ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM Hazırlayanlar Cannur KURUOLU 6B Pırıl ALP 6B Danıman Öretmen Demet EROL 2011
ÇNDEKLER Projenin Amacı.....1 Projenin Hedefi.1 Proje çalımaları sırasında gerçekletirilen faaliyetler.. 1 Kullanılan Yöntemler...2 Ulaılan Sonuçlar.....2 Tablo 1. Balon çap uzunlukları.....3 Grafikler....4 Sonuçların deerlendirilmesi:.... 5 Kaynaklar.....6 Proje ile ilgili fotoraflar...7
ALTERNATF BR ENERJ KAYNAI ÜRETELM Proje amacı: Bu projedeki amacımız, çevremizde kullanılmayan atık ve artık maddelerden alternatif bir enerji kaynaı olan biyogaz üretmeyi kefetmektir. Proje hedefleri: 1. Topraa karıan ve çöp olarak nitelendirilen hayvan ve bitki atıklarını deerlendirerek enerji üretmek 2. Fosil yakıtlardan farklı bir enerji kaynaı olan biyogaz üretimini tevik etmek ve bu enerjiyi kullanmak 3. Günümüzde enerji kaynaı olarak fosil yakıtların, küresel ısınmaya olumsuz etkisini azaltmak 4. Hava ve toprak kirliliini azaltmak Proje çalımaları sırasında gerçekletirilen faaliyetler: Projemize balamadan önce günümüzde kullanılan enerji kaynaklarını aratırdık. Bu konuda yaptıımız aratırmalar sonucu, fosil yakıtların sıklıkla kullanıldıını örendik. Ancak fosil yakıtların yenilenemeyen bir enerji kaynaı olması, bir gün tükenecek olması ve küresel ısınmaya sebep olması yeni enerji kaynaklarına yönelmenin ne kadar önemli olduunu gösterdi. Bu sebeple çevremizdeki atık ya da kullanılmayan maddeleri kullanarak biyogaz enerjisi elde etmeyi amaçladık. Biyogaz enerjisi konusunda aratırmalar yaptıktan sonra, çevremizdeki farklı tür atıklardan hangisinden daha fazla biyogaz üretilecei sorusuna cevap bulmak için deney düzeneklerimizi hazırladık. Deney düzeneklerimize üretecei biyogaz miktarını gözlemlemek üzere köpek dıkısı, inek dıkısı, muz kabuu ve sebze kabuu kullanmaya karar verdik. Düzeneklerdeki biyogaz üretimini 12 gün boyunca gözlemledik ve ölçümler aldık. Denemelerimizi, hata payını en aza indirmek için, 3 tekrarlı (tekerrürlü) yaptık. 12 gün sonunda tüm balonların hacmini ölçtük. Son olarak balonlarda biriken gazın yanıcı metan gazı olup olmadıını tespit ettik ve raporumuzu yazdık. 1
Kullanılan yöntemler: Projemizde farklı atıklardan biyogaz üretmek için deneysel yöntem kullandık. 1. 1 kg inek atıı ve 1 kg köpek atıını çeitli ortamlardan eldiven ile (ahır, park vb.) topladık. 2. 12 adet 1 litrelik temiz cam ie aldık. 3. Evde biriken sebze ve muz atıklarını ayrı ayrı biriktirdik. 4. 3 ieye 50 g inek atıı koyduk ve ardından tama seviyesine kadar saf su ile doldurduk. 5. 3 ieye 50 g köpek atıı koyduk ve ardından tama seviyesine kadar saf su ile doldurduk. 6. 3 ieye 50 g inek atıı ve 50 g sebze atıı koyduk ve ardından tama seviyesine kadar saf su ile doldurduk. 7. 3 ieye 50 g inek atıı ve 50 g muz kabuu koyduk ve ardından tama seviyesine kadar saf su ile doldurduk. 8. Son olarak 12 ienin azını esnek balon ile kapatarak, hava almaması için sıkıca bantladık. 9. Düzenekleri sabit 20 o C sıcaklıktaki odaya koyduk ve 12 gün boyunca balon çap uzunluklarını cetvelle ölçtük ve tabloya kaydettik. 10. Balonlarda biriken gazın hacmini ölçmek için, tama seviyesine kadar su ile doldurduumuz geni kaplara balonları batırdık ve taan sıvıyı dereceli silindirde ölçerek deerleri bulduk. 11. Balonlar içindeki gazların yanıcı metan gazı olup olmadıını belirlemek için balondaki gaza ate yaklatırdık ve alevin rengi ve miktarında artı gözlemledik. Bu deiim metan gazı olduunu bize kanıtladı. Ulaılan sonuçlar: 12 gün boyunca deney düzeneklerindeki balon çapları uzunlukları Tablo.1 de verilmitir. Bununla birlikte her deney grubunda bulunan 3 deney düzeneindeki balon çap uzunluklarının zamanla deiimi Grafik.1, Grafik. 2, Grafik. 3 ve Grafik.4 de verilmitir. aaıda verilmitir. 2
Tablo 1. Balon çap uzunlukları nek dıkısı+muz nek dıkısı Köpek dıkısı nek dıkısı+sebze Atıı Düzenekler numaraları 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1.gün 2.gün 3.gün 4.gün 5.gün 6.gün 7.gün 8.gün 9.gün 10.gün 11.gün 12.gün Ortalama 1cm 2cm 1cm 1cm 0cm 0cm 0cm 0cm 0cm 1cm 0cm 1cm 3cm 3cm 2cm 2cm 0cm 0cm 1cm 0cm 1cm 2cm 0cm 2cm 2cm 3cm 3cm 2cm 0cm 1cm 1cm 0cm 2cm 2cm 1cm 3cm 4cm 4cm 4cm 3cm 1cm 1cm 2cm 1cm 3cm 3cm 1cm 4cm 4cm 5cm 6cm 3cm 2cm 1cm 2cm 2cm 3cm 4cm 2cm 4cm 5cm 6cm 6cm 3cm 3cm 2cm 2cm 3cm 4cm 5cm 2cm 6cm 6cm 7cm 6cm 4cm 4cm 2cm 3cm 4cm 5cm 5cm 3cm 6cm 6cm 7cm 7cm 6cm 5cm 3cm 4cm 4cm 6cm 5cm 4cm 7cm 8cm 8cm 7cm 6cm 5cm 5cm 4cm 5cm 6cm 6cm 5cm 7cm 8cm 9cm 8cm 6cm 6cm 5cm 4cm 6cm 7cm 7cm 7cm 8cm 9cm 10cm 8cm 7cm 7cm 6cm 6cm 6cm 8cm 7cm 7cm 9cm 10cm 9cm 11cm 7cm 6cm 8cm 7cm 5cm 6cm 7cm 8cm 9cm 10 cm 7 cm 6 cm 8 cm 3
4
Sonuçların deerlendirilmesi: Sonuçlar deerlendirildiinde inek dıkısı, inek dıkısının muz ve sebze atıı ile karıımı ve köpek dıkısı gibi farklı tür organik atıklardan, farklı miktarda biyogaz üretilmitir. Oluan biyogaz da yanıcı bir özellie sahiptir. 12.gün sonunda her bir balonun çap uzunluu ve her deney grubunun ortalama çap uzunluu aaıdaki tabloda verilmitir. Tablo 2. Balon çapı son uzunlukları ve ortalamalar nek dıkısı+muz nek dıkısı Köpek dıkısı nek dıkısı+sebze Atıı Düzenekler 1 2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 12.gün sonunda balon çap uzunlukları 10 cm 9cm 11c m 7cm 6cm 8cm 7cm 5cm 6cm 7cm 8cm Ortalama 10 cm 7 cm 6 cm 8 cm 9cm Denemeler sırasında yapılan ölçüm sonuçlarına göre, 1.deney grubunda en iyi sonuç 11 cm ile 3 düzenekte, 2.deney grubunda en iyi sonuç 8 cm ile 3.düzenekte, 3.deney grubunda en iyi sonuç 7 cm ile 1.düzenekte ve 4.deney grubunda en iyi sonuç 9 cm ile 3.düzenekte gözlenmitir. Her deney grubundaki 3 düzenein ortalamalarına bakıldıında ise, inek dıkısı+muz atıı karıımında ortalama balon çapı 10 cm, inek dıkısı+sebze atıı karıımında ortalama balon çapı 8 cm, inek dıkısı düzeneklerinde ortalama balon çapı 7 cm ve inek dıkısı düzeneklerinde ortalama balon çapı 6 cm olarak ölçülmütür. Sonuç olarak muz atıkları dier atık kaynaklarının yanında biyogaz üretimi için en verimli atık çeitlerinden bir tanesidir. çindeki selüloz miktarının fazla olması bakteri faaliyetlerini arttırmakta böylece üretilen biyogaz miktarı da buna balı olarak artmaktadır. Günümüzde hayvan dıkılarından üretilen biyogaz miktarını arttırmak için muz atıkları toplanarak kullanılabilir ve böylece biyogaz üretiminden daha fazla verim alınabilir 5
KAYNAKLAR Türker, M., (2007). Biyogaz Teknolojisi. zmir: Çevkor Vakfı Yayınları. Acarolu, M. (2003). Alternatif Enerji Kaynakları. stanbul: Atlas yayınları. Ömer A. M., Fadalla Y. (2003). Biogas Energy Tecnology in Sudan Renewable Energy, 28, 499-507. Türker, M., (2008). Anaerobik Biyoteknoloji ve Biyoenerji Üretimi. zmir: Çevkor Vakfı Yayınları. Anonim, 1998. Biogas and More! (Dergi). Anaerobic Digestion Systems and Markets overviev, IEA Bioenergy, Anaerobic Digestion Activity, Resource Development Associates, Washington DC, USA. http://www.biyogaz.com/bke.htm http://www.uteg.org/makaleler/anaerobik_biyoteknoloji_biyogaz_uretimi.pdf http://www.vethekimder.org.tr/dergi/archive/2007(cilt78)/sayi1/b17-22.pdf http://uteg.org/makaleler/hayvansal_atiklardan_biyogaz_uretimi.pdf 6
PROJE LE LG L FOTO RAFLAR 7