TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ"

Transkript

1 BİLGE ADAMLAR STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ Hazırlayan: RAPOR NO: 25 İSTANBUL 2011

2 TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU Hazırlayan: RAPOR NO: 25 OCAK 2011

3 TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU Hazırlayan: BİLGESAM YAYINLARI Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi Wise Men Center For Strategic Studies Mecidiyeköy Yolu Caddesi No:10 Celil Ağa İş Merkezi Kat:9 Daire:36 Mecidiyeköy / İstanbul / Türkiye Tel: Faks: Atatürk Bulvarı Havuzlu Sok. No:4/6 A.Ayrancı / Çankaya / Ankara / Türkiye Tel : Faks: Copyright OCAK 2011 Bu yayının tüm hakları saklıdır. Yayın Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi nin izni olmadan elektronik veya mekanik yollarla çoğaltılamaz.

4 BİLGE ADAMLAR KURULU Başkan Salim DERVİŞOĞLU (E. Oramiral) Başkan Yardımcıları İlter TÜRKMEN (E. Bakan/Büyükelçi) Sami SELÇUK (Prof. Dr. / Yargıtay Onursal Başkanı) Kurul Üyeleri Kutlu AKTAŞ (E. Bakan/Vali) Özdem SANBERK (E. Büyükelçi) Oktar ATAMAN (E. Orgeneral) Necdet Yılmaz TİMUR (E. Orgeneral) Sabahattin ERGİN (E. Koramiral) Nur VERGİN (Prof. Dr.) Orhan GÜVENEN (Prof. Dr.) Ali KARAOSMANOĞLU (Prof. Dr.) Sönmez KÖKSAL (E. Büyükelçi) Güner ÖZTEK (E. Büyükelçi) İlter TURAN (Prof. Dr.) Çelik KURTOĞLU (Prof. Dr.) Ersin ONULDURAN (Prof. Dr.)

5

6 SUNUŞ Dünya daki ve yurt içindeki gelişmeleri takip ederek geleceğe yönelik öngörülerde bulunmak; Türkiye nin ikili ve çok taraflı uluslararası ilişkilerine ve güvenlik stratejilerine, yurt içindeki siyasi, ekonomik, teknolojik, çevresel ve sosyo-kültürel problemlerine yönelik bilimsel araştırmalar yapmak; karar alıcılara milli menfaatler doğrultusunda gerçekçi, dinamik çözüm önerileri, karar seçenekleri ve politikalar sunmak Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi (BİLGESAM) nin kuruluş amaçları arasında yer almaktadır. BİLGESAM, Bilge Adamlar Kurulu nun ilk toplantısında alınan kararlar doğrultusunda, yukarıda aktarılan amaçları gerçekleştirmek üzere, çeşitli konularda raporlar hazırlamaktadır. Türkiye-Ermenistan İlişkileri başlıklı rapor bu amaçlar doğrultusunda BİLGESAM Kafkasya Araştırmaları Enstitüsü Direktörü tarafından hazırlanmış ve 17 Aralık 2010 tarihli 9. Bilge Adamlar Kurulu Toplantısı nda görüşülmüştür. Bilge Adamlar, toplantıda kurul üyelerinin gerekli gördüğü düzeltme ve eklemelerle birlikte çalışmanın Bilge Adamlar Kurulu Raporu olarak yayınlanmasına karar vermiştir. Rapor, Bilge Adamlar Kurulu nun yaptığı değerlendirmeler ışığında BİLGESAM Güvenlik Araştırmalar Uzmanı Bilgehan EMEKLİER tarafından gözden geçirilmiş, gerekli düzeltme ve değişiklikler metne aktarılmıştır. Türkiye-Ermenistan İlişkileri başlıklı rapor adresinden yayınlanmaktadır. Raporun Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki olumlu sürece katkı sağlaması temennisiyle; çalışmaya öncülük eden Bilge Adamlar Kurulu Başkanı E. Oramiral Salim DERVİŞOĞLU na ve diğer kurul üyelerine, belgeyi hazırlayan a, Bilge Adamlar Kurulu nun uygun gördüğü gerekli düzeltme ve değişiklikleri metne aktaran Bilgehan EMEKLİER e ve raporu yayına hazırlayan Eren OKUR a teşekkür ederim. Doç. Dr. Atilla SANDIKLI BİLGESAM Başkanı

7

8 TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ Giriş Dünyanın en önemli ama bir o kadar da sorunlu bölgelerinin kesişme noktasında bulunan Türkiye, dış politikasının bir süreklilik unsuru olarak çok yönlü ve aktif bir politika izlemeye çalışmaktadır. Kuramsal ve söylemsel boyuttaki temelleri Atatürk ün Yurtta Sulh, Cihanda Sulh ilkesine dayanan çok boyutlu ve proaktif dış politikanın en somut izdüşümlerini Cumhuriyet in ilk döneminde oluşturulan Sadabat Paktı ve Balkan Antantı nda görmek mümkündür. Hem ülke içinde hem de bölgesel ve küresel sistemde bir barış ve istikrar çemberi oluşturmayı hedefleyen bu dış politika yaklaşımının bir devamı olarak Türkiye günümüzde de bir taraftan, komşularıyla sıfır sorun anlayışıyla problemlerini diyalog yoluyla çözmeye çalışarak bölgesel çatışma alanlarında aktif bir rol oynamakta; diğer taraftan da bölge ülkeleri arasındaki ekonomik ve kültürel yakınlaşmayı teşvik edici adımlar atmaktadır. Soğuk Savaş sonrasında ortaya çıkan yeni uluslararası sistemin dinamik yapısının uygun zemini sağlamasıyla Türkiye, teorik perspektifte oluşturduğu proaktif ve çok boyutlu dış politika anlayışını coğrafi alt sistemler olan Balkanlar, Ortadoğu, Kafkasya jeopolitiğinde ve dünyanın diğer önemli bölgelerinde pratiğe dökme imkânı bulmaktadır. Başka bir ifadeyle Soğuk Savaş sonrası büyük bir değişim-dönüşüm geçiren sistemin dinamik yapısı alt sistemlere de yansımakta ve bu dinamizmin etkisiyle Türkiye kuramsal çerçevedeki dış politika parametrelerini özellikle yakın coğrafyasında uygulamaya geçirebilmektedir. Balkanlarda 1990 lı yılların başında yaşanan kanlı savaştan sonra bir daha anlaşamaz denilen Sırbistan ve Bosna Hersek ile oluşturulan üçlü mekanizma; Ortadoğu da İsrail in barışı değil çatışmayı seçtiğini belli etmesine kadar sürdürülen Suriye-İsrail, İsrail-Filistin görüşmelerindeki aktif rol; Ankara tarafından daha önce önerilen Kafkas İşbirliği ve İstikrar Paktı nın Ağustos 2008 de yaşanan Rusya-Gürcistan savaşından sonra bir kez daha gündeme getirilmesi; İran ın nükleer dosyası hakkında sorunun çatışmayla değil diplomasi yoluyla çözülmesi konusunda Brezilya ile birlikte gösterilen çabalar; Rusya, Suriye ve Yunanistan ile vizelerin karşılıklı kaldırılması; Suriye, Ürdün ve Lübnan ile serbest ticaret bölgesi oluşturulmasına yönelik ilk adımların atılması; Ermenistan ile ilişkilerin normalleşmesi yolunda izlenen yol haritası ve bunun gibi diğer hamleler, Türkiye nin izlemeye çalıştığı pro-aktif ve çok boyutlu dış politika yaklaşımının somut izdüşümleri olarak gösterilebilir. 1

9 Bütün bu sayılan bölgeler arasında Kafkasya; Ortadoğu, Balkanlar ve Orta Asya arasında bir geçiş noktasında yer almakta ve hem bu özelliği hem de dünyanın önemli enerji havzalarına yakınlığı sebebiyle stratejik bir konumda bulunmaktadır. Tarih boyunca büyük güçlerin nüfuz mücadelesinin alanı ve eski ulaşım-ticaret yollarının kesişim noktası olarak jeopolitik, jeoekonomik ve jeostratejik önemini hiç yitirmeyen Kafkasya günümüzde de Ortadoğu dan sonra dünyanın en zengin enerji kaynaklarının bulunduğu Hazar Denizi havzasına yakın olması sebebiyle gündemdedir. Günümüzde bölgenin, Hazar Denizi ve Orta Asya dan çıkartılan petrol ve doğalgazın dünya pazarlarına ulaştırılması için yapılan uluslararası enerji boru hatlarının geçiş güzergâhında olması ve Asya ile Avrupa arasındaki uluslararası kara ve demiryolu ulaşım ağlarından bazılarının bu bölgeden geçmesi dünyanın ilgisini buraya çekmektedir. Kafkasya sahip olduğu zengin doğal kaynaklarının, jeopolitik konumunun ve jeostratejik öneminin yanı sıra; çok dilli, çok etnikli ve çok kültürlü yapısından kaynaklanan kendine has sorunlarıyla uluslararası ilişkilerin acil gündem maddelerinden birisi haline gelmiş durumdadır. Kafkasya nın karmaşık yapısından kaynaklanan dondurulmuş ya da çözülemeyen sorunları etnik gruplar ve ülkeler arası çatışmalara, sosyo-ekonomik sorunlara ve bölgesel istikrarsızlığa sebep olmaktadır. Bu olumsuz tablo sonucunda ortaya çıkan bölgesel istikrarsızlık Kafkas ülkelerini ve Kafkasya ile tarihsel, kültürel, siyasi ve ekonomik bağları bulunan diğer ülkeleri doğrudan etkilemekte, aynı zamanda üçüncü güçlerin müdahalesine zemin hazırlamakta ve böylece çözümü zaten zor olan sorunları daha da çözülemez ve karmaşık bir hale getirmektedir. Bütün bu faktörler bir araya getirildiğinde, bölgeye komşu ve bölge ile tarihi, kültürel, siyasi ve ekonomik bağları bulunan Türkiye nin Kafkasya üzerinde dikkatle durması ve Kafkaslara yönelik dış politikasına özel önem vermesi gerekmektedir. Türkiye coğrafyasıyla, ekonomik potansiyeliyle, kültürüyle ve siyasi yapısıyla Kafkasya bölgesinde aktör bir ülkedir. Laik ve demokratik sistemi, bölge ile uzun tarihsel geçmişi, kültürel birikimi, Batılı çağdaş değerleri ve güçlü ekonomisiyle Türkiye Kafkasya için önemli bir model oluşturmaktadır. Coğrafik konumu itibariyle Türkiye, Kafkasya ülkeleri için batıya ve onun değerlerine açılımın bir çıkış noktasıdır. Aynı şekilde Kafkasya Türkiye açısından Orta Asya ve doğuya açılımın kapısıdır. Türkiye nin yukarıda değindiğimiz yakın ve uzak çevresinde izlediği barışı sağlamaya yönelik yapıcı politikalarının Kafkasya bölgesi özelinde henüz istenilen sonucu vermediği yegâne ülke Ermenistan dır. Türkiye-Ermenistan ilişkileri genel anlamda Türkiye nin Kafkasya politikasının doğal olarak bir parçasıdır. Türkiye nin yakın komşusu ve Güney Kafkasya bölgesinin önemli bir üyesi olarak Ermenistan ın bu politikanın dışında bırakılması düşünülemez. Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin hiçbir iyileşme olmadan yerinde sayması veya gerilemesi Türkiye nin sadece bölgesel değil küresel dış politikasını olumsuz manada etkilemekte ve Ankara nın kendi etrafında bir barış kuşağı oluşturma politikasının inandırıcılığını sorgulamaya açık hale getirmektedir. 2

10 Süreç Türkiye, Ermenistan daha bağımsızlığını ilan etmeden önce Moskova Büyükelçisi Volkan Vural ı ikili ilişkileri geliştirme yollarını görüşmek üzere Nisan 1991 de Ermenistan a göndererek Erivan ile iyi ilişkiler kurma iradesini ortaya koydu. Bu ziyaret aynı zamanda Ermenistan a Türk tarafından yapılan ilk en üst düzey ziyaretti. Bağımsızlığını ilan eden Ermenistan ı 16 Aralık 1991 de hiçbir ön koşul ileri sürmeksizin ilk tanıyan ülkelerden birisi Türkiye idi. Karadeniz e kıyısı olmamasına rağmen Ermenistan 25 Haziran 1992 de imzalanan Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü ne Türkiye tarafından kurucu üye olarak davet edildi. Türkiye, Ermenistan ı 16 Aralık 1991 tarihinde tanımakla birlikte diplomatik ilişki kurmadı ancak, Batılı ülkelerden Ermenistan a gönderilen insani yardımların ülkesinden geçmesine izin verdi. Hatta Türkiye, bağımsızlıktan sonra ekonomik açıdan zor duruma düşen Ermenistan a bizzat kendisi de insani yardım gönderdi. Türkiye nin bu yaklaşımında belirleyici olan etkenler arasında Ermenistan ile ilişkilerini geliştirerek Orta Asya ile doğrudan bağlantı kurma ve dünya Ermeni diasporasının uluslararası arenada önüne çıkarttığı zorlukları bertaraf etme düşüncesi öne çıkmaktaydı. Ayrıca, Ermenistan ile kurulacak ilişkiler yoluyla Erivan ın Rusya nın etkisinden uzaklaştırılması ve Dağlık Karabağ sorununun çözümünde daha etkin olunması amaçlanıyordu. Ermenistan açısından, Batı dünyası ile doğrudan bağlantı kurmak ve ekonomik olarak gelişme sürecine girmek için en akılcı yol Türkiye ile ilişkilerini geliştirmekti. Bu yüzdendir ki, Ermenistan ın ilk devlet Başkanı Levon Ter-Petrosyan yönetimi ilk yıllarda Türkiye ile ilişkileri normalleştirmekten yana idi. Ancak Türkiye-Ermenistan ilişkileri, Erivan yönetimine baskı yapan milliyetçi çevrelerin etkisiyle daha ilişkilerin kurulmaya başlandığı ilk anlardan itibaren bir türlü normalleşme sürecine giremedi. 23 Ağustos 1991 de kabul edilen Bağımsızlık Bildirisi nin 11. maddesinde Ermenistan ın, soykırımın uluslararası alanda kabul edilmesi için sürdürülecek çabaları destekleyeceği ifade edilmekteydi. Her ne kadar bu ibare 1995 te kabul edilen Ermenistan Anayasası nda yer almasa da, anayasanın giriş bölümünde Ermenistan Bağımsızlık Bildirgesinde yer alan ulusal arzularını tanıyarak ifadesinin yer alması Türkiye tarafından uzun vadede tazminat ve toprak taleplerinin gündeme geleceği şeklinde yorumlandı. Anayasanın 13. maddesinin 2. paragrafında ise Türkiye topraklarında bulunan Ağrı Dağı nın devlet arması olarak kabul edildiği belirtildi. Daha da önemlisi Ermenistan Parlamentosu nun Şubat 1991 de, çok taraflı bir antlaşma olan ve aynı zamanda Türkiye-Ermenistan sınırını da düzenleyen 1921 tarihli Kars Antlaşması nı tanımadığını açıklamasıydı. Bütün bunlar ister istemez ilişkilere olumsuz yansıdı. Türkiye nin 1992 baharında aldığı, Ermenistan ın iki ülke arasındaki sınırı tanıdığını yazılı bir şekilde bildirmediği sürece Ermenistan ile diplomatik ilişki kurmayacağı yönündeki karar bu gelişmelere verdiği bir tepkiydi. Azeri-Ermeni savaşı ve Dağlık Karabağ daki durumun 1993 yılına doğru Ermenistan ın lehine dönmesi üzerine iki ülke ilişkileri 3

11 tamamen kesildi. Türkiye, Azerbaycan topraklarının %20 sinin Ermenistan tarafından işgal edilmesi üzerine ambargo uygulamaya başladı ve kara-hava sınırlarını Ermenistan a kapattı yılında başlayan Ermeni-Azeri çatışmalarının şiddetlenerek Şubat 1992 de Hocalı katliamına neden olması üzerine Türkiye, Nisan 1993 de Ermenistan hududunu tamamen kapattı. Söz konusu çatışmalar neticesinde çoğu Azeri 30 bin kişi hayatını kaybetti, yaklaşık 1 milyon Azeri de başka yerlere göç etmek zorunda kaldı. Ancak daha sonraları iki ülke arasındaki ilişkilerde bazı iyileşmeler de görüldü. İstanbul- Erivan arasındaki hava koridoru Türkiye tarafından 1995 yılında tekrar ulaşıma açıldı. Vize şartları kolaylaştırılarak charter uçaklarının haftanın belirli günlerinde sefer yapmasına izin verildi. Ermenistan a yönelik yine bir iyi niyet girişimi olarak Türkiye nin çeşitli bölgelerindeki Ermeni kültür ve sanat eserleri restore edilmeye başlandı. Ancak, Robert Koçaryan ın 1998 yılında iktidara gelmesiyle birlikte soykırımın uluslararası boyutta tanınması konusunun Ermenistan dış politikasının önceliği haline getirilmesi ilişkileri yeniden gerginleştirdi li yıllara girildiğinde iki ülke arasındaki ilişkiler; Ermeni diasporasının, her iki ülkedeki milliyetçi çevrelerin, kamuoyu baskısının ve üçüncü tarafların müdahalelerinin sonucu oluşan statükonun sınırları içerisine hapsedilmiş bir hale geldi. Ermenistan ın Türkiye ile ilişkilerini soykırım iddialarının Ankara tarafından resmi olarak kabul edilmesine, Türkiye nin ise Ermenistan ile ilişkilerini Dağlık Karabağ ın işgaline son verilmesine bağlaması statükoyu iyice kuvvetlendirdi. Bu durum hem Türkiye hem de Ermenistan a olumsuz olarak yansıdı. Doğu dan Azerbaycan, Batı dan ise Türkiye tarafından ambargo uygulanan Ermenistan ın ekonomisi her geçen gün kötüye gitti. Kafkasya bölgesinde planlanan ve uygulamaya konulan ulaşım ve enerji nakil hatları projelerinde Ermenistan hep dışarıda bırakıldı ve yalnızlaştı. Soykırım iddialarının Ermeni diasporasının çabalarıyla çeşitli ülkelerin parlamentolarında kabul edilmesi Türkiye yi uluslararası arenada zor durumda bıraktı. Günümüze gelindiğinde, Türkiye nin son yıllarda daha sık dile getirdiği, çevresinde barış kuşağı oluşturma ve komşularla sıfır sorun politikasının yansımaları Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde de görülmeye başlandı. İki ülke arasındaki ilişkilerin normalleşmesini engelleyen unsurların açıkça tartışılması amacıyla iki ülkenin Dışişleri Bakanları ile Dışişleri yetkilileri arasında önceleri kapalı kapılar ardında sürdürülen bir diyalog süreci başlatıldı. Ancak, iki ülke arasındaki görüşmelere ivme kazandıran en büyük etken Ağustos 2008 de yaşanan Rusya-Gürcistan savaşı oldu. Savaş sonrasında Kafkas İstikrar ve İşbirliği Platformu tekrar gündeme geldiğinde Türkiye nin Ermenistan ı bu platform içerisinde görmek istediğini açıklaması Ankara nın bölgede Erivan ı dışlamak istemediğini göstermesi bakımından önemli bir işaret oldu. İlk zamanlarda kapalı kapılar ardında ve kamuoyunun dikkatinden uzak yürütülen görüşmeler Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ın Türkiye Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ü 6 Eylül 2008 tarihindeki Ermenistan-Türkiye futbol karşılaşmasını birlikte izlemek amacıyla Erivan a davet etmesiyle gün yüzüne çıktı. Serj Sarkisyan ın bu daveti üzerine Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, iki ülke futbol milli takımları 4

12 arasındaki karşılaşmayı izlemek için Erivan a gitti. Ardından Ermenistan Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhurbaşkanı nın daveti üzerine 14 Ekim 2009 daki rövanş maçını izlemek için Türkiye ye geldi. Bu ziyaretlerle başlayan futbol diplomasisi işe yarayacak mı yaramayacak mı konusu hararetli bir şekilde tartışılırken, 22 Nisan 2009 tarihinde iki ülke arasındaki ilişkilere dair bir yol haritası açıklandı. Ardından, 31 Ağustos 2009 tarihinde İsviçre nin gözetiminde Türkiye ile Ermenistan arasında normalleşmeyi öngören İlişkilerin Geliştirilmesi Hakkındaki Protokol ve Diplomatik İlişkilerin Kurulmasına Dair Protokol ün parafe edilmesiyle ilişkiler daha ileri bir seviyeye geldi. Diplomatik İlişkilerin Kurulmasına Dair Protokol de açıkça belirtildiği üzere, iki ülke arasındaki mevcut sınırın uluslararası hukukun ilgili antlaşmalarında tarif edildiği şekliyle karşılıklı olarak tanındığı kabul edilmekteydi. Aynı protokolde her iki ülke de iyi komşuluk ilişkileri anlayışıyla bağdaşmayacak herhangi bir siyaset izlemeyeceklerine dair taahhütlerini yinelemişlerdi. Öte yandan İlişkilerin Geliştirilmesi Hakkındaki Protokol ile her iki ülke de, bölgesel ve uluslararası uyuşmazlık ve çatışmaların uluslararası hukuk ilkeleri ve normları temelinde barışçı şekilde çözümlenmesi hususundaki taahhütlerini tekrarlamışlardı. Ayrıca, her iki ülke de iki halk arasında karşılıklı güven tesis edilmesi amacıyla, mevcut sorunların tanımlanmasına ve tavsiyelerde bulunulmasına yönelik olarak, tarihsel kaynak ve arşivlerin tarafsız bilimsel incelemesini de içerecek şekilde bir diyalogun uygulamaya konulmasını kabul etmişlerdi. Protokoller 10 Ekim 2009 tarihinde Türkiye ve Ermenistan Dışişleri Bakanları tarafından İsviçre nin Zürih kentinde düzenlenen törende imzalandı. Protokoller zorlu diplomatik sürecin habercisi olacak şekilde tarafların birbirlerinin törendeki konuşma metinlerine itirazlarıyla gecikmeli de olsa imzalandı. Söz konusu protokoller bu aşamadan sonra ülkelerin parlamentolarına getirilecek ve burada onaylandıktan sonra yürürlüğe girecekti. Ermenistan yasalarına göre protokollerin önce anayasaya uygunlukları açısından denetlenmesi için Anayasa Mahkemesi ne gönderilmesi gerekiyordu. Ermenistan Anayasa Mahkemesi 12 Ocak 2010 da protokoller hakkındaki kararını açıkladı. Kararda protokollerin Ermenistan Anayasası na uygun bulunduğu açıklanırken, gerekçeli kararda ise bazı maddelerin Ermenistan Anayasası ve Anayasa nın atıfta bulunduğu 1990 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi ile çelişemeyeceği ifade edildi. Ermenistan bu kararla birlikte sınırların açılması için Türkiye nin ileri sürdüğü Dağlık Karabağ şartını kabul etmediğini, ortak sınırı tanımadığını, kendilerine göre soykırımın kesin ve tartışılmaz olduğunu, protokollerde kastedilen Ortak Tarih Komisyonu nun kurulamayacağını bir anlamda ilan etmiş oldu. 5

13 Türk Dışişleri Bakanlığı karara Söz konusu kararda, protokollerin lafzına ve ruhuna aykırı önkoşullar ve kısıtlayıcı hükümlerin zikredildiği tespit edilmiştir. Bu yaklaşım tarafımızdan kabul edilemez açıklamasıyla tepki gösterdi. Ermenistan Anayasa Mahkemesi nin söz konusu kararından sonra, kapalı kapılar ardında sürdürülen diplomatik görüşmelerle başlayan, futbol diplomasisi ile hız kazanan, yol haritası ile kararlılık sergileyen ve imzalanan protokollerle bir üst aşamaya geçen Türkiye-Ermenistan ilişkilerindeki normalleşme süreci tıkandı. Şu anda protokoller iki ülkenin parlamentolarında askıya alınarak süresiz olarak beklemeye bırakılmış durumdadır. Değerlendirme Protokoller Türkiye ile Ermenistan arasında diplomatik ilişkinin kurulmasını ve ortak sınırın açılmasını öngörmekteydi. Topraklarının beşte biri Ermeni işgali altında bulunan Azerbaycan için, Ermenistan ın ambargo altında tutulması hem işgal edilen toprakların geri alınması hem de Dağlık Karabağ sorununun çözülmesi yolunda Erivan a siyasi, ekonomik ve psikolojik baskı kurmak yolunda geliştirilmiş yegâne politika idi. Türkiye nin protokolleri onaylaması Azerbaycan kamuoyunda, Bakü tarafından yaklaşık 20 yıldır uygulanan bu politikanın netice alınamadan iflas edeceği endişesini uyandırdı. Bu nedenle Azerbaycan da Türkiye ye karşı yoğun bir tepki ve protesto süreci başladı. Söz konusu tepkiler, protesto mitingleri ve Rusya ile yakınlaşma politikalarından Türkiye ye satılan doğalgaz fiyatının artırılacağı söylemlerine kadar geniş bir yelpazeye yayıldı. Azerbaycan ın, işgal ve Dağlık Karabağ sorununun çözümünü aşama aşama değil de Ermenistan ın kesin bir askeri veya politik mağlubiyeti sonucu bir hamlede olabilecek bir çözüm olarak algılaması, Türkiye nin çözüm arayışlarına verdiği dozajı yüksek ve fazlasıyla duygusal tepkinin en önemli sebebi oldu. Azerbaycan dan yükselen tepkiler üzerine Türkiye den üst düzey heyetler Bakü ye ziyaretler gerçekleştirdiler. Dağlık Karabağ işgali sona ermeden sınırın açılmayacağına ve diplomatik ilişki kurulmayacağına dair açıklamalarda bulundular. Şimdilerde Ankara-Bakü ilişkilerinde ihtiyatlı bir bekleyiş havası sürmektedir. Yaşanan bu gelişmeler sık sık dile getirilen dostluk ve kardeşliğe dair sloganlara rağmen Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinde ciddi bir siyasi diyalog eksikliği olduğuna işaret etmiştir. Protokoller Ermenistan da da oldukça sert tartışmalara sebep oldu. Ermeni diasporası, muhalefet, milliyetçi çevreler ve bu çevrelerle bağlantılı medya organları protokolleri ciddi bir şekilde eleştirdiler. Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan çıktığı yurtdışı gezilerinde Ermeni diasporasının protesto ve tacizleriyle karşılaştı. Tepkiler üzerine, imzalanan protokollerin Karabağ ya da soykırımdan vazgeçmek anlamına gelmeyeceğine dair diaspora ve iç kamuoyuna yönelik beyanatlar birbirini izledi. Protokollerde Azerbaycan ın gösterdiği tepki üzerine Türk yetkililer tarafından Bakü ye Karabağ sorunu çözülmeden sınırların açılmayacağına dair garanti verilmesi Ermenistan tarafından ön şart olarak kabul edilerek protokollerin onay süreci donduruldu. Ermenistan, protokolleri onaylayabileceğini ama bunun ancak Türkiye onayladıktan sonra olabileceğini belirtti. 6

14 Türkiye de protokollerin imzalanması sonrasında Hükümet ve Dışişleri Bakanlığı muhalefet tarafından oldukça sert bir şekilde eleştirildi. Medya, akademisyenler, siyasiler arasında ve kamuoyunda yaşanan tartışmalar Türkiye de de bu konuda kafaların bir hayli karışık olduğunu ortaya koydu. Yapılan eleştiriler genel olarak, protokollerin açık bir şekilde yazılmamış olması; acil bir neden yokken üzerinde baskı oluşturma pahasına Türkiye nin Ermenistan la ilişkileri düzeltmek için gereğinden fazla istekli olması; protokollerde iki ülke arasındaki sınırı da düzenleyen çok taraflı Kars Anlaşması nın açıkça zikredilmemesi; işgal altındaki bölgeler ile Dağlık Karabağ dan çekilme taahhüdünün protokollerde yer almaması; Ermenistan ile yakınlaşma derken işgal sona ermeden ve Dağlık Karabağ sorunu çözülmeden diplomatik ilişki kurularak ve sınır açılarak Azerbaycan ın kaybedileceği; aslında Ermenistan için asıl meselenin sözde soykırımın tanınması olduğu ve bu nedenle Ermenistan ın normalleşme yolunda ciddi adımlarla değil de sonuçsuz görüşmelerle sözde soykırımın yüzüncü yılı 2015 e kadar Türkiye yi uluslararası arenada mahkûm etmek istediği gibi noktalarda düğümlenmekteydi. Netice olarak, protokollerin süresiz olarak parlamentolarda bekletilmesiyle birlikte normalleşme süreci bitirilmedi ama ciddi sekteye uğrayarak bir anlamda donduruldu diyebiliriz. Türkiye nin önce kapalı kapılar ardında başlattığı, daha sonra protokollerle uluslararası kamuoyuna duyurarak bu konuda ne kadar kararlı olduğunu gösterdiği barış diplomasisi şimdilik hız kaybetmiş görünüyor. Türkiye nin çabalarına rağmen şimdilik donmuş ya da tıkanmış olarak önümüzde duran bu politikanın en önemli getirisi, başta Minsk Grubu olmak üzere 1992 yılından beri etkili çözümler üretememiş olan uluslararası kamuoyunun dikkatini Dağlık Karabağ ve işgal edilmiş topraklar konusuna çekmek oldu. Söz konusu sorunun uluslararası platforma taşınmasında Türkiye nin istekli olması ve girişimleri de önemli bir rol oynamıştır. Aynı şekilde Minsk Grubu nun son yıllardaki aktif çalışmaları ve Rusya nın Azeri ve Ermeni tarafları çeşitli vesilelerle aynı masa etrafında bir araya getirmesi bu kapsamda olumlu neticeler olarak değerlendirilebilir. Türkiye ile Ermenistan aynı konuda farklı beklentilerle bir diğerinin atacağı adımı beklemekteler. Ermenistan ön şart olmaksızın diplomatik ilişkilerin kurulmasını ve sınırın açılmasını beklemektedir. Türkiye ise bundan sonraki adım olarak Ermenistan ın işgal altında tuttuğu Azerbaycan topraklarından çekilmesini ve Dağlık Karabağ sorununda çözüm yönünde irade ortaya koymasını beklemektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nin Ermenistan ın Azerbaycan topraklarını işgalini müteakip 1993 yılı içinde aldığı 822, 853, 874 ve 884 sayılı kararlar bu konuda Türkiye nin elini güçlendirmektedir. Kararlar Azerbaycan ın ve bölgedeki diğer devletlerin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiği ve güç kullanarak toprak kazanmanın kabul edilemez olduğunu belirtmektedir. 853 ve 884 sayılı kararlar Azerbaycan a ait olan toprakların işgal edilmesini kınamaktadır. 822, 853 ve 884 sayılı kararlar ise özellikle işgal edilen bölgelerdeki işgalci güçlerin geri çekilmesini talep etmektedir. 7

15 Türkiye ile Ermenistan arasındaki protokollerin önemi sadece iki ülke arasındaki ilişkileri ilgilendirmesi yönüyle değil, Ankara nın etki ve nüfuz alanı olan Kafkasya ve Karadeniz havzasında sorunların tasfiye edilmesi yolunda atılan ciddi bir adım olması yönüyle de büyük önem arz etmektedir. Türkiye nin genel anlamda komşularla sıfır sorun ve etrafında bir istikrar kuşağı oluşturma hedefinin ve özel anlamda Kafkaslarda izleyeceği etkili bir dış politikanın başarıya ulaşması yolundaki tek engel Ermenistan ile olan ilişkiler olarak görünmektedir. Kafkasya da yaşanan sorunlar Türkiye nin bölgeye yönelik siyasi, ekonomik ve enerji boyutlu dış politika açılımlarını zora sokmaktadır. Türkiye nin Ermenistan ile sorunlarını çözüm yolunda atacağı her adım aynı zamanda bölgesel güç olarak Kafkaslardaki konumunu daha da güçlendirecektir. Bölge ülkeleri ile yaşadığımız her sorun Kafkasya politikamıza kayıp olarak yansırken, bölgede daha fazla inisiyatif almalarına sebep olmalarından dolayı Rusya gibi ülkelerin kazanç hanesine yazılmaktadır. Bilindiği üzere Rusya, Kuzey Kafkasya ve Güney Kafkasya arasında çok önemli bölgesel bir aktördür. Bu nedenle Rusya faktörünü göz ardı eden bir çözüm önerisi söz konusu olamaz. Üstelik Rusya ve Ermenistan arasındaki güvenlik anlaşmasının geçtiğimiz günlerde 25 yıllığına uzatılmış olması ve bu anlaşmanın Ermenistan topraklarında bir tümen Rus askerinin konuşlandırılmasına imkân tanıması, hem Rusya nın bölgedeki hareket serbestisini arttırmakta hem de Türkiye-Ermenistan arasındaki sorun Rusya sız çözülemez savını daha geçerli hale getirmektedir. Ancak Rusya Federasyonunu da göz önünde bulundururken, Rusya nın yumuşak karnı olan Kuzey Kafkasya coğrafyasındaki Çeçen, Çerkez, Abhaz v.s gibi çok çeşitli etnik kimlikleri, Rusya nın bu etnisitelerle olan ilişkisini ve bu bölgedeki istikrarsızlığı da hesaba katmak durumundayız. Dolayısıyla Kuzey Kafkasya jeopolitiğindeki çok çeşitli sosyolojik yapı, Güney Kafkasya daki sorun alanlarını da etkileyebilmekte ve genelde Kafkas coğrafyasındaki ilişkileri çok bilinmeyenli bir denklem haline getirebilmektedir. Güney Kafkasya da yılların kemikleştirdiği bir statüko ve bu statükoyu savunan taraflar bulunmaktadır. Ancak Kafkaslarda ciddi bir değişim-dönüşüm geçekleştirilmek isteniyorsa öncelikli olarak bu statükonun üzerine gidilmesi gerekmektedir. Azerbaycan ın işgal edilen toprakları geri almak ve Dağlık Karabağ sorununun çözümü yolunda izlediği tek politika olan ekonomik ambargo politikası geçen 20 yıla yakın sürede istenen sonucu vermemiştir. Protokollerin onay sürecini Dağlık Karabağ sorununun çözülmesine bağlamakla Türkiye bir anlamda kendi eliyle süreci zora sokmuştur. Uluslararası sistemin egemen aktörleri, kökeni çok eskiye dayanan ve özel olarak ele alınması gereken bir sorun olan Dağlık Karabağ sorununu Türkiye nin tek başına çözmesine müsaade etmeyeceklerdir. Zaten Türkiye nin bu sorunu tek başına çözme gücü de yoktur. Protokollerin onaylanması, bu kadar karmaşık bir sorunun bir hamlede çözüleceği anlamına gelmemektedir. 8

16 Aynı şekilde, protokoller onaylandı diye Ermenistan ve Ermeni diasporasının soykırım iddialarından vazgeçmelerini beklemek de gerçekçi değildir. Çünkü bu konu özellikle diaspora Ermenileri açısından milli kimliğin bir ögesi haline gelmiş durumdadır. Ayrıca sözde soykırım diasporanın varlık nedenini oluşturmaktadır. Dolayısıyla diaspora Ermenileri ile Ermenistan da yaşayan Ermenileri bu anlamda birbirinden ayrı tutmak gerekir. Ermenistan Ermenileri ile diaspora Ermenilerinin optimizasyonları farklıdır. Örneğin diaspora Ermenileri, bulunduğu ülkelerde sahip oldukları ekonomik ve siyasi imkanları sözde soykırımı istismar ederek muhafaza etmektedirler. Zira soykırım iddiaları diasporanın mevcudiyetini ve meşruluğunu güçlendirmektedir. Bu nedenle Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi Ermenistan daki Ermeniler açısından anlaşılabilir bir durumdur fakat diaspora ilişkilerin iyileşmesini istemeyecektir. Kısacası, Ermenistan Ermenileri ile diaspora arasında çok ciddi bir tutum farklılığı vardır ve önümüzdeki süreçte ilişkilerin seyri açısından bu farklılık dikkatle göz önünde bulundurulmalıdır. Olaya Türkiye açısından bakıldığında ise soykırım iddialarının kabul edilmesi gerçekçi olmaz. Bu yüzden ilişkiler soykırıma indirgenirse hiçbir mesafe alınmadan görüşmeler tıkanır, hatta daha geriye gider. Yapılması gereken Ermenistan ın Türkiye ile ilişkilerinde soykırım iddialarını geri plana atmasıdır. Eylül ayı başında Azerbaycan'ın Ermeni işgali altında bulunan topraklarındaki cephe hattında çıkan çatışmada 3 Ermeni ve 2 Azeri askeri öldü. Cephe hattında önceki aylarda da ateşkes ihlalleri olmuş, bazı Ermeni ve Azeri askerleri hayatını kaybetmişti. Ateşkes ihlallerinin yapılmaması konusunda Minsk Grubu eş başkanları Rus İgor Popov, Fransız Bernard Fassier, Amerikalı Robert Bradtke tarafları uyardılar. Güney Kafkasya da Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanacak bir savaş, sadece bu iki ülkeyi değil, Türkiye ve Rusya yı da karşı karşıya getirebilir ve etkisi çok geniş bir alana yayılacak olan topyekûn bir çatışmanın fitilini ateşleyebilir. Güney Kafkasya da yeni bir savaşın risklerini almak ve sonuçlarına katlanmak çok pahalıya mal olacaktır. Yapılması gereken öncelikle Ermenistan ı Dağlık Karabağ ın dışında işgal ettiği Azerbaycan topraklarından çekilmeye zorlamak, sonrasında Dağlık Karabağ sorununu zamana yayarak BM ve Minsk Grubu gözetiminde çözüme ulaştırmaya çalışmaktır. Dağlık Karabağ dışında işgal altındaki bölgelerin tamamının ya da bir kısmının Azerbaycan a geri verilmesi; buna karşılık Azerbaycan ın Karabağ ın tümü üzerinde askeri seçeneği tamamen dışlaması olası mutabakat zeminini oluşturabilir. Karabağ ın hukuki statüsü ve kaçkınların geri dönüşü bundan sonraki görüşmelerin esas konuları olacaktır. Bu noktada en önemli şey, Türkiye nin sorunun çözümü için yaklaşık 20 yıldır süren çıkmazın yerine Ermenistan ın güvende hissetmesini sağlayacak bir yumuşama politikasının çok daha yararlı olacağı ve sürecin bu şekilde ilerlemesi gerektiği konusunda Azerbaycan ı ikna etmeye çabalamasıdır. 9

17 Minsk Grubu nun ve Rusya nın çabalarıyla Azerbaycan ve Ermenistan liderleri birçok kez bir araya gelmişlerdir. Her ne kadar zaman zaman Azerbaycan tarafından sorunun gerekirse savaş yoluyla çözüleceğine dair açıklamalar yapılsa da, taraflar arasında yapılan görüşmelerde sıkça dile getirilen yenilenmiş Madrid Prensipleri nin yakın gelecekte sorunun çözümü için hareket noktası olacağı düşünülmektedir. Yenilenmiş Madrid Prensipleri hâlihazırda taraflarca tartışılmakta, iki taraf da en az tavizle en fazla kazanç elde edebilmenin yollarını aramaktadırlar. Madrid Prensipleri, önümüzdeki zaman diliminde de sorunun çözümü için tartışılmaya devam edecektir. Son zamanlarda Azerbaycan ın bu yönde bir çözüme daha sıcak baktığı, Ermenistan ın ise Dağlık Karabağ dışında işgal ettiği bazı bölgelerden ya da tamamından çekilmeye hazırlandığı şeklinde bilgiler verilmektedir. Burada Türkiye yi ilgilendiren birincil konu protokollerin akıbetinin ne olacağı konusudur. Kapalı kapılar ardında başlayan, futbol diplomasisi, yol haritası ve nihayetinde protokollerle Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde çıta tedricen yükseltilmiştir. Bu aşamadan sonra soykırım iddiaları ya da Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle protokollerin feshedilmesi Türkiye ye daha fazla baskı yapılması neticesini verecektir. Zaten gönülsüz olarak, ekonomik, siyasi ve konjonktürel şartların zorlamasıyla masaya oturan Ermenistan bu bahane ile Türkiye nin daha en baştan çözümsüzlüğü istediği yönünde propagandaya başlayacaktır. Eğer işgal ettiği bölgelerin bir kısmından ya da tamamından çekilirse ya da sınırı resmi olarak tanıdığını açıklarsa Türkiye de beklettiği protokolleri parlamentonun gündemine almalı ve gereğini yapmalıdır. Ancak, Ermenistan bu şekilde bir yol izlemezse, aynen Ermenistan Anayasa Mahkemesi nin aldığı karar gibi, Türkiye Büyük Millet Meclisi de protokollerin onaylanmasına dair Dağlık Karabağ sorununun çözümüne, sınırların tanınmasına ve tarafların birbirlerine karşı hiçbir gerekçeyle düşmanca kampanyalar yürütmemesine atıfta bulunan bir tavsiye kararı alarak protokolleri bekletmeye devam edebilir. Daha önce de değindiğimiz gibi, Ermeni diasporası ve Ermenistan 2015 yılında sözde soykırımın 100. Yılı anmaları için hazırlıklar yapmaktadırlar. Türkiye nin Ermenistan ile yakınlaşma ve ilişkileri normalleştirme çabasının başarıya ulaşması, diasporanın 100. Yıl anma faaliyetlerinin zeminini de sorgulamaya açacağından dolayı diaspora normalleşme girişimlerine şiddetle karşı çıkmaktadır. Buna karşılık Türkiye önümüzdeki 5 yıl içerisinde bu çabalarını sonuca ulaştırmak yoluyla diasporanın planlarını tam olarak gerçekleştirmesini engellemelidir. Bunun yolu süreci bitirmek değil aksine kararlı ama dikkatli bir şekilde yürütmeye çalışmaktır. 10

18 Güven Arttırıcı Önlemler Bu bağlamda Ermenistan ile başlatılan diyalog süreci devam ettirilmelidir. İki ülke arasında imzalanan protokoller diyalog ve uzlaşı zemininin sağlanabilmesi adına tarihi önemdedir. Protokollerin parafe edilmesiyle sürecin hukuki boyutuna nokta konulmuştur. Bundan sonra siyasi süreç başlamıştır ve söz konusu politik süreçte iki ülke açısından güven arttırıcı önlemler in alınması çok büyük bir önem arz etmektedir. Güven arttırıcı önlemler geliştirilirken bazı ilkelerin göz önünde bulundurulması bu önlemlerin çerçevesinin belirlenmesi bakımından faydalı olabilir. Söz konusu ilkeler şu şekilde sıralanabilir: İki ülke arasında alınacak önlemlere faaliyetlerle en basitlerinden başlamak, Güven arttırıcı önlemleri adım adım geliştirmek, Açık ve samimi olmak, Her iki tarafta da bağımsız kişi ve kurumlarla çalışmak, Görüş farklılıklarını dikkate almak, Tarihsel olumlu ortak noktalara öncelik vermek, Faaliyetler için çeşitli formatları öngörmek, Faaliyetlerden verim alındığında ve olumlu gelişmeler söz konusu olduğunda faaliyetlere üçüncü taraflardan da (Azerbaycan, Gürcistan) katılımcı davet etmek. Türkiye ve Ermenistan ın dikkatle üzerinde durması gereken güven arttırıcı önlemler ise şu şekilde sıralanabilir: Vilayetlerin yetkili olduğu sınır geçişleri; Sınır resmen açılmadan Ermeni plakalı kamyonların Gürcistan ve İran üzerinden Türkiye ye girişlerine izin verilmesi, Bayramlar ve Yortular gibi özel zamanlarda veya belirli olaylarda sınır geçişlerine izin verilmesi, Sınıra mücavir köylerde yaşayanların düzenli biçimde sınır geçişlerine izin verilmesi, Ayrıca şu anda sınır makamları sürekli temas halindeler ve bunun sürdürülmesi önemli. Eğitim alanında; Ermeni öğrencilere Türk Üniversitelerindeki öğrenimleri süresince burs verilmesi, Üniversitelerin öğretim üyeleri ve öğrencilerinin değişimini esas alan bilimsel ve kültürel anlaşma yapılması, 11

19 Türk Üniversitelerinde (Doğu Anadolu illerinin bazı üniversitelerinde) Ermeni Dili ve Edebiyatı Bölümü kurulması ve bu dil eğitimi için Ermeni Üniversiteleri ile işbirliği yapılması, Türk-Ermeni sorunlarının ayrıntılı analizine olanak sağlayabilecek ve bu konuda araştırmacı yetiştirmeyi hedefleyecek taraf ülkelerin üniversiteleri arasında yapılacak ikili anlaşmalara dayanarak ortak doktora programlarının açılması ve karşılıklı tez izleme jürilerinin oluşturularak eğitimin sürdürülmesi. İletişim alanında; Değişik konularda Türk ve Ermeni uzmanların katılımları ile televizyon ve diğer medya organlarında tartışma programlarının düzenlenmesi, Belirli konular hakkında Türk ve Ermeni tarafların ortak açıklamaları. Sosyo-kültür, turizm alanında ve iş girişimleri çerçevesinde; Erivan da Yunus Emre Vakfı nın bir merkez açması, Ani nin bir kültür merkezine dönüştürülmesi, Ani köprüsünün Türkiye ve Ermenistan tarafından tamir edilmesi, Sınırların geçişi konusunda ortak bir mekanizma oluşturulması, Ermenistan dan gelecek ziyaretçilere günlük izin verilmesi, Özel sektör firmaları arasında işbirliği kurulma imkânlarının araştırılması ve bu arayışların devam ettirilmesi. İşbirliği konusunda başka bazı fikirler; Aras nehri konusunda ve nehir etrafında araştırmaların yapılması, İnsani konularda işbirliği yapılması, Özel hava yolu şirketleri tarafından Erivan a tarifeli uçuşların başlatılması, Dünya Ticaret Örgütü nde işbirliği imkânlarının araştırılması, Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ın katılımı ile ortak futbol turnuvalarının düzenlenmesi, Ermenistan a giden Azerilerin pasaportları yerine ayrı bir kâğıda giriş tamponunun vurulması şeklinde yapılan uygulamanın Türkiye sınırını geçen Ermenilere de yapılması, Türkiye de eğitim gören Ermeni öğrencilere uzun vadeli vize verilmesi. 12

20 Mevcut işbirliği formatları: Deprem konusundaki işbirliği şu anda yürürlüktedir, Düşünce kuruluşlarındaki araştırmacılar ve sivil toplum kuruluşları temsilcileri aracılığıyla iki toplum arasında çeşitli işbirliği modelleri geliştirilmektedir. Bu anlamda ikili ilişkilerin geliştirilmesinde sivil toplum kuruluşları önemlidir. Yine aynı şekilde büyükelçiler arasında temaslar devam etmektedir. Ayrıca akademik alanda üniversiteler ve rektörler arasında buluşma ve temaslar sürmektedir. Kültür alanında da ortak sinema platformu ve karma orkestra gibi bir takım ortak kültürel faaliyetler gerçekleştirilmektedir, Bu ortak faaliyetlerin genişletilmesi ve uygun iletişim politikaları ile görünürlük kazandırılması önemlidir. Resmi düzeyde ele alınabilecek konular; Ermeni kamyonlarının Türkiye ye girişi, Ermeni ürünlerinin Türkiye ye girişi, İki ülke arasında para transferleri imkânının araştırılması, Parlamento üyeleri arasında temasların başlatılması, AB ile işbirliği konularında deneyim paylaşılması. 13

21 Sonuç Türkiye ve Ermenistan arasındaki bu güven arttırıcı önlemler paketi uygulanmaya çalışılırken, iki ülkenin eş güdüm içerisinde davranmasına dikkat edilmelidir. Başka bir ifadeyle, protokollerin iki ülkenin iyileşme sürecine kattığı dinamizm ve ivme, karşılıklı ve senkronize adımlar atılarak yapılmalıdır. Diğer taraftan, Ermenistan lehine alınacak güven arttırıcı önlemler Azerbaycan lehine atılacak adımlarla desteklenmelidir. Türkiye, Ermenistan ile olan ilişkilerinde Azerbaycan ı da göz önünde bulundurmak durumundadır. Türkiye ile Ermenistan arasındaki sorun Azerbaycan a rağmen anlayışıyla çözülemez. Zira tarihi ve kültürel bağlar, uluslararası enerji ve ulaşım hatları göz önüne alındığında Türkiye için Kafkaslarda öncelikli ülke hiç şüphesiz Azerbaycan dır. Ancak bunun yanın sıra, komşularıyla sıfır sorun yaklaşımı ile çevresinde bir güvenlik ve barış kuşağı oluşturarak diplomatik manevra gücünü ve alanını genişletmek isteyen Türkiye nin ya Azerbaycan ya Ermenistan deme lüksü yoktur, aksine hem Azerbaycan hem Ermenistan yaklaşımı çıkarları gereğidir. Azerbaycan'ın itirazları nedeniyle Ermenistan ile başlayan yakınlaşma girişimleri sonlandırılırsa hata yapılmış olur. Ermenistan ın işgal ettiği bölgelerden çekilmesi, Türkiye ile Ermenistan arasında diplomatik ilişkinin kurulması ve sınırın açılmasıyla Türkiye-Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinde eş zamanlı bir iyileşme mümkün olabilecektir. Türkiye Ermenistan ve Azerbaycan Ermenistan ilişkilerinin eşzamanlı olarak iyileşmesi kısa ve orta vadede Kafkaslarda çatışma potansiyelini önemli ölçüde azaltacaktır. 14

22 1972 yılında doğdu yılında Hacettepe Üniversitesi İİBF Kamu Yönetimi Bölümünden mezun oldu. Yüksek Lisansını 1999 yılında Nijniy Novgorod Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi Tarih Bölümü'nde "20. Yüzyıl Türk- Rus İlişkilerinde Aktüel Problemler" konusunda tamamladı. Doktorasını 2005 yılında 1990 lı yıllarda Türkiye-Rusya İlişkilerindeki Aktüel Problemler Nijniy Novgorod Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü nde tamamladı yılları arasında Nijniy Novgorod Devlet Dilbilimi Üniversitesi nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Doktorasını tamamladıktan sonra yılları arasında Nijniy Novgorod Devlet Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Fakültesi Bölgesel Araştırmalar Bölümü nde de öğretim görevlisi olarak görev yaptı yılları arasında TASAM (Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi) Rusya (Moskova) temsilciliği görevinde bulundu. Şubat 2007'de Moskova Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği tarafından "Nijniy Novgorod Devlet Dilbilimi Üniversitesi Türk Kültür Merkezi'nde yaptığı güzel çalışmalar ve Türk eğitimci profilinin en güzel şekilde yansıtılmasına ilişkin gösterdiği başarılar nedeniyle" TC Milli Eğitim Bakanlığı'nın Teşekkür Belgesi ile ödüllendirildi yılında akademik çalışmalarını tamamlayarak Rusya'dan ayrıldı. Temmuz 2007-Ocak 2008 tarihleri arasında İngiltere'nin Leicester şehrinde İngilizce eğitimi aldı. Şubat 2008-Ağustos 2009 tarihleri arasında BİLGESAM (Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi) araştırma koordinatörü ve proje yöneticisi olarak çalıştı. Halen Rusya masasında uzman olarak çalışmaktadır. Eylül 2009'dan itibaren İstanbul Teknik Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü'nde Yrd.Doç.Dr. olarak çalışmaya başlamıştır. Türkiye-Rusya ilişkileri üzerine hazırlanmış raporları, yerli ve yabancı dergilerde yayınlanmış makaleleri, Türkiye-Rusya ilişkileri konusunda bir kitabı bulunmaktadır. İyi derecede Rusça ve orta derecede İngilizce bilmektedir. 15

23 BİLGESAM YAYINLARI

TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ BİLGE ADAMLAR STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ Hazırlayan: RAPOR NO: 25 İSTANBUL 2011 TÜRKİYE-ERMENİSTAN İLİŞKİLERİ BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU Hazırlayan:

Detaylı

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU

ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU DAĞLIK KARABAĞ SORUNU DAR ALANDA BÜYÜK OYUN ULUSLARARASI STRATEJİK ARAŞTIRMALAR KURUMU Avrasya Araştırmaları Merkezi USAK RAPOR NO: 11-07 Yrd. Doç. Dr. Dilek M. Turgut Karal Demirtepe Editör Eylül 2011

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Yakın Doğu Üniversitesi Uzaktan Eğitim Merkezi ne aittir. Bu ders içeriğinin bütün hakları saklıdır. İlgili kuruluştan

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI

ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU. (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI ÜÇÜNCÜ TÜRK KENEŞİ İŞ FORUMU (24 Ekim 2014, Nahçıvan) TÜRK KENEŞİ GENEL SEKRETERİ RAMİL HASANOV UN İŞ ADAMLARINA HİTABI Sayın Âli Meclis Başkanı, Sayın Bakan, Sayın Oda Başkanları, Değerli İş Adamları,

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

TÜRKİYE VE ERMENİSTAn. seta. Analiz STATÜKO VE NORMALLEŞME ARASINDA KAFKASYA SİYASETİ BÜLENT ARAS, FATİH ÖZBAY

TÜRKİYE VE ERMENİSTAn. seta. Analiz STATÜKO VE NORMALLEŞME ARASINDA KAFKASYA SİYASETİ BÜLENT ARAS, FATİH ÖZBAY seta. T Ü R K İ Y E V E E R M E N İ S TA N Analiz S E TA S i y a s e t, E k o n o m i v e To p l u m A r a ş t ı r m a l a r ı Va k f ı w w w. s e t a v. o r g E k i m 2 0 0 9 TÜRKİYE VE ERMENİSTAn STATÜKO

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013

PINAR ÖZDEN CANKARA. İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr. EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD 2008-2013 PINAR ÖZDEN CANKARA İLETİŞİM BİLGİLERİ: Doğum Tarihi: 25.07.1980 E-Posta: pinar.cankara@bilecik.edu.tr EĞİTİM BİLGİLERİ: Doktora/PhD Yüksek Lisans/MA Lisans/BA İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Siyaset

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA

Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA OAKA Kitap İncelemeleri / Book Reviews SOĞUK SAVAŞ SONRASI KAFKASYA Kamer KASIM, Soğuk Savaş Sonrası Kafkasya, (Ankara: USAK Yayınları, 2009), 292 Sf., 16 TL, ISBN: 978-605-4030-21-7 Dr. M. Turgut DEMİRTEPE

Detaylı

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti

Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Kafkasya ve Türkiye Zor Arazide Komfluluk Siyaseti Leyla Tavflano lu Çok sıklıkla Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan a gittiğim için olsa gerek beni bu oturuma konuşmacı koydular. Oraların koşullarını

Detaylı

BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE

BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE BÖLGESEL SORUNLAR ve TÜRKİYE Editörler: Atilla SANDIKLI Erdem KAYA İSTANBUL 2016 YAYINLARI I Editörler: Prof. Dr. Atilla SANDIKLI, Erdem KAYA Kapak ve İç Tasarım: Sertaç DURMAZ Mecidiyeköy Yolu Caddesi

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli?

Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Kafkaslarda Barýþa Giden Yol Savaþtan mý Geçmeli? Dr. Ali Asker (*) AGÝT Minsk Grubu = AGÝT Turizmi Son birkaç aydan beri Azerbaycan siyasi terminolojisine yeni bir terim dahil edilmiþtir: AGÝT Turizmi.

Detaylı

TÜRKSOY ÜYESİ ÜLKELER UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLARI İKİNCİ TOPLANTISI ÇALIŞMA RAPORU

TÜRKSOY ÜYESİ ÜLKELER UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLARI İKİNCİ TOPLANTISI ÇALIŞMA RAPORU TÜRKSOY ÜYESİ ÜLKELER UNESCO MİLLÎ KOMİSYONLARI İKİNCİ TOPLANTISI ÇALIŞMA RAPORU (16 17 Eylül 2011, Kazan, Tataristan Cumhuriyeti, Rusya Federasyonu) Tataristan Cumhuriyeti (RF) Kültür Bakanlığı ve Uluslararası

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı.

Musul Sorunu'na Lozan'da bir çözüm bulunamadı. Bu nedenle Irak sınırının belirlenmesi ileri bir tarihe bırakıldı. MUSUL SORUNU VE ANKARA ANTLAŞMASI Musul, Mondros Ateşkes Anlaşması imzalanmadan önce Osmanlı Devleti'nin elinde idi. Ancak ateşkesin imzalanmasından dört gün sonra Musul İngilizler tarafından işgal edildi.

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU 18-20 Haziran 2009 İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ 1 İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi 57 ülkeye yönelik düzenlenen İslam Ülkelerinde Mesleki ve Teknik Eğitim Kongresi 18-20 Haziran

Detaylı

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ SURİYE TÜRKMEN PLATFORMU I. TOPLANTISI ONUR VE ÖZGÜRLÜK MÜCADELESİ SONUÇ BİLDİRİSİ Bismillairrahmanirrahim 1. Suriye de 20 ayı aşkın bir süredir devam eden kriz ortamı, ülkedeki diğer topluluklar gibi

Detaylı

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU RAPOR NO: 58 HAZİRAN 2013 BİLGESAM YAYINLARI RAPOR NO: 58 Kütüphane Katalog Bilgileri: Yayın Adı: Türk-Rus İlişkileri Yazar: Doç. Dr. Fatih ÖZBAY ISBN: Sayfa Sayısı: 0 Yayına

Detaylı

DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008

DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008 DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER PROJESİ 5. FAZ HAZIRLIK ÇALIŞMALARI JÜLİDE ALAN SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI YAZI İŞLERİ MÜDÜRÜ NİSAN 2008 DSÖ SAĞLIKLI ŞEHİRLER AĞI 5. Faz Ana Konuları 5. FAZ Dünya Sağlık

Detaylı

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ Ekonomik İşbirliği Teşkilat (EİT), üye ülkeler arasında yoğun ekonomik işbirliğinin tesis edilmesini amaçlayan bölgesel düzeyde bir uluslararası teşkilattır. Teşkilat, 1964 yılında kurulan Kalkınma İçin

Detaylı

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu

IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu IV. Uluslararası Türk-Asya Kongresi Sonuç Raporu 1. IV. Uluslararası Türk - Asya Kongresi 27-29 Mayıs 2009 tarihleri arasında İstanbul da icra edilmiş ve son derece yapıcı ve samimi bir ortam içerisinde

Detaylı

TBMM (S. Sayısı: 674)

TBMM (S. Sayısı: 674) Dönem: 23 Yasama Yılı: 5 TBMM (S. Sayısı: 674) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk- Kazak Üniversitesinin İşleyişine Dair Anlaşma

Detaylı

Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler

Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler Doç Dr. Atilla SANDIKLI Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler YAYINLARI İSTANBUL 2014 Kütüphane Katolog Bilgileri: Yayın Adı: Atatürk ün Dış Politika Stratejisi: Hedefler ve Prensipler

Detaylı

TBB İnsan Hakları Merkezi. İnsan Hakları İzleme, Raporlama ve Arşivleme Proje Önerisi 1 I. PROJENİN AMACI VE DAYANAĞI

TBB İnsan Hakları Merkezi. İnsan Hakları İzleme, Raporlama ve Arşivleme Proje Önerisi 1 I. PROJENİN AMACI VE DAYANAĞI TBB İnsan Hakları Merkezi İnsan Hakları İzleme, Raporlama ve Arşivleme Proje Önerisi 1 I. PROJENİN AMACI VE DAYANAĞI Proje, temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması, hukukun üstünlüğünün egemen

Detaylı

İktisadi Kalkınma Vakfı

İktisadi Kalkınma Vakfı İktisadi Kalkınma Vakfı Türkiye-AB ilişkilerinin tarihi kadar eski ve köklü bir kurum olan İktisadi Kalkınma Vakfı, Türkiye ile AB arasındaki ortaklık ilişkisini başlatan Ankara Anlaşması nın imzalanmasından

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ÇANKIRI KARATEKİN ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ YÖNERGESİ BİRİNCİ KISIM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Rektörlüğe bağlı olarak görev yapan ve Rektör Yardımcısı

Detaylı

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği

5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği STRATEJİK VİZYON BELGESİ 5. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Türkiye - AB Sivil Diplomasi İnşası: Kapasite İnşası Yönetimi ve Çok Boyutlu İşbirliği ( 20-21 Kasım 2014, İstanbul - Türkiye ) Avrupa Birliği çerçevesinde

Detaylı

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3

ORSAM ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS 3 - CENTER FOR MIDDLE EASTERN STRATEGIC STUDIES KARİKATÜRLERİN DİLİNDEN IRAK I ANLAMAK - 3 UNDERSTANDING IRAQ THROUGH CARTOONS

Detaylı

Merkezi: İstanbul. Kurucu Üyeler: Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya

Merkezi: İstanbul. Kurucu Üyeler: Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ) Uluslararası Örgüt Künyesi Örgütün Amacı: KEİ, üyesi ülkelerin potansiyellerinden, coğrafi yakınlıklarından, ekonomilerinin birbirlerini tamamlayıcı özelliklerinden

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRE BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti SPoD un ve Uzman Psikiyatrist Dr. Seven Kaptan ın gönüllü işbirliğiyle düzenlenen Trans Terapi Toplantısı nın yedincisi 4 Eylül Çarşamba

Detaylı

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU

YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK üyemiz, Bakan Yardımcımız, Milletvekilimiz, Ana Kademe, Kadın Kolları,

Detaylı

SIRA SAYISI: 679 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ

SIRA SAYISI: 679 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ YASAMA DÖNEMİ YASAMA YILI 24 5 SIRA SAYISI: 679 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Arasında Üçüncü Taraf Maliyet Paylaşımı Anlaşmasının

Detaylı

TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1

TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - HOLLANDA YUVARLAK MASA TOPLANTISI 1 Yeni Dönem Türkiye - Hollanda İlişkileri; Fırsatlar ve Riskler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ. Doç.Dr. Yunus KOÇ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ENSTİTÜSÜ Doç.Dr. Yunus KOÇ TÜRKİYAT ARAŞTIRMALARI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI ÖĞRETİM ÜYESİ SAYILARI/İSTATİSTİKLER Görevlendirme: 1 profesör (yabancı

Detaylı

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası

Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Doğu Afrika Jeopolitiği ve Türkiye nin Somali Politikası Mehmet Özkan, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETAV), İstanbul, 2014, 136 Sayfa. Hacı Mehmet BOYRAZ* 1998 yılında ilan edilen Türkiye

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve y Uzun bir ortak tarih Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu na (EEC) katılmak için ilk kez Temmuz 1959'da başvuru yaptı. EEC yanıt

Detaylı

TÜRKĠYE-ERMENĠSTAN NORMALLEġME SÜRECĠNE RUSYA NIN YAKLAġIMI

TÜRKĠYE-ERMENĠSTAN NORMALLEġME SÜRECĠNE RUSYA NIN YAKLAġIMI TÜRKĠYE-ERMENĠSTAN NORMALLEġME SÜRECĠNE RUSYA NIN YAKLAġIMI Doç.Dr. Fatih ÖZBAY İTÜ Fen Edebiyat Fakültesi İnsan ve Toplum Bilimleri Bölümü Dünyanın en önemli ama bir o kadar da sorunlu bölgelerinin kesiģme

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

-1470- (Resmi Gazete ile yayımı:2.6.1998 Sayı:23360)

-1470- (Resmi Gazete ile yayımı:2.6.1998 Sayı:23360) -1470- TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE KAZAKİSTAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA TİCARET VE EKONOMİK VE TEKNİK İŞBİRLİĞİ ANLAŞMASININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN (Resmi Gazete ile yayımı:2.6.1998

Detaylı

Türkiye de Stratejik Araştırma Merkezleri: BİLGESAM Örneği

Türkiye de Stratejik Araştırma Merkezleri: BİLGESAM Örneği Türkiye de Stratejik Araştırma Merkezleri: BİLGESAM Örneği Doç.Dr. Atilla Sandıklı Giriş Dünya 20. yüzyılın sonunda başlayan ve halen devam eden hızlı bir değişim süreci yaşamaktadır. Bu süreç içinde Soğuk

Detaylı

İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRESİ BAŞKANLIĞI

İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRESİ BAŞKANLIĞI İKİLİ İLİŞKİLER VE PROTOKOL DAİRESİ BAŞKANLIĞI BAŞKANLIĞIMIZIN GÖREVLERİ 639 Sayılı KHK kapsamında; Bakanlığın yabancı ülkeler ve uluslararası kuruluşlar ile ilişkilerini yürütmek ve bu konuda koordinasyonu

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ İLİŞKİLER VE AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 82 BAKANLIK MERKEZ TEŞKİLATI VE BAĞLI KURULUŞLAR Dr. Öner GÜNER Sağlık Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürü 1968 yılında Giresun Bulancak

Detaylı

ANKARA FORUM (Bilgi Notu)

ANKARA FORUM (Bilgi Notu) ANKARA FORUM (Bilgi Notu) 21 Aralık 2010 Kronoloji (1) 19-20 Kasım 2003 M. Rifat Hisarcıklıoğlu, İsrail Başbakan Yardımcısı Ehud Olmert ve Filistin Başbakanı Ahmet Kurey ile Filistin Odalar Birliği Başkanıyla

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 Bu Yönerge, Cumhuriyet Üniversitesi nin ulusal ve uluslararası akademik

Detaylı

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923)

Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) Lozan Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı nı sona erdiren antlaşmadır. Bu antlaşma ile Misak-ı Milli büyük ölçüde gerçekleşmiştir. Şekil 1. Kasım 1922 de Lozan Konferansı

Detaylı

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 6 Türkiye de Dış Politika İbrahim KALIN Arter Reklam 978-605-5952-27-3 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 6 Kitabın Adı Türkiye de Dış Politika Editör İbrahim KALIN Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-27-3 BBaskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Recep Tayyip

Detaylı

NİSAN AYI BÜLTENİ. Çağrı Merkezi: 0850 302 67 95

NİSAN AYI BÜLTENİ. Çağrı Merkezi: 0850 302 67 95 NİSAN AYI BÜLTENİ 30 NİSAN 2014 GENÇ BARIŞ İNİSİYATİFİ DERNEGİ GENEL MERKEZİ Mecidiyeköy Mahallesi Şehit Er Cihan Namlı Cad.(Dereboyu Cad.) Alaca İş Merkezi 39/8 Şişli, İstanbul Çağrı Merkezi: 0850 302

Detaylı

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 8 Ağustos 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28019 İzmir Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir.

Bilmek Bizler uzmanız. Müşterilerimizi, şirketlerini, adaylarımızı ve işimizi biliriz. Bizim işimizde detaylar çoğu zaman çok önemlidir. Randstad Group İlkesi Başlık Business Principles (Randstad iş ilkeleri) Yürürlük Tarihi 27-11 -2009 Birim Grup Hukuk Belge No BP_version1_27112009 Randstad, çalışma dünyasını şekillendirmek isteyen bir

Detaylı

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına Duvarlarla bölünmüş bir Avrupa değil, ancak sınırlarının ayırıcı özelliğini bertaraf etmiş bir kıta sınırlar ötesi bir uzlaşma sağlayabilir. Richard von Weizsäcker, 1985 Robert Bosch Stiftung GmbH Heidehofstraße

Detaylı

Afrika Sanayici ve İşadamları Derneği «Türk Özel Sektörünün Afrika ya Açılan Kapısı»

Afrika Sanayici ve İşadamları Derneği «Türk Özel Sektörünün Afrika ya Açılan Kapısı» Afrika Sanayici ve İşadamları Derneği «Türk Özel Sektörünün Afrika ya Açılan Kapısı» AFRİKA 5 BÖLGE - Kuzey Afrika - Batı Afrika - Orta Afrika - Doğu Afrika - Güney Afrika Vizyonumuz Küreselleşen dünyada

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

09/TOHUM_F%C4%B0DANLIK_VE_KURAK_ALAN_A%C4%9EA%C3%87LANDIRMASI_TEKN%C 4%B0KLER%C4%B0_ULUSLARARASI_E%C4%9E%C4%B0T%C4%B0M%C4%B0_BA%C5%9EL

09/TOHUM_F%C4%B0DANLIK_VE_KURAK_ALAN_A%C4%9EA%C3%87LANDIRMASI_TEKN%C 4%B0KLER%C4%B0_ULUSLARARASI_E%C4%9E%C4%B0T%C4%B0M%C4%B0_BA%C5%9EL http://www.cem.gov.tr/erozyon/anasayfa/resimlihaber/14-04- 09/TOHUM_F%C4%B0DANLIK_VE_KURAK_ALAN_A%C4%9EA%C3%87LANDIRMASI_TEKN%C 4%B0KLER%C4%B0_ULUSLARARASI_E%C4%9E%C4%B0T%C4%B0M%C4%B0_BA%C5%9EL ADI%E2%80%A6.aspx?sflang=tr

Detaylı

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü

Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri. Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Türkiye-Kosova Serbest Ticaret Anlaşması IV. Tur Müzakereleri Caner ERDEM AB Uzman Yardımcısı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Eylül 2013 Sunum Planı STA ların Yasal Çerçevesi Türkiye nin

Detaylı

DEMOKRATİKLEŞME VE TOPLUMSAL DAYANIŞMA AÇILIMI

DEMOKRATİKLEŞME VE TOPLUMSAL DAYANIŞMA AÇILIMI 2009 DEMOKRATİKLEŞME VE TOPLUMSAL DAYANIŞMA AÇILIMI BİLGE ADAMLAR STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ Demokratikleşme ve Toplumsal Dayanışma Açılımı BirikmiĢ sorunların demokratik çözümü için Hükümetçe baģlatılan

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler,

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler,

Detaylı

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU

BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU BİLGE ADAMLAR KURULU RAPORU RAPOR NO: 58 HAZİRAN 2013 BİLGESAM YAYINLARI RAPOR NO: 58 Kütüphane Katalog Bilgileri: Yayın Adı: Türk-Rus İlişkileri Yazar: Doç. Dr. Fatih ÖZBAY ISBN: Sayfa Sayısı: 43 Yayına

Detaylı

EYLÜL - EKİM BÜLTENİ

EYLÜL - EKİM BÜLTENİ EYLÜL - EKİM BÜLTENİ İSTANBUL GENÇ BARIŞ İNİSİYATİFİ DERNEĞİ Mecidiyeköy Mahallesi Şehit Er Cihan Namlı Caddesi No: 39/8 Şişli/İstanbul 1 GBİ ARTIK BM KÜRESEL İŞBİRLİĞİ AĞI ÜYESİ! DÜNYA BARIŞ GÜNÜNDE FESTİVAL

Detaylı

Uluslararası 15. MÜSİAD Fuarı ve 18. IBF Kongresi Lansmanı 03.06.2014. Yazın başlangıcını hissetmeye başladığımız Haziran ayının bu ilk

Uluslararası 15. MÜSİAD Fuarı ve 18. IBF Kongresi Lansmanı 03.06.2014. Yazın başlangıcını hissetmeye başladığımız Haziran ayının bu ilk Uluslararası 15. MÜSİAD Fuarı ve 18. IBF Kongresi Lansmanı Değerli Basın Mensupları, 03.06.2014 Yazın başlangıcını hissetmeye başladığımız Haziran ayının bu ilk günlerinde, size, Türk insanının aklından,

Detaylı

Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan

Bağımsızlık Sonrası Dönemde Azerbaycan Azerbaycan ın bağımsızlığını kazandığı sırada yönetimde Sovyet yanlısı Muttalibov vardı ve Rusya dış politikada en önemli aktördü. Dolayısıyla da Karabağ sorunun çözümü için Rusya dan yardım beklenmekteydi

Detaylı

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf...

İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... İÇİNDEKİLER SUNUŞ İÇİNDEKİLER... III GİRİŞ... 1 BİRİNCİ BÖLÜM BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI ÖNCESİ DÜNYADA SİYASİ DURUM 1. Üçlü İttifak... 5 2. Üçlü İtilaf... 7 a. Fransız-Rus İttifakı (04 Ocak 1894)... 7 b. İngiliz-Fransız

Detaylı

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ Sayı: TİM.OAİB.GSK.ORG.2014/1583-23954 Ankara, 20/11/2014 Konu: Paraguay Yatırım Ortamı Hk. Sayın Üyemiz, SİRKÜLER (G/2014) Türkiye İhracatçılar Meclisi

Detaylı

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Temel Bilgiler G20 Nedir? G-20 (Group of 20) platformunun kuruluş amacı küresel ekonomik istikrarın sağlanması ve teşvik edilmesi için gayri resmi bir görüş alışverişi

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

TÜRKİYE-ERMENİSTAN DİYALOGU: UZUN BİR SÜRECİN BAŞLANGICI MI?

TÜRKİYE-ERMENİSTAN DİYALOGU: UZUN BİR SÜRECİN BAŞLANGICI MI? > 67 Sarkisyan ın Ermenistan Devlet Başkanı seçilmesiyle beraber ikili ilişkilerin normalleştirilmesi sürecinde daha olumlu bir ortam oluşmuştur. > Yrd. Doç. Dr. Barış ÖZDAL Uludağ Üniversitesi Uluslararası

Detaylı

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011

2000 li Yıllar / 8 Türkiye de Eğitim Bekir S. GÜR Arter Reklam 978-605-5952-25-9 Ağustos-2011 Ömür Matbaacılık Meydan Yayıncılık-2011 Seri/Sıra No 2000 li Yıllar / 8 Kitabın Adı Türkiye de Eğitim Editör Bekir S. GÜR Yayın Hazırlık Arter Reklam ISBN 978-605-5952-25-9 Baskı Tarihi Ağustos-2011 Ofset Baskı ve Mücellit Ömür Matbaacılık Ömür

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER

EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER EIPA LÜKSEMBURG İLE İŞBİRLİĞİ KAPSAMINDA GERÇEKLEŞTİRİLEN FAALİYETLER I. EIPA Lüksemburg ile İşbirliği Kapsamında 2010 Yılında Gerçekleştirilen Faaliyetler AB Hukuku ve Tercüman ve Çevirmenler için Metotlar

Detaylı