Basit Parça Modelleme Yapacağımız örnek, 1.gün eğitimimizin ilk uygulamasıdır. Bu örnekle parça modellemedeki temel komutları tanıyacağız ve fonksiyonlarını inceleyeceğiz. Uygulamamıza bir yeni bir Part dokümanı açarak başlayalım. SolidWorks yazılımında üç adet doküman tipi vardır: Part, parça tasarımının yapıldığı; Assembly, parçaların montajının yapıldığı; Drawing ise parçanın veya montajın teknik resminin çıkartıldığı dokümandır. Bildiğiniz gibi taslaklar (Sketch) referans düzlemlerde veya düzlemsel yüzeylerde oluşturulur. Önümüzde, hazır olarak üç tane referans düzlem mevcuttur. İlk taslak genellikle bu düzlemlerden birinde açılır. Unsur Kontrol Ağacındaki (Feature Manager Tree), Top (Plane2) (üst) referans düzleme bir kez tıklayalım. (Bu düzlemi seçmiş oluyoruz) Ayarlarda bir değişiklik yapılmadıkça, seçilen unsur rengi yeşildir. Referans düzlemlerin hangi yönü belirttiğini görmek için, üst tarafta bulunan görünüş komutlarından Isometric ikonuna tıklayalım. UKA (Unsur Kontrol Ağacı) dan düzlemlere tıkladığınız zaman, grafik ekranından düzlemlerin farkına varabilirsiniz. Tekrar üst referans düzlemini seçelim ve Normal to ikonuna tıklayarak düzlemi karşımıza alalım. Komutlara yabancı kalırsanız eğer lütfen Komut İşlev Kılavuzu isim Word dokümanını inceleyiniz. Sol taraftaki araç çubuğundan, Sketch ikonuna tıklayarak bir taslak açalım ve taslak komutlarından Rectangle komutuna tıklayarak şekildeki gibi bir dikdörtgen çizelim. Dikdörtgenin başlangıç noktasının orijin olmasına dikkat edelim. 1
Dikdörtgeni tamamladıktan sonra alanda bir çember çizelim. Circle komutuna tıklayarak, boş bir Bir sonraki işlemimiz çemberin merkezini dikdörtgenin bir kenarının orta noktasına ilişkilendirmek olacaktır. Çemberi, merkezini dikdörtgenin kenarının orta noktasını yakalatarak da çizebilirdik. Fakat ben, bu şekilde ilişkilendirme işlemini de tanıtmış olmak isterim. İlişki tanımlamak için sol taraftaki araç çubuğundan, Add Relations komutuna tıklayalım. Karşımıza ilişki tanımlama diyalog kutusu çıkacaktır. En son çember çizdiğimiz için ve çember komutundan çıkmadan ilişkiler komutunu tıkladığımız için, şu an Add relation listesinde çember Arc olarak seçilidir. Şu an çemberin kenarıyla ilgili bir ilişki tanımlamayacağız. Dolayısıyla çembere tıklayarak seçimini iptal edelim. Liste kutusu içerisindeki seçimi, liste kutusunda iptal etmek istediğimiz unsurun veya profilin ismini seçip klavyeden Delete tuşuna basarak da iptal etme şansına sahibiz. Çemberin merkez noktasına ve dikdörtgenin alt kenarına tıklayarak seçimlerimizi liste kutusuna ekleyelim. 2
Midpoint seçeneğine tıklayarak orta nokta ilişkisi tanımlayalım. Apply butonuna basarak onay verdiğimiz zaman, çemberin merkezi, dikdörtgenin orta noktasına taşınacaktır. Diyalog kutusunu kapatmadan gerekli olan bir ilişki daha tanımlayacağız. Bu seferki seçimimiz çember ve dikdörtgenin düşey kenarı olacaktır. Seçili olarak karşımıza Tangent (teğetlik) ilişkisi gelecektir. Seçimimiz bu yönde olacaktır. Onay verip, Close butonuna basarak diyalog kutusunu kapatalım. 3
Trim komutunu kullanarak şekildeki gibi kırpmamızı yapalım: Ok ile gösterilen kenarı seçelim ve Construction Geometry komutuna tıklayarak, seçmiş olduğumuz çizgimizi referans çizgisi formuna dönüştürelim. Dimension (ölçümlendirme) komutuna tıklayarak profilimizi şekildeki gibi ölçümlendirelim ve klavyeden F tuşuna basarak profilimizi, grafik ekranına sığdıracak şekilde zumlayalım. İlk ölçümlendirmede sadece yarım çemberi tıklayın. Tıklamadan sonra çıkan kutucuğu, tekrar tıklayarak yerleştirin. Ölçüm değerini 32,5 girin ve Ok. Butonuna basın. İkinci ölçümlendirmede ise, ilk önce yarım çemberi sonra yatay çizgiyi seçin. Ölçümlendirme kutucuğunu, yayın merkezi ile çizgi arasındaki mesafeyi girmek için, şekildeki gibi yerleştirin. Ölçüm değerini 68 girin ve onaylayın. Taslağımız tamamlanmıştır. Sol taraftaki araç çubuğundan Extrude komutunu tıklayalım. 4
Sistem otomatik olarak izometrik görünüşe dönecektir ve bir ön izleme oluşacaktır. Fareyi aşağı-yukarı hareket ettirdikçe Extrude yönünü değiştiğini göreceksiniz. Yönü aşağıya doğru ayarlayıp, derinlik mesafesini 20mm girelim. Ok. İşaretine basarak onay verdiğimizde ana unsurumuzu oluşturmuş olacağız. Parçanın üst yüzeyini seçip Bu yüzey Sketch komutuna tıklayalım. (Parçanın üst yüzeyinde yeni bir taslak açmış oluyoruz.) Yüzey seçili durumdayken Normal to komutuna basarak yüzeyi karşımıza alalım ve yine ekranda boş bir yerde bir çember çizelim. Add Relations komutuna tıklayalım ve (yeni çizmiş olduğumuz çember seçili durumda değilse çemberi ve) ana unsurun yay profilindeki kenarını seçelim. 5
İlişkiler listesinden eşmerkezli (concentric) seçeneğini işaretli hale getirip onaylayalım. Bu ilişkiyi onayladıktan sonra Close butonuna tıklayarak, diyalog kutusunu kapatalım. Çizmiş olduğumuz çemberin yerini belirledik. Bundan sonraki işlemimiz, çemberin çap değerinin tayini olacaktır. Dimension komutuna tıklayarak çemberi seçelim. Ölçüm kutusunu yerleştirdikten sonra çap değerini 40mm girip onaylayalım. Isometric komutuna tıklayarak izometrik görünüşe geçelim ve Extrude komutuna tıklayalım. Extrude yönümüz yukarıya doğru, derinliğimiz de 15mm olacaktır. 6
verelim. Onay butonuna tıklayarak veya klavyeden Enter a basarak onayımızı Yeni oluşan silindirik eklentinin üst yüzeyini seçelim ve Sketch komutuna tıklayalım. Daha önceki taslağımızdaki gibi bir çember çizelim ve ilişki tanımlama komutunu kullanarak parçanın çember profili ile eşmerkezli ilişkisi tanımlayalım. Apply butonuna basarak onayladıktan sonra ilişki tanımlama diyalog kutusunu kapatalım. Ölçümlendirme komutu ile çemberin çapını 20mm olarak tanımlayalım. Cut-Extrude komutuna tıklayalım ve ayarları şekildeki gibi yapalım: Yön, aşağıya doğru; derinlik mesafesi ise Through All. 7
Ayarlarımızı yaptıktan sonra Ok. butonuna basarak işlemimizi tamamlayalım. Modelin aşağıdaki yüzünü seçebilecek şekilde, modelimizi çevirip, seçimimizi yapalım ve komutuyla yüzeyi karşımıza alıp, seçmiş olduğumuz yüzeyde bir taslak (Sketch) açalım. Bu yüzey seçilecek Parçayı bu şekilde çevirin. Rectangle komutuna tıklayıp parçanın üzerinde bir profille ilişki vermeden bir dikdörtgen çizelim. 8
İlişki tanımlama komutu ile yukarıda seçili olan kenar çiftleri arasında Collinear (çakışık) ilişkisi verelim. Taslağın son hali şekildeki gibi olacaktır. Ölçümlendirmeyi de şekildeki gibi yapalım. İzometrik görünüşe geçelim ve Extrude komutuna tıklayalım. Yönü aşağıya doğru ayarlayalım. Derinlik ise 20mm olacaktır. Değerlerimizi bu şekilde ayarladıktan sonra onay verelim. Son olarak yüzey bitirme işlemleri kalmıştır. Radius atma ve pah kırma. 9
Fillet komutuna tıklayalım. Radius değerini 2mm girelim ve şekildeki gibi seçimlerimizi yapalım. Bu seçenek işaretli ise, seçtiğiniz kenara teğet olan tüm kenarlar otomatik olarak seçilecektir. Onay verip, ikinci bir radius atma işlemi için tekrar Fillet komutuna tıklayalım. Bu seferki seçimimiz yüzey olacaktır. Radius değerimiz 1mm olacaktır. Seçim yüzey olduğu zaman, o yüzeyi çevreleyen tüm kenarlara radius atılır. Değerleri bu şekilde ayarladıktan sonra onay verelim. Fillet komutunun altında bulunan Chamfer komutuna tıklayalım. Parçamızı şekildeki gibi döndürelim ve ok ile belirtilmiş kenarı seçelim. Pah kırma ayarlarımızı aşağıdaki gibi yapalım: 10
Mesafe 4mm, açı ise 45 olmalıdır. Onay vererek bu uygulamadaki son işlemimizi tamamlayalım. Modelin son hali şekildeki gibi olacaktır. UMTAŞ Tel: 0212 275 87 81 Fax: 0212 275 87 84 Teknik destek için yturkili@umtas.com.tr 11