KOYUN VE KEÇİLERDE YIL BOYU DÖLVERİMİNİ ARTIRMAYA YÖNELİK UYGULAMALAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KOYUN VE KEÇİLERDE YIL BOYU DÖLVERİMİNİ ARTIRMAYA YÖNELİK UYGULAMALAR"

Transkript

1 KOYUN VE KEÇİLERDE YIL BOYU DÖLVERİMİNİ ARTIRMAYA YÖNELİK UYGULAMALAR Prof. Dr. Zekariya NUR Uludağ Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Dölerme ve Suni Tohumlamam AD-BURSA Tüm memeli hayvanlarda seksüel faaliyetler nöroendokrin sistem tarafından denetlenir. Nöroendokrin sistem, organizmanın faaliyetlerini koordine eden sinir sistemi, endokrin sistem ve ekosistem ile ilişkidedir. Hayvanların kızgınlık göstererek çiftleşme faaliyetlerinin görüldüğü döneme, üreme mevsimi adı verilir. Sığır ve domuzlarda üremede mevsime bağımlılık olmamasına karşın, koyun, keçi ve atlarda süresi değişken olan bir üreme mevsimi bulunur. Üreme mevsimi üzerine gün ışığı, beslenme koşulları, çevre ısısı gibi dış faktörlerin yanında, endojen salgılanan melatonin, gonadotropinler, steroid hormonlar, inhibin, prolaktin, tiroid hormonu, endojen opioidler ve dopamin gibi birtakım hormonların da etkileri bulunmaktadır (1,3,15,16,19,20,24,42). Dolayısı ile reprodüksiyon olguları ve senkronizasyon protokolleri planlanırken, başarılı sonuç elde edebilmek için, iyi bir endokrinolojik bilgi ve çok yönlü stratejilere gereksinim vardır. Birçok türde reprodüktif faaliyetler yılın belli zamanları ile sınırlandırılmıştır. Bunun başlıca nedeni, yabanıl ortamda yaşayan türlerde, doğan yavrunun yaşayabilmesi için uygun koşulların ve otun bol olduğu aylar olan ilkbahar ve yaz aylarına denk getirmeleri yatmaktadır (1,15,16). Seksüel siklusa göre hayvanlar; poliöstrik hayvanlar, mevsime bağlı poliöstrik hayvanlar ve monoöstrik hayvanlar olmak üzere üçe ayrılırlar. Koyun ve keçiler mevsime bağlı poliöstrik hayvan grubu içinde değerlendirilmektedir. Mevsime bağlı seksüel aktivite gösteren hayvanlar, kendi içinde ilkbahar aylarında (long day breeder) seksüel aktivite gösterenler ve sonbahar aylarında (short day breeder) seksüel aktivite gösterenler diye gruplandırılır. Kısrak ve hamsterler gün ışığı miktarının uzamaya başladığı ilkbahar aylarında seksüel aktivite gösterirlerken, koyun ve keçiler gün ışığının kısalmaya başladığı yaz sonu, sonbahar aylarında seksüel aktivite gösterirler (15,16,24). Mevsime bağlı türlerde ovulasyonlar, yılın üreme mevsimi döneminde şekillenir (1,3,16,18,19,24). Erkekte de testis hacmi, testosteron salınımı, sperm üretimi ve seksüel davranışlar üreme mevsiminde yüksek düzeyde iken, üreme mevsimi dışında azalmaktadır. Bu türlerde mevsimsel değişimler, endojen ritmik bir sistem tarafından düzenlenmektedir. Bu ritim, mevsimsel jeofiziksel olaylar ve çevresel faktörler tarafından denetlenir. Bunların en önemlisi fotoperiyottur. Fotoperyottaki değişiklikler pineal bezde uyku hormonu olarak da adlandırılan melatonin salınmasını etkiler. Gecelerin uzaması, melatonin hormonunun düzeyinin artmasına yol açar. Melatonin düzeyinin artması ile GnRH hormonunun, dolayısı ile LH ve FSH hormon düzeylerinin artmasına yol açarak folliküler gelişimi tetikler. Folliküler gelişimle birlikte, östrustan hemen sonra ovulasyonlar şekillenir. Fotoperiyot, çevresel faktörler diye adlandırabileceğimiz yem miktarı, ısı, yağmur vb faktörlerin aksine sabit olup yıldan yıla pek değişiklik göstermez. Fotoperiyodik aktivite, nöroendokrin yol ile gonadal aktiviteyi denetleyen hormonal sistemi denetler. Fotoperiyot tek başına seksüel faaliyetleri denetleyen bir mekanizma değildir. Reprodüktif faaliyetler kısmen de olsa beslenme, vücut kondisyonu, yaş gibi faktörler tarafından etkilenmektedir (16).

2 Koyun ve keçiler dünyanın her tarafında farklı iklim koşullarında yetiştirilmektedir. Bu nedenle bulundukları yarımküre, enlem, boylam ve yükseltiye göre üreme mevsimi değişkenlik gösterir. Tropikal bölgelerde yetiştirilen yerli ırklar yıl boyu seksüel aktivite gösterir. Yıl boyu seksüel aktivite gösteren bazı ırkların mevsim içinde seksüel aktivitelerinde bir pik görülebilmektedir (16,24). Koyunlar her gün 12 saat gün ışığında kaldığında ya da yıllarca sabit bir ışıklandırma altında olduğunda üreme mevsimi 1 ya da 2 yıl sürdürülür, daha sonra östruslar tüm yıla dağılır. ÖSTRUS SİKLUSUNUN HORMONAL DÜZENİ Östrus başlamadan önce hipotalamustan salgılanan GnRH etkisi ile hipofizden LH hormonu salgılanır. LH hormonu follikülün gelişimini destekleyerek oositin final olgunlaşmasını sağlar. Follikülün gelişmesi ile birlikte östrojen hormonu artar. Artan östrojen, saat süren östrus belirtilerinin ortaya çıkmasına yol açar. Ovulasyon koyunlarda, östrusun ikinci yarısında şekillenirken, keçilerde östrus sonu, metöstrusun ilk saatleri içinde LH hormonu etkisi ile gerçekleşir. LH hormonu ovule olmuş follikül hücrelerini luteinleştirerek korpus luteumun (CL) oluşmasını sağlar. Yaklaşık 2 gün süren bu döneme metöstrus adı verilir. CL un oluşmaya başlaması ile birlikte kandaki progesteron hormon düzeyi artmaya başlar. Progesteron hormonunun yüksek olduğu diöstrus dönemi, koyunlarda 11, keçilerde gün sürer. Gebeliğin sürdürülmesinden sorumlu olan progesteron hormonu, LH salınımını baskılayarak östrusun görülmesini engeller. Ayrıca progesteron, uterusun gebeliğe hazırlanması ve embriyonun besin kaynağı olan uterus sütünün salgılanmasında etkin bir role sahiptir. Gebeliğin şekillenmediği durumlarda, koyunlarda östrustan gün sonra, keçilerde gün sonra uterustan prostaglandin (PGF2α) salgılanarak koyunlarda , keçilerde günlerde CL un progesteron salgılama işlevini sonlandırır. Böylece yaklaşık 2 gün süren, seksüel siklusun başlangıç aşaması olan, proöstrus başlar. Eğer gebelik şekillenir ise uterustan PGF2α salgılanmaz ve gebeliğin sonuna kadar CL progesteron salgılamayı sürdürür (16,18,24). ANÖSTRUS DÖNEMİ Kış aylarının sonu, ilkbaharın başlangıcında gün ışığının artmasıyla birlikte, gebe kalmayan koyunlarda son ovulasyonun ardından oluşan CL gerileyerek progesteron düzeyi düşer. Böylece LH salınımı azalır ve ovulasyonlar son bularak hayvanlar anöstrus dönemine girerler. Bu durum, yaz aylarının başlangıcına kadar sürer (19,20). Üreme mevsimine girişte ve çıkışta yaşanan fizyolojik değişiklikler nedeniyle, kimi araştırmacılar üreme mevsimine giriş, üreme mevsimi içi, üreme mevsiminden çıkış ve üreme mevsimi dışı olmak üzere yıl boyu seksüel davranışları dört ayrı başlık altında değerlendirmektedir. Senkronizasyon protokolleri programlanırken kullanılacak sağaltım ve destek uygulamaların bu başlıklara göre seçilmesi gerektiğini önerilmektedir (1). Hayvanlar çiftleşme mevsimine girerken, mevsim içinde ve mevsimden çıkarken bir takım fiziksel ve davranışsal değişiklikler gösterirler. Bu değişiklikler, erişkinliğe girişteki fizyolojik ve hormonal farklılaşma olguları ile benzerlik gösterir. Dişi hayvanlarda gün ışığın azalması ile birlikte üreme mevsimine girişte gözlenen değişiklikler; Melatonin düzeyinin artması ile hipotalamo-hipofizial aksis aktif hale geçer. GnRH salınımı ile FSH ve LH salınır.

3 Önce gelişen folliküllerin çapı ovule olabilecek düzeye ulaşmaz. İlk ovulasyonla sonuçlanan folliküler dalgaya kadar çok sayıda follikül gelişerek atrofiye olur. İlk östrus siklusu düzensizdir. - İlk östrus süresi uzundur. - Diöstrus süresi kısadır - İlk östrusta ovulasyon şekillenmeyebilir. - Ovulasyon zamanı değişkendir. - Dış östrus bulguları gözlemlenmeyebilir (suböstrus). olarak sıralanabilir (1,3,16,18,24,32,36). Erkek hayvanlarda dişilerde olduğu gibi melatonin hormonunun düzeyinin artmasıyla endokrinolojik mekanizma aktif hale geçer. Buna bağlı olarak, spermatogeneziste ciddi bir iyileşme, günlük sperm üretimi ve ejakülattaki spermatozoa sayısı artışı gibi birtakım değişiklikler şekillenir (16). İlk ovulasyonla sonuçlan kızgınlıkla birlikte hayvanlar üreme mevsimine girer. Bundan sonra dişiler gebe kalmadıkları sürece fizyolojik aralık ve sürede kızgınlık ve ovulasyon gösterirler(16,18). SEKSÜEL SİKLUSUN DENETİMİ (SENKRONİZASYON) Çiftlik hayvanlarında östrus veya ovulasyonun senkronizasyonu birbiri ile karıştırılmaktadır. Kızgınlığın istenilen zamanda şekillenmesi için yapılan uygulamalara östrus senkronizasyonu adı verilir. Östrus senkronizasyonunda ovulasyon, doğal fizyolojide olduğu zaman diliminde şekillenir. Fizyolojik olarak koyunlarda ovulasyon kızgınlığın ikinci yarısında şekillenirken, keçilerde kızgınlığın bitimine yakın veya bitiminden yaklaşık 5 saat sonra şekillenir (19). Östrus senkronizasyonunda luteal ya da folliküler fazların manipülasyonuna odaklanılmıştır. Ovulasyonun senkronizasyonu ise, kızgınlıkla birlikte ovulasyonun istenilen zaman diliminde şekillenmesi için yapılan uygulamalar için kullanılan bir tanımlamadır. Ovulasyonun senkronizasyonunda, folliküler dalganın manipülasyonlarına ve ovulasyon mekanizmasının uyarılarak ovulasyonun istenilen zaman diliminde şekillenmesine odaklanılmıştır (16,18,19). Koyun ve keçilerde kullanılan reprodüksiyon teknolojileri: a) Seksüel siklusun manipülasyonu (senkronizasyonu) - Üreme mevsimi içinde östrusun senkronizasyonu - Üreme mevsimi dışında östrusun uyarılması ve senkronizasyonu - Üreme mevsimine girişte östrusun uyarılması ve senkronizasyonu b) Erken yaşta çiftleştirme c) Çoklu doğum oranının artırılması d) Doğumun uyarılması e) Gebeliğin tanısı f) Suni tohumlama g) Embriyo transferi olarak sıralanabilir (36). Konu gereği, burada küçük ruminantlarda seksüel siklusun manipülasyonu üzerine durulacaktır.

4 Östrusları kısa bir zaman dilimine toplamak, tohumlama-aşımları planlanan zamanda yapmak, suni tohumlama ve embriyo nakil çalışmalarını kolaylaştırmak, gebe kalmayan hayvanların izleme sorununu ortadan kaldırmak, bir yıl içinde daha fazla yavru elde edebilmek (özellikle koyun yetiştiriciliğinde), gebe hayvanların gruplara ayrılarak yem ayarının yapılabilmesi, aşılama ve antiparaziter uygulamaları kolaylaştırmak, pazar gereksinimine göre mal üretip pazara sunabilmek, barınak, iş gücü ve malzemeden tasarruf edebilmek amacıyla senkronizasyon yapılmaktadır (1,3,16,18,19,24,36). Küçük ruminantlarda östrusun senkronizasyonu amacıyla kullanılan yöntemler; üreme mevsimi içinde östrusun senkronizasyonu, üreme mevsimi dışında östrusun senkronizasyonu, mevsimin öne alınması veya senkronizasyonda ovulasyon yanıtını artıran destek uygulamalar olmak üzere üç ayrı ana başlık altında değerlendirilebilir (41). Üreme mevsimi içinde olan koyun ve keçilerde senkronizasyon çalışmalarında; folliküler faza göre daha uzun olan ve yapılan uygulamalara yanıt veren luteal faz üzerine durulmuştur. Bu amaçla geliştirilen stratejiler, eksojen progesteron uygulaması ile luteal fazın uzatılması ya da var olan korpus luteumun erken regresyonu ile aynı fazın kısaltılması şeklindedir. Koyun ve keçilerde, üreme mevsimi dışında siklusun senkronize edilmesinin yanı sıra başlatılması da gerekmektedir. Üreme mevsimi dışında öncelikle folliküler gelişimin ardından ovulasyonun uyarılması amacıyla progesteronlar ve gonadatropinler kullanılır. Üreme mevsiminin öne alınmasının temel amacı, ovulasyonla sonuçlanan ilk östrusun görülme zamanının erkene alınmasıdır. Bu amaçla mevsim dışı uygulamaların yanında ışık kısıtlamaları, melatonin, koç etkisi ve flushingten de yararlanılmaktadır. Uygulanan tüm senkronizasyon protokolleri östrusu senkronize ederek suni tohumlama veya doğal aşım sonrası kabul edilebilir düzeyde fertilite ile sonuçlanmalıdır (16,18,41). Koyun ve keçilerde kullanılan östrus senkronizasyonu protokolleri suni tohumlama ve embriyo transferinin temelini oluşturur. ÜREME MEVSİMİNDE ÖSTRUSUN SENKRONİZSYONU Üreme mevsimi içinde progesteron, PGF2α, PMSG, GnRH, LH ve FSH hormonlarının farklı sürede, ayrı veya birlikte kullanımına dayalı protokoller kullanılmaktadır. PROGESTERONLARIN KULLANIMI Progesteron preparatları küçük ruminantlarda östrus senkronizasyonu amacıyla mevsim içinde ve dışında kullanılabilir (Tablo 1-3). Progeteron kaynağı genellikle 9 ila 19 gün kullanılarak, folliküler gelişimi desteklemek için FSH etkili PMSG veya ecg sağaltıma eklenir. Özellikle folliküler gelişimin zayıf olduğu dönemlerde, mevsim dışında sünger çıkartılmadan 48 saat önce IU PMSG enjeksiyonu yapılır (1,3,15,16,17,24,32,36,41). Koyun ve keçilerde intravajinal sünger (MAP, FGA), CDR, kulak implantı (norgestomet) veya oral progeteron preparatları başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. Progesteron desteği koyunlarda 12, keçilerde 14 gün kadar sürdürülür. Sağaltımın son gününde PMSG veya ecg uygulanarak folliküler gelişim desteklenir. Progesteronun oral veya yağlı solüsyonlarının enjeksiyonu şeklindeki protokollerin başarı şansı, uygulama ve dozun ayarlanmasındaki zorluktan dolayı, diğerlerine göre daha düşüktür. Bu nedenle, intravajinal sünger, CIDR veya kulak implantı sıklıkla kullanılmaktadır (16,36,41). Progesterona dayalı protokollerde, östrus siklusunun 5. gününden sonra başlanıldığında, korpus luteumun yaşam döngüsü etkilenmemeksizin luteolizis doğal siklusun akışına uygun zamanda şekillenir. Eğer progesteron uygulamasına siklusun 4. gününden önce

5 başlanırsa, luteolizis 12. gün dolayına ötelenmektedir. Progesteron sağaltımının başlangıcında folliküler gelişimin monitorize edilmesinin pratikte kullanılabilirliği düşüktür. Sağaltımın başlangıcının bilinmemesi ve 12 günden kısa süreli progesteron uygulamalarına dayalı protokollerde, mevsim içinde progesteron kaynağı uzaklaştırılmadan 24 veya 48 saat önce prostaglandinlerin uygun dozu kullanılmalıdır. PGF2α enjeksiyonu, progesteron yetersizliği sonucu engellenemeyen ovulasyonlar veya doğal östrus sonrası şekillenen luteal oluşumları lizise sürükleyerek östrus ve ovulasyonun beklenen zaman diliminde şekillenmesine yol açar (16,36,41). Ticari olarak iki tip Flourogestone Acetate (FGA) emdirilmiş Chronogest (Intervet, Angers, France), ve Medroxyprogesterone Acetate (MAP) Veramix (Pharmacia & Upjohn, Orangeville, Canada) emdirilmiş intravaginal süngerler vardır. Süngerler genellikle 9 ila 19 gün vajinada tutularak, folliküler gelişimi desteklemek için FSH etkili PMSG sağaltımı eklenir. Sünger çıkartılmadan 48 saat öncesi ile çıkarılma anı arası herhangi bir zamanda PMSG enjeksiyonu uygulanır. Özellikle mevsim içinde kısa süreli (6-8 gün) progesteron kullanılarak östruslar senkronize edilebilmektedir. Kısa süreli uygulamalarda, progesteron kaynağı uzaklaştırılmadan 1-2 gün önce PG uygulanır (59). İntravajinal süngerlerin yüksek tutunma oranı (>%90) vardır, süngerin uzaklaştırılmasından 24 ila 48 saat sonra östrus gözlenir (1,3,16). CIDR progesteron emdirilmiş silikon elastomerlerden oluşup Yeni Zelanda da geliştirilmiştir. %9 - %12 arasında 330 mg progesteron içeren CIDR-S ve CIDR-G (InterAg, Hamilton, Yeni Zelanda) küçük ruminantlarda senkronizasyon amacıyla kullanılmaktadır (Tablo 5) (1). CIDR-G günümüzde sıklıkla kullanılmaktadır. Kullanım protokolü süngerler ile aynıdır. Uygulama sonrası vajinal sorun yaratmadığı ve bu nedenle tercih edilebileceği bildirilmiştir. Ülkemizde inekler için kullanılan CIDR formu ticari olarak temin edilebilmektedir. Koyun keçi formu ile ilgili sıkıntı bulunmaktadır. Sığırlar için geliştirilmiş Synchro-mate-B (SMB; Rhome-Merieux, Athens, GA) içeren kulak implantları küçük ruminantlarda östrus senkronizasyonu amacıyla kullanılmaktadır. Sığır implantı 6 mg sentetik progesteron (norgestomet) (17α-acetoxy-11β-methyl-19-pregn-4- ene-3,20-dione) içerir, ancak koyun ve keçilerde bunun yarı ya da 1/3 dozu önerilmektedir (Tablo 3). Her iki türde de implantasyon süresi 9 ila 14 gün arasındadır ve implantın çıkarıldığı gün ya da iki gün önce PMSG ve/veya PGF2α uygulaması ile desteklenir. Sığırlarda uygulanan implantasyondan önce kullanılan enjektabl komponentinin (norgestomet ve östradiol valerat) CL üzerindeki etkisi olmadığı için koyun ve keçilerde gerekli değildir. Oral yolla kullanılan sentetik progestagen melengestrol asetat (MGA), besi sığırlarında östrusun baskılanması için geliştirilmiştir. Ancak aynı zamanda üreme mevsimi içindeki koyunlarda fertil bir östrusun tetiklenmesi için de kullanılabilmektedir. Östrusun uyarılabilmesi için MGA (Pharmacia & Upjohn, Kalamazoo, MI) içeriğinin 8-14 gün boyunca günde 1 ila 2 kez kullanımı gerekmektedir. Bu östrus senkronizasyon protokolünde destekleyici olarak PG-600 (PMSG/hCG; Invervet, Millsboro, DE) ve/veya Ralgro (zeranol; Pittman-Moore, Terre Haute, IN) kullanılır. Zeranol ticari olarak koyun ve sığırlarda östrojenin FSH ve LH üzerine olan etkinse benzer yanıt almak için MGA ile beslemenin başında ve sonunda kullanılabilir (16,24).

6 PROSTAGLANDİNLERİN KULLANIMI Prostaglandinler korpus luteumu lize ederek luteal fazı sonlandırma yoluyla östrus siklusunu denetlerler. Bu uygulama ovulasyon ve dolayısı ile korpus luteumun şekillendiği yalnızca siklik dişilerde kullanılabilir. Diğer bir değişle, koyun ve keçilerde, PGF2α tabanlı senkronizasyon protokolleri yalnızca üreme mevsimi içinde etkilidir. Yapay ya da doğal prostaglandinler, diöstrus (5-18. günler) dönemindeki koyun ve keçilere uygulandığında var olan CL geriler ve küçülür. Kandaki progesteron düzeyinde 12 saat içinde belirgin bir azalma görülür. PG uygulamasını izleyen 24 saatte progesteron azalmasının yanı sıra östradiol düzeyi saatlere kadar giderek artar ve 2-4 gün içinde kızgınlık başlar. Diöstrus döneminde olan bu etki diğer dönemlerde görülmez (1,3,16,18,34). Üreme mevsimi içinde prostaglandinlerin tek veya koyunda 9 gün, keçide 11 gün ara ile çift enjeksiyonu ile östruslar senkronize edilmektedir. Östrustan 6 gün sonra olmak koşulu ile diöstrus döneminde PGF2α uygulanması durumunda %100 oranında CL lize olmaktadır. Eğer östrus zamanı bilinmiyorsa, kör enjeksiyon diye adlandırdığımız uygulama sonrasında hayvanların yaklaşık %70-75 inde uygulamadan 2-3 gün sonra östrus görülür (32). Sütçü keçilere siklusun 6 ve 12. günlerinde, yani başlangıç ve sonunda, yapılan cloprestenol (125 µg) uygulaması sonrası hayvanlarda östrusa gelme ve LH piki zamanı açısından bir farklılık gözlenmemiştir. Son enjeksiyondan ortalama saat sonra davranışsal östrus başlarken, keçilerin %95 ila 100 ünde östrus ve enjeksiyondan saat sonra LH piki şekillenir (29). Progesteron ve prostaglandine dayalı senkronizasyon uygulamalarında tür, ırk, mevsim, hayvanın yaşam alanı, destekleyici uygulama, yönetim ve çiftleştirme yöntemine bağlı olarak östrus yanıtı ve fertilitede farklılıklar gözlenmektedir (Tablo 8). Koyun ve keçilerde ineklerde kullanılan ovsynch, co-synch protokolleri uygulanarak ovulasyonun senkronizasyonu yapılabilmektedir (Tablo 5). Koyun (4,23) ve keçilerde (17,25,27,28), ineklerde olduğu gibi 9 gün arayla iki doz GnRH, 7. günde PG uygulanır. Co- Synch protokolünde 2. GnRH enjeksiyonu sırasında tohumlama yapılırken, ovsych protokolünde saat içinde tohumlama yapılmaktadır (28). Bu protokollere 1. GnRH enjeksiyonundan 7. güne kadar progesteron kaynağının eklenmesi ile östruslar öne alınmakta ve daha kısa zaman diliminde toplanarak başarısını artırmaktadır (28). Bu protokollere progesteron ve PMSG eklenerek üreme mevsimi dışında kullanımı ile ilgili farklı sonuçların bildirildiği bazı çalışmalar bulunmaktadır. ÜREME MEVSİMMEVSİMİ DIŞINDA ÖSTRUSUN UYARILMASI VE SENKRONİZSYONU Gebelik sürecinin 150 gün kadar olması nedeniyle, koyun ve keçilerin yılda birden fazla yavru verebilmesi olasıdır. Mevsimsel anöstrus yüzünden, ılıman iklimli bölgelerde baharda doğum yapan hayvanlar, sonbahara kadar siklik değillerdir, bu nedenle yılda bir tane yavru alınması olasıdır. Eğer her iki tür anöstrus mevsiminde iken östrusları indüklenecek olurlarsa, iki yılda 3 veya yılda iki kez yavru alabilmek olasıdır. Koyun ve keçilerde üreme mevsimi dışında östrusu uyarmak için birçok yöntem bulunmaktadır. Progesteron ve ecg nin kombinasyonu, koç etkisi, suni ışıkla gün uzunluğunun değiştirilmesi (16 saat karanlığı izleyen 8 saat ışık uygulaması), dışarıdan melatonin uygulaması gibi destekleyici uygulamalar bunlar arasında sayılabilir (41). Koyun ve keçilerde üreme mevsimi dışında genellikle ovariyal aktivite gözlenmez. Bu nedenle, folliküler gelişimi uyarmak amacıyla, senkronizasyon protokollerine follikül

7 gelişimini başlatmak için gonadotropinlerin eklenmesi gerekir. Bu amaçla, üreme mevsimi içinde kullanılan progesteron emdirilmiş sünger, implant veya CIDR protokollerine PMSG veya ecg eklenerek senkronizasyon yapılabilir. Mevsim dışında prostaglandinlerin, progesteron uygulamalarına eklenmesi ile ilgili farklı görüşler bulunmaktadır. Pratikte sürü içinde kızgınlık gösteren hayvan popülasyonu varsa, protokole eklenmesi önerilmektedir. Tersi durumda, endokrinolojik mekanizma düşünüldüğünde, anöstrus döneminde ortamda lize edilebilecek bir korpus luteum olmayacağından, kullanılmasına gerek yoktur (16,18,41). Gonadotropinler; anovulatör koyun ve keçilerde ovulasyonu uyarmak için progesterona dayalı senkronizasyon protokollerine ek olarak rutin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu amaçla en çok kullanılan hormon FSH etkili PMSG dir. PMSG nin düşük dozları folliküler gelişimi, orta dozları ikizliği, yüksek dozları süperfollikülasyonu uyarmaktadır. Bu nedenle PMSG uygulamadan önce, uygulamadan ne beklendiğine (folliküler gelişim, ikizlik veya süperfollikülasyon), hayvanın çoklu gebelik ve doğum yapmaya uygunluğu, doğum sonrası bakabileceği yavru sayısı dikkate alınarak dozun iyi ayarlanması gerekmektedir. PMSG nin yarılanma ömrünün uzun olması, sürekli yeni follikülleri indüklemesi ve bol sayıda anovule follikül oluşumuna neden olması gibi olumsuz etkileri bulunmaktadır (5). PMSG nin bu olumsuz etki, özellikle süperovulasyon amaçlı uygulamalarda daha belirgin olarak gözlemlenmektedir. Üreme mevsimi dışında folliküler gelişimin yetersiz olması nedeniyle, sağaltıma PMSG eklenmesi yanında, yem desteği (flushing), ışık ayarlaması, melatonin gibi yardımcı uygulamalar da başarıyı artırır. Pineal bir hormon olan melatonin koyunlarda fotoperiyottaki değişikliklere verilen yanıtları düzenler. Melatonin düzeyleri karanlık saatlerde yüksek, aydınlık saatlerde ise düşüktür. Üreme mevsimi dışında östrusun uyarılması amacıyla melatonin hormonu da kullanılmaktadır (16,18). Melatonin fizyolojik olarak gün ışığının azalmasına benzer etki göstererek östrusu uyarır (16) Melatonin uygulamaları embriyonun yaşam gücünü artırır ve luteal dokuyu destekler. Melatoninin deri altı implantı, vajinal sünger ve oral kapsül formları bulunmaktadır. Melatonin uygulamalarında, istenen etki için, en az 60 gün gerekmektedir (3). Melatonin, üreme mevsimini öne almak amacıyla kış sonu veya ilkbahar aylarının başından itibaren kullanılmaktadır. Melatoninin diğer senkronizasyon protokolleri ve veya destek uygulamalar ile kombine kullanılması başarı şansını artırmaktadır. SENKRONİZASYONDA OVULASYON YANITINI ARTTIRAN DESTEK UYGULAMALAR Beslenme rejiminin değiştirilmesi, sağaltıma melatonin, PMSG, PG, GnRH gibi hormonların eklenmesi, erkek etkisinden yararlanılması ve gün ışığının kısıtlanması gibi çok sayıda destek uygulama senkronizasyonda başarı oranını artırmak için kullanılmaktadır (3,16,18,24). En az 3-4 hafta erkek hayvanlardan ayrı barındırılan dişilerin arasına aniden erkek hayvanların katılması ile birlikte östruslar uyarılabilmektedir. Bu etkiye, koç etkisi ve ya erkek etkisi denir (16,19,24). Erkek hayvanın dişi hayvanların arasına katılması 2-3 gün içinde ovulasyonla sonuçlanan yüksek miktarda FSH ve LH hormonun salınmansa yol açar. Üreme mevsiminde erkek etkisine karşı oluşan yanıt, mevsim dışına göre daha hızlıdır. Erkek etkisine karşı oluşan yanıtı mevsimsel anöstrusun derinliği etkilemekte, kimi durumlarda yanıt 4-7 güne kadar uzayabilmektedir. İlk ovulasyon genellikle sessiz ve fertilite yeteneği az olarak şekillenirken, bu ovulasyon sonucu oluşan CL ise erken lize olur. İkinci ovulasyon ise normal fertilite ve normal luteal faz değerleri oluşturacak biçimde şekillenir. Erkek etkisine

8 verilen yanıt, uygulanma zamanı ve erkeğin seksüel agresifliği, çitlerle ayrılarak yan yana tutulma, aralıklı olarak birlikte tutulmaktan ya da vücut kondisyonundan laktasyonun sonlandırılmasından sonra geçen süre ve ırk benzerliği gibi birçok etkene bağlıdır (38-40). Koyun ve keçilerde aşımdan 2 hafta önce yem kalitesi ve miktarı artırılarak kilo almalarının sağlanmasına flushing adı verilir. Hayvana gr arasında konsantre yem verilmesi veya kaliteli meralarda otlatılması ile hayvanın kilo alması sağlanarak flushing yapılabilir. Flushing, östrus sırasında ovule olan oosit sayısını artırarak çoğul gebeliklerin oranını artırır. Kondisyonu iyi olan hayvanların flushinge yanıtı zayıftır. Flushing mevsimin erken dönemleri ve son dönemlerinde uygulandığında, üreme mevsimi süresi içinde oluşan kızgınlık sayısını artırarak gebe kalan ve doğumla sonuçlanan gebelik oranını yükseltir (3,16,17). Küçük ruminantlarda seksüel siklusun hormonal denetimi ayrıntılı bir şekilde aydınlatılmıştır. Koç etkisi, flushing ve ışık uygulamaları gibi biyolojik destek uygulamaları ve eksojen hormon uygulamaları ile koyun ve keçilerde östrusun denetimi ile yavru verimi arttırılarak işletmeler fazladan ekonomik kazanç sağlayabilir. Ayrıca et ve süt açığının bulunduğu ülkelerde, bu teknolojilerin yaygın bir şekilde kullanılması ile bu açık azaltılabilir. Kaynaklar 1. Abecia, J.A., Forcada, F., González-Bulnes, A Hormonal control of reproduction in small ruminants. Anim. Reprod., 130 (3 4) Ahmed, M.M., Makawi S. E., Jubara A.S Synchronization of oestrus in Nubian goats. Small Ruminant Res. 30: Alaçam, E Reproduktif hormonların kilinik uygulaması. Evcil Hayvanlarda Reproduksion Sun i Tohumlama Doğum ve İnfertilite Ed: Alaçam E., Dizgi evi. Konya 4. Alkan,S., Kaşıkçı G., Cirit, Ü., özdaş, Ö.B., gündüz, M.C Uçmak,M., yılmaz Ö.T., Tahirova Koyunlarında Modifiye Ovsynch Protokolünün Senkronizasyon ve Fertilite Oranlarına Etkisiİstanbul Üniv. Vet. Fak. Derg. 38 (1), ' 5. Armstrong, D.T., Pfitzner, A.P., Warnes, G.M., Raph, M.M., Seamark, R.F Endocrine responses of goats after induction of superovulation with PMSG and FSH. J. Reprod. Fertil. 67: Baril, G., Remy, B., Vallet, J.C., Beckers, J.F Effect of repeated use of progestagen-pmsg treatment for estrus control in dairy goats out of breeding season. Zuchthygiene (Berl.) 27: Cetin, Y., Sagcan S., Gungor, O., Ozyurtlu, N., Uslu, B.A., Effects of CIDR-G and Melatonin Implants, and their Combination on the Efficacy of Oestrus Induction and Fertility of Kilis Goats Reprod Dom Anim 44, Contreras Solís, İ., Vásquez, B., Díaz, T., Letelier, C., López Sebastian, A., González Bulnes, A Efficiency of estrous synchronization in tropical sheep by combining short-interval cloprostenol-based protocols and "male effect".theriogenology. 71, Cox, J.F., Allende, R., Lara, E., Leiva, A., Diaz, T., Dorado, J., Saraiva, F Follicular dynamics: Interval to ovulation and fertility after AI in short-term progesterone and PGF2a oestrous synchronization protocol in sheep Reprod. Dom. Anim., Dogan, I., Nur, Z Diferent estrous induction methods during the non-breeding season in Kivircik ewes. Vet. Med. Czech, 51, Dogan, I., Nur, Z., Gunay, U., Sagirkaya, H., Soylu, M.K. Sonmez, C Estrous synchronization during the natural breeding season in Anatolian black does. Vet. Med. Czech, 50, Dogan, I., Nur, Z., Gunay, U., Soylu, M.K., Sonmez, C Comparison of fluorgestone and medroxyprogesterone intravaginal sponges for estrus synchronization in Saanen does during the transition period. S. Afr. J. Anim. Sci., 34,

9 13. East, N.E., Rowe J.D Subcutaneous progestin implants versus intravaginal sponges for dairy goat estrus synchronization during the transitional period. Theriogenology 32: Garoussi, M.T., Farzaneh, N., Gallehdar, E., Mohri, M Reproductive performance in out-ofbreeding season of fatty ewes using implant norgestomet with or without PMSG Trop. Anim. Health Prod., Gerlach, T., Aurich, J.E. (2000): Regulation of seasonal reproduction activity in the stallion, ram, and hamster. Anim. Reprod. Sci. 58: E.S.E: Physiology of Reproduction, in ' Reproduction in Farm Animals ', Ed: 27 E.S.E., Sixth Edition, Lea & Febiger, Philadelphia, 59-97, Holtz, W., Sohnrey, B., Gerland, B., Driancourt, M.A., Ovsynch synchronization and fixedtime insemination in goats. Theriogenology 69, İleri, K., Ak, K., Pabuççuoğlu, S., Birler, S: Evcil Hayvanlarda Reprodüksiyon ve Sun' i Tohumlama, İstanbul Üniversitesi Veteriner Fakültesi Yayını, Ders Notu No: 112, İstanbul, James Squires E Applied Animal Endocrinology, Cabi publishing, USA, Knights, M., Hoen, T., Marsh, D., Lewis, P., Dixon, A., Inskeep, K Reproductive management in the eweflocks by induction or synchronization of estrus. West Virginia agricultural and forestry experiment station,morgantown 21. Letelier, C.A., Contreras-Solis, I., García-Fernández, R.A., Sánchez, M.A., García-Palencia, P., Sánchez, B., Ariznavarreta, C., Tresgurrres, J.A.F., Flores, J.M., Gonzales-Bulnes, A Effects of oestrus induction with progestagens or prostaglandin analogues on ovarian and pituitary function in sheep Anim Rep Sci, 126 (2011), pp Martemucci, G., D'Alessandro, A.G Estrous and fertility responses of dairy ewes synchronized with combined shortterm GnRH, PGF2 and estradiol benzoate treatments Small Rum Res Martinez M.F., McLeod B., Tattersfield G., Smailla B., Quirkea L.D., Juengela J.L Successful induction of oestrus, ovulation and pregnancy in adult ewes and ewe lambs out of the breeding season using a GnRH+progesterone oestrus synchronisation protocol Mcdonald, L.E (1989): Veterinary Endocrinology and Reproduction.Lea and Febiger, Philadelphia. 25. Nak, Y., Nur, Z., Nak, D., Sağırkaya, H., Tuna, B., Şimşek, G., Üstüner. B Sıfat Sezonundaki Sütçü Keçilerde FGA İçeren Vajinal Sünger + PGF2α + PMSG ve Vajinal Sünger ile Birlikte Ovsynch in Bir Kombinasyonunun Fertilite ve Östrus Sinkronizasyonu Üzerine Etkilerinin Karşılaştırılması V. Ulusal Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama Kongresi (Uluslar Arası Katılımlı), Tebliğ Özetleri Kitabı, F.Ü. Veteriner Fakültesi, Elazığ, 92-93, Ekim (Sözlü bildiri). 26. Navanukraw, C., Khanthusaeng, V., Kraisoon, A., Uriyapongson, S Estrous and ovulatory responses following cervical artificial insemination in Thai-native goats given a new or once-used controlled internal drug release with human chorionic gonadotropin. Trop Anim Health Prod. 46(8): Nur Z., Üstüner B., Nak Y., Alcay S., Yaman Y., Sagirkaya H. 2012a. Fixed-time laparoscopic AI with frozen-thawed goat semen in progesterone and PMSG supplemented Cosynch protocol. J.Anim. Sci. 90, (Meeting Abstract) 28. Nur, Z., Nak, Y., Nak, D., Ustuner, B., Tuna, B., Sımsek, G., Sagırkaya, H. 2012b. The use of progesterone-supplemented Co-synch and Ovsynch for estrus synchronization and fixed-time insemination in nulliparus Saanen goat. Turk J. Vet. Anim. Sci.,37, , 29. Nuti, L.C., Bretzlaff, K.N., Elmore, R.G., Meyers, S.A., Rugila, J.N., Brinsko, S.P., Blanchard, T.L., Weston, P.G Synchronization of estrus in dairy goats treated with prostaglandin F at various stages of the estrous cycle. Am. J. Vet. Res. 53: Olivera-Muzante J, Fierro S, López V, Gil J. 2011a. Comparison of prostaglandin- and progesterone-based protocols for timed artificial insemination in sheep. Theriogenology. 75(7): Olivera-Muzante J, Gil J, Fierro S, Menchaca A, Rubianes E. 2011b. Alternatives to improve a prostaglandin-based protocol for timed artificial insemination in sheep. Theriogenology. 76(8):

10 32. Osinowo, O.A., James, I.J., Williams, T.J Controlled breedıng of cattle, sheep and goats Department of animal physiology Available: LLED%20BREEDING.pdf 33. Rowe, J. D., and N. E. East Comparison of two sources of gonadotropin for estrus synchronization in does. Theriogenology 45: Ustuner, B., Gunay, U., Nur, Z., Üstüner, H Effects of Long and Short-Term progestagen treatments combined with PMSG on Oestrus syncronization and fertility in Awassi ewes during the breeding season. Acta Vet. Brno,76, Üstüner, B., Ertürk, M., Alcay, S., Tuna, B., Üstüner, H., Nur, Z Kecilerde progesteron destekli co-synch senkronizasyon metodu ve tohumlama dozunun gebelik oran üzerine etkisi. U.Ü.Vet.Fak.Derg.; 29, Vivanco H.W. Recent developments ın reproductıve technologies of sheep and goats in FAO ANIMAL PRODUCTION AND HEALTH PAPER 58 Consultation held in Sofia, Bulgaria, 8 12 July 1985 Edited by V.M. Timon and J.P. Hanrahan FOOD 37. Waldron, D.F., Willingham, T.D., Thompson, P.V., Bretzlaff, K.N Effect of concomitant injection of prostaglandin and PMSG on pregnancy rate and prolificacy of artificially inseminated Spanish goats synchronized with controlled internal drug release devices. Small Ruminant Res. 31: Walkden-Brown, S. W., Restall B. J., Henniawati. 1993a. The male effect in the Australian Cashmere goat. 1. Ovarian and behavioural response of seasonally anovulatory does following the introduction of bucks. Anim. Reprod. Sci. 32: Walkden-Brown, S.W., Restall, B.J., Henniawati. 1993c. The male effect in the Australian Cashmere goat. 3. Enhancement with buck nutrition and use of oestrous females. Anim. Reprod. Sci. 32: Walkden-Brown, S.W., Restall, B.J., Henniawati. 1993b. Themale effect in the Australian Cashmere goat. 2. Role of olfactory cues from the male. Anim. Reprod. Sci. 32: Wildeus, S Current concepts in synchronization of estrus: Sheep and goats. Proc. Am. Soc. Anim. Sci. Available: Accessed July 10, Yılmaz, B., Konar, V Opioidler ve Üreme Fonksiyonları Üzerine Etkileri. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 13, Youngs, C.R Utilization of norgestomet (Synchro-Mate-B) implants for out of season breeding of sheep. In: Proc. Out of Season Breeding Symp., University of Iowa, Ames. pp

11 Tablo1: Keçilerde progesteron emdirilmiş sünger ile üreme mevsimi içinde ve dışında gerçekleştirilen senkronizasyon protokollerine ait östrus gözlenme ve fertilite oranı Tip Süre gün Doz (mg) Ek uygulama Mevsim Irk n Östrus Çiftleşme sistemi Fertilite İkizlik Kaynak FGA Sünger çıkartılmadan 48 saat önce 400IU PMSG, 100µg cloprostenol Anöstrus Saanen ,7 Elde aşım 49,5 - ST 62,8 - Baril et al., 1992 FGA Sünger çıkartıldıktan sonra 300IU PMSG Anöstrus Nubian Servikal ST 40 1, ,7 Servikal ST 33 1,6 Ahmed et al., 1998 MAP FGA Sünger çekilmeden 48 sat önce 750 IU PMSG +125 μg cloprostenol Sünger çekilmeden 48 sat önce 750 IU PMSG +125 μg cloprostenol Üreme Sanen Soğ. Sp.SZT Sanen Doğan ve ark FGA Sünger çekilmeden 48 sat önce 250 IU PMSG +250 μg cloprostenol Üreme Sanen Donmuş Sp SZST 15 1,3 Nak ve ark., 2009 FGA MAP Sünger çekilmeden 48 sat önce 500 IU PMSG +125 μg cloprostenol Üreme IU PMSG Kıl Soğ. Sp.SZT keçisi Sünger çekilmeden 48 sat önce IU PMSG +125 μg cloprostenol IU PMSG Doğan ve ark., 2005

12 Tablo 2: Koyunlarda progesteron emdirilmiş sünger ile üreme mevsimi içinde ve dışında gerçekleştirilen senkronizasyon protokollerine ait östrus gözlenme ve fertilite oranı Tip Süre gün Doz (mg) Ek uygulama Mevsim Irk N Östrus Çiftleşme sistemi Gebelik İkizlik Kaynak MAP Anöstrus Kıvırcık Soğutulmu ş Sperma 44 - Doğan ve Nur 2006 Sünger çıkartılmadan 48 saat önce 125µg cloprostenol SZST 57 - Sünger çıkartılmadan 48 saat önce 500IU PMSG Sünger çıkartılmadan 48 saat önce 400IU PMSG, 125µg cloprostenol FGA 6 30 Sünger çıkartılmadan 24 saat önce 300 IU PMSG Üreme İvesi Sulandırıl mış Taze Sperma SZST Sünger çıkartıldığında 300 IU PMSG Üstüner ve ark Sünger çıkartıldıktan 24 saat sonra 300 IU PMSG 12 Sünger çıkartılmadan 24 saat önce 300 IU PMSG Sünger çıkartıldığında 300 IU PMSG Sünger çıkartıldıktan 24 saat sonra 300 IU PMSG FGA Sünger çıkartıldığında 400 IU PMSG Geçiş Altamura na FGA Üreme Mancheg a ,3 Elde sıfat 60 1,6 Martemucci ve ark., Latelier ve ark., 2011 MAP Sünger çıkartıldığında 300IU PMSG Üreme Merinos 105 Taze SZST 48 1,1 Olivera- Muzante ve MAP Sünger çıkartıldığında 300IU PMSG Üreme Merinos 54 Laparosko 75 1,2 ark., 2011

13 pik SZST

14 Tablo 3: CIDR ve norgestemate uygulanan koyun ve keçilerde östrus gözlenme ve fertilite oranı TÜR Irk Protokol Mevsim Östrus Çiftleşme sistemi Fertilite İkizlik Kaynak Koyun Keçi Suffolk Down Thainative CIDR G (7 gün) çıktığında 200 IU PMSG+PG Üreme 96 Taze sperma 54,5 1,3 Cox ve ark.,2012 CIDR (7 gün) çıkartıldığında 300 IU hcg Üreme 100 Servikal SZST 28,6 - Navanukraw ve ark., 2014 Spanish CIDR G (16 gün) çıkartılmadan 48 saat önce 250IU PMSG CIDR G (16 gün) çıkartılmadan 48 saat önce 250IU PMSG, 5mg PGF Üreme Laparoskopik 64,5 1,70 Waldron ve ark., 1999 Laparoskopik 59,5 1,67 Keçi Kilis CIDR G (14 gün) çıkartıldığında 200 İÜ PMSG Anöstrus 75 -Doğal 60 1,2 Çetin ve ark., 2009 CIDR- G (14 gün) takılmadan 26 gün öce Regulin ,3 Koyun İranian Kurdish 3 mg norgestemate (9 gün) Çıkartıldıktan sonra 500 IU PMSG İçi - Doğal 52 1,3 Garoussi ve ark., ,6 Koyun Karışık 2 mg norgestemate (14 gün) Çıkartıldıktan sonra 500 IU PMSG Anöstrus 96 Doğal 59 1,44 Tritschler et al., 1991 Koyun Karışık 3 mg norgestemate (14 gün) 6 mg FSH Anöstrus 48 Doğal 40 Youngs, 1992 Koyun Karışık - Anöstrus 93 Doğal 50 1,83 Umberger ve ark., mg norgestemate (10 gün) Çıkartıldığında PMSG 400IU, hcg 200IU ,90 Keçi Sütçü 3 mg norgestemate (11 gün) Çıkartılmadan 48 saat önce PMSG 400IU,Cloprostenol 50µg Üreme 97 Servikal ST Rowe ve East, Anöstrus 98 75a 1,9

15 98 45b 1,8

16 Tablo 4: PG enjeksiyonlarına dayalı senkronişzasyon protokelleri sonrası elde edilen kızgınlık ve gebelik oranları Tür Irk Protokol Östrus Çiftleşme sistemi Gebelik İkizlik Kaynak Koyun Manchega 10 gün ara ile 2 PG Letelier ve ark.,2011 Koyun Batı Afrika 7 gün ara ile 2 defa PG +Teke etkisi saatte servikal SZST gün ara ile 2 defa PG +Teke etkisi saatte servikal SZST 44 Contreras-Solís ve ark., saatte Taze SP SZST 27 1,1-48. saatte Taze SP SZST 31 1,0-54. saatte Taze SP SZST 26 1,0 Koyun Merinos 7 gün ara ile 2 PG saatte servikal SZST 12 1,0 Olivera-Muzante ve ark.,2011a saatte servikal SZST 14 1,1-51. saatte laparaskopi SZST 43 1,0-57 saatte laparaskopi SZST 51 1,1 7 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate ,1 42. saatte servikal SZST 7 gün ara ile 2 defa 80µg Delprotenate ,1 7 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate saatte servikal SZST 45 1,1 Koyun Merinos 8 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate saatte servikal SZST 51 1,0-42. saatte servikal SZST 33 1,0 8 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate saatte servikal SZST 29 1,2 Olivera-Muzante ve ark., 2011b 7 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate saatte servikal SZST 50 1,1 7 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate - Östrustan 12 sat sonra ST 47 1,2

17 Tür Irk Protokol Östrus Çiftleşme sistemi Gebelik İkizlik Kaynak 7 gün ara ile 2 defa 160µg Delprotenate ST zamanında GnRH saatte servikal SZST 38 1,3 Tablo 5: Koyun ve keçilerde üreme mevsimi içinde GnRH+7 PG GnRH (Ovsynch) dayalı senkronizasyon protokolleri Tür Irk Protokol Östrus Çiftleşme sistemi Fertilite İkizlik Kaynak 0.gün GnRH + 6. gün PGF2α + PMSG (500 İ.Ü) ,2 oyun Tahirova 0. gün GnRH + 6. gün PGF2α + PMSG (500 İ.Ü)+ 8. gün hcg ,2 Elde sıfat 0. gün İ.M. GnRH +6. gün PGF + PMSG (500 İ.Ü.) östradiol propionat +8. gün hcg ,1 Alkan ve ark., 2012 Keçi Sanen 0.gün GnRH+FGA (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH 92 0.gün GnRH+FGA (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH GnRH Laparaskopik Donmuş sperma SZT 2. GnRH tan 8 saat sonra Laparaskopik Donmuş sperma SZT 38 1,4 24 1,2 Nur ve ark., 2012a Keçi Sanen 0.gün GnRH+MAP (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH Donmuş sperma SZT gün GnRH+MAP (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH Donmuş sperma SZT 10 - Üstüner ve ark., 2010 Keçi Sanen 0.gün GnRH+FGA (7 gün)+ 7. Gün (PGF2α+PMSG)+9. Gün GnRH GnRH Laparaskopik Donmuş sperma SZT gün GnRH+FGA (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH Nur ve ark 2012b 0.gün GnRH + 7. Gün (PGF2α+PMSG)+9. Gün GnRH 27 - Donmuş sperma SZT 33 0.gün GnRH+FGA (7 gün) + 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH 84 -

18 Keçi Sanen 0.gün GnRH+FGA (7 gün)+ 7. Gün PGF2α+9. Gün GnRH 86 Donmuş sperma SZT 27 1,7 Nak ve ark gün GnRH+ 5. Gün PGF2α ,4 Koyun Altamurana 0.gün GnRH+ 5. Gün PGF2α+7.gün GnRH 33 Geçiş Dönemi 27 1,8 0.gün GnRH + 5. Gün PGF2α+ 6.gün ösradiol benzoat 63 Elde Sıfat 13 1,0 Martemucci ve ark., gün östradiol benzoat+5. gün PGF2α+8. gün östradiol benzoat

19

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN

ÜREMENİN KONTROLÜ. PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN ÜREMENİN KONTROLÜ PROF. DR. Nafiz YURDAYDIN Çiftlik hayvanlarında üremenin denetlenmesi çerçevesinde: Çiftleşme-tohumlamalar istenen zamana göre planlanıp, toplulaştırılabilir, Mevsimsel poliöstrik hayvanlarda

Detaylı

Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu ve Östrusu Uyarma Yöntemleri. Estrus Synchronization and Induction of Estrus Methods in Sheep

Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu ve Östrusu Uyarma Yöntemleri. Estrus Synchronization and Induction of Estrus Methods in Sheep DERLEME Elektronik:ISSN: 1308-0679, Baskı ISSN: 1307-9972 http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm Koyunlarda Östrus Senkronizasyonu ve Östrusu Uyarma Yöntemleri Estrus Synchronization and Induction

Detaylı

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi

Senkronizasyon. Prostaglandin ile senkronizasyon Kontrolü yöntem Pazartesi yöntemi 2+2 yöntemi ½ yöntemi Prostaglandin gibi luteolitik ajanlar kullanarak luteolizisi premature olarak oluşturmak, Progesteron veya sentetik derivelerini kullanarak CL'un fonksiyonuna benzer etkiyi oluşturmak. Prostaglandin ile

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

Üreme Mevsimi Dışında Genç Keçilerde Flugeston Asetat Vaginal Sünger ve Norgestomet Kulak İmplantı Uygulamalarıyla Östrüslerin Uyarılması*

Üreme Mevsimi Dışında Genç Keçilerde Flugeston Asetat Vaginal Sünger ve Norgestomet Kulak İmplantı Uygulamalarıyla Östrüslerin Uyarılması* YYU Veteriner Fakultesi Dergisi, 2010, 21 (1), 1-6 ISSN: 1017-8422; e-issn: 1308-3651 ORİJİNAL MAKALE Üreme Mevsimi Dışında Genç Keçilerde Flugeston Asetat Vaginal Sünger ve Norgestomet Kulak İmplantı

Detaylı

Makale Kodu (Article Code): KVFD-2010-2376

Makale Kodu (Article Code): KVFD-2010-2376 Kafkas Univ Vet Fak Derg 17 (1): 47-52, 2011 DOI:10.9775/kvfd.2010.2376 RESEARCH ARTICLE Aşım Sezonunda Şami Keçilerinde Progestagen İçeren Deri Altı İmplant ve Vaginal Süngerlerin Uzun ve Kısa Süreli

Detaylı

Makale Kodu (Article Code): 2008/140-A. Anahtar sözcükler: Anöstrüs, Renkli Tiftik Keçisi, FGA, CIDR-G, Norgestomet, GnRH

Makale Kodu (Article Code): 2008/140-A. Anahtar sözcükler: Anöstrüs, Renkli Tiftik Keçisi, FGA, CIDR-G, Norgestomet, GnRH Kafkas Univ Vet Fak Derg 15 (3): 385-390, 2009 DOI:10.9775/kvfd.2008.140-A RESEARCH ARTICLE Erken Anöstrüs Döneminde Renkli Tiftik Keçilerinde İntravaginal Sünger, CIDR-G ve Kulak İmplantı Uygulamalarını

Detaylı

Geçiş Dönemi Başındaki Akkaraman Melezi Koyunlarda Farklı Dozda Flourogestene Acetate, Norgestomet ve PGF2α İle Senkronize Östrüslerin Uyarılması

Geçiş Dönemi Başındaki Akkaraman Melezi Koyunlarda Farklı Dozda Flourogestene Acetate, Norgestomet ve PGF2α İle Senkronize Östrüslerin Uyarılması Kafkas Univ Vet Fak Derg 15 (5): 801-805, 2009 DOI:10.9775/kvfd.2009.429 RESEARCH ARTICLE Geçiş Dönemi Başındaki Akkaraman Melezi Koyunlarda Farklı Dozda Flourogestene Acetate, Norgestomet ve PGF2α İle

Detaylı

Kısraklarda Üreme Mevsiminin Farklı Dönemlerinde Vaginal Progesteron Uygulamalarının Fertiliteye Etkisi

Kısraklarda Üreme Mevsiminin Farklı Dönemlerinde Vaginal Progesteron Uygulamalarının Fertiliteye Etkisi Kısraklarda Üreme Mevsiminin Farklı Dönemlerinde Vaginal Progesteron Uygulamalarının Fertiliteye Etkisi Serhat ALKAN* Huriye HOROZ** Güven KAŞIKÇI** Cumhur SÖNMEZ*** Kemal AK* Effects of intravaginal progesterone

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Mehmet TARHAN ETÇİ KOYUNLARDA MEVSİM DIŞI KIZGINLIĞIN EKSOGEN HORMON UYGULAMALARI İLE ARTIRILMASI OLANAKLARI ZOOTEKNİ ANABİLİM DALI ADANA,

Detaylı

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu

Sığrlarda Embryo Transferi. Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu Sığrlarda Embryo Transferi Prof.Dr.Serhat Pabuccuoğlu BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda

Detaylı

Analizi. Önder AYTEKİN* Özet. A Retrospective Analysis of Artificial Insemination Applications Carried out under Field Conditions Abstract

Analizi. Önder AYTEKİN* Özet. A Retrospective Analysis of Artificial Insemination Applications Carried out under Field Conditions Abstract ARAŞTIRMA Elektronik:ISSN: 1308-0679 http://www.dicle.edu.tr/bolum/muh/veteriner/dergi/ Saha Şartlarında Gerçekleştirilen Suni Tohumlama Uygulamalarının Retrospektif http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm

Detaylı

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar

Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Ovaryum kistleri: Tanısı ve tedavide yaklaşımlar Prof.Dr. Selim Aslan Ankara Üniversitesi, Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji ABD Em. Öğr. Üyesi Viyana-Zürich Üniversitesi Serbest Araştırmacı (Proje

Detaylı

Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler*

Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler* Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 2015; 10(3): 205-210 Derleme/Review DOI:10.17094/avbd.56859 Sığırlarda Östrus Senkronizasyonu ile Birlikte Kullanılan Döl Tutma Oranını Etkileyen Faktörler* Deniz PEKÇOK

Detaylı

DERLEME /REVIEW. Osman ERGENE*

DERLEME /REVIEW. Osman ERGENE* İneklerde progesteron hormonunun klinik endikasyonları Osman ERGENE* Öz: Bu derlemede ineklerde progesteron ve progestagen hormonlarının özellikleri ile çeşitli reprodüktif sorunlarda klinik endikasyonları

Detaylı

Bir Türk Kangal köpeğinde sekonder anöstrus sorunu ve cabergolin kullanımı ile sağaltımı

Bir Türk Kangal köpeğinde sekonder anöstrus sorunu ve cabergolin kullanımı ile sağaltımı Bir Türk Kangal köpeğinde sekonder anöstrus sorunu ve cabergolin kullanımı ile sağaltımı Seçkin SALAR*, Rıfat VURAL**, Ayhan BAŞTAN** Öz: Bu olgu takdimini Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum

Detaylı

Koyunlarda Erken Anöstrüs Döneminde Melatonin Uygulamalarının Ovulasyon ve Gebelik Üzerine Etkisi*

Koyunlarda Erken Anöstrüs Döneminde Melatonin Uygulamalarının Ovulasyon ve Gebelik Üzerine Etkisi* YYÜ VET FAK DERG (2008) 19(1): 47-54 ORİJİNAL MAKALE Koyunlarda Erken Anöstrüs Döneminde Melatonin Uygulamalarının Ovulasyon ve Gebelik Üzerine Etkisi* Ahmet UYAR 1, Muhammet ALAN 2 1 Tarım ve Köy İşleri

Detaylı

ADI SOYADI (Name Surname) Abuzer K. ZONTURLU FAKÜLTESİ (Faculty) VETERİNER BÖLÜMÜ (Department) KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ ANABİLİM DALI

ADI SOYADI (Name Surname) Abuzer K. ZONTURLU FAKÜLTESİ (Faculty) VETERİNER BÖLÜMÜ (Department) KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ ANABİLİM DALI ADI SOYADI (Name Surname) Abuzer K. ZONTURLU FAKÜLTESİ (Faculty) VETERİNER BÖLÜMÜ (Department) KLİNİK BİLİMLER BÖLÜMÜ ANABİLİM DALI Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı İŞ TELEFONU (Office telephone) 00 90

Detaylı

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir

BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir BİYOTEKNOLOJİ NEDİR? Canlılar aracılığı ile ürün ve hizmet üretmektir Reprodüktif Biyoteknolojinin Amacı Canlılarda in vivo ve in vitro koşullarda gen kaynaklarının uzun süreli korunması ve daha fazla

Detaylı

SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ

SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ SIK KUZULATMA SİSTEMLERİ VE UYGULANABİLİRLİĞİ Prof. Dr. Mehmet Mustafa OĞAN Uludağ Üniversitesi, Veteriner Fakültesi, Zootekni ve Hayvan Besleme Bölümü, Zootekni AD-BURSA Koyun yetiştiriciliğinden elde

Detaylı

İneklerde Sabit Zamanlı Tohumlama Protokol Seçim Rehberi

İneklerde Sabit Zamanlı Tohumlama Protokol Seçim Rehberi Ceva Teknik in bu sayısı, etçi ya da sütçü tip ineklerde senkronizasyon protokolü seçiminde göz önünde bulundurulması gereken temel konuları içermektedir. Sabit Zamanlı Tohumlama şeklindeki senkronizasyon

Detaylı

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus

ULUSAL 2-3 KONGRESİ. Türk Veteriner Jinekoloji Derneği. 15-18 Ekim 2015. 1. Tohumlama: % 60 2. Tohumlama: % 90 GİRİŞ. 83 Günde Görülen Östrus SÜTÇÜ İNEKLERDE FARKLI SENKRONİZASYON PROTOKOLLERİNİN GEBELİK ORANI ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Damızlık süt inekçiliği işletmelinde h yıl bir yavru almak önemli bir hedeftir. Murat ABAY 1, Tayfur BEKYÜREK 1,

Detaylı

POSTER BİLDİRİLER Küçükbaş Bilim Alanı (Hayvan Yetiştirme) Küçükbaş Bilim Alanı (Hayvan Yetiştirme) Van İli Çoban Eğitimi ve İstihdamı Kadir Karakuş, S. Seçkin Tuncer, Cemal Budağ Türkiye nin Coğrafi İşaretli

Detaylı

Armağan ÇOLAK 1, Bülent POLAT 2, Ömer UÇAR 3

Armağan ÇOLAK 1, Bülent POLAT 2, Ömer UÇAR 3 İnek ve düvelerde gebeliğin erken tanısı için KISA hızlı progesteron SUNUM (Short testinin Report) kullanımı İNEK VE DÜVELERDE GEBELİGİN ERKEN TANISI İÇİN HIZLI PROGESTERON TESTİNİN KULLANIMI The Use of

Detaylı

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu

PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır Buserin Enjeksiyonluk Çözelti Hormon GnRH analoğu BILEŞIMI : Buserin, berrak, renksiz, steril çözelti olup, her ml.sinde 0.004 mg buserelin e eşdeğer 0.0042

Detaylı

FERTİLİZASYON-Döllenme

FERTİLİZASYON-Döllenme FERTİLİZASYON-Döllenme Tanım Spermatozoon ile Oosit II nin birleşerek yeni bir canlı olan ZİGOT u şekillendirmesi Ovulasyonla yumurta yoluna atılan Oosit korona radiata hücreleri ile sarılıdır. - Oosit

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Abazar TAJADDODCHELİK Ç.Ü. ZİRAAT FAKÜLTESİ ARAŞTIRMA UYGULAMA ÇİFTLİĞİNDE YETİŞTİRİLEN ETÇİ TİP KOYUNLARDA MELATONİN UYGULAMASININ DÖL

Detaylı

Curriculum Vitae. Military Service: 1999-2000; Military Veterinary Medicine School, Gemlik-Bursa/Turkey

Curriculum Vitae. Military Service: 1999-2000; Military Veterinary Medicine School, Gemlik-Bursa/Turkey Name-Surname: Mustafa GUNDOGAN University: Afyon Kocatepe University Faculty: Faculty of Veterinary Medicine Division: Clinical Sciences Curriculum Vitae Department: Reproduction and Artificial Insemination

Detaylı

Geliş Tarihi: 20.05.2005 Kabul Tarihi: 30.05.2005

Geliş Tarihi: 20.05.2005 Kabul Tarihi: 30.05.2005 33 Uludag Univ. J. Fac. Vet. Med. 24 (2005), 1-2-3-4: 33-39 Ovsynch, PRD + PGF 2 α + PMSG ve Norgestomet İçeren Kulak İmplantı + PGF 2 α + PMSG İle Sağıtılan Siklik ve Asiklik Anöstrüslü Sütçü İneklerde

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN TANIMLAR: Hormon: Yunanca = uyarma, canlandırma, harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve sinir yoluyla vücudun

Detaylı

Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi

Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal ARAŞTIRMA MAKALESİ RESEARCH ARTICLE Ovsynch Uygulanan İneklerde Sun i Tohumlama Sonrası 12. Günde Yapılan GnRH Enjeksiyonunun Gebelik Oranına Etkisi

Detaylı

Koyun ve Keçide Üremenin Mevsime Bağlılığı ve Üreme ve Fotoperiyot İlişkileri

Koyun ve Keçide Üremenin Mevsime Bağlılığı ve Üreme ve Fotoperiyot İlişkileri Hayvansal Üretim 43(1): 64-73 (2002) Koyun ve Keçide Üremenin Mevsime Bağlılığı ve Üreme ve Fotoperiyot İlişkileri Gürsel Dellal Fatin Cedden Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Hayvan

Detaylı

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU

T. C. DİCLE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ KAMU HİZMET STANDARTLARI TABLOSU BİRİM: BESİN/GIDA HİJYENİ VE TEKNOLOJİSİ ANABİLİM DALI T. C. 1 Gıda analizleri mikrobiyolojik- 2 Gıda analizleri serolojik ve toksikolojik- 3 Danışmanlık hizmeti 1. Yapılacak analizleri ve ilgili mevzuatı

Detaylı

Kuzu üretim teknikleri:

Kuzu üretim teknikleri: Kuzu üretim teknikleri: akin@comu.edu.tr http://akin.houseofpala.com Koç katımında yoğun-ek yemleme:flushing Erken yaşta damızlıkta kullanma Kuzulama aralığının kısaltılması Hormon uygulama, embriyo transferi

Detaylı

Eurasian Journal of Veterinary Sciences

Eurasian Journal of Veterinary Sciences Eurasian Journal of Veterinary Sciences www.eurasianjvetsci.org - www.ejvs.selcuk.edu.tr ARAŞTIRMA MAKALESİ Bazı yerli koyun ırklarında süperovulasyon cevaplarının değerlendirilmesi Ayşe Merve Köse *,

Detaylı

IVF DE KULLANILAN İLAÇLAR VE PROTOKOLLER

IVF DE KULLANILAN İLAÇLAR VE PROTOKOLLER IVF DE KULLANILAN İLAÇLAR VE PROTOKOLLER Hem. Meral IŞIK Acıbadem Kadıköy Hastanesi IVF Ekip Lideri 16 Ekim 2012 de Acıbadem Kadıköy Hastanesi nde I. Üreme Sağlığı ve İnfertilite Hemşireliği Seminerinde

Detaylı

KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama

KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama KEDİLERDE Reprodüksiyon ve Sun i Tohumlama Prof. Dr. Mithat EVECEN Puberte Dişi Kediler Ortalama: 8-13 Aylık (2-2,5 kg) Kısa Tüylü Irklar: 7-9 aylık Uzun Tüylü Irklar: 10-12 aylık Yavruların Doğum Zamanı

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi. Rene FOURNIER

Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi. Rene FOURNIER Nisan 2011 Bu Sayıda Laktasyondaki etçi ineklerde östrusların denetlenmesi 1 * Etçi ineklerde post-partum ovaryum aktivitesinin başlamasına ilişkin fizyolojik bilgiler * * Etçi ineklerde başlıca östrus

Detaylı

Evcil Kedilerde Sun i Tohumlama

Evcil Kedilerde Sun i Tohumlama YYU Veteriner Fakultesi Dergisi, 2012, 23 (2), 119-123 ISSN: 1017-8422; e-issn: 1308-3651 DERLEME Evcil Kedilerde Sun i Tohumlama Barış Atalay USLU Fetih GÜLYÜZ Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi,

Detaylı

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR

MENAPOZ DÖNEMİ MENAPOZ DÖNEM VE HORMONLAR MENAPOZ DÖNEMİ VE HORMONLAR DR.ALEV ÖKTEM Menapozun Nedeni Overlerdeki oositlerin üreme yaşlanması sırasında ovülasyon ve atrezi nedeniyle tükenmesidir Kronolojik yaş üreme yaşlanmasının tespiti için çok

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

ESERLER. A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler :

ESERLER. A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : ESERLER A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler : A1. Atalan, G., Uzun, M., Demirkan, I., Yıldız, S. ve M. Cenesiz, Effect of Medetomidine-Butorphanol-Ketamine anaesthesia and cloacal temperature

Detaylı

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler. İdari Görevler

Öğrenim Durumu. Verdiği Dersler. İdari Görevler Kişisel Bilgiler Adı-Soyadı : AYTEKİN GÜNAY Unvan: DOÇ.DR. E-posta: agunay@uludag.edu.tr Telefon: 0224 29 42 362 Göreve Başlama Tarihi : 15.11.1993 Uzmanlık Alanları: Veteriner Doğum ve Jinekoloji (üreme

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ. FGA tedavisi uygulanan anöstrüsteki koyunlarda ecg ve PGF2α nın farklı zamanlarda uygulanmasının fertilite üzerindeki etkisi

ARAŞTIRMA MAKALESİ. FGA tedavisi uygulanan anöstrüsteki koyunlarda ecg ve PGF2α nın farklı zamanlarda uygulanmasının fertilite üzerindeki etkisi Eurasian Journal of Veterinary Sciences www.eurasianjvetsci.org ARAŞTIRMA MAKALESİ FGA tedavisi uygulanan anöstrüsteki koyunlarda ecg ve PGF2α nın farklı zamanlarda uygulanmasının fertilite üzerindeki

Detaylı

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim

Ruminant. Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim Buzağıdan Süt Sığırına Bölüm ll: Sütten Kesimden Düveye Besleme ve Yönetim KONU İLGİ Düvelerin beslenmesi Sütten kesimden tohumlamaya kadar olan dönemde besleme ve yönetimsel pratikler TERCÜME VE DERLEME

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet UÇAR. Publications. A. Publications (SCI, SCI-Expanded)

Prof. Dr. Mehmet UÇAR. Publications. A. Publications (SCI, SCI-Expanded) Prof. Dr. Mehmet UÇAR Publications A. Publications (SCI, SCI-Expanded) A1. Uçar, M., Küçükkebapçı, M., Çelebi, M. ve H.N. Akalın. Murrah mandalarında postpartum anöstrus sorununun rektal muayene ve süt

Detaylı

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Düve, Repeat breeder, Fluniksin meglumin, Gebelik. Key Words: Heifer, Repeat breeding, Flunixine meglumine, Pregnancy.

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Düve, Repeat breeder, Fluniksin meglumin, Gebelik. Key Words: Heifer, Repeat breeding, Flunixine meglumine, Pregnancy. ARAŞTIRMA 2007: 21 (6): 263-268 http://www.fusabil.org Repeat Breeder Sorunlu Düvelerde Fluniksin Meglumin Uygulamalarının Gebelik Oranı Üzerine Etkisi* Gökhan DOĞRUER 1 Mustafa Kemal SARIBAY 1 Fikret

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERGİSİ Journal of Faculty of Veterinary Medicine, Erciyes University

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERGİSİ Journal of Faculty of Veterinary Medicine, Erciyes University Erciyes Üniv Vet Fak Derg 1(1) 11(3) 1-205-209, 2014 J Fac Vet Med Univ Erciyes 1(1) 1- ERCİYES ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERGİSİ Journal of Faculty of Veterinary Medicine, Erciyes University Derleme

Detaylı

BİRTEN EMRE. Veteriner Fakültesi Fotoğraf. Klinikler Bilimler Bölümü T.C. Yardımcı Doçent Doktor

BİRTEN EMRE. Veteriner Fakültesi Fotoğraf. Klinikler Bilimler Bölümü T.C. Yardımcı Doçent Doktor ADI SOYADI (Name Surname) FAKÜLTESİ (Faculty) BÖLÜMÜ (Department) ANABİLİM DALI BİRTEN EMRE Veteriner Fakültesi Fotoğraf Klinikler Bilimler Bölümü Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı İŞ TELEFONU (Office

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim

İLK TRİMESTERDE PROGESTERON. Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim İLK TRİMESTERDE PROGESTERON Dr. Tuncay Nas Gazi Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Progesteron Gebeliğin oluşumu ve devamında çok önemli bir hormondur Progestinler Progesteron (Progestan

Detaylı

ANKARA KEÇİLERİNDE EMBRİYO TRANSFER UYGULAMALARI GİRİŞ TUIK, 2014; ULUSAL KONGRESİ. Ø Sağlıklı ve ferkl, VE YÖNTEM. Ø 35-45 kg ağırlığında

ANKARA KEÇİLERİNDE EMBRİYO TRANSFER UYGULAMALARI GİRİŞ TUIK, 2014; ULUSAL KONGRESİ. Ø Sağlıklı ve ferkl, VE YÖNTEM. Ø 35-45 kg ağırlığında ANKARA KEÇİLERİNDE EMBRİYO TRANSFER UYGULAMALARI GİRİŞ TUIK, 014; Kübra Karakaş, Hasan Alkan, Gökçe Onur, Doğukan Özen, Mustafa Kaymaz, İsmail Hakkı İzgür 1991 1.184.94 baş 013 166.89 baş /1/1 AMAÇ Yapılan

Detaylı

Hayvancılık Bölümü Yayınlar 1987-2014

Hayvancılık Bölümü Yayınlar 1987-2014 Hayvancılık Bölümü Yayınlar 1987-2014 Tipi Makale Yılı 1987 Alaçam E, Güler M, Dinç Da, Eröz S, Sezer An Anöstrüs Dönemindeki Koyunlarda Ovaryel Aktivitenin Medroksiprogesteron Asetat (Map) Ve Pmsg Hormonu

Detaylı

Kangal Irkı Köpeklerde Döl Verimi ve Yaşama Gücüne Ait Özellikler

Kangal Irkı Köpeklerde Döl Verimi ve Yaşama Gücüne Ait Özellikler Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(3): 127-132, 2012 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

MELATONİN BİYOSENTEZİ VE SÜT KEÇİSİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKSOJEN KULLANIMININ ÜREME PERFORMANSI İLE SÜT KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ

MELATONİN BİYOSENTEZİ VE SÜT KEÇİSİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKSOJEN KULLANIMININ ÜREME PERFORMANSI İLE SÜT KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ Yıl: 2011, Cilt:4, Sayı:2, Sayfa:92-96 TÜBAV BİLİM DERGİSİ MELATONİN BİYOSENTEZİ VE SÜT KEÇİSİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE EKSOJEN KULLANIMININ ÜREME PERFORMANSI İLE SÜT KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ Mahmut Çınar 1,

Detaylı

MENOPOZ. Menopoz nedir?

MENOPOZ. Menopoz nedir? MENOPOZ Hayatınızı kabusa çeviren, unutkanlık, uykusuzluk, depresyon, sinirlilik, halsizlik şikayetlerinin en büyük sebeplerinden biri menopozdur. İleri dönemde idrar kaçırma, kemik erimesi, hipertansiyona

Detaylı

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU

İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İNFERTİL HASTANIN HORMON DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILMALIDIR? DOÇ. DR. ERCAN BAŞTU İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Reprodük>f Endokrinoloji ve İnfer>lite

Detaylı

Akkaraman ırkı koyunlarda ve Ankara keçilerinde servikal mukus kaynatma testi ile gebelik tanısı

Akkaraman ırkı koyunlarda ve Ankara keçilerinde servikal mukus kaynatma testi ile gebelik tanısı Ankara Üniv Vet Fak Derg, 51, 2004 199 Ankara Üniv Vet Fak Derg, 51, 199-204, 2004 Akkaraman ırkı koyunlarda ve Ankara keçilerinde servikal mukus kaynatma testi ile gebelik tanısı Cihan KAÇAR 1, Nihat

Detaylı

Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi

Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2001, 38(2-3): 79-86 ISSN 1018-8851 Anestrus Koyunlarda Progesteron ve Pregnant Mare Serum ile Üremenin Kontrolü Üzerine Araştırmalar I. Laktasyon Anestrusun Giderilmesi Erdinç

Detaylı

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ

FARMAKOLOJİK ÖZELLİKLERİ PROSPEKTÜS Sadece Hayvan Sağlığında Kullanılır PGS Enjeksiyonluk Çözelti Hormon - Prostaglandin F2-alfa analoğu BILEŞIMI PGS her ml sinde 250 µg kloprostenole eşdeğer 263 µg kloprostenol sodyum ve bakterisit

Detaylı

OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 UNIVERCITY OF HARRAN FACULTY OF VETERİNARY

OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 UNIVERCITY OF HARRAN FACULTY OF VETERİNARY NAME SURNAME Ömer KORKMAZ FACULTY VETERİNARY DEPARTMENT CLİNİCAL ANABİLİM DALI OBSTRTETRIC GYNECOLOGY OFFİCE TELEPHONE 00 90 414 318 39 27 00 90 414 247 39 87 FAX NUMBER 00 90 414 318 39 22 NATİONALİTY

Detaylı

Koç Etkisinin Kullanımı ve Koyun Yetiştiriciliği Açısından Önemi

Koç Etkisinin Kullanımı ve Koyun Yetiştiriciliği Açısından Önemi Hayvansal Üretim 50(2): 52-59, 2009 Derleme Koç Etkisinin Kullanımı ve Koyun Yetiştiriciliği Açısından Önemi Murat Yılmaz 1*, H. Erbay Bardakçıoğlu 2, Turgay Taşkın 3 1 Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat

Detaylı

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması;

Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; AMENORE Adet Yokluğu; Adet Kesilmesi; Menstruasyon un Kesilmesi; Adetlerin Durması; Genç kızlarda menstruasyon 9 ila 18 yaş arasında başlar. 12 yaş averaj yaşıdır ve birçoğu bu yaşta başlar. Adetin olmamasına

Detaylı

Van Kedilerinde Puberta Öncesi Reprodüktif Gelişmeler *

Van Kedilerinde Puberta Öncesi Reprodüktif Gelişmeler * YYU Veteriner Fakultesi Dergisi, 2013, 24 (2), 61-67 ISSN: 1017-8422; e-issn: 1308-3651 ORİJİNAL MAKALE Van Kedilerinde Puberta Öncesi Reprodüktif Gelişmeler * Saadet BELHAN Fetih GÜLYÜZ 1 Yüzüncü Yıl

Detaylı

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Saanen, Kıl keçisi, Melezleme, Büyüme, Yaşama Gücü

ARAŞTIRMA. Anahtar Kelimeler: Saanen, Kıl keçisi, Melezleme, Büyüme, Yaşama Gücü ARAŞTIRMA 2007: 21 (1): 21-26 http://www.fusabil.org Saanen X Kıl Keçisi F1 ve G1 Melezlerinde Büyüme ve Yaşama Gücü Özelliklerinin Araştırılması Ü. Gülcihan ŞİMŞEK Metin BAYRAKTAR Murad GÜRSES Fırat Üniversitesi

Detaylı

15 Ekim 2015, Perşembe. 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi. 16 Ekim 2015, Cuma

15 Ekim 2015, Perşembe. 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi. 16 Ekim 2015, Cuma 15 Ekim 2015, Perşembe 09:00 21:00 Kayıt 09:00 17:00 ÇALIŞTAY (Süt İneği İşletmelerinde Reprodüktif Sürü Sağlığı ve Üreme Yönetimi Eğitimi) 30 kişi 19:00 21:00 Açılış Kokteyli & Açılış Konuşması 16 Ekim

Detaylı

Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi

Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi ISSN: 2148-0273 Cilt 3, Sayı 1, 2015 Vol. 3, Issue 1, 2015 Amasya İlinde İlkbahar Mevsiminde Elde Edilen İnek Sütlerinde Yağ Depresyonunun Belirlenmesi Hayriye AKYÜZ, Murat ÇİMEN*, Hüsna Rezzan ASLAN Özet

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ VETERİNER FAKÜLTESİ DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu / Adı : Bölüm / Anabilim Dalı : 100598 ATLARDA GEBELİK SÜRECİ ALANDIŞI DERS BÖLÜMÜ (VETERİNER) Öğretim Dili : Türkçe Yarıyılı

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ

HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ HAYVANCILIKTA BİYOTEKNOLOJİ DR. ONUR YILMAZ Teknolojinin biyolojik varlıklara uygulanması Temel bilimlerin ve mühendislik ilkelerinin ham maddelerin biyolojik araçlar yardımı ile ürünlere dönüştürüldüğü

Detaylı

Hormonal and Metabolic Interactions on Reproductive Activity of Goats

Hormonal and Metabolic Interactions on Reproductive Activity of Goats YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 2012, 22(3): 192-198 Geliş Tarihi (Received): 22.05.2012 Kabul Tarihi (Accepted): 14.08.2012 Derleme/Review Keçilerin Üreme Aktivitesinde Hormonal ve Metabolik Etkileşimler

Detaylı

Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken Gebelik Teşhis İmkanları

Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken Gebelik Teşhis İmkanları TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 2005, 11 (1) 34-39 Hatay İli Anadolu Mandalarında Tohumlamadan Sonra Kan ve Süt Progesteron Testi Kullanılarak Erken lik Teşhis İmkanları Özel ŞEKERDEN 1 Mustafa KÖROĞLU 2 Erdal

Detaylı

Vet. Bil. Derg. (2008), 24, 1; 53-58 ARAÞTIRMA MAKALESÝ FARKLI BARINDIRMA ÞARTLARINDA YETÝÞTÝRÝLEN KANGAL VE AKBAÞ KÖPEKLERÝNDE BAZI DÖL VERÝMÝ ÖZELLÝKLERÝ* Cafer TEPELÝ 1@ Some Reproductive Traits of

Detaylı

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN

İneklerde Döl Verimi Sorunları. Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN İneklerde Döl Verimi Sorunları Prof.Dr.Melih Aksoy Adnan Menderes Üniversitesi Veteriner Fakültesi 09016 AYDIN Döl verimi düşüklüğü (infertilite) Doğum ile yeniden gebe aralığının uzamasıdır Dolayısıyla

Detaylı

LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ

LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ LAKTASYONDA OLMAYAN İSVİÇRE ESMERİ İNEK ve DÜVELERDE KETOPROFEN ve FLUNİXİN MEGLUMİN UYGULAMASININ GEBE KALMA ORANI ÜZERİNE ETKİSİ Şükrü DURSUN DOKTORA

Detaylı

Prof. Dr. Mehmet KOYUNCU

Prof. Dr. Mehmet KOYUNCU Prof. Dr. Mehmet KOYUNCU Zootekni Bölüm Başkanı Hayvan Yetiştirme Anabilim Dalı Telefon : 224 2941556 Faks : 224 4428152 E-posta : koyuncu@uludag.edu.tr Adres : Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Zootekni

Detaylı

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi

Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif Endokrinoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Üreme Tıbbı Derneği ve TJOD Ankara Şubesi Ortak Eğitim Toplantısı HER YÖNÜYLE PCOS 24 Şubat 2013 Prof Dr Bülent GÜLEKLİ Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Reprodüktif

Detaylı

Dondurulmuş Sığır Embriyolarının Transferinden Elde Edilen Gebelik Oranı Üzerine Taşıyıcı Senkronizasyon Protokolünün Etkisi

Dondurulmuş Sığır Embriyolarının Transferinden Elde Edilen Gebelik Oranı Üzerine Taşıyıcı Senkronizasyon Protokolünün Etkisi Atatürk Üniversitesi Vet. Bil. Derg. 2012; 7(3): 185-192 Araştırma Makalesi Dondurulmuş Sığır Embriyolarının Transferinden Elde Edilen Gebelik Oranı Üzerine Taşıyıcı Senkronizasyon Protokolünün Etkisi

Detaylı

Gündemdeki konular S c ak stresi Reprodüktif Performans Nas l Etkiler

Gündemdeki konular S c ak stresi Reprodüktif Performans Nas l Etkiler Cilt 4, Say 2 Mart 2008 Gündemdeki konular Yüksek çevre s s ineklerde reprodüktif performans gerçekten etkiler mi? Saha şartlarında s cak stresinin yoğunluğu nasıl belirlenir? Sütçü ineklerde s cak stresi

Detaylı

İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik Ölümler

İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik Ölümler DERLEME Elektronik:ISSN: 1308-0679, Baskı ISSN: 1307-9972 http://www.dicle.edu.tr/fakulte/veteriner/dergi.htm İneklerde Kromozomal, Hormonal, Beslenme Sorunlarına ve Isı Stresine Bağlı Erken Embriyonik

Detaylı

Ruminant. Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar

Ruminant. Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar Koyun Beslemede Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Noktalar KONU İLGİ Koyunların beslenmesi TERCÜME VE DERLEME Koyun beslemesinde dikkat edilmesi gereken kritik noktalar Teknik Ürün Müdürü Kazım Bilgeçli KAYNAKÇA

Detaylı

satilmis96@gmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİ / DEVAM (TEZ AŞAMASI) VETERİNER FAKÜLTESİ / 1994 Diğer Eğitimleri / Kurslar

satilmis96@gmail.com EĞİTİM BİLGİLERİ FARMAKOLOJİ VE TOKSİKOLOJİ / DEVAM (TEZ AŞAMASI) VETERİNER FAKÜLTESİ / 1994 Diğer Eğitimleri / Kurslar Adı Soyadı MUHARREM SATILMIŞ Ünvan VETERİNER HEKİM Telefon 05336437228 E-mail satilmis96@gmail.com Doğum Tarihi - Yeri 15.01.1972 - Kızılcahamam/ ANKARA Fotoğraf Doktora Üniversite Adı Akademik Birim/

Detaylı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı. MEZUN OLDUĞU FAKÜLTE: Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı. MEZUN OLDUĞU FAKÜLTE: Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi 1. ÖZGEÇMİŞ ADI-SOYADI: Nilgün GÜLTİKEN İŞ ADRESİ: Ondokuz Mayıs Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyokimya Anabilim Dalı TELEFON: 0362 457 69 21 / 6237 E-POSTA: nilgung@omu.edu.tr MEZUN OLDUĞU FAKÜLTE:

Detaylı

DİÖSTRUS DÖNEMİNDE OLAN KÖPEKLERE GnRH ANTAGONİSTİ (CETRORELİX) UYGULAMALARININ PROGESTERON DEĞERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI

DİÖSTRUS DÖNEMİNDE OLAN KÖPEKLERE GnRH ANTAGONİSTİ (CETRORELİX) UYGULAMALARININ PROGESTERON DEĞERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI T.C. MEHMET AKİF ERSOY ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ DİÖSTRUS DÖNEMİNDE OLAN KÖPEKLERE GnRH ANTAGONİSTİ (CETRORELİX) UYGULAMALARININ PROGESTERON DEĞERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI Hafize Tuğba

Detaylı

Ezgi KARA*, Murat ÇİMEN**, Servet KAYA*, Ümit GARİP*, Mehmet ŞAHİNSOY*

Ezgi KARA*, Murat ÇİMEN**, Servet KAYA*, Ümit GARİP*, Mehmet ŞAHİNSOY* ISSN: 2148-0273 Cilt 1, Sayı 2, 2013 / Vol. 1, Issue 2, 2013 Hakkari İlinde Yetiştirilen Yerli Kıl Keçilerden Elde Edilen Sütlerde Toplam Yağ ve Protein Seviyelerinin Türk Standartlarına Uygunluklarının

Detaylı

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD

Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Prof. Dr. M. Sait Yücebilgin Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum ABD Semen analizi Ovülasyon değerlendirilmesi HSG vardır. Endike ise; Over rezervi tayini Laparoskopi söz konusudur.

Detaylı

Kangal köpeklerinde dölverimi, yaşama gücü ve büyüme özellikleri *

Kangal köpeklerinde dölverimi, yaşama gücü ve büyüme özellikleri * Ankara Üniv Vet Fak Derg, 57, 55-59, 2010 Kangal köpeklerinde dölverimi, yaşama gücü ve büyüme özellikleri * Buket EROL 1, Fatih ATASOY 2 1 Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Ankara; 2 Ankara Üniversitesi,

Detaylı

Oral ajanlarla ovulasyon induksiyonu. Doc. Dr. Fatma Ferda Verit Suleymaniye Kadin Hastaliklari ve Dogum Egitim ve Arastirma Hastanesi

Oral ajanlarla ovulasyon induksiyonu. Doc. Dr. Fatma Ferda Verit Suleymaniye Kadin Hastaliklari ve Dogum Egitim ve Arastirma Hastanesi Oral ajanlarla ovulasyon induksiyonu Doc. Dr. Fatma Ferda Verit Suleymaniye Kadin Hastaliklari ve Dogum Egitim ve Arastirma Hastanesi Klomifen sitrat Ovulasyon induksiyonu amaciyla ilk kez 1961 yilinda

Detaylı

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

Kedilerde Ovaryum Fizyolojisi

Kedilerde Ovaryum Fizyolojisi Kocatepe Veteriner Dergisi Kocatepe Veterinary Journal DERLEME REVIEW Kedilerde Ovaryum Fizyolojisi Özkan ŞİMŞEK* Kocatepe Vet J (2012) 5(2): 43-47 ÖZET Anahtar Kelimeler Follikülogenezis Kedi Ovulasyon

Detaylı

GONADOTROPİNLERLE OVULASYON İNDÜKSİYONU: KRİTİK NOKTALAR

GONADOTROPİNLERLE OVULASYON İNDÜKSİYONU: KRİTİK NOKTALAR GONADOTROPİNLERLE OVULASYON İNDÜKSİYONU: KRİTİK NOKTALAR III. ÜREME TIBBI ve CERRAHİSİ DERNEĞİ İnfertilite Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar Dr.Gamze S. ÇAĞLAR Ufuk Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Doğum

Detaylı

Cihan KAÇAR* Nadide Nabil KAMİLOĞLU** Kutlay GÜRBULAK*** Şükrü Metin PANCARCI* Örsan GÜNGÖR* Kazım GÜVENÇ**** Erdal SABAN***** [1]

Cihan KAÇAR* Nadide Nabil KAMİLOĞLU** Kutlay GÜRBULAK*** Şükrü Metin PANCARCI* Örsan GÜNGÖR* Kazım GÜVENÇ**** Erdal SABAN***** [1] Kafkas Üniv Vet Fak Derg 14 (1): 51-56, 2008 DOI:10.9775/kvfd.2008.03-A Üreme Mevsimi Dışındaki Tuj Irkı Koyunlarda Testosteron Antikoru ile β-karoten ve E Vitamini Uygulamalarının Çoğul Gebelik ve MDA

Detaylı

İneklerde postpartum problemler. Prof.Dr.Mehmet GÜLER Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı KONYA

İneklerde postpartum problemler. Prof.Dr.Mehmet GÜLER Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı KONYA İneklerde postpartum problemler Prof.Dr.Mehmet GÜLER Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi Doğum ve Jinekoloji Anabilim Dalı KONYA İneklerde Buzağılama Aralığının Dönemleri Buzağılama aralığı Buzağılama

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS HAYVAN SAĞLIĞI VE HASTALIKLARDAN KORUNMA LVS 2 III. 3 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü

Detaylı

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME

ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME ADOLESANLARDA FĠZĠKSEL BÜYÜME VE CĠNSEL GELĠġME Adolesans ; çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemidir * Fiziksel Büyüme * Cinsel Gelişme * Psikososyal Gelişme Büyüme ve gelişme, adolesansta belirgin bir

Detaylı

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni ABD /1998. Diğer Eğitimleri

Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Zootekni ABD /1998. Diğer Eğitimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Sedat Hamdi KIZIL Ünvan Veteriner Hekim Telefon 0 312 8651190-8651196-8651814 E-mail sedathkizil@hotmail.com Doğum Tarihi - Yeri Ankara - 1965 Fotoğraf Doktora Üniversite

Detaylı

Yetiştirme Amacı Farklı Koyunlarda Kuzu Üretim Etkinliği

Yetiştirme Amacı Farklı Koyunlarda Kuzu Üretim Etkinliği Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 2002, 39(1):71-77 ISSN 1018-8851 Yetiştirme Amacı Farklı Koyunlarda Kuzu Üretim Etkinliği Erdinç DEMİRÖREN 1 Summary Efficiency of Lamb Production in sheep which raising different

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı