1. AYIRIM MAKRO EKONOMİNİN TEMELLERİ

İÇİNDEKİLER 1. AYIRIM MAKRO EKONOMİNİN TEMELLERİ 1. MAKRO EKONOMİYE GİRİŞ I. MAKRO EKONOMİK SORUNLAR... 4 A. GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA (GSMH) VE GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYİH)... 4 B. İSTİHDAM... 5 C. FİYAT DÜZEYİ VE ENFLASYON... 5 D. BÜTÇE AÇIĞI... 6 E. FAİZ ORANLARI... 6 F. ÖDEMELER BİLANÇOSU VE DÖVİZ KURLARI... 6 II. MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ İLİŞKİLER... 7 A. BÜYÜME, İSTİHDAM VE OKUN YASASI... 7 B. ENFLASYON VE KONJONKTÜR DEVRESİ... 8 C. ENFLASYONLA-İŞSİZLİK ARASINDAKİ ÖDÜNLEŞME... 8 D. ÖZEL SEKTÖR EKONOMİSİNİN İSTİKRARI YA DA İSTİKRARSIZLIĞI... 9 III. TOPLAM ARZ VE TOPLAM TALEP... 9 IV. ÇAĞDAŞ MAKRO EKONOMİK DÜŞÜNCE OKULLARI VE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELLERİ... 10 A. ÇAĞDAŞ KLASİK GÖRÜŞLER: MONETARİST, YENİ KLASİK, REEL KONJONKTÜR VE ÜST ÜSTE GELEN (ARDIŞIK) KUŞAKLAR YAKLAŞIMI... 10 1. Monetarist Görüş... 10 2. Yeni Klasik Rasyonel Bekleyişler Görüşü... 11 3. Üst Üste Gelen (Ardışık) Kuşaklar Yaklaşımı... 11 4. Yeni Klasik Reel Konjonktür Teorisi... 12 B. ÇAĞDAŞ KEYNESGİL GÖRÜŞLER... 12 1. Ortodoks Keynesgil Ekonominin Temel Çizgileri... 12 a. Hidrolik ya da Neo Keynesgil Yorumlar... 13 b. Fondamantalist ya da Post Keynesgil Yorumlar... 13 c. Değiştirilmiş Genel Denge Yaklaşımı... 13 2. Yeni (New) Keynesgil Görüş... 14 C. YENİ NEO KLASİK SENTEZ... 15 D. YAPISALCI GÖRÜŞ... 15 V. MAKRO EKONOMİK POLİTİKA ÖNERİLERİ... 15 A. ILIMLI MONETARİSTLER VE AKTİVİSTLER... 15 B. YENİ KLASİKLER (AŞIRI MONETARİSTLER) VE AKTİVİZM... 16 C. ARZ YANLI EKONOMİ... 17 VI. MAKRO EKONOMİK DÜŞÜNCE OKULLARININ TEMEL ANLAŞMAZLIK ALANLARI... 17 A. FİYAT VE ÜCRETLERİN ESNEKLİĞİ YA DA YAPIŞKANLIĞI... 17 B. TOPLAM ARZIN ESNEKLİĞİ... 18

C. BEKLEYİŞLERİN OLUŞUMU... 19 1. Dışsal Bekleyişler... 19 2. Uyarlayıcı ya da Ekstrapolatif Bekleyişler... 19 3. Rasyonel Bekleyişler... 19 D. KISA VE UZUN DÖNEM AYIRIMI... 20 E. UZUN DÖNEM DENGESİNİN TEK OLUP OLMADIĞI YA DA HYSTERESİS OLGUSUNUN OLUP OLMADIĞI... 20 F. POZİTİF VE NORMATİF EKONOMİYLE İLGİLİ UYUŞMAZLIKLAR... 21 2. MİLLİ GELİRLE İLGİLİ KAVRAMLAR VE MİLLİ GELİRİN ÖLÇÜLMESİ I. MAKRO EKONOMİK ANALİZLERDE KULLANILAN BAZI TERİMLER... 23 A. ÜRETİM (ÇIKTI), GELİR VE HARCAMA... 23 B. GAYRİ SAFİ MİLLİ HASILA (GSMH) VE GAYRİ SAFİ YURT İÇİ HASILA (GSYH) - (GSMH) AYRIMI... 23 C. GAYRİ SAFİ VE SAFİ MİLLİ HASILA (GELİR YA DA HARCAMA)... 24 D. PİYASA FİYATI VE FAKTÖR MALİYETİ... 25 E. NOMİNAL VE REEL MİLLİ GELİR... 25 II. GAYRI SAFI MİLLİ HASILANIN HESAPLANMASI... 25 A. ÜRETİM YAKLAŞIMI... 26 1. Piyasa Değeri... 26 2. Yenice Üretilmiş Mallar ve Hizmetler... 27 3. Nihai Mallar ve Hizmetler... 27 B. HARCAMA YAKLAŞIMI... 27 C. GELİR YAKLAŞIMI... 29 D. MİLLİ GELİRLE İLGİLİ DİĞER ÖLÇÜMLER... 30 1. Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH)... 30 2. Safi Milli Hasıla (SMH)... 30 3. Milli Gelir (MG)... 31 4. Kişisel Gelir... 31 5. Harcanabilir Gelir... 32 III. MİLLİ GELİRLE İLGİLİ ÖLÇÜMLERİN GÜVENİLİRLİLİĞİ VE SORUNLARI... 32 A. MİLLİ GELİRLE İLGİLİ ÖLÇÜMLERİN GÜVENİLİRLİLİĞİ... 32 B. MAKRO EKONOMİK ÖLÇÜMLERDE KARŞILAŞILAN SORUNLAR... 34 1. Fiyat Değişmeleri... 34 2. Nüfus Boyutu... 36 3. Mükerrer (Çift) Kayıt Sorunu... 36 4. Yalnızca Kaynak Kullanılan İşlemlerin Hesaplanması... 38 5. Kalite Sorunu... 38 6. Yeraltı Ekonomilerinin Varlığı... 39 IV. MİLLİ GELİR ÖZDEŞLİKLERİ... 39 A. TASARRUF-YATIRIM DENGESİ... 39 B. KAMU SEKTÖRÜ VE DIŞ TİCARET... 40 C. Y GSMH MI YOKSA GSYH MIDIR?... 41

D. PLANLANMIŞ YATIRIM-GERÇEKLEŞMİŞ YATIRIM AYIRIMININ ÖNEMİ... 41 V. MAKRO EKONOMİDE AKIMLAR VE STOKLAR... 43 A. YATIRIM VE SERMAYE STOKU... 43 B. TASARRUF VE SERVET... 44 VI. ENFLASYON VE İŞSİZLİĞİN ÖLÇÜLMESİ... 44 A. ENFLASYONUN ÖLÇÜLMESİ... 44 1. Zımni Gayri Safı Milli Hasıla Deflatörü... 45 2. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)... 46 3. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)... 46 4. Enflasyonun Ölçülmesinde Sorunlar... 47 B. EKSİK İSTİHDAMIN ÖLÇÜLMESİ... 47 EK 2.1. ÖZEL KAPSAMLI TÜFE GÖSTERGELERİ... 49 EK 2.2: TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİNİN HAYAT PAHALILIĞINDAKİ ARTIŞI AŞIRILAŞTIRMASI SORUNU... 55 I. KALİTE AYARLAMA EĞİLİMİ... 55 II. İKAME EĞİLİMİ... 56 3. EKONOMİNİN TOPLAM BİLANÇOSU I. AKTİFLER, PASİFLER VE BİLANÇO... 57 II. BİLANÇONUN KALEMLERİ... 58 A. FİNANSAL AKTİFLER VE PASİFLER... 58 B. NET AKTİFLER... 60 C. REEL VE FİNANSAL AKTİFLER... 60 D. SEKTÖREL BİLANÇO... 63 2. AYIRIM KLASİK VE GELENEKSEL KEYNESGİL MAKRO EKONOMİ 4. TOPLAM ÜRETİM, PRODÜKTİVİTE, KLASİK VE KEYNESGİL TOPLAM ARZ EĞRİLERİ I. TOPLAM ÜRETİMİN BELİRLEYİCİLERİ... 67 A. ÜRETİM FAKTÖRLERİ... 67 B. ÜRETİM FONKSİYONU... 67 1. Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu... 68 2. Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonunun Özellikleri... 68 a. Ölçeğe Göre Sabit Getiri... 68 b. Azalan Getiriler... 69 C. ÜRETİM FONKSİYONUNDA DEĞİŞMELER: ARZ ŞOKLARI... 69 II. FAKTÖR FİYATLARININ BELİRLENMESİ... 70 A. SERMEYA VE EMEK TALEBİ... 70 1. Ekonomik Kar... 71 2. Talep Eğrisi Analizi... 72 B. SERMAYE VE EMEK ARZI... 73 C. FAKTÖR PİYASASINDA DENGE... 73

1. Denge Reel Ücret ve Sermayenin Rantsal Fiyatı... 73 2. Aşırı Arz ve Aşırı Talep... 73 III. MİLLİ GELİRİN BÖLÜŞÜMÜ... 74 IV. KLASİK VE KEYNESGİL TOPLAM ARZ EĞRİSİ... 74 A. KLASİK DÜŞEY TOPLAM ARZ EĞRİSİ... 74 B. KEYNESGİL J BİÇİMLİ TOPLAM ARZ EĞRİSİ... 75 5. KLASİK MAKRO EKONOMİK SİSTEM I. SAY YASASI... 79 II. GELENEKSEL MİKTAR TEORİSİ... 82 A. DEĞİŞİM DENKLEMİ VE PARA TALEBİ... 82 1. Değişim Denklemi ve Toplam Talep Teorisi... 82 a. Paranın Dolaşım Hızı Yaklaşımı (Fisher Tipi Yaklaşım)... 82 b. Nakit Tutumu Tipi Yaklaşımı (Cambridge Tipi Yaklaşım)... 83 2. Gelirin Belirlenmesinde Temel Parasal Model... 84 B. PARA TALEBİ VE PARANIN DOLAŞIM HIZI TEORİSİ... 85 1. Kısa Dönemde Paranın Dolaşım Hızındaki Değişmeler... 85 a. Ekonominin Genişleme Dönemlerinde Durum... 86 b. Ekonominin Gerileme Dönemlerinde Durum... 88 c. Kısa Dönemde Dolaşım Hızında Değişmelere Sebep Olan Etmenlerin Nispi Önemi... 88 2. Uzun Dönemde Paranın Dolaşım Hızındaki Değişmeler... 89 3. Paranın Etkinliğini Etkileyen Etmenler... 91 C. KLASİK MİKTAR TEORİSİ VE FİYATLAR... 92 1. Fisher in Miktar Teorisi... 92 a. Miktar Teorisinin İşlemlerle Çalışan Şekli... 92 b. Miktar Teorisinin Gelirle Çalışan Şekli... 94 2. Cambridge Miktar Teorisi... 95 D. KLASİK FAİZ TEORİSİ... 96 III. KLASİK SİSTEMDE PARANIN YANSIZLIĞI... 98 A. KLASİK SİSTEMDE TOPLAM ARZ... 99 1. Toplam Üretim... 99 2. Emek Piyasası... 99 3. Klasik Toplam Arz Eğrisi... 101 B. KLASİK SİSTEMDE PARA VE TOPLAM TALEP... 101 C. KLASİK MODEL VE PARANIN YANSIZLIĞI... 102 6. FİNANSAL OLMAYAN BASİT KEYNESGİL MAKRO EKONOMİK SİSTEM I. GELİR-HARCAMA MODELİ... 105 A. CARİ GELİR VE KISA DÖNEM TÜKETİM FONKSİYONU... 105 1. Ortalama tüketin Eğilimi... 107 2. Marjinal Tüketim Eğilimi... 107 B. BASİT MİLLİ GELİR DENGESİ... 108 1. Keynesgil 45 lik Doğru Yaklaşımı... 109

2. Tasarruf-Yatırım Eşitliği Yaklaşımı... 110 C. TASARRUF PARADOKSU... 111 D. ÇARPAN... 111 1. Çarpan Etkisi... 112 2. Çarpanın Reel Anlamı... 112 3. Çarpan Katsayısının Büyüklüğü... 113 4. Sürekli Gelir Hipotezi ve Çarpan... 113 5. Çarpan mı? Paranın Dolaşım Hızı mı?... 114 E. KAMU SEKTÖRÜ VE MİLLİ GELİR... 114 1. Kamu Harcamalarında Artış... 115 2. Kamu Harcamalarında ve Vergilerde Artış: Denk Bütçe Teorisi... 115 7. BASİT FİNANSAL KEYNESGİL MAKRO EKONOMİK SİSTEM I. GELENEKSEL KEYNESGİL PARA TALEBİ TEORİSİ... 117 A. PARA TALEBİ GÜDÜLERİ VE PARA TALEBİNİN BELİRLEYİCİSİ OLARAK FAİZ ORANI... 117 1. İşlem ve İhtiyat Güdüsüyle Para Talebi... 117 2. Spekülasyon Güdüsüyle Para Talebi... 119 a. Bekleyişler, Faiz Oranları ve Likidite Tuzağı... 119 b. Para Arzında Değişmeler ve Denge Faiz Oranı... 120 3. Finansman Güdüsüyle Para Talebi... 122 B. YATIRIM TALEBİ... 122 1. Yatırım Marjinal Etkinliği... 122 2. Yatırım Talebi Fonksiyonunun Esnekliği... 123 C. PARA, FAİZ, YATIRIM, MİLLİ GELİR ZİNCİRİ... 124 1. Para Arzındaki Artışın Faiz Oranı Üzerindeki Etkileri... 124 2. Keynesgil Sistemde Paranın Ekonomiyi Etkilemesi ve Monetarist Katkı... 125 II. NEO-KEYNESGİL PARA TALEBİ TEORİLERİ... 127 A. İŞLEM AMAÇLI PARA TALEBİ... 127 1. Baumol ve Tobin in Envanter Modeli... 127 2. Nakit Avans ve Alış Veriş Zamanı Modelleri... 129 B. TOBİN İN SPEKÜLATİF GÜDÜLÜ PARA TALEBİ... 129 1. Keynes in Analizine Göre Tobin Analizindeki Farklılık... 129 2. Portföylerin Olası Bileşimi... 130 3. Faiz Oranındaki Bir Düşüşün Etkisi... 132 C. SERVETİN GÖZÖNÜNE ALINMASI VE METZLER ETKİSİ... 133 1. Para Talebi ve Servet... 133 2. Faiz Oranı ve Servet... 134 8. KLASİK - KEYNESGİL SENTEZ: IS-LM EĞRİLERİ, PARA VE MAL PİYASALARINDA DENGE I. MAL VE PARA PİYASASINDA DENGE... 137 A. MAL PİYASASINDA DENGE... 138 B. PARA PİYASASINDA DENGE... 140 C. MAL VE PARA PİYASALARINDA GENEL DENGE... 142

1. Dengeye Doğru Ayarlanma Süreci... 143 2. Para ve Mal Piyasalarında Ayarlama Hızı... 144 II. IS VE LS EĞRİLERİNİN EĞİMİ... 144 A. IS EĞRİNİN EĞİMİ... 144 B. LM EĞRİSİNİN EĞİMİ... 145 III. MALİYE VE PARA POLİTİKALARI VE IS VE LM EĞRİLERİNDE KAYMALAR... 145 A. MALİYE POLİTİKASI VE IS EĞRİSİNDE KAYMALAR... 145 1. İş Hayatıyla İlgili Bekleyişlerde Değişme... 145 2. Kamu Harcamalarında ve Vergi Oranlarında Değişme... 146 a. Bütçe Açıkları ve Dışlama Etkisi... 146 b. Denk Bütçe... 147 c. Vergi İndirimleri... 147 3. Fiyatlar Genel Düzeyindeki Değişmelerin Etkisi (Pigou Etkisi)... 148 4. Otonom Tüketim Harcamalarındaki Değişmelerin Etkisi... 148 5. Finansal Yeniliklerin Etkisi... 148 B. PARA POLİTİKASI VE LM EĞRİSİNDE KAYMALAR... 148 1. Para Arzında Değişme... 148 2. Fiyatlar Genel Düzeyindeki Değişmenin Etkileri... 149 IV. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ VE DIŞLAMA VE KALABALIKLAŞTIRMA ETKİSİ (CROWDING OUT VE CROWDING IN ETKİSİ)... 149 A. KEYNESGİL ARALIKTA PARA VE MALİYE POLİTİKASI... 150 B. KLASİK ARALIKTA PARA VE MALİYE POLİTİKASI... 150 C. ARA ARALIKTA PARA VE MALİYE POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ... 151 D. DIŞLAMA VE KALABALIKLAŞTIRMA (ÇEKME) ETKİLERİ... 152 3. AYIRIM MONETARİST, YENİ MONETARİST, YENİ KLASİK, REEL KONJONKTÜR, YENİ KEYNESGİL VE YENİ NEO-KLASİK MAKRO EKONOMİ VE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİ 9. MONETARİST YAKLAŞIMLAR I. ILIMLI YA DA FRIEDMANCI MONETARİZM... 155 A. MONETARİST YAKLAŞIMIN TEMELLERİ... 155 1. Paranın Dolaşım Hızının İstikrarsızlığı... 155 2. Para ve GSMH Arasındaki İlişki... 156 3. Fiyat ve Ücretlerin Nispeten Esnek Olması... 157 4. Özel Sektör Ekonomisinin İstikrarlılığı... 158 5. Uyarlayıcı (Adaptif) Bekleyişler)... 158 B. MODERN MİKTAR TEORİSİ... 158 1. Para Talebini Belirleyen Etmenler... 159 a. Analizin Çerçevesi... 159 b. Bireysel Para Talebi Fonksiyonunun Oluşturulması... 159 2. Modern toplam Para Talebi Fonksiyonu... 161

3. Para Talebi Fonksiyonunun İstikrarlılığı ve Nominal Gelirin Belirlenmesi... 162 4. Paranın Dolaşım Hızının Keynesgil Çarpandan Daha İstikrarlı Olması... 164 C. SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİ... 165 II. YENİ MONETARİZM... 168 A. KÜRESEL DÜZEYDE ENFLASYONU DÜŞÜRÜCÜ OLGULAR... 168 B. LİKİDİTE YARATIMI... 169 C. LİKİDİTE GENİŞLEME SÜRECİNİ HIZLANDIRAN ETMENLER... 169 D. ESKİ VE YENİ MONETARİZM DE PARA ÇARPANININ İŞLEYİŞİ... 169 III. RASYONEL BEKLEYİŞLER VE YENİ KLASİK (YA DA AŞIRI MONETARİST) YAKLAŞIM... 170 A. RASYONEL BEKLEYİŞLER HİPOTEZİ: HERGÜN PAPAZ PİLAV YEMEZ... 170 B. YENİ KLASİK YAKLAŞIMDA PARANIN YANSIZLIĞI... 171 1. Politika Eylemlerini Önceleyerek Rasyonel Öngörüler Yapılması... 171 2. Yeni Klasik Rasyonel Bekleyişler Teorisinde Paranın Yansızlığı Ya da Para Politikasının Etkinsizliği... 172 C. BEKLENEN VE BEKLENMEYEN PARA POLİTİKASININ SONUÇLARININ KARŞILAŞTIRILMASI... 172 IV. REEL KONJONKTÜR TEORİSİ... 173 A. REEL KONJONKTÜR TEORİSİNİN TEMELLERİ... 173 B. REEL KONJONKTÜR TEORİSİNDE PARANIN İÇSELLİĞİ VE YANSIZLIĞI... 174 C. REEL KONJONKTÜR MODELLERİ VE PARA POLİTİKASININ GEREKSİZLİĞİ... 175 D. REEL KONJONKTÜR TEORİSİNİN MESAJLARI... 175 EK 9.1. PARANIN YANSIZ OLDUĞU DURUMLAR... 176 10. YENİ KEYNESGİL SİSTEM: FİYAT, ÜCRET VE FAİZ YAPIŞKANLIKLARI I. FİYAT YAPIŞKANLIKLARI VE SONUÇLARI... 177 A. TALEP VE ARZ KISITLI DENGE DURUMLARI... 177 1. Talep ve Arz Bölgeleri... 177 2. Talep ve Arz Kısıtlı Dengenin Olası Çelişkili Etkileri... 178 3. Ücretlerdeki Değişmelerin Etkileri... 179 4. Toplam Arz Eğrisinde Kaymalar... 179 B. YENİ KEYNESGİLLERE GÖRE FİYAT VE ÜCRET YAPIŞKANLIKLARININ BAZI NEDENLERİ... 180 1. Mal Piyasasında Fiyat Yapışkanlıklarının Bazı Nedenleri... 180 2. Emek Piyasasında Ücret Yapışkanlıklarının Bazı Nedenleri... 182 3. Histeresis ve Crowding in (Kalabalıklaştırma)... 183 II. YENİ (NEW) KEYNESGİL YAKLAŞIMDA PARA PİYASASI YAPIŞKANLIKLARI... 183 A. BORÇLANMA EKONOMİSİ VE FİNANSAL PİYASALAR EKONOMİSİ ARASINDAKİ AYIRIM... 183

1. İki Tip Parasal Ekonomi: Öz Kaynak ve Borçlanma Ekonomisi ve Para Politikasının Etkisi... 184 a. Öz Kaynak Ekonomisinde Durum... 184 b. Yalın Borçlanma Ekonomisinde Durum... 184 c. Finansal Piyasalar Ekonomisiyle Borçlanma Ekonomisi Arasındaki Ayrım... 184 d. Para Politikasının Yürütülme Koşulları... 185 2. Faiz Oranları... 185 a. Finansal Piyasalar Ekonomisinde Faiz Oranları... 185 b. Borçlanma Ekonomisinde Faiz Oranları... 185 B. KREDİ TAYINLANMASI... 186 1. Tayınlamanın Nedenleri... 186 2. Tayınlama, Likidite ve Faiz Oranlarının Yapışkanlığı... 186 C. TERSİNE SELEKSİYON ETKİSİ VE AHLAKİ RİZİKO... 187 11. YENİ NEO-KLASİK UZLAŞMA VE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİ I. ESKİ SENTEZDEN YENİ NEO-KLASİK SENTEZE... 189 A. YENİ NEO-KLASİK SENTEZİN İÇERİĞİ... 189 B. YENİ NEO-KLASİK SENTEZİN UNSURLARI... 190 II. DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİ... 191 A. DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİNİN UNSURLARI... 191 B. DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODEL TÜRLERİ... 192 1. Temsili Ajan Modelleri... 192 2. Heterojen Ajan Modelleri... 192 3. Ardışık Kuşaklar Modeli ve Para Talebi... 192 III. DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELLERİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER... 193 A. TAHMİN YÖNTEMİ VE HİPOTEZLERİN TESTİ... 193 B. KALİBRASYON YÖNTEMİ... 193 IV. YENİ NEO-KLASİK SENTEZ VE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİNİN ŞEMATİK OLARAK AÇIKLANMASI... 193 EK. 11.1. BUGÜNKÜ EKONOMİ MODELLERİNİN ANALİZLERİNDE KULLANDIĞI MODELLER... 195 I. GİRİŞ: DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE MODELİ... 195 II. RASYONEL BEKLEYİŞLER DEVRİMİ... 195 A.YENİ KLASİK İKTİSAT VE LUCAS KRİTİĞİ... 195 B. REEL KONJONKTÜRCÜ MAKRO EKONOMİYE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE PRENSİPLERİNİN UYGULANMASI... 196 C. YENİ KEYNESGİL MAKRO EKONOMİYE DİNAMİK STOKASTİK GENEL DENGE PRENSİPLERİNİN UYGULANMASI... 196 III. MAKRO MODELLER PORTFOLYOSU... 197 A. VAR MODELLERİ... 197 B. MAKRO EKONOMETRİK MODELLER... 198 C. NİÇİN DSGE MODELLERİ... 198

D. PARA POLİTİKASI VE DSGE MODELLERİ... 198 IV. DSGE NEYİ BELİRLEMEKTEDİR?... 198 V. DSGE MODELLERİNİN KATKILARI... 199 VI. DSGE POLİTİKA YAPICILARA NE SUNMAKTADIR?... 199 VII. POLİTİKA YAPIM SÜRECİ... 200 VIII. İNDİRGENMİŞ BİÇİMLİ MODELLERLE YAPISAL MODELLERİN (DSGE) KARŞILAŞTIRILMASI... 200 IX. EKONOMİDEKİ ANAHTAR BİRİMLER... 201 X. MODEL PARAMETRELERİ İLGİLİ TARTIŞMALAR... 201 XI. POLİTİKA AMAÇLARINA GÖRE MODEL OLUŞTURULMASINDA AŞAMALAR... 202 XII. DSGE MODELLERİNİN BAZI ZAYIF YÖNLERİ... 202 4. AYIRIM EKONOMİK DALGALANMALAR, ENFLASYON, DEFLASYON 12. EKONOMİK (KONJONKTÜREL) DALGALANMALAR I. KONJONKTÜREL DALGALANMA TEORİLERİNİN TEMELLERİ... 205 A. KONJONKTÜREL DALGALANMALARIN TANIMI, TÜRLERİ VE DEVRELERİ... 205 1. Konjonktürün Tanımı... 205 2. Konjonktürel Dalgalanmaların Aşamaları... 206 B. EKONOMİDE DALGALANMA TÜRLERİ... 208 1. Mevsimlik Dalgalanmalar... 208 2. Yapısal Dalgalanmalar... 208 3. Kısmi Dalgalanmalar... 208 4. Trendler... 209 5. Konjonktürel Dalgalanma... 209 6. Beklenen Konjonktür... 210 C. KONJONKTÜREL DALGALANMALARIN EVRELERİ... 210 D. KONJONKTÜREL DALGALANMALARLA İLGİLİ BAZI TEMEL SORUNLAR... 213 1. Resesyonların Kısalması Genişlemelerin Uzaması... 213 2. Genişleme ve Daralmanın Sona Erme Olasılığı: Dönüş Noktalarının Tahmini Sorunu... 213 3. Konjonktür Dalgalanmalarının Özellikleri... 214 4. Uzun Dönem Büyümesi ile Konjonktürel Dalgalanmaların Ayırdedilme Sorunu... 214 II. ÖNCÜ GÖSTERGELER VE REFERANS SERİLER... 214 A. ÖNCÜ VE REFERANS GÖSTERGELERİN HESAPLANMA YÖNTEMLERİ... 217 1. Burns-Mitchell Yöntemi... 217 2. Referans Serilerinin Oluşturulması... 217 a. Tek Gösterge Yöntemi... 218 b. Bileşik Endeks Yöntemi... 218

c. Yayılım Endeksi Yöntemi... 218 3. Konjonktürün Kalıplaşmış Gerçekleri ile İlgili Araştırmalar ve Lucas Listesi... 219 a. Lucas Listesini Doğrulayan Bulgular... 220 b. Lucas Listesiyle Çelişenler... 220 c. Lucas Listesinin Daha Sonraki Araştırmacılar Tarafından Vurgulanmayan Kısımları... 221 d. Lucas Listesinde Olmayan Değişkenler... 221 4. Makroekonomik Yaklaşımlarda Biçemlenmiş Olgular... 222 B. ÖNCÜ GÖSTERGELER ENDEKSİ... 224 C. RESESYONU ÖNGÖRÜ MODELLERİNİN GÜVENİRLİĞİ... 227 1. Resesyonun Çeşitli Tanımları... 227 2. Bazı Resesyon Öngörme Modelleri... 227 a. Birleşik Öncü Göstergeler (CLI) Kullanan Basit Göz Kararı Modeli... 228 b. Neftçi Modeli... 229 c. Probit Modeli... 229 d. GSYH Tahmin Modeli... 229 e. Stock-Watson Modeli... 230 III. BUGÜNKÜ KONJONKTÜR TEORİLERİ... 230 A. REEL KONJONKTÜR TEORİSİ... 230 1. Prodüktivite Şoku ve Ekonomik Dalgalanmalar... 231 2. Solow Tortusu Ve Ekonomik Dalgalanmalar... 232 3. Reel Konjonktür Modeli... 232 B. YENİ KEYNESGİ YAKLAŞIM... 233 1. Yeni Keynesgil Modelin Yapı Taşları... 233 a. Üretim Fonksiyonu... 234 b. Yeni Keynesgil Kısa Dönem Toplam Arz (Phillips) Eğrisi... 234 c. Yeni Keynesgil IS Eğrisi ve Toplam Talep Eğrisi... 236 C. YENİ KEYNESGİL MODELDE KONJONKTÜREL DALGALANMALAR... 237 1. Toplam Arz Şoklarının Etkileri... 237 2. Toplam Talep Şokunun Etkileri... 237 D. GELENEKSEL KEYNESGİL, REEL KONJONKTÜR VE YENİ KEYNESGİL MODELLERİN KARŞILAŞTIRILMASI... 239 EK 12.1. YENİ KLASİK, YENİ KEYNESGİL VE REEL KONJONKTÜR TOPLAM ARZ EĞRİSİ MODELLERİ... 241 I. YAPIŞKAN ÜCRET MODELİ... 241 II. ÇALIŞANLARIN YANLIŞ ALGILAMA MODELİ... 242 III. EKSİK ENFORMASYON MODELİ... 244 IV. YAPIŞKAN FİYAT MODELİ... 244 A. YATAY SAS EĞRİSİ... 245 B. POZİTİF EĞİMLİ SAS EĞRİSİ... 245 C. YENİ KLASİK VE YENİ KEYNESGİL ARZ EĞRİLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI... 246 III. REEL KONJONKTÜR TOPLAM ARZ TOPLAM TALEP YAKLAŞIMI... 247

13. ENFLASYON I. TALEP ENFLASYONU... 251 A. MONETARİST YAKLAŞIM: ANDERSEN-CARLSON YAKLAŞIMI... 251 B. KEYNESGİL ENFLASYONİST AÇIK TEORİSİ... 255 1. Yakınsak ya da Para Aldanımının Olduğu Varsayımında Enflasyonist Süreç.. 256 2. Iraksak ya da Para Aldanımının Olmadığı Varsayımında Enflasyonist Süreç.. 258 3. Enflasyon Sürecini Etkileyen Unsurlar... 259 a. Faiz oranı etkisi... 259 b. Pigou (ya da Patinkin) Etkisi... 260 c. Gelirin Yeııiden Dağılım Etkisi... 261 d. Vergi Etkisi... 261 e. Dış Ticaret Etkisi... 261 f. Para Aldanımı... 261 II. MALİYET ENFLASYONU... 262 A. MALİYET ENFLASYONUNUN GELİŞME KOŞULLARI VE TOPLAM ARZ TOPLAM TALEP EĞRİLERİYLE MALİYET ENFLASYONUNUN AÇIKLANMASI... 263 B. IS-LM EĞRİLERİYLE MALİYET ENFLASYONUNUN AÇIKLANMASI... 264 III. YALIN, BEKLENMEYEN VE BEKLENEN ENFLASYON... 264 A. YALIN ENFLASYON: NİSPİ FİYATLARIN AYNI ORANDA ARTMASI... 264 B. BEKLENMEYEN ENFLASYON... 265 C. BEKLENEN ENFLASYON... 265 IV. YAPISAL ENFLASYON... 267 A. GELİŞMİŞ EKONOMİLER İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ MODEL... 267 1. Hizmet Sektöründeki Gelişmeler... 267 2. Parasal Ücretlerde Tek Düze Artması ve Sonuçları... 268 3. İki Sektörün Fiyat ve Gelir Esneklikleri Arasındaki Farklılık... 268 B. GELİŞMEKTE OLAN EKONOMİLER İÇİN GELİŞTİRİLMİŞ MODEL... 269 1. Tarımsal Hasılanın Arttırılamaması... 269 2. Gelir Dağılımındaki Dengesizlikler... 269 3. İthal Kapasitesi Darlıkları ve Teknolojik Bağımsızlık... 271 4. İşletmelerin Mali Yapılarının Zayıflığı... 271 V. GREAT MODERATİON (BÜYÜK SAKİNLİK)... 272 14. PHILLIPS EĞRİLERİ: ENFLASYON, EKSİK İSTİHDAM ÖDÜNLEŞMELERİ VE TOPLAM ARZ I. ESKİ ENFLASYON-İŞSİZLİK ÖDÜNLEŞME TEORİLERİ... 273 A. NEGATİF EĞİMLİ PHILLIPS EĞRİSİ... 273 B. DÜŞEY PHILLIPS EĞRİSİ... 275 1. Uzun Dönem Düşey Phillips Eğrisi Ya da Friedman Phelps Yaklaşımı... 275 2. Kısa Dönem Düşey Phillips Eğrisi: Lucas ın Yanlış Algılama Modeli... 277 3. Friedman - Phelps Analizinin Matematiksel Yorumu... 278 C. REEL KONJONKTÜR TEORİSİNDE PARANIN İSTİHDAMI ETKİLEMEMESİ... 278

II. MODERN PHILLIPS EĞRİSİ: EKSİK İSTİHDAM VE ENFLASYON ARASINDA ÖDÜNLEŞMENİN OLMAMASI... 279 A. MİKRO EKONOMİK TEMELLİ YENİ KEYNESGİL PHİLLİPS EĞRİSİ... 279 B. ŞOKLAR VE MODERN YENİ KEYNESGİL PHILLIPS EĞRİSİ... 280 C. UYARLAYICI BEKLEYİŞLERİ İÇEREN MODERN PHİLLİPS EĞRİSİ... 281 D. NAIRU... 281 III. YENİ ÖDÜNLEŞME: ÇIKTININ İSTİKRARI-ENFLASYONUN İSTİKRARI. 282 IV. TOPLAM ARZ EĞRİSİ... 284 A. UZUN DÖNEM TOPLAM ARZ EĞRİSİ... 284 B. PHILLİPS EĞRİSİNDEN KISA DÖNEM TOPLAM ARZ EĞRİSİNE... 285 C. OKUN YASASI VE TOPLAM ARZ EĞRİSİ YORUMU... 285 1. Okun Yasası... 285 2. Phillips Eğrisi ile Okun Yasasının Birleştirilmesi ve Toplam Arz Eğrisi... 286 15. DEFLASYON, 1929 DEPRESYONU VE 2007-???? RESESYONU I. DEFLASYONUN NEDENLERİ VE FİNANS KRİZİNİN DİNAMİKLERİ... 288 A. TALEP VE ARZ ŞOKU VE DEFLÂSYON... 288 1. Keynesgil Yatırım Tuzağı... 288 2. Keynesgil Likidite Tuzağı... 288 3. Deflasyonun Sürekliliğine Karşı Yaklaşımlar... 289 B. BORÇ-DEFLASYON TEORİLERİ... 289 1. Fisher in Borç-Deflâsyon Teorisi... 289 2. Misen in Deflâsyon Teorisi... 290 3. Minsky nin Borç Deflâsyon Teorisi... 291 4. Ben Bernanke in Borç Deflâsyon Teorisi ve Finansal Hızlandıran... 291 C. FİNANSAL KRİZİNİN OLUŞUMU VE DİNAMİKLERİ... 292 1. Finansal Krizlerin Oluşumu... 292 a. Asimetrik Enformasyon ve Finansal Krizler... 292 b. Asıl-Vekil Sorunu ve Finansal Krizler... 292 2. Finansal Krizin Dinamikleri... 293 II. 1929 BÜYÜK DEPRESYONU... 294 A. BÜYÜK DEPRESYON YILLARINDA ABD PARA ARZI VE PARANIN DOLAŞIM HIZI... 295 III. TOPLAM TALEPTEKİ DARALMAYA DAHA YAKINDAN BAKIŞ... 296 A. MENKUL KIYMETLER BORSASININ ÇÖKÜŞÜ... 296 B. BANKA PANİKLERİ... 296 C. TERS SEÇİM, AHLAKİ RİZİKO VE TOPLAM TALEPTE DÜŞÜŞ... 297 D. REEL FAİZ ORANLARININ YÜKSELMESİ... 298 F. BORÇ DEFLASYONU... 298 G. YENİDEN CANLANMANIN BAŞLAMASI... 299 H. DEPRESYONUN DİĞER ÜLKELERE SIÇRAMASI... 299 I. BÜYÜK DEPRESYON VE HARCAMA ÇARPANI... 299 1. Rakamsal Analiz... 299 2. Geometrik Analiz... 300 IV. BÜYÜK RESESYON: 2007 -???? FİNANS KRİZİ... 301

A. KRİZİN BAŞLAMASI... 301 B. 2007-???? FİNANS KRİZİNİN NEDENLERİ... 301 1. İpotek Piyasasındaki Finansal Yenilikler... 301 2. İpotek Piyasalarında Asıl-Vekil Sorunları... 302 3. Asimetrik Enformasyon ve Kredi Derecelendirme Kurumları... 302 C. NEGATİF TALEP ŞOKUNA NEGATİF ARZ ŞOKUNUN EKLENMESİ... 303 D. 2007-2009 ARASINDA FİNANS KRİZİNİN ETKİLERİ... 304 1. Hanehalkı, Firmalar ve Finansal Kurumların Bilançolarının Bozulması ve Gölge Bankalara run... 304 2. Hanehalkı ve Firmaların Servet Kaybı ve Pigou Etkisi... 305 3. Volker Kuralı... 306 E. 2007 FİNANSAL KRİZİNİN DEPRESYONA DÖNÜŞMEME NEDENLERİ. 306 1. Saldırgan Fed Eylemleri... 306 a. Konvansiyonel Para Politikası Çerçevesinde Otonom Parasal Gevşetme... 306 b. Konvansiyonel Olmayan Para Politikası... 307 c. Likidite Sağlanması... 308 2. Saldırgan Maliye Politikası Eylemleri... 309 F. HARCAMA VE VERGİ ÇARPANI İLE İLGİLİ BAZI SONUÇLAR... 310 G. 2007 KRİZİ ÖNCESİNDE VE SONRASINDA ABD DE PARA ÇARPANI DEĞİŞKENLERİNİN ALDIĞI BAZI DEĞERLER... 311 EK 15.1. FED BİLANÇOSUNUN YAPISINDAKİ GELİŞMELER... 311 5. AYIRIM EKONOMİK BÜYÜME 16. EKONOMİK BÜYÜMENİN KAYNAKLARI, BÜYÜME MUHASEBESİ VE ORTA VADELİ BÜYÜME POLİTİKALARI I. BÜYÜME MUHASEBESİ DENKLEMİ... 315 II. UYGULAMADA BÜYÜME MUHASEBESİ... 316 III. ARZ YANLI İKTİSAT VE ORTA VADELİ BÜYÜME POLİTİKALARI... 317 A. ARZ-YANLI İKTİSATÇILARIN KONUMU... 318 1. Orta Vadeli Çıktı Büyümesinin Arz Yanlı Olması... 318 2. Tasarruf ve Yatırımın Vergi Sonrası Getiriye Bağlı Olması... 319 3. Vergi Sonrası Reel Ücrete Emek Arzının Cevabı... 321 B. ARZ YANLI EKONOMİNİN KEYNESGİL ELEŞTİRİSİ... 322 EK 16.1. ABENOMİCS... 324 17. SOLOW UN BÜYÜME MODELİ I. SOLOW UN BÜYÜME MODELİNİN YAPI TAŞLARI... 325 A. ÜRETİM FONKSİYONU... 325 B. SERMAYE BİRİKİMİ... 325 1. Malların Arz ve Talebi... 326 2. Yatırım Fonksiyonu... 328 II. SERMAYE STOKUNUN BÜYÜMESİ VE DURGUN DURUM... 328

III. SOLOW BÜYÜME MODELİNİN DİNAMİKLERİ... 331 IV. SOLOW MODELİNDE YAKINSAMA... 333 V. SOLOW MODELİNDE TASARRUF ORANINDA DEĞİŞME... 333 VI. SOLOW MODELİNDE NÜFUSUN BÜYÜMESİ... 334 A. NÜFUSUN BÜYÜMESİ VE DURGUN DURUM... 334 B. NÜFUSUN BÜYÜMESİNDE DEĞİŞMELER... 336 VII. SOLOW MODELİNDE PRODÜKTİVİTE ARTIŞI... 337 VIII. SERMAYE EMEK ORANININ ALTIN KURAL DÜZEYİ... 338 A. FARKLI SERMAYE EMEK ORANLARINDA DURGUN DURUMLAR... 338 B. SERMAYE EMEK ORANININ ALTIN KURALI... 339 IX. ALTIN KURAL SERMAYE-EMEK ORANININ İÇERDİKLERİ... 341 18. İÇSEL BÜYÜME TEORİSİ I. PAUL ROMER İN MODELİ... 343 A. EMEĞİN AR-GE YE TAHSİSİ... 343 B. ÜRETİM FONKSİYONU... 343 C. TEKNOLOJİ ÜRETİMİ... 344 D. ROMER MODELİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR BÜYÜME... 345 II. İÇSEL BÜYÜMEYİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER... 347 A. AR-GE YE TAHSİS EDİLEN NÜFUS ORANINDAKİ BİR ARTIŞIN ETKİLERİ... 374 B. AR-GE NİN PRODÜKTİVİTEYİ ARTTIRMASINDA DEĞİŞMELERİN SONUÇLARI... 348 C. TOPLAM NÜFUSTAKİ BİR ARTIŞA CEVAP... 349 D. ROMER MODELİ VE TASARRUF... 350 6. AYIRIM BUGÜNKÜ MAKRO EKONOMİK POLİTİKALAR 19. LM EĞRİSİZ MAKRO EKONOMİ I. DAVID ROMER İN YAKLAŞIMI... 355 A. ISLM-AS Analizine Yeni Bir Bakış... 355 B. MP-IS-IA Analizi... 356 1. Para Piyasası Analizinin Yerini Merkez Bankasının Alması... 356 2. Yatay MP Eğrisi... 357 3. Kısa Dönem Arz Eğrisi Yerine Enflasyon Ayarlama Hattı... 358 4. IS-MP ile ISLM/AS Karşılaştırılması... 360 5. Merkez Bankası Para Piyasası Kıskısı: LM ve MP Yaklaşımları... 362 6. Merkez Bankasının Politika Faiz Oranını Belirlemesi... 362 II. TAYLOR PRENSİBİ VE PARA POLİTİKASI TEPKİ EĞRİSİ... 363 A. TAYLOR PRENSİBİ VE PARA POLİTİKASI EĞRİSİ... 364 1. Pozitif Eğimli Para Politikası Eğrisi... 364 2. MP Eğrisinde Kaymalar... 365 3. Toplam Talep Eğrisinin Şekil Olarak Türetilmesi... 366 B. Toplam Talep Eğrisini Kaydıran Etmenler... 368

III. TAYLOR KURALI VE PARA POLİTİKASI... 371 A. TAYLOR KURALI VE TR EĞRİSİ... 371 B. TAYLOR KURALI EĞRİSİ VE PARA PİYASASI DENGESİ... 372 C. TR EĞRİSİNİN EĞİMİ... 372 D. TR EĞRİSİ BOYUNCA HAREKET EDEN PARA POLİTİKASI YA DA TR EĞRİSİNİ KAYDIRAN PARA POLİTİKASI... 373 IV. IS-TR MODELİNDE MAKRO EKONOMİK DENGE... 374 A. MERKEZ BANKASININ PARA PİYASASININ YERİNİ ALMASI... 374 B. REEL ŞOKLAR: IS EĞRİSİNDE KAYMALAR... 375 C. PARA POLİTİKASI ŞOKLARI: TR EĞRİSİDE KAYMALAR... 376 D. IS-TR MODELİNDE PARA POLİTİKASI... 376 V. ENFLASYON ORANI YÜKSEK OLAN BİR... 377 20. BUGÜNKÜ MAKRO EKONOMİ VE İSTİKRAR POLİTİKALARI I. GENİŞLETİCİ PARA POLİTİKASINA KISA DÖNEMDE ÇIKTI VE FİYAT CEVAPLARI... 379 A. REEL KONJONKTÜR MODELİ... 379 B. GELENEKSEL KEYNESGİL MODEL... 380 C. YENİ KEYNESGİL MODEL... 380 II. ANTİ-ENFLASYONİST POLİTİKALAR... 382 A. REEL KONJONKTÜR MODELİ... 382 B. GELENEKSEL KEYNESGİL MODEL... 382 C. YENİ KEYNESGİL MODEL... 384 21. MAKRO EKONOMİK POLİTİKANIN AMAÇLARI VE ENFLASYONUN İSTİKRARIYLA EKONOMİK FAALİYETLERİN İSTİKRARI ARASINDAKİ İLİŞKİ I. PARA POLİTİKASININ AMAÇLARI... 385 A. EKONOMİK FAALİYETLERİN İSTİKRARI... 385 1. Doğal Eksik İstihdam Oranı... 385 2. Uygulamada Eksik İstihdam Oranı... 386 B. ENFLASYON İSTİKRARININ SAĞLANMASI: FİYAT İSTİKRARI... 386 1. Kayıp (Zarar) Fonksiyonunun Minimize Edilmesi... 387 2. Hiyerarşik Amaç mı İkili Amaç mı?... 387 C. FİNANSAL İSTİKRAR... 388 II. PARA POLİTİKASININ ARA HEDEFLERİ... 389 A. ARA HEDEFLER VE OPERASYONEL HEDEFLER... 389 1. Ara Hedefler... 389 2. Operasyonel Hedefler... 390 B. ENFLASYON HEDEFLEMESİ VE ARA HEDEFLERİN BY-PASS EDİLMESİ... 391 III. PARA POLİTİKASININ BİRBİRLERİYEL REKABET EDEN STRATEJİLERİ: ARA AMAÇ OLARAK PARASAL TOPLAMLAR MI YOKSA FAİZ ORANLARI MI HEDEFLENMELİDİR?... 391 A. BİR PARASAL BİLEŞİĞİN HEDEFLENMESİ STRATEJİSİ... 392

1. İdeal Bir Para Arz ı Hedeflemesi Durumu... 392 2. İdeal Olmayan Bir Para Arzı Hedeflemesi Durumu... 393 B. FAİZ ORANI HEDEFLEMESİ... 395 1. IS Eğrisiyle İlgili Belirsizlik Durumu... 395 2. Para Talebi ile İlgili Belirsizlik Durumu... 396 22. EKONOMİYE MÜDAHALE EDİLMESİNE KARŞI OLANLARLA MÜDAHALEDEN YANA OLANLARIN TARTIŞMALARI I. PARA POLİTİKASININ VERİMSİZLİĞİ: PARA POLİTİKASINDA KURALA GÖRE-DURUMA GÖRE (İHTİYARİ) TARTIŞMASI... 397 A. ZAMAN GECİKMELERİ VE KURALA GÖRE POLİTİKA ÖNERİLERİ... 397 1. Para Politikasında Gecikmeler... 398 a. Teşhis Gecikmesi (İç Gecikme)... 398 b. Eylem (Cevap) Gecikmesi (İç Gecikme)... 399 c. Aktarım Gecikmesi (Dış Gecikme)... 399 2. Dış Gecikmenin Uzunluğu ve Değişkenliği ve Kurala Göre Para Politikası Önerisi... 399 B. POLİTİKA ESNEKLİĞİ VE İHTİYARİ POLİTİKA ÖNERİSİ... 401 1. Para Otoritelerinin Enformasyon Avantajı Var mıdır?... 401 a. Para Otoritelerinin Para Politikalarıyla İlgili Enformasyon Avantajları... 401 b. Maliye Otoritelerinin Maliye Politikalarıyla İlgili Enformasyon Avantajları.. 401 c. Enformasyon Avantajı Gevşek mi Yoksa Hayali mi?... 401 2. Para Otoritelerinin Daha Az Kısıtla Karşı Karşıya Olması... 402 a. Para Otoritelerinin Toplum için Daha Kolay Fedakarlık Yapması (Altrüstik Davranması)... 402 b. Politika Belirlerken Fedakarlığın Bir Sınırı Var mıdır?... 403 c. İhtiyari Politika ve Zaman Tutarsızlığı... 404 d. Kurala Göre Para Politikası ve Kredibilitesinin Sağlanması... 406 e. Para Politikası Güdülerinin Ücretlerinin Endekslenmesiyle Değiştirilmesi.. 406 f. Para Politikasının Anayasal Sınırları... 407 g. Güven Sağlayarak Para Politikasının Kredibilitesinin Oluşturulması... 407 h. Merkez Bankası Başkanlığına Muhafazakar Birisinin Atanması... 407 i. Merkez Bankasıyla Açık Sözleşme Yapılması... 407 j. Bağımsız Merkez Bankası... 407 II. PARA POLİTİKASININ ETKİNSİZLİĞİ... 408 A. RASYONEL BEKLEYİŞLER VE PARA POLİTİKASI... 408 B. YENİ KLASİKLERİN PARA POLİTİKASIYLA İLGİLİ VURGULAMALARI... 409 C. POLİTİKA ETKİNSİZLİĞİ ÖNERMESİYLE İLGİLİ KUŞKULAR... 410 D. MALİYE POLİTİKASININ ETKİNSİZLİĞİ... 411 E. BÜYÜME VE KONJONKTÜR TEORİLERİNİN BİRLEŞTİRİLMESİ VE PARANIN SÜPER YANSIZLIĞI... 411 III. PARA POLİTİKASININ GEREKSİZLİĞİ... 412 A. DENGE KONJONKTÜR DALGALANMALARI... 412 B. REEL KONJONKTÜR MODELLERİNDE PARA... 413

C. PARA POLİTİKASI İLE İLGİLİ SONUÇLAR... 414 IV. MÜDAHALECİLERİN (YENİ KEYNESGİLLERİN) BAKIŞ AÇISI... 414 V. FİYATLAR GENEL DÜZEYİNİN MALİYE TEORİSİ: FTPL... 415 A. RICARDOCU REJİMDE DURUM... 416 B. RICARDOCU OLMAYAN REJİMDE DURUM... 416 C. WOODFORD UN KATKILARI... 417 EK 22.1 McCALLUM KURALI... 418 EK 22.2. FAİZ KURALLARI VE İKİLİ GECİKME YAPISI... 420 23. YENİ MAKRO EKONOMİK UZLAŞMA VE ENFLASYON HEDEFLEMESİ I. ENFLASYON HEDEFLEMESİ... 421 A. ENFLASYON HEDEFLEMESİNİN ÖN KOŞULLARI... 421 1. Merkez Bankasının Bağımsızlığı... 421 2. Mali Baskınlığın Olmaması ve Blanchard Paradoksunun Meydana Gelmemesi... 421 3. Bankacılık ve Finans Kısmının Güvenilir Olması... 422 4. Rasyonel Bekleyişlerin Uyarlayıcı Bekleyişlerin Yerini Alması... 422 B. ENFLASYON HEDEFLEMESİNİN UNSURLARI... 422 C. MAKRO EKONOMİK UZLAŞMANIN ENFLASYON HEDEFLEMESİNE UYGUN ÖZELLİKLERİ... 423 D. ENFLASYON HEDEFLEMESİNİN TEMEL ÇİZGİLERİ... 423 II. GENEL OLARAK UZLAŞMA MODELİNİN İÇERİĞİ... 426 A. TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ FONKSİYONLARININ YENİ İÇERİĞİ... 426 1. İleriye Dönük IS Fonksiyonu... 426 2. Toplam Arz Fonksiyonu... 426 3. Rasyonel Beklentilerin Modele Katılması... 426 B. ÖRTÜK ENFLASYON HEDEFLEMESİ... 427 1. Genel Olarak Ortak Enflasyon Hedeflemesi... 427 2. Türkiye de Örtük Enflasyon Hedeflemesi... 428 C. KISA VADELİ FAİZ ORANI VE KORİDOR YA DA BANT SİSTEMİ... 428 D. İLETİŞİM POLİTİKASININ YÜKSELİŞİ... 430 III. FİYAT ENDEKSİNİN BELİRLENMESİ... 431 IV. PASİF PARA YAKLAŞIMI VE LM EĞRİSİNİN YATAYLIĞI: PARASIZ PARA POLİTİKASI MI?... 431 V. ENFLASYON HEDEFLEMESİNİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARI... 432 VI. ENFLASYON HEDEFLEMESİ Mİ FİYAT HEDEFLEMESİ Mİ?... 432 A. ENFLASYON HEDEFLEMESİ VE FİYAT HEDEFLEMESİ... 432 B. FİYAT HEDEFLEMESİ VE JAPON EKONOMİSİNİN... 433 VII. NOKTA HEDEF ARALIK HEDEFTEN DAHA İYİ MİDİR?... 436 VIII. ENFLASYON HEDEFLEMESİNDE TÜRKİYE DENEMESİ... 437 A. MALİYE BASKIN TÜRK EKONOMİSİNDE ÖRTÜK ENFLASYON HEDEFLEMESİ DENEMESİ: 2001-2004... 438 1. Örtük Enflasyon Hedeflemesine Geçildiği Dönemde Ekonomik Koşullar... 438

a. Enflasyon Oranının Yüksekliği... 438 b. Kamu Borç Stoku/GSYH Oranının Yüksekliği... 438 c. Ekonomideki Risk Priminin Yüksekliği... 438 d. Dolarlaşmanın Yüksekliği... 439 e. Merkez Bankasının Bağımsızlığı... 439 2. Örtük Enflasyon Sürecinde Karşılaşılan Olgular... 439 a. Hazırlıksız Şekilde Örtük Enflasyon Hedeflemesine Geçiş... 439 b. Vergiye Dayalı Konularda Belirsizlik ve Yeni Rejim Hakkında Halkın Deneyimsizliği... 440 c. Blanchard Paradoksunun Geçerliliği... 440 3. Örtük Enflasyon Hedeflemesi İzlenen Dönemde Elde Edilen Sonuçlar... 440 B. ENFLASYON HEDEFLEMESİ DÖNEMİ... 441 1. Örtük Enflasyon Hedeflemesinin Katkıları... 441 2. Tam enflasyon Hedeflemesine Geçiş... 442 7. AYIRIM DIŞA AÇIK EKONOMİYE GİRİŞ 24. KAPALI VE DIŞA AÇIK EKONOMİLERDE TASARRUF VE YATIRIM I. TASARRUF VE SERVET ARASINDAKİ İLİŞKİ... 445 A. ÖZEL TASARRUF... 445 B. KAMU TASARRUFU... 446 C. ULUSAL TASARRUF (S)... 446 D. TASARRUFUN KULLANIMI... 446 II. KAPALI EKONOMİDE TASARRUF, YATIRIM VE MAL PİYASASI DENGESİ... 446 A. TASARRUF VE YATIRIM DENKLEMİ... 447 B. TASARRUF... 447 C. YATIRIM... 448 D. MAL PİYASASI DENGESİ... 448 III. KAPALI EKONOMİDE TASARRUF VE YATIRIMDA DEĞİŞMELER... 449 A. TASARRUFTA DEĞİŞMELER: OTONOM TÜKETİM... 449 B. TASARRUFTA DEĞİŞMELER: MALİYE POLİTİKASININ ETKİSİ... 450 1. Vergilerde Değişmeler... 450 2. Kamu Satın Alımlarında Değişmeler... 450 3. Kamu Tasarruflarında Değişmeler... 451 IV. 2007 KÜRESEL FİNANS KRİZİ ÇERÇEVESİNDE ABD DE 2009 MALİYE TEŞVİK PAKETİ ÜZERİNE TARTIŞMALAR... 451 A. 2009 TEŞVİK PAKETİ VE DIŞLAMA ETKİSİ... 451 B. OTONOM YATIRIMDA DEĞİŞMELER... 452 V. TASARRUF, YATIRIM VE DIŞA AÇIK EKONOMİDE MAL PİYASASI DENGESİ... 453 A. AÇIK EKONOMİ VE SERMAYENİN TAM MOBİL OLMASI... 453 B. AÇIK EKONOMİDE MAL PİYASASI DENGESİ... 453

VI. DIŞA AÇIK KÜÇÜK BİR EKONOMİDE TASARRUF YATIRIM VE TİCARET BİLANÇOSU... 454 A. TİCARET FAZLASI... 455 B. TİCARET AÇIĞI... 455 C. DÜNYA EKONOMİSİ İLE DIŞA AÇIK KÜÇÜK EKONOMİ ARASINDAKİ BAĞLANTI... 456 VII. DIŞA AÇIK KÜÇÜK BİR EKONOMİDE TASARRUF VE YATIRIMDAKİ DEĞİŞMELERE CEVAP... 456 A. YURT İÇİ TASARRUFTA DEĞİŞMELER... 456 B. YATIRIMDA DEĞİŞMELER... 457 25. DIŞA AÇIK BÜYÜK BİR EKONOMİDE TASARRUF VE YATIRIM I. DIŞA AÇIK BÜYÜK EKONOMİDE MAL PİYASASI DENGESİ... 459 II. YURTİÇİ TASARRUFUNDA DEĞİŞMELER... 461 III. YURT İÇİ YATIRIMINDA DEĞİŞMELER... 462 26. ÖDEMELER DENGESİNİN KEYNESGİL AÇIDAN ANALİZİ I. DIŞA AÇIK BİR EKONOMİDE MİLLİ GELİR MUHASEBESİ... 465 A. NET İHRACATIN ROLÜ... 465 B. SERMAYE HESABI VE CARİ HESAP... 466 II. ULUSLAR ARASI SERMAYE VE MAL AKIMLARI... 468 A. DIŞA AÇIK KÜÇÜK BİR EKONOMİDE DURUM... 468 B. ALTERNATİF POLİTİKALARIN SERMAYE HESABINI VE CARİ HESABI ETKİLEMESİ... 470 1. Ülke İçinde izlenen Maliye Politikasının Etkileri... 470 2. Dış Ülkelerde izlenen Maliye Politikasının Etkileri... 471 3. Yatırım Talebinde Kayma... 472 III. DÖVİZ KURLARI... 472 A. NOMİNAL VE REEL DÖVİZ KURU... 472 1. Nominal Döviz Kuru... 472 2. Reel Döviz Kuru... 472 B. REEL DÖVİZ KURU VE NET İHRACAT... 473 C. REEL DÖVİZ KURUNUN BELİRLEYİCİLERİ... 474 D. REEL DÖVİZ KURUNU ETKİLEYEN POLİTİKALAR... 476 1. Yurt İçinde İzlenen Maliye Politikasının Etkisi... 476 2. Yurt Dışında izlenen Maliye Politikasının Etkisi... 476 3. Yatırım Talebindeki Kaymaların Etkisi... 476 4. Dış Ticaret Politikalarının Etkileri... 477 E. NOMİNAL DÖVİZ KURUNUN BELİRLENMESİ... 478 F. SATIN ALMA GÜCÜ PARİTESİ... 479 27. KISA DÖNEMDE DIŞA AÇIK EKONOMİNİN İŞLEYİŞİ: MUNDELL - FLEMİNG MODELİ I. MODELİ OLUŞTURAN BÜYÜKLÜKLER... 481 A. Y-r MODELİ... 482

B. Y-e MODELİ... 484 II. ESNEK DÖVİZ KURU SİSTEMİNDE DIŞA AÇIK KÜÇÜK EKONOMİDE EKONOMİ POLİTİKALARININ ETKİSİ... 485 A. MALİYE POLİTİKASI... 486 B. PARA POLİTİKASI... 486 C. TİCARET POLİTİKASI... 487 III. SABİT DÖVİZ KURU SİSTEMİNDE DIŞA AÇIK KÜÇÜK EKONOMİDE EKONOMİ POLİTİKALARININ ETKİLERİ... 488 A. SABİT DÖVİZ KURU SİSTEMİNİN İŞLEYİŞ MEKANİZMASI... 488 B. MALİYE POLİTİKASI... 490 C. PARA POLİTİKASI... 490 D. TİCARET POLİTİKASI... 491 28. ÖDEMELER DENGESİNİN MONETARİST AÇIDAN ANALİZİ I. ULUSLARARASI MONETARİZM... 493 A. ULUSLARARASI MONETARİST YAKLAŞIM VE DÖVİZ KURLARI... 494 B. PARA, DÖVİZ KURU VE ÖDEMELER DENGESİ... 496 II. ÖDEMELER BİLANÇOSUNUN DENKLEŞTİRİLMESİNDE MONETARİST VE KEYNESGİL SONUÇLAR... 499 A. MİLLİ GELİRDE BİR ARTIŞIN OLDUĞU DURUM... 499 1. Monetarist Yaklaşım... 499 2. Keynesgil Yaklaşım... 499 B. FİYATLAR GENEL DÜZEYİNDE BİR ARTIŞ OLDUĞU DURUM... 500 1. Monetarist Yaklaşım... 500 2. Keynesgil Yaklaşım... 500 C. PARA ARZINDA BİR ARTIŞ OLDUĞU DURUM... 500 1. Monetarist Yaklaşım... 500 2. Keynesgil Yaklaşım... 501 D. FAİZ ORANINDA DÜŞÜŞ OLDUĞU DURUM... 501 1. Monetarist Yaklaşım... 501 2. Keynesgil Yaklaşım... 501 E. PARANIN DEVALÜE EDİLDİĞİ DURUM... 502 1. Monetarist Yaklaşım... 502 2. Keynesgil Yaklaşım... 502 III. YENİ MONETARİZM VE KÜRESEL PARA HIZLANDIRANI... 503 8. AYIRIM MAKRO EKONOMİNİN MİKRO TEMELLERİ 29. TÜKETİM VE TASARRUF I. ZAMANLAR ARASI SEÇİM VE TÜKETİM... 507 A. ZAMANLARARASI BÜTÇE KISITI... 507 B. TÜKETİCİ TERCİHLERİ... 509 C. TÜKETİCİNİN OPTİMUMU... 511

II. KEYNESGİL TÜKETİM FONKSİYONUYLA İLGİLİ SORUNLAR VE GELİŞMELER... 511 A. KUZNETS İN TÜKETİM FONKSİYONU... 511 B. KISA VE UZUN DÖNEM TÜKETİM FONKSİYONLARI ARASINDAKİ ÇELİŞKİ... 512 C. NİSPİ GELİR HİPOTEZİ... 512 D. Tüketimde Sapma Hipotezi... 514 III. BELİRLİLİK ALTINDA TÜKETİM: YAŞAM BOYU VE SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİ... 515 A. YAŞAM BOYU GELİR TEORİSİ... 515 1. Mikro Ekonomik Yaklaşım... 515 a. Tasarruf ve Menfi Tasarruf... 516 b. Aktifler ve Servet: Modigliani Piramidi... 517 2. Makro Ekonomik Yaklaşım: Toplam Tüketim ve Toplam Tasarruf... 518 B. SÜREKLİ GELİR TEORİSİ... 519 1. Sürekli Gelirin Tahmini ve Ölçülmesi... 520 2. Sürekli Gelir ve Dinamik Tüketim... 521 IV. BELİRSİZLİK ALTINDA TÜKETİM... 522 A. RASSAL YÜRÜYÜŞ HİPOTEZİ VE TÜKETİM... 522 B. LİKİDİTE KISITI VE MİYOPLUK... 524 C. BELİRSİZLİK VE TAMPON STOK TASARRUFU... 524 V. TÜKETİM DAVRANIŞLARINI ETKİLEYEN DİĞER FAKTÖRLER... 525 A. FAİZ ORANI... 525 B. PARA ALDANIMI... 526 C. FİYAT BEKLEYİŞLERİ... 527 D. GELİR DAĞILIMI... 527 E. FİNANSAL AKTİFLER... 528 F. VERGİ İNDİRİMLERİ VE RİCARDO DENKLİK HİPOTEZİ... 529 G. DİĞER FAKTÖRLER... 530 30. YATIRIM I. NEO-KLASİK YATIRIM TEORİSİ... 531 A. SERMAYE STOKUNUN BELİRLENMESİ... 531 B. SERMAYENİN KULLANICI MALİYETİ (UC)... 532 C. ARZULANAN SERMAYE DÜZEYİNİN BELİRLENMESİ... 532 D. ARZULANAN SERMAYE DÜZEYİNDEN YATIRIMA... 533 E. ARZULANAN SERMAYE STOKUNDA DEĞİŞMELER... 534 F. VERGİLER VE SERMAYENİN KULLANICI MALİYETİ... 535 II. ENVANTER YATIRIMI... 535 A. ENVANTER TUTMA GÜDÜLERİ... 535 1. Envanterin Bir Üretim Faktörü Olması... 535 2. Yarı Mamul Mal Envanteri... 536 3. Üretimin Düzleşmesi... 536 4. Stoksuz Kalmaktan Kaçınma... 536 B. ENVANTER YATIRIMI TEORİSİ... 536

III. TOBIN Q SU VE YATIRIM... 537 A. TOBİN İN Q TEORİSİ... 537 B. TOBİN Q SUNA KARŞI NEO-KLASİK TEORİ... 538 IV. KONUT YATIRIMI... 539 A.TOBİN Q SU ÇERÇEVESİNE ANALİZ... 539 1. Konut Fiyatlarının Belirlenmesi... 539 2. Konut Fiyatlarından Konut Yatırımına... 540 3. Konut Talebinde Değişmeler... 541 B. NEO KLASİK TEORİ VE KONUT TALEBİ... 541 V. ABD KONUT PİYASASINDA GELİŞMELER VE 2007 İPOTEK KRİZİ... 542 VI. ABD HÜKÜMET POLİTİKALARI VE KONUT PİYASASI... 545 A. VERGİ POLİTİKASI YOLUYLA KONUT SAHİPLİĞİNİN TEŞVİKİ... 545 B. FİNANSAL KURUMLAR VASITASIYLA KONUT SAHİPLİĞİNİN TEŞVİKİ... 545 C. HIZLANDIRAN TEORİSİ... 546 1. Sermaye Hasıla Oranı... 546 2. Hızlandıran Prensibi... 548 3. Hızlandıran Prensibine Yöneltilen Eleştiriler... 550 31. PARA ARZI I. PARANIN ANLAMI VE İŞLEVLERİ... 551 A. PARANIN GELENEKSEL İŞLEVLERİ... 551 1. Hesap Birimi Olarak Para... 551 2. Mübadele Aracı Olarak Para... 553 3. Tasarruf Aracı Olarak Para... 554 B. PARANIN MODERN İŞLEVLERİ... 554 1. Ekonomik Faaliyetleri Teşvik Edici ya da Köstekleyici Olarak Para... 554 2. Gelirleri Yeniden Dağıtma Aracı Olarak Para... 555 3. Nüfuz Aracı Olarak Para... 555 II. PARANIN TANIMI VE ÇEŞİTLERİ... 555 A. PARA TANIMI ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR... 556 B. MİKRO EKONOMİK PARA TANIMI YAKLAŞIMI... 556 1. Para Tabanının ve M1 in Tanımı... 556 2. Daha Geniş Parasal Büyüklükler... 557 3. TCMB nin Para Tanımlamaları... 559 III. PARANIN FİYATI VE FİYATLAR GENEL DÜZEYİ KAVRAMI... 559 IV. PARASAL SÜREÇ VE EKONOMİK FAALİYETLER... 561 A. GELİR, HARCAMA VE ÇIKTI AKIMI... 561 B. TASARRUF VE YATIRIM... 563 C. DİĞER BİR BAKIŞ AÇISI: C+I+G Mİ, YOKSA MV Mİ?... 564 V. TİCARİ BANKALARIN PARA ÜRETİM VE YOKETME SÜREÇLERİ VE BANKA PARASI ÜRETİMİNİN SINIRLARI... 564 A. TİCARİ BANKALARIN PARA ÜRETİM VE YOKETME SÜRECİ... 565 1. Bir Tek Bankanın Olduğu Durum... 565 a. Para Yaratma Süreci... 565

b. Para Yaratma Mantığı, İktidarı ve İnisiyatifi... 567 2. Birçok Ticari Bankanın Olduğu Durum... 567 B. KREDİ ÇARPANI... 568 1. Bir Ticari Bankanın Fonlarının Geri Dönüş Oranı ve Vadesiz Mevduat Parası.. 568 a. Geri Dönüş Oranının Sıfır Olduğu Durum... 570 b. Bankanın Yarattığı Paranın Bir Kısmının Geri Döndüğü Durum... 570 c. Bankanın birincil Vadesiz Mevduattan Yaratabileceği Satın Alma Gücü... 571 2. Vadeli Mevduat ve Ticari Bankalar... 571 a. Dış Fonlardan Ödünç Alma Durumu... 572 b. İç Fonlardan Ödünç Alma Durumu... 574 VI. BANKA ENDÜSTRİSİNİN ÜRETECEĞİ PARANIN SINIRLARI... 576 A. BANKA KARŞILIKLARININ SIFIR OLDUĞU DURUM... 577 B. BANKA KARŞILIKLARININ ETKİSİ... 578 1. Vadesiz Mevduatlar İçin Ayrılan Karşılıkların Etkisi... 578 2. Vadeli Mevduatlar İçin Ayrılan Karşılıkların Etkisi... 578 C. KREDİ ÇOĞALTANINA KARŞI MARJİNAL GELİR MARJİNAL MALİYET YAKLAŞIMI... 580 VII. MERKEZ BANKASI PARASI, PARA TABANI, PARASAL TABAN VE PARA ARZININ BELİRLENMESİ... 581 A. 1990 LI YILLARDAN ÖNCE PARA TABANININ BELİRLENMESİ... 581 1. Para Tabanının Kaynakları: 1990 lı Yıllardan Önceki Durum... 582 a. Merkez Bankasının Kamu Sektörüne Açtığı Krediler (Eskiden)... 582 b. Merkez Bankasının Özel Sektöre Açtığı Krediler... 583 c. Dış Varlıklar... 584 d. Hazinenin İhraç Ettiği Ufaklık Paralar... 585 e. Diğer Kaynaklar... 585 2. Para Tabanının Kullanımı... 585 B. 2000 YILI SONRASI T.C. MERKEZ BANKASI VE BİRLEŞTİRİLMİŞ BANKACILIK SEKTÖRÜ BİLANÇOSU... 586 C. PARA TABANININ DOLAŞIMI VE PARA TABANI ÇARPANI... 589 1. Karşılıkların Etkisi... 589 2. Para Çarpanı... 590 3. Para Tabanı Çarpanını Etkileyen Faktörler... 592 a. Nakit Oranında Değişmeleri... 592 b. Karşılık Oranında Değişmeler... 593 KAYNAKÇA... 595