fıkralar... 252 2.2.3. Gazete ve Dergi Fıkraları... 253 2.3. Makale ve Fıkra Çeşitleri... 254 2.3.1. Makale Çeşitleri... 254 2.3.2. Fıkra Çeşitleri... 254 3. Türk Edebiyatında Makale ve Fıkra... 254 3.1. Türk Edebiyatında Makale... 254 3.2. Türk Edebiyatında Fıkra... 256 4. Makale ve Fıkra Türünden Örnekler... 256 4.1. Makale Türünden Örnekler... 257 4.2. Fıkra Türünden Örnekler... 263 Özet... 268 Sorular... 269 Ödevler... 270 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 271 Sözlük ve Kavram Dizini... 271 6.9. RÖPORTAJ... 273 1. Giriş... 274 2.1. Röportajın Tanımı ve Niteliği... 274 2.2. Röportaj Türünün Gelişmesi... 275 2.3. Röportaj Çeşitleri... 276 3. Türk Edebiyatında Röportaj... 277 4. Röportaj Türünden Örnekler... 278 Özet... 295 Sorular... 296 Ödevler... 297 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 298 Sözlük ve Kavram Dizini... 299 6.10. TİYATRO... 301 1. Giriş... 302 2.1. Tiyatronun Tanımı ve Niteliği... 302 2.2. Tiyatronun Gelişimi... 303 3. Türk Tiyatrosu... 304 3.1. Sözlü Tiyatro Ürünleri... 304 3.2. Yazılı Tiyatro Eserleri... 305 4. Tiyatro Çeşitleri... 306 4.1. Tragedya... 307 ix
4.2. Komedya... 307 4.3. Dram... 308 4.4. Müzikli Oyunlar... 308 5. Çağdaş Tiyatro... 309 6. Tiyatronun Eğitim Değeri... 316 7. Oyun Örnekleri... 318 7.1. Aynaroz Kadısı... 318 7.2. Köşebaşı... 324 7.3. Keşanlı Ali Destanı... 325 7.4. Radyo Oyunu: Gaz... 326 Özet... 333 Sorular... 334 Ödevler... 335 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 336 Sözcük ve Kavram Dizini... 336 ÜNİTE 7 KARŞILIKLI KONUŞMALAR... 337 1. Giriş... 338 2. Temel Kurallar... 338 3. Tanışma... 339 4. Tanıştırma... 340 5. Soruya Karşılık Verme... 341 6. Kutlama... 341 7. Özür Dileme... 341 8. Telefonla Konuşma... 342 9. Görevlilerle Konuşma... 343 10. Görüşme... 344 Özet... 345 Sorular... 346 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 347 ÜNİTE 8 TOPLU TARTIŞMA TÜRLERİ... 349 1. Giriş... 350 2. Açık Oturum... 350 3. Panel-Forum... 351 4. Sempozyum... 351 5. Münazara... 352 6. Toplantı Yönetimi... 353 Özet... 354 Sorular... 355 Yararlanılan ve Başvurulabilecek Diğer Kaynaklar... 356 Ünite Sonlarındaki Soruların Cevapları... 357 x