MÜLAYiM1, Cemal Varol TOK1, Dinçer AYAZ2



Benzer belgeler
Reşadiye (Datça) Yarımadası Kertenkeleleri Hakkında* (Gekkonidae, Agamidae, Chamaeleonidae, Lacertidae, Scincidae, Amphisbaenidae)

Morphology, Distribution and Taxonomy of Asaccus (Reptilia: Sauria: Gekkonidae) Specimens from Şanlıurfa Province

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT

EGE ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLĠMSEL ARAġTIRMA PROJE KESĠN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT. PROJE NO: 2013 FEN 010 (Yüksek Lisans)


33 00'-36 00' DOGU BOYLAMLAR ARASIORTA TOROSLAR'IN AMFiBiLERi*

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT

ARAŞTIRMA MAKALESİ /RESEARCH ARTICLE

EGE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ (YÜKSEK LİSANS TEZİ) LACERTA ANATOLICA ANATOLICA VE LACERTA VE SİTOGENETİK İNCELENMESİ.

Omurgalılar Biyolojisi

Kaş-Kekova Özel Çevre Koruma Bölgesi nin Herpetofaunası

EGE ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJE KESİN RAPORU EGE UNIVERSITY SCIENTIFIC RESEARCH PROJECT REPORT

Göller Bölgesi Yarı Sucul Yılan, Natrix natrix persa (Pallas, 1814) Üzerine Morfolojik ve Ekolojik Bir Araştırma

Herpetofauna of Karabük Province. Karabük İli nin Herpetofaunası

Ordu Üniv. Bil. Tek. Derg., Cilt:5, Sayı:1, 2015,50-55/Ordu Univ. J. Sci. Tech., Vol:5, No:1,2015,51-55

Öğrenim Kazanımları Bu programı başarı ile tamamlayan öğrenci;

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti' nden Yeni Bir Alttür, Ablepharus kitaibelii (Bibron & Borry, 1833) budaki n. ssp. (Sauria: Scincidae)

Görev Yeri Unvanı Sınıf. Biyoloji Manisa Merkez Bilim ve Sanat Merkezi

Keban Baraj Gölü nde Yaşayan Barbus rajanorum mystaceus (Heckel, 1843) ün Geri Hesaplama Yöntemiyle Uzunluklarının Belirlenmesi

Gökçeada ve Çanakkale Civarında Yaşayan Ophisops elegans Mènètrıès 1832 (Sauria: Lacertidae) Populasyonlarında Yaş Tayini1

T"RK~YE B~L~MSEL YE TEKNOLOJ~K ARASTIRMA KURUMU

Kavak Deltası (Saroz Körfezi) nın Herpetofaunal Zenginliği

Kuzey Kıbrıs ın Kurbağa ve Sürüngenleri Amphibians and Reptiles of Northern Cyprus

KEMER BARAJ GÖLÜ'NDEKİ Cypr nus carpio L., 1758'NUN BAZI BİYOLOJİK ÖZELLİKLERİ

Faculty of Science, Department of Biology, Zoology section Institute of Natural and Applied Sciences. Institute of Natural and Applied Sciences

İstanbul un Trakya ve Anadolu Yakasında Yaşayan Lissotriton vulgaris (Linnaeus, 1758) Populasyonlarının Biyometrik Özelliklerinin Karşılaştırılması

Akın Pala,

Süt Tipi Oğlakların Doğum, 30. Gün ve 60. Gün Canlı Ağırlıkları Üzerine Sistematik Çevre Etmenlerinin Etkileri

Sakız Koyunu. Prof.Dr.. Orhan KARACA. Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Zootekni Bölümü, AYDIN

Erbey, M., Bazı Dysmachus (Diptera: Asilidae) türlerinin spermateka yapıları.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

LUMBAL VERTEBRALARIN MORFOMETRİK İNCELEMESİ*

Orta Anadolu da Son Yıllarda Yaşamış İnsan Femurlarının Antropometrik Analizi ve Kalkolitik Çağda Yaşayanların Femurları İle Karşılaştırılması


Tunceli İli Pertek İlçesinden Elde Edilen Akkaraman Koyunu ve Yerli Kıl Keçi Sütlerinde Temel Lezzet Parametreleri

ARAŞTIRMA MAKALESİ/RESEARCH ARTICLE

MARMARA COĞRAFYA DERGİSİ SAYI: 17, OCAK , S: İSTANBUL ISSN: Copyright 2008

ÖZGEÇMİŞ. 2- Kahramanmaraş Afşin-Elbistan Kömür Havzasının Paleofloristik Yönden Incelenmesi Çenet, M., KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 9(2), 2006.

FRANSA DA ORTAÖĞRETİM İKİNCİ SINIF DERS KİTAPLARINDA EVRİM

Veteriner Fakültesi Su Orünleri, Balıkçılık ve Av Hayvanları Kürsüsü. Prof Dr. <Jhni ERENÇiN

BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ NİN DİĞER ORMAN FAKÜLTELERİ İLE BAZI KRİTERLERE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace)

Hatay İli Heterocera (Lepidoptera) Faunasına Katkılar

Yaş Doğrulama Metotları

Temel Biyoistatistik Kursu-I

20. ENSTİTÜLERE GÖRE LİSANSÜSTÜ ÖĞRENCİ SAYILARI NUMBER OF GRADUATE STUDENTS IN THE VARIOUS GRADUATE SCHOOLS

Yrd.Doç.Dr. SERKAN GÜL

QUANTILE REGRESYON * Quantile Regression

Celal Bayar Üniv. Fen Bilimleri Enst (Manisa)

Su Ürünlerinde Temel İstatistik. Ders 2: Tanımlar

Mavi C:70 M:35 Y:0 K:0 Yeşil C:70 M:0 Y:100 K:0 Turuncu C:0 M:52 Y:100 K:0 Siyah C:50 M:50 Y:50 K:100 Kırmızı C:0 M:100 Y:100 K:20

THE HERPETOLOGICAL COLLECTION OF ZOOLOGY MUSEUM, ISTANBUL UNIVERSITY ABSTRACT İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ZOOLOJİ MÜZESİ HERPETOLOJİK KOLEKSİYONU ÖZET

NORMAL DAĞILIM VE ÖNEMLİLİK TESTLERİ İLE İLGİLİ PROBLEMLER

KEMER BARAJ GÖLÜ NDEKİ SAZANIN (Cyprinus carpio L., 1758) GONADOSOMATİK İNDEKS DEĞERİ VE ET VERİMİ

BAKIR KELEBEKLERİ. Benekli bakır kelebeği ( Lycaena phlaeas ): İsli bakır kelebeği ( Lycaena tityrus ) Büyük mor bakır kelebeği ( Lycaena alciphron )

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ISPARTA İLİ KİRAZ İHRACATININ ANALİZİ

Nicel / Nitel Verilerde Konum ve Değişim Ölçüleri. BBY606 Araştırma Yöntemleri Bahar Dönemi 13 Mart 2014

Türkiye Balıkları ve Temel Morfolojisi

Araştırma Makalesi (Research Article)

Türkiye Örümcek Faunası İçin Bazı Kribellet Kayıtlar (Araneae: Zoropsidae, Dictynidae, Titanoecidae)

Journal of FisheriesSciences.com E-ISSN X

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province

ANKARA KECİSİNİN TANIMLAYICI ÖZELLİKLERİ. Prof. Dr. Okan ERTUĞRUL Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Genetik Anabilim Dalı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

Uluslararası Spor Bilimleri Araştırma Dergisi (USBAD)

Endüstriyel Ölçme ve Kontrol

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

ÖZGEÇMİŞ. : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Eskişehir, TÜRKİYE

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

A NEW SPECIES OF WATER MITE (ACARI, HYDRACHNELLAE, HYDRYPHANTIDAE) FROM TURKEY: HYDRYPHANTES (POLYHYDRYPHANTES) KARSENSIS N.SP

Barbus capito pectoralis (Heckel, 1843) in Büyüme Özellikleri ile Et Veriminin İncelenmesi

8. Familya: Curculionidae. Sitophilus granarius (L.) (Buğday biti) Sitophilus oryzae (L.) (Pirinç biti)

ALBURNOIDES BIPUNCTATUS (BLOCH, 1782) (ACTINOPTERYGII, CYPRINIDAE) UN KROMOZOMAL ÖZELLİKLERİ

Bebek ve Çocuklarda Boy Ölçümü

AZAMETLER. SARI AZAMET (Colias crocea) GÜZEL AZAMET (Colias alfacariensis)

Ders Kodu Ders Adı Ders Türü AKTS Hafta Teorik

ÖZGEÇMİŞ. ADRES: Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Dögol Caddesi, 06100, Tandoğan, Ankara

Atatürk Barajı Gerger Bölgesi Balık Faunasının Taksonomik Yönden İncelenmesi

ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN BAŞARILARI ÜZERİNE ETKİ EDEN BAZI FAKTÖRLERİN ARAŞTIRILMASI (MUĞLA ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F ÖRNEĞİ) ÖZET ABSTRACT

GÖYNÜK ÇAYI NDA (BİNGÖL) YAŞAYAN Capoeta umbla (Heckel,1843) NIN BAZI BÜYÜME ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI

The Byzantine-Era Daily Use Pottery Found in the Thermal Spring in Allianoi

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

ANAYURT Tarih : HAFTADA 6 GÜN ULUS... Sayfa : 5 ANKARA Tiraj : 3279 SİYASİ StxCm : 65 1/1

Ulusal Tarımsal Mekanizasyon Kongrelerinin Değerlendirilmesi

YEREL YÖNETİMLER PERFORMANS ARAŞTIRMASI -BÜYÜKŞEHİRLER-

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DÖNEM PROJESİ İMAR ÖZELLİKLERİNİN TAŞINMAZ DEĞERLERİNE ETKİLERİ. Yeliz GÜNAYDIN

BÖLÜM 5 DOĞAL POPULASYONLARDA VARYASYON

BÖLÜM Sürüngenler

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

ORTAÖĞRETİM FİZİK DERSLERİNDE DENEYLERİN ÖĞRENME ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

TEMEL HARİTACILIK BİLGİLERİ. Erkan GÜLER Haziran 2018

Transkript:

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.: - Sayı/No: : 345-349 (00) ARAŞTIRMAMAKALESiiRESEARCH ARTICLE BEYŞEHiR (KONYA) CiVARıNDAN TOPLANAN LACERTA PARVA BOULENGER, 887 (SAURIA: LACERTIDAE) ÖRNEKLERi ÜZERiNDE MORFOLOJiK BiR ÇALIŞMA Ayşegül MÜLAYiM, Cemal Varol TOK, Dinçer AYAZ ÖZ Bu çalışmada, Beyşehir civarından toplanan 46 örnek (8 dd, 8 ç>ç» renk-desen, vücut ölçüm ve oranları ile pholidosis özellikleri bakımından ayrıntılı olarak araştırılmış,elde edilen veriler literatür bilgisi ile karşılaştırılarak özellikle cinsiyet farkı gösteren karakterlerin belirlenmesine çalışılmıştır. Çalışmada elde edilen verilere göre pileus boyu, pileus eni, baş--gövde boyu, vücut ortasındaki sırt pulu sayısı, femoral delik sayısı ve gövde boyunda enine ventral plak sırası bakımındancinsiyetler arasında istatistik olarak önemli kabul edilebilecek farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca Beyşehirörnekleri literatür verileri ile karşılaştırılmış, Anadolu ve Kafkaslar'da dağılış gösteren Lacertaparva populasyonlarındantaksonomik olarak ayrılmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Lacerta parva, Morfoloji, Beyşehir. A MORPHOLOGICAL STUDY ON SPECIMENS OF LACERTA PARVA BOULENGER, 887 COLLECTED IN THE VICINITY OF BEYSEHIR (KONYA) ABSTRACT In this study, 46 specimens (8 dd, 8 ç>ç» collected in the vicinity of Beyşehir have been studied morphometrically in respect to colouration and pholidosis. The data were compared to the relevant literature and particular attention was paid to the characters which demonstrate sexual differences. According to the data, significant differences were present conceming the pileus length, pileus width, head+thorax length, number of scales at mid-trunk, number of femoral pores and transverse ventral plate sequence throughout the thorax. Also, it was found that Beyşehir specimens were not different taxonomically from the Lacerta parva populations distrubuted elsewhere in Anatolia and Caucasus regions.. clalş Key Words: Lacerta parva, Morphology, Beyşehir. Lacerta parva türü ilk kez Boulenger tarafından 887 (Boulenger, 887) yılında Kayseri'den bulunmuş bir dişi örneğe göre tavsif edilmiştir. Sözkonusu tür, Anadolu'nun büyük bir kısmı ile Ermenistan'a kadar geniş bir alanda yayılmaktadır (Werner 90, Nesterow 9, Nikolsky 95, Bird 936, Bodenheimer 944, Mertens 95, Başoğlu ve Baran 977, Demirsoy 997, Baran ve Atatür 998). Son yıllarda Venchi ve Bologna (996), Emirali (Tekirdağ)'den bir erkek örnek bularak tütün Trakya'da da yaşadığını belirtmişlerdir. Peters (96) tarafından Anadolu ve Kafkas populasyonları ayrıntılı olarak araştırılmıştır.atagün (984), Anadolu'dan elde edilen bol materyali kendi içerisinde i 6 populasyon halinde incelemiş ve literatür bilgisi ile karşılaştırmıştır. Aynı çalışmada, OrtaAnadolu populasyon grubu (Ankara, Kayseri ve Konya) ile bu bölgenin doğusu (Erzurum) ve batısındaki (Fethiye) dağlık bölgelerdeki populasyonların iki grup halinde ayrıldığı, ancak bu aynının alttür seviyesinde olmadığı belirtilmiştir. Ayrıca Denizli populasyonu, Orta Anadolu populasyonuna daha yakın bulunmuştur. Şimdiki çalışmada bir bölgeden toplanan çok sayıdaki materyal üzerinde dış morfolojik özellikleri bakımından populasyon içi varyasyonun belirlenmesine çalışılmıştır. Ayrıca sonuçlar literatür bilgisi ile karşılaştırılarak morfolojik benzerlik ve farklılıkların ortaya konması amaçlanmıştır. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı 3500 Bornova, İzmir. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi, Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı 3500 Bornova, İzmir. Geliş:7 Kasım 000; Düzeitme: 07 Mayıs 00; Kabul:5 Temmuz 00.

346. MATERYAL VE METOT.. Materyal Listesi ZOEU 4/988.-46, Gölkaşı köyü-beyşehir/konya, 04.06. 988, Leg. C. V. Tok Bu çalışmada incelenen örnekler, Beyşehir'in kuzeyinde merkeze yaklaşık km uzaklıktaki Gölkaşı köyü civarında Akyar mevkiinde öğlen saatlerinde (.00-4.00) Beyşehir gölü kıyısındaki taşlık alanda yakalanmıştır. Örneklerin yakalandığı gün hava sıcaklığı gölgede 4 C dir. Toplanan 46 örnek (8 aa, 899) ZOEU (Leviton et al. 985) koleksiyonunda muhafaza edilmektedir. Örneklerin renk-desen özellikleri canlı iken not edilmiş, ayrıca renkli slaytlardan yararlanılmıştır. Örneklere ait morfometrik ölçümlerde (Pileus boyu, Pileus eni, Baş + Gövde boyu, Anale yüksekliği, Anale genişliği) 0.0 mm hassasiyetli Mitutoyo marka digital kumpas kullanılmıştır. Pholidosis karakterleri (Median gularia, Vücut etrafında pul sayısı, Femoral delik sayısı, Supraciliar granül sayısı, Arka ayak 4. parmak altı lamel saysı, Ventralia enine plak sayısı, Rostral plağın burun deliğine temas durumu, Postnasale sayısı, Frenooculare ve Frenale sayısı, Tympanale mevcudiyeti, Sol taraf Supraciliar plak sayısı, Supraciliar granül dizilişi, Supratemporal bölgedeki plakların sayısı, Collaria yapısı, Occipital plak ve Interparietal plak temas durumu, gözün önündeki Supralabial plak sayısı, Supralabial plaklara temas eden plak sayısı, Sulcus gularis mevcudiyeti) Başoğlu ve Baran (977), Başoğlu ve Baran (980), Baran ve Atatür (998) ve Tok (993) esas alınarak toplam 5 karakter değerlendirilmiştir. Cinsiyetlere ait morfometrik verilerin karşılaştırılmasında Minitab (Minitab Reference Manual, 99) prosedürleri kullanılarak, tek yönlü varyans analizi (Oneway ANOVA)'ne ilişkin LSD dağılış testleri hesaplanmıştır. P (Önem seviyesi) değerlerine göre 0.05 den daha küçük sonuçlar alındığında karşılaştırılan karakter bakımından cinsiyetler arasında istatistiksel fark olduğu sonucuna varılmıştır. Populasyonların karşılaştırılmasında literatürdeki veriler de (Standart sapma, ortalama) göz önüne alınarak Mayr (I 969) CD "Coefficient of Oifference" (CO=M ı-mı/soı +SOı; Mı:. populasyona ait ortalama, Mı:. populasyona ait ortalama, SO :. populasyona ait standart sapma, SOı:. populasyona ait standart sapma) esas alınmıştır. CD değeri.8 ve daha fazla olduğunda populasyonlar arasında değerlendirilen karakterler bakımından farklılık olduğu kabul edilmektedir. İstatistikselolarak cinsiyet farkı tespit edilen karakterlerde erkek ve dişilere ait değerler Tablo 'de ayrı ayrı verilmiştir. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, () 3. BULGULAR 3.. Pholidosis Rostral plak hiç bir örnekte burun deliğine temas etmez. Sol taraftaki postnasale sayısı bir örnekte, diğer örneklerde dir. Frenooculare ve frenale sayısı bütün örneklerde ; sağ taraftaki massetericum örneklerin çoğunda (%95.7) az veya çok belirgindir. Tympanale bütün örneklerde mevcut ve barizdir. Sol taraftaki supraciliar plaklar 36 (%78.6) örnekte 5,8 (%7.39) örnekte 6, (%4.35) örnekte ise 4 dür. Supraciliar granüller 8 (%60.87) örnekte kesintisiz olarak dizilmişken, 8 (%39.3) örnekte ise kesikli diziimiştir. Supratemporal bölgede göze yakın genellikle arka tarafı sivri bir iri plak dışında -4 adet daha küçük plak mevcuttur. Collaria bütün örneklerde tırtıklı bir yapı göstermektedir. İki yaralı örnek dışında bütün örneklerde oecipital plak ile interparietal plak temas eder. Gözün önündeki supralabial plak sayısı 3 (%6.5) örnekte 5, 43 (%93.48) örnekte ise 4 adettir. Dört supralabial plak bulunan örneklerden 5 inde., 3. ve 4. plaklara üst taraftan temas eden veya 3 daha küçük plak mevcuttur. Sulcus gularis bütün örneklerde belirgindir. Diğer pholidosis özellikleri ile vücut ölçüm ve oranlarına ait değerler Tablo 'de verilmiştir. 3.. Vücut Ölçüm ve Oranları İncelenen bütün örneklerde kuyruk ya kopmuş ya da rejenere olduğu için kuyruk boyu ölçümleri alınamamış buna bağlı olarak vücut uzunluğu hesaplanamamıştır. Vücut ölçümleri ile oranlarına ait istatistik değerler Tablo 'de verilmiştir. Tablo ı. Lacerta Parva Örneklerine Ait Bazı Pholidosis Özel. likleri İle Vücut Ölçüm (mm) ve Oranlarına Ait İstatistik Veriler (N: Örnek Sayısı, M: Ortalama, Min.-Max.: Ekstrem Değerler, SD: Standart Sapma). Karakter ve Cinsiyet N M -Min.-Max..-so- Meı:Jiıw('.nılaria im~~ 46 6.67 4-9.3:'j JJ. 37.7 33-4.697 Vücut Etrafında n i. 35. 3-4..-ı3~ pul sayısı &M~ 46 36.W----- 3-4.37 &&. 6.00 4-8.089 -- ---ı.rro- FemorııDellk ~~ i. 5~ ---, 3-7 &&~~ 46 5.63 3-. I.JSL Suprecilıer Gran0Say. &&~~ 46 6.76.93 Parmakaltı Lamelleri &&~~ 46 0.5 7-3.46 --- && 8 8.68 7-3.056 Yentralia EninePlak Say. ~~ 3.00!>-36.49~ &&n " 46 9.98 7-36.049 --- && 8 0.70 9.5-.6-0.50~ Pileus Boyu n --,,--- -- 9.98 9.48-0.84 0.338 &&~~ 46 0,4 9,48-.6 0566 ~-,M 8 5.34 4.8M~.79 0.45 Püeus Bni,. ~~ 5.<J7 4.66-5.4 0.0 &&~~ 46.~.4 4.~~.79 0.63 6& 8 47.0 4()6..:'I.9.880 BaştGOvde Boyu n 8 49.:'\0 45.3-6.84 3.8 &&~~ f--- 46 48.04 4.06-5684 3.lI ~yuipikusenj &&~~ 46.99.8()... 0.0 Anak YOkseldilli <5&~~ 46.66.35-.08-0.96 Anol'gonişlilli &&n 46 f--.3.8!>-3.0 0.63 Anale YUk./AnaleGen. &&~~ 46 --o.n-- -0.56-0.96 ---0-:089-- ~..~---~- --

Anadolu University Journal of Science and Technology, () 347 3. 3. Renk ve Desen İncelenen örneklerde, sırt taraf grimsi veya açık kahverengi, bu zemin üzerinde ve gövde yanlarında siyahımsı ve beyaz lekeler mevcuttur. Occipitale'nin gerisinde koyu kahverengi veya siyahımsı birkaç küçük leke mevcut veya bu lekeler birleşerek ön ekstrernitelere kadar uzanan ince bir çizgi oluşturur. Vertebral saha zemine göre daha açık renkte ve örneklerin çoğunda (%67) vertebral sahada hiç bir leke mevcut değildir. Diğer örneklerde söz konusu sahada bir kaç leke mevcuttur. Paravertebral sahadaki koyu lekeler belirgin olup, bu lekelerin vertebral sahaya ve kirli beyaz renkteki supratemporal çizgiye temas eden kısımlarındabelirgin beyaz lekeler mevcuttur. Supratemporal plakların gerisinden başlayan, kirli beyaz renkteki supratemporal çizgi, hemen hemen vücut ortalarına kadar çok belirgin iken vücut sonlarına doğru sadece paravertebral sahadaki koyu lekelerin kenarlarındaki beyaz kısımların oluşturduğukesikli bir yapı gösterir. Dış ventraller üzerinde ve temporal bantta özellikle erkeklerde ön bacakların kaide kısmından vücut gerisine doğru çoğunlukla tek sıra halinde dizilen etrafı siyahımsı, içi mavimsi-yeşilimsi küçük aceller mevcuttur. Kirli beyaz renkteki subocular çizgi arka bacaklara kadar belirgin olarak uzanır. Subocular çizgi ile ventralia arasındaki sahada özellikle erkek örneklerde küçük siyahımsı lekeler mevcuttur. Sırt rengi ile aynı olan ekstremitelerin üst ve ön pul ve plakların birbirine temas ettiği kısımlarında, ekstremitelerin vücuda birleştiği yerden diz kısmına kadar, hatta diz üzerinde siyahımsı küçük lekeler mevcuttur. Bu lekeler bazı durumlarda yer yer birleşerek ince siyah bir çizgi oluşturur. Alt taraf erkeklerde sarı veya sarımsı beyaz, kuyruk ve arka bacaklarınalt kısmı pembemsi renkte ve lekesizdir. Dişilerde ise beyaz nadiren sarımsı renkte ve lekesizdir. 46.5 ~-----t------tl i 48.0 49.5 5.0 Şekil 3. EB+G ( Erkek Baş+GövdeBoyu), DB+G (Dişi 34.8 Baş+Gövde Boyu) Açıklamalar Şekil l'de Verilmiştir (P= 0.0, F ca ı : 6.9). 36.0 37. 38.4 Şekil 4. EVEB ( Erkek VÜcut Ortasında Pul Sayısı), DVEP (Dişi VÜcut Ortasında Pul Sayısı) Açıklamalar Şekil l'de Verilmiştir(P= 0.000, F eaı : 9.7). 5.00 5.60 6.0 Şekil 5. EFD (Erkek Femoral Delik Sayısı), DFD (Dişi Femoral Delik Sayısı) Açıklamalar Şekill'de Verilmiştir (P= 0.007, };'eal: 8.). 8.8 30.0 3. 3.4 Şekil 6. EVBP (Erkek Enine Ventral Sayısı), DVBP (Dişi Enine Ventral Sayısı) Açıklamalar Şekil l'de Verilmiştir(P= 0.000, Fe a ı : 78.09). ---+--- 9.90 Şekil ı. EPB (Erkek Pileus Boyu), DPB (Dişi Pileus Boyu), Dikey Çizgiler: Ortalama, Enine Çizgiler: % 9S'lik Güven Aralığı (P= 0.000, F ea ı : 8.7). 5.0 Şekil. EPE (Erkek Pileus Eni), DPE (Dişi Pileus Eni), Açıklamalar Şekill'de Verilmiştir (P= 0.000, F e a ı : 5.3). 0 0 5.5 0 50 t----+---tl 5.40 0.80 4. TARTIŞMA VE SONUÇ Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde önce populasyon içi cinsiyetler arası karşılaştırma yapılmıştır. Beyşehir populasyonunda elde edilen varyans analizi sonuçlarına göre cinsiyetler arasında 6 karakterde (pileus boyu, pileus eni, baş--gövde boyu, vücut ortasındaki sırt pulu sayısı, femoral delik sayısı ve gövde boyunda enine plak sayısı) tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre farklılıklartespit edilmiştir (Şekil,,3, 4,5,6). Bu sonuçlara göre, erkek örneklerde vücut etrafında pul sayısı, femoral delik sayısı, pieus boyu, pileus eni gibi karakterler dişilerden daha büyük değerlerde bulunmuş,ventralia enine plak sayısı ve baş--gövde boyu gibi karakterler ise dişi örneklerde erkeklerden daha büyük değerlerde bulunmuştur.

348 Değerlendinnemizin ikinci aşamasındaelde edilen veriler genel tanımlamaları içeren literatür bilgisi (Peters 96, Başoğlu ve Baran 977, Baran,ve Atatür 998) ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca veriler Türkiye L. parva populasyonunu 6 grup halinde inceleyen Atagün (984) 'ün verileri ile de karşılaştırılmıştır (Tablo, 3, 4,5,6). Buna göre Beyşehir populasyonu median gularia ve supraciliar granül sayısı bakımından literatürde verilen ortalama değerlerden daha düşük ortalama değerde bulunmuştur (Median gularia-fethiye populasyonu M= 7.50; Supraciliar granül sayısı-ankarapopulasyonu M= 7.5). Beyşehir populasyonu vücut etrafındaki pul sayısı, femoral delik sayısı ve parmakaltı lamellerinin sayısı bakımından coğrafik olarak daha yakın olan Konya ve Denizli populasyonlarındançok, Fethiye populasyonuna daha yakın değerlerdebulunmuştur.ancak anale yüksekliği ve genişliği arasındaki oran literatürde verildiği şekli ile verilerimizle karşılaştırıldığında Fethiye ve Denizli örneklerinden çok Orta ve Doğu Anadolu populasyonlarınabenzer bulunmuştur. Sonuç olarak Beyşehirörnekleri literatür verileri ile karşılaştırıldığında taksonomik bakımdan bir farklılık göstermediği ve bazı karakterler bakımındanorta ve Doğu Anadolu örneklerine benzemekle birlikte Fethiye örneklerine daha büyük benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Anadolu Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, () Tablo 4. Lacerta Parva Populasyonlarında Arka Arkaya Dördüncü Parmağı Altında Sayılan Lamel SayılarınınVariasyonu. Sembollerin Açıklaması Tablo l'de Verilmiştir. A Fethiye 0.75-3.9 B Denizli 8.93 9-4.3 C Konya 4. 9-4.8 D Ankara 54.06 8-3.03 E Kayseri 74.38 9-4.3 F Erzurum 5 9.73 6-.53 Tablo 5. Lacerta Parva Populasyonlarında Kuyruk Boyu İndeksi Variasyonu. Sembollerin Açıklaması Tablo l'de Verilmiştir,*: Bir Örnekte Söz Konusu Değer 6S.S'dir. A Fethiye * B Denizli 8 57.5 33.34-75.56 6.4 C Konya 8 6.3 50-86.05 5. D Ankara 7 56.83 7.7-90.48 7.89 E Kayseri 33 6.4 36.96-78.7.05 F Erzurum 7 68.59 53.06-90.48.57 Tablo 6. Lacerta Parva Populasyonlarında Anal Plak İndeksi Variasyonu. Sembollerin Açıklaması Tablo l'de Verilmiştir. Tablo. Lacerta Parva Populasyonlarında Gövde Ortasındaki Bir Sırada Sırt Pulu Variasyonu. Sembollerin AçıklamasıTablo l'de Verilmiştir. A Fethiye 36.58 33-39.88 B Denizli 8 37.96 35-43.0 C Konya 4 39.04 35-44.49 D Ankara 55 37.85 33-43. E Kayseri 74 38.45 3-43.03 F Erzurum 5 35.86 3-40.9 Tablo 3. Lacerta Parva Femoral Delik Variasyonu. Sembollerin AçıklamasıTablo l'de Verilmiştir. A Fethiye II 5.54 4-7. B Denizli 8 5.79 4-9.4 C Konya 4 6.79 3-0. D Ankara 55 5.80 3-9.35 E Kayseri 74 6.64 4-0.34 F Erzurum 5 6.3 5-8 0.99 N M Min-Max, SD A Fethiye.69.4-.00 0.3 B Denizli 8.60.08-.7 0.0 C Konya 4.45.06-.08 0.3 D Ankara 55.43.06-.9 0.7 E Kayseri 74.44 0.93-. 0.7 F Erzurum 5.46.-.69 0.5 KAYNAKÇA Atagün, F. (984). Türkiye'de Lacerta parva (Reptilia, Lacertidae)'nın Taksonamik Araştırılması, (Yüksek Lisans Tezi) Bornova-İzmir, ss.-8. Baran, i. ve Atatür. M. K. (998). Türkiye Herpetefaunası (Kurbağa ve Sürüngenler), Çevre Bakanlığı-Ankara, ss.-4. Başoğlu, M. ve Baran, İ. (977). Türkiye Sürüngenleri. Kısım I. Kaplumbağa ve Kertenkeleler, Ege Üniv. Fen Fak. Kitaplar Serisi, İzmir, 76, -7. Başoğlu, M. ve Baran, İ. (980). Türkiye Sürüngenleri. Kısım II. Yılanlar, Ege Üniv. Fen Fak. Kitaplar Serisi, İzmir, 8, -8.

Anadolu University Journal of Science and Technology, () 349 Bird, C.G. (936). The Distribution of Reptiles and Amphibians in Asiatic Turkey, with notes on a Collection from Vilayets of Adana, Gaziantep and Malatya, Ann. Mag. Hist., 0(8),57-8. Bodenheimer, F. S. (944). Introduction into the Knowledge of the Amphibia and Reptilia of Turkey. Revue De La Faculte Des Sciences De L'Universite D'Istanbul, 9(), -78. Boulenger, G.A. (887). Catalogue of The Lizards In The British Museum (Natural History), Second Edition, Vol. III (Lacertidae, Gerrhosauridae, Scincidae, Anelytropidae, Dibamidae, Chamaeleontidae), ss.i-575, London. Demirsoy, A. (997). Türkiye Omurgalıları - Türkiye Omurgalı Faunasının Sistematik ve Biyolojik Özelliklerinin Araştırılması ve Koruma Önlemlerinin Saptanması - SÜRÜNGENLER, Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Proje No: 90-K-lOüO-9O. ss. -05. Leviton,A.E., Gibbs, R. H. JR., Heal, E. ve Dawson, C. E. (985). Standart in herpetology and ichthyo Iogy: Part I: Standart symbolic codes for institiünal resource collections in herpetology and ichthyology, Copeia, 3, 80-83. Mayr, E. (969). Principles of Systematics Zoology, MacGraw-HiIl Book Co., Ine. s.48. New York. Mertens, R. (95). Amphibien und Reptilien aus der Türkei. İstanbul Üniv. Fen Fak. Mecm., B, 7, 4-75. Minitab Reference Manual PC Version (99). Release 8. Qickest Inc., Rosemont, Pensylvania. Nesterov, P. W. (9). K gerpetologii judo-sapadnowo sakawkasja i pogranitschnoj tschasti Maloi Asii (Zur Herpetologi des Südwestlichen Transkaukasiens und der agrenzenden Teile von Kleinasien). Ann. Mus. Zool. Acad. Sci., 7,74-75. Nikolsky, A.M. (95). Fauna Rossii i Sopredelnych stran./. Presmykajuschtschijesja. Fauna of Russia and adjacent Countries. Reptiles. Vf)l. i. Chelonia and Sauria, p.35, (English edition by the Israel Program for Scientific Translations, Jerusalem 963), Petrograd. Peters, G. (96). Die Zwergeidechse (Lacerta parva Boulenger) und ihre Verwandtschafts-beziehungen zu anderen Lacertiden, insbesondere zur Libanon-Eidechse (L. fraasii Lehrs), Zool. lb. (System.), 89,407-478. Tok, C.v. (993). Reşadiye (Datça) Yarımadası Herpetofaunası Üzerinde Taksonomik ve Biyolojik Araştırmalar, E. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı, İzmir, s.4. Venchi, A. ve Bologna, M. A. (996). Lacerta parva Boulenger, a new lizard species for the European fauna. Amphihia-Reptilia; 7, 89-90. Werner, F. (90). Die Reptilien- und Amphibienfauna von Kleinasien, Sitz. Ber. Akad. Wiss. Wien, Mathemat. Naturwiss. KI., Abt. I, iii, 057-. Ayşegül Mülayim, 979 İzmir doğumludur. İlk, orta ve lise eğitimini İzmir'de tamamlamıştır. 996 yılında kaydolduğu Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Da!ı'ndan 000 yılında mezun olmuştur. Cemal Varol Tok, 963 Umurlu (AYDIN) doğuml udur. İlk, Orta ve Lise eğitimini İzmir'de tamamlamıştır. 98 yılında E. Ü. Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim dalına kayıtlanmış, 985 yılında mezun olmuştur. Aynı anabilim dalında 988 yılında Yüksek Lisans, 993 yılında Doktora tezini tamamlamıştır. Ekim 996'da Sistematik alanında Doçent ünvanını almıştır. Halen aynı anabilim dalında öğretim üyeliği görevini sürdürmektedir. Dinçer Ayaz, 0.06.97 tarihinde Milas (MUGLA)'da doğdu. İlk ve orta eğitimini Milas'ta, lise eğitimini İzmir Atatürk Lisesi'de i 990 yılında tamamladı. 994 yılında Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı'ndan mezun olduktan sonra, i 998 yılında aynı faküitede yüksek lisansını tamamlamıştır. Halen doktora çalışmalarına devam etmekte olup, i 997 yılından bu yana Araştırma Görevlisi olarak çalışmaktadır.