AİLE HEKİMLERİ İÇİN Pratik Dermatoloji Notları 1
İçindekiler Primer Deri Lezyonları Deri Renk Değişiklikleri Melanomun ABCD si 2
Ağrısız yaşamın 1,2 keyfini sürün... Referanslar: 1. Massey T et al. Topical NSAIDs for acute pain in adults, 2010, The Cochrane Collaboration. 2. Felden JEL Kısa Ürün Bilgisi. FELDEN JEL FORMÜLÜ: Felden Jel %0.5 anhidröz piroksikam aktif maddesi ile inaktif maddeler olarak propilen glikol, etil alkol ve benzil alkol içerir. Her gram jelde 5 mg piroksikam berrak, açık sarı renkli bir jel halinde bulunur. FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ: Farmakodinamik Özellikler: Bir piroksikam müstahzarı olan Felden Jel, nonsteroid antienflamatuvar maddelerin bir kimyasal sınıfı olan 1,2-benzotiyazin-1,1-dioksit in N-heterosiklik karboksamidlerin bir üyesidir. Piroksikam uygulanmasıyla ödem, eritem, doku proliferasyonu, ateş ve ağrının tümü inhibe edilebilir. Etki mekanizması tamamen anlaşılmamakla beraber, piroksikamın siklooksijenaz enziminin geri dönüşümlü inhibisyonuyla prostaglandin sentez ve salınımını inhibe ettiği bilinmektedir. Ağrı ve inflamasyon oluşturulan hayvan modelleri kullanıldığında Felden Jel in oral Felden ve indometazin %1 lik jel kadar etkili olduğu; taşıyıcı sistemden ise anlamlı bir biçimde daha etkili olduğu gözlenmiştir. Farmakokinetik Özellikler: 14 gün boyunca günde 2 kez piroksikam % 0.5 jel uygulanan çok dozlu bir çalışmada, (total günlük doz 20 mg/gün piroksikama eşdeğerdir) tedavi süresince plazma düzeylerinin yavaşça yükseldiği ve 4. günde 200 ng/ml nin üzerine çıktığı bulunmuştur. Ortalama olarak kararlı durum plazma seviyeleri 300 ve 400 ng/ml arasındayken ortalama değerler tedavinin 14. gününde bile 400 ng/ml altında kalmıştır. Denge halinde gözlenen bu piroksikam düzeyleri benzer oral doz alanlarda (20 mg/gün) gözlenenin yaklaşık % 5 i kadardır. Piroksikamın yarı ömrü yaklaşık 50 saattir. ENDİKASYONLARI: Felden Jel, osteoartrit, tendinit, tenosinovit, periartrit ve bursit gibi romatizmal hastalıkların; burkulmalar, incinmeler gibi yumuşak doku travmalarının; ağrı, inflamasyon ve kas gerginliği ile kendini gösteren kas ve iskelet sistemi hastalıklarının lokal tedavisinde analjezik ve antiinflamatuvar olarak etkilidir. KONTRENDİKASYONLARI: Felden Jel daha önce jele veya piroksikamın herhangi bir dozaj formuna karşı aşırı duyarlılık göstermiş kişilerde kullanılmamalıdır. Aspirin ve diğer NSAİ ilaçlara karşı çapraz duyarlılık potansiyeli mevcuttur. Felden Jel, aspirin ve NSAİ ilaçlarda astım septomları, nazal polip, rinit, anjiyonörotik ödem veya ürtiker gelişebilen hastalara verilmemelidir. UYARILAR/ÖNLEMLER: Eğer lokal iritasyon gelişirse jel kullanımı kesilmeli ve gerekirse uygun tedaviye başlanmalıdır. Göze, mukozaya, açık deri lezyonları ve uygulama yerinde cilt hastalığı bulunanlara tatbik edilmemelidir. Karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalarda dikkatli kullanılmalıdır. Yaşlılarda kullanım için özel bir kullanım uyarısı bulunmamaktadır. Hamilelikte Kullanım: Gebelik Kategorisi: C, Hayvan deneylerinde oral FELDEN verilmesi ile teratojenik bir etki görülmemişse de hamilelikte ve enzirme döneminde FELDEN kullanımı önerilmez. FELDEN siklooksijenaz enziminin reversibl inhibisyonu ile prostoglandin sentez ve salınımını inhibe eder. Bu etki, diğer NSAİ ilaçlarda olduğu gibi, gebe hayvanlarda gebeliğin son dönemlerine kadar kullanılmaya devam edildiğinde distosi ve doğumun gecikmesi insidansında artış ile ilişkili bulunmuştur. NSAİ ilaçların bebeklerde duktus arteriosus un kapanmasına neden olduğu da bilinmektedir. Bir ön çalışma oral uygulamadan sonra plazmada ulaşılan piroksikam düzeyinin yaklaşık %1 i kadar piroksikamın anne sütünde bulunduğunu göstermektedir. Felden Jel in emziren annelerde kullanılması klinik emniyeti kanıtlanmadığından tavsiye edilmez. Çocuklarda kullanım: 12 yaşından küçük çocuklarda endikasyon ve doz önerileri henüz saptanmamıştır. YAN ETKİLER/ADVERS ETKİLER: Felden Jel iyi tolere edilir. Tedavi ile ilişkili yan etkiler seyrek olarak bildirilmiştir. Klinik çalışmalarda yan etkilerin büyük çoğunluğunu hafif veya orta derecede lokal iritasyon, eritem, döküntü, pitroid kepeklenme, kaşıntı ve uygulama yerinde ilaçla ilişkili lokal lezyonların oluşturduğu görülmüştür. Felden Jel in sistemik emilimi çok düşüktür. Diğer topikal NSAİ ajanlarda da olduğu gibi nadiren sistemik reaksiyonlar meydana gelir. Jelin iyice ovulup, emdirilmemesi durumunda deride hafif ama geçici bir renk değişikliği ve giysilerin lekelenmesine rastlanabilir. BEKLENMEYEN BİR ETKİ GÖRÜLDÜĞÜNDE DOKTORUNUZA BAŞVURUNUZ. KULLANIM ŞEKLİ VE DOZU: Bu ilaç yalnızca haricen kullanıma mahsustur. Oklüsif bandaj yapılmamalıdır. Jel deriye ilaç artığı kalmayacak şekilde iyice ovuşturularak sürülür. 1 g lık doz günde 3-4 defa rahatsızlık olan bölgeye uygulanmalıdır. SAKLAMA KOŞULLARI: 30 C nin altındaki oda sıcaklığında saklayınız. TİCARİ TAKDİM ŞEKLİ VE AMBALAJ MUHTEVASI: Felden Jel 50g lık tüplerde sunulmuştur. PİYASADA MEVCUT DİĞER FARMASÖTİK DOZAJ ŞEKİLLERİ: FELDEN FLASH TABLET 20 mg piroksikam içeren 10 tabletlik kutularda bulunur. Reçete ile satılır. ÇOCUKLARIN GÖREMEYECEĞİ, ERİŞEMEYECEĞİ YERLERDE VE AMBALAJINDA SAKLAYINIZ. HEKİME DANIŞMADAN KULLANMAYINIZ. Kısa Ürün Bilgisi Onay Tarihi: 06.08.2013 Perakende satış fiyatı: 8.59 TL (02.Nisan.2009) Ruhsat no: 25.09.1997-184/63 Ruhsat sahibi: Pfizer İlaçları Ltd. Şti., Muallim Naci Cad. No:55 34347 Ortaköy - İSTANBUL. Daha geniş bilgi için firmamıza başvurunuz. www.pfizer.com.tr PRX 14/02 (Haziran 2014)
Primer Deri Lezyonları 4
Primer Deri Lezyonları TANIMLAMA ÖRNEKLER Makül Çapı 1 cm den küçük, yüzeyi düz, sınırları keskin ciltteki renk değişikliğidir. Çiller, düz nevüsler, peteşi, kızamık, kızıl hastalığı Kızamık. Habif, 2004. Papül Deriden kabarık, sert, sınırları keskin, çapı 1 cm den küçük lezyondur. Siğil, deriden kabarık nevüs, liken planus Liken planus. Weston, Lane, Morelli, 1996. Yama Çapı 1 cm den büyük, düz, deriden kabarık olmayan, sınırları düzensiz lezyondur. Vitiligo, şarap rengi lekeler, mongol lekeleri, cafe au lait lekeleri 5 Vitiligo. Weston, Lane, Morelli, 1991.
Primer Deri Lezyonları TANIMLAMA ÖRNEKLER Plak Çapı 1 cm den büyük, deriden kabarık, yüzeyi düz, sert, düzensiz lezyondur. Psöriazis (Sedef hastalığı), seboreik keratoz ve aktinik keratoz Plak. Habif, 2004. Şişlik Cilt ödemine bağlı olarak deriden kabarık düzensiz şekilli lezyon; sert ve geçicidirler. Değişlik çaplarda olabilirler. Böcek sokmaları, ürtiker, alerjik reaksiyon Şişlik Farrar ve ark, 1992. Nodül Çapı 1-2 cm arasında, deriden kabarık, sınırları keskin olan, lezyondur. Papüle göre dermiste daha derine uzanır. Eritema nodosum, lipomlar 6 Hipertrofik nodül. Goldman ve Fitzpatrick, 1999.
Primer Deri Lezyonları TANIMLAMA ÖRNEKLER Tümör Deriden kabarık, sert lezyondur. Sınırları keskin olmayabilir. Çapı 2 cm den büyüktür ve derinliği dermise kadar uzanır. Neoplaziler, benign tümör, lipom, hemanjiyom Hemanjiyom. Weston, Lane, Morelli, 1996. Vezikül Deriden kabarık, sınırları keskin, yüzeysel, dermise kadar uzanmayan, seröz sıvı ile dolu olan çapı 1 cm den küçük lezyondur. Suçiçeği, herpes zoster (zona) Suçiçeği. Farrar ve ark, 1992. Bül Çapı 1 cm den büyük olan veziküldür. Su toplama, pemfigus vulgaris 7 Bül White,1994.
Primer Deri Lezyonları TANIMLAMA ÖRNEKLER Püstül Deriden kabarık, yüzeysel lezyondur. Veziküle benzer fakat içerisi pürülan sıvı ile doludur. İmpetigo, akne Akne. Weston, Lane, Morelli, 1996. Kist Dermiste veya subkütan tabakada yerleşmiş, deriden kabarık, sınırları keskin lezyondur. Sıvı veya yarı sıvı madde ile doludur. Sebase kist, kistik akne Sebase kist. Weston, Lane, Morelli,1996. Telenjiektazi Kapiller dilatasyon ile oluşan ince, düzensiz, kırmızı çizgilerdir. Rosacea daki telenjiektazi 8 Telenjiektazi. Lemmi, Lemmi, 2000.
Deri Renk Değişiklikleri 9
Deri Renk Değişiklikleri Renk Neden Dağılım Özel Durumlar Kahverengi Melanin pigmentine bağlı koyulaşma Yaygın Hipofiz, Adrenal, Karaciğer hastalıkları, Nevüsler, Nörofibromatozis Beyaz Melanin pigment eksikliği Yaygın Lokalize Albinizm Vitiligo Kırmızı (Eritem) Cilt kan akımında artış Lokalize Yaygın İnflamasyon Ateş, viral döküntü, ürtiker İntravasküler eritrositlerde artış Yaygın Polisitemi Sarı Bilirubin pigment artışı (Sarılık) Yaygın Karaciğer hastalıkları Karoten pigment artışı Yaygın (Sklerada olmaz) Hipotiroidizm, karoten içeren sebzelerin fazla tüketimi Oksihemoglobin görünebilirliğinde azalma Yaygın Anemi, knonik böbrek hastalğı Mavi Hipoksiye sekonder olarak oksijenlenmemiş hemoglobin miktarında artış Dudaklar, ağız, tırnaklar Kardiyovasküler ve akciğer hastalıkları 10
Purpura: Kırmızı - mor renkli, 0,5 cm den büyük, solmayan lezyon. Neden: İntravasküler sorunlar, infeksiyon Peteşi: Kırmızı - mor renkli, 0,5 cm den küçük, solmayan lezyon. Neden: İntravasküler sorunlar, infeksiyon Ekimoz: Kırmızı - mor renkli, farklı büyüklüklerde olabilen solmayan lezyon. Neden: Damar duvar hasarı, travma, vaskülit Spider anjiom: Ortada kırmızı bir nokta ve çevresine doğru örümceksi uzantılardan oluşan, ortasına basıldığında solan lezyon. Neden: Karaciğer hastalığı, vitamin B eksikliği, idiyopatik 11
Venöz yıldız: Mavimsi örümcek, çizgisel veya düzensiz şekilli, basmakla solmayan lezyon. Neden: Yüzeyel venlerde basınç artışı Telenjiektazi: İnce, düzensiz, çizgisel kırmızı lezyon. Neden: Kapillerlerin dilatasyonu Kapiller hemanjiyom (nevus flameus): Düzensiz, maküler kırmızı yaması lezyon. Neden: Dermis kapillerlerinin dilatasyonu 12
İLAN GELECEK Trosyd
Melanomun ABCD si 14
Melanomun ABCD si Malign melanom şüphesi uyandıran lezyonların karakteristik özellikleri: A. Asimetrik lezyon: Benlerin ve doğum lekelerinin yarısı simetrik değildir. B. (Borders) Sınırlar: Köşeli, pütürlü, girinti ve çıkıntılı olması. Pigment sınırı geçebilir. C. (Color) Renk: Lezyon tek renkten oluşmamaktadır. Kahverenginin veya siyahın faklı tonları ile bazen kırmızı, mavi veya beyaz yamalar içerebilir. D. (Diameter) Çap: Çapı 6 mm den büyük olan (bir kurşun kalem silgisi kadar) veya büyüyen lezyonlar. A - Asimetri B - Sınır C - Renk Melanom un ABCD si. Lewis, Heitkemper, Dirksen, 2004. 15 D - Çap
Bu doküman, Promedos Danışmanlık ve Medikal Hizmetler Ltd. Şti. tarafından Pfizer İlaçları Ltd. Şti nin koşulsuz desteğiyle Aile Hekimleri sitesi ufakbirara.com için hazırlanmıştır. Tüm yasal hakları Pfizer e aittir, izinsiz içerik alıntısı yapılamaz. Mosby Fizik Muayene El Kitabı, Henry M. SEIDEL, Jane W. BALL, Joyce E. DANIES, G. William BENEDICT. Çeviri Editörü Prof. Dr. Mustafa ARICI, Güneş Tıp Kitapevi, 2012, Ankara, sayfalar: 32-48