İMALAT İŞLEMLERİ II DERS NOTLARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İMALAT İŞLEMLERİ II DERS NOTLARI"

Transkript

1 1 İMALAT İŞLEMLERİ II DERS NOTLARI 4. KESİCİ TAKIM BİLGİSİ VE KESİCİ TAKIM SEÇİMİ Talaşlı imalatta, iş parçalarının istenilen boyutta ve şekilde üretilebilmesi için iş parçası üzerinden uygun bir şekilde talaş kaldırmak gerekir. Talaş kaldırma işlemi çeşitli takım tezgahları (torna, freze, matkap, vargel, v.b.) kullanarak kesici takımın veya iş parçasının belli parametreler dahilinde dönmesi ile olur. Uygun bir kesme işleminin yapılabilmesi için kesme işlemine uygun bir takım ve bu takıma uygulanacak parametrelerin de belli kurallar çerçevesinde uygun olarak seçilmesi gerekmektedir. Talaşlı imalatta doğru seçilemeyen işleme parametreleri kesicilerin kırılmasına, hızlı aşınmasına, yanması gibi ekonomik kayıpların yanı sıra, tezgah boş zamanının artması, iş parçasının bozulması veya işin yüzey kalitesinin yeni bir işlem gerektirecek düzeyde yetersizliği gibi yine bir dizi ekonomik kayıplara sebep olacaktır Talaş oluşumu Kesici takımın iş parçası üzerinden talaş kaldırması için gerekli olan üç şart şu şekilde özetlenebilir: Kesici olarak kullanılan bir takımın iş parçasından daha sert ve aşınmaya karşı daha dirençli olması Kesici takımın, iş parçasına dalmasını kolaylaştırmak için belirli bir geometriye sahip olması İş parçası malzemesinin direncini yeterli kuvvetle yenmesi için iş parçası ve takım arasında bir kesme hızı ve ilerleme hareketi olması gerekmektedir Talaş çeşitleri ve oluşma nedenleri Sürekli (akma) talaş

2 Kesintili talaş Yığma kenarlı (BUE) sürekli akma talaş Yarı kesintili talaş

3 Talaşların imalata uygunluk durumu 4.3. Talaş kaldırmaya etki eden faktörler Kesici takım ömrü Takım ömrü pratik olarak takımın iki bileme arasındaki geçen zaman olarak tanımlanabilir. Takım ömrü esas itibari ile aşınma olayına bağlı olduğundan aşınmaya etki eden takım malzemesi ve iş malzemesi, takım ve talaş geometrisi, kesme hızı, soğutma sıvısı gibi faktörler takım ömrünü de etkilemektedir. Ancak bunlardan en önemlisi kesme hızıdır Kesme hızı, talaş derinliği ve ilerleme miktarı Kesme hızı, kesme esnasında kesici takımın dönen iş parçası üzerinden dakikada metre cinsinden aldığı yol olarak ifade edilir. Kesme hızı kesici takımın kabiliyeti olarak ifade edilir. Kesme hızı, değişen işleme koşullarına bağlı olarak kesici takım üreticilerinin kataloglarından tespit edilir. Değişen işleme koşulları aşağıda belirtilmiştir; İşlenecek malzeme Kesici takım malzemesi Talaş derinliği İlerleme miktarı Soğutma sıvısı Tezgahın rijit olması ve tezgah tipi Kesme hızına bağlı olarak talaş derinliği ve ilerleme miktarı da kataloglarda verilir. Ancak verilen değerler bir aralık olarak gösterilir. Bu aralıktaki en uygun değeri tezgah operatörü tecrübeleri doğrultusunda tespit etmesi gerekir. Tezgah operatörü bu değerleri belirlerken uygun kesme şartlarını gözeterek en yüksek kesme hızı, en yüksek ilerleme ve en fazla talaş derinliğini belirlemesi gerekir. Böylelikle ekonomikliği en yüksek seviyede tutmuş olur. Yukarıda verilen ifadeleri özetlersek; iş parçası imalatında ekonomikliğin sağlanması için ayarlanması gereken işleme parametrelerinden, Kesme hızını en büyük değerde alınması gerekir: gereğinden fazla alınan kesme hızı kesici ucun yanmasına neden olur.

4 4 İlerleme değerinin en büyük alınması gerekir: gereğinden fazla alınan ilerleme miktarı kesici ucun aşınmadan kırılmasına neden olur. Talaş derinliğin en büyük alınması gerekir: gereğinden fazla verilen talaş derinliği kesici ucun aşınmadan kırılmasına neden olur. Bu sebeplerden dolayı kesme parametrelerinin birbirleriyle uyum içerinde olması gerekir Malzeme çifti İşlenecek olan iş parçasının malzemesi ve iş parçasını işleyecek olan kesici takım malzemesi birbiri ile uyumlu olmalıdır. Uygun bir kesme işlemi için malzeme çiftinin çok iyi seçilmesi gerekir. Bu durum için ISO bir standart getirmiştir. Bilindiği gibi iş parçası malzemeleri kullanım yerlerine göre değişik kimyasal kompozisyona sahip malzemelerden üretilmektedir. Bu malzeme gruplarını şu şekilde sıralayabiliriz: Genel amaçlı çelikler, paslanmaz çelikler, dökme demirler, alüminyum alaşımları, süper alaşımlar ve sertleştirilmiş çelikler. Her malzeme grubunun kullanım yeri farklıdır. Bu malzemeleri işlemek içinde farklı kimyasal kompozisyonlara sahip kesici takım malzemeleri üretilmiştir. Malzeme çiftinin uygun olarak seçilebilmesi için ISO malzeme gruplarını renklendirerek ve harflendirerek standart haline getirmiştir. P Serisi: Çelikler M Serisi: Paslanmaz çelikler K Serisi: Dökme demirler N Serisi: Alüminyum alaşımları S Serisi: Süper alaşımlar H Serisi: Sertleştirilmiş çelikler Bir kesici ucun kalitesi belirtilirken P10, M30, K50 gibi ifadeler kullanılır. Burada ifadenin başındaki harf kesici ucun hangi malzemelerde kullanılabildiğini gösterir. Yanında ki sayıda kesici ucun sertlik veya tokluk değerini bildirir. Bu sayılar 05, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50 olarak sıralanır. Sayı küçüldükçe kesici ucun sertliğinin arttığı tokluğunun azaldığı anlamına gelir. Sayı büyüdükçe kesici ucun tokluğunun arttığı sertliğinin azaldığı durumu anlaşılır Uç radyüsü Kesme işleminde takım uç radyüsünün etkisi büyüktür. Kesme işleminin uygun olması için takım uç radyüsünü çok iyi seçmek gerekir. Gereğinden fazla büyük seçilen radyüs, kesme kuvvetini artıracağından kalemde tırlama meydana gelebilir. Tırlayan kalemle de kötü bir yüzey kalitesi çıkar. Ayrıca küçük bir radyüs seçilirse, bu seferde fazla talaş derinliği verilemez ucun kırılmasına ve çok çabuk aşınmasına neden olur Soğutma sıvısı

5 Kesme sırasında yapılan işin %95 i ısıya dönüşür. Isınmanın %75 i plastik deformasyon ve %25 i sürtünme dolayısı ile meydana gelir. Oluşan bu ısı iş parçası, kesici takım ve talaşın üzerinde birikir. En fazla ısı ince kesitli olduğundan talaşın üzerinde birikir. Soğutma sıvısının kesmede ana olarak üç türlü görevi vardır. Birincisi talaşı mümkün mertebe en kısa sürede kesici takım ve iş parçasından uzaklaştırmak İkincisi kesici takım ve iş parçasının soğutulmasını sağlamak Üçüncüsü ise yağlamayı sağlayarak kesme işlemini kolaylaştırmak. Ancak bütün kesme işlemlerinde soğutma sıvısı kullanılmaz. Özellikle çok sert ve gevrek malzemelerin işlenmesinde kullanılan kesici takım malzemeleri ısıl şoklara dayanamadığından bu kesicilerle kesme yaparken soğutma sıvısı kullanılmaz. Talaşın uzaklaştırılması için basınçlı hava kullanılır Kesici takım malzemeleri Kesici takım malzemelerinde aranan özellikler 5 Kesici takım çalışma sıcaklıklarında iş parçasının en sert bileşeninden daha sert olmalıdır. Darbeli kesmelerde tokluğunun iyi olması gerekir. Aralı kesmelerde hızlı ısınma ve soğuma meydana geldiğinden termal şok direncinin yüksek olması gerekir. İş parçasına karşı düşük yapışkanlığının olması gerekir. İş parçası ile reaksiyona girmemesi gerekir Takım çelikleri Piyasada en çok bilineni Yüksek Hız Çelikleridir (HSS). Yüksek hız çelikleri, orta sertlikteki çelik, döküm ve metal olmayan malzemelerin işlenmesinde verimli bir şekilde kullanılmaktadır. Yüksek hız çelikleri, 650 C ' ye kadar olan işlem sıcaklıklarında kullanılabilmekte ve takımlar tekrar tekrar bilenebilmektedir. Talaşlı işlemde eğilimin yüksek hızlara kayması nedeniyle yüksek hız çeliklerinin önemi giderek azalmaktadır. Bu takımlar metal kesme endüstrisinde matkap, kılavuz, pafta, azdırma, tığ (broş) vb. gibi önemli kesme alanlarına sahiptirler Sert metaller Piyasada en çok kullanılan kesici takım malzemesidir. Piyasada elmas uç olarak bilinirler. Takımlara sökülüp takılabilir bir şekilde imal edilmişlerdir. Bu özellikleri sayesinde kesici takım maliyetlerini çok aşağıya çekmişlerdir nolu malzeme çifti konusunda da belirtildiği gibi farklı malzemelerin işlenmesi için farklı kalitelerde imal edilmiştir. Bu kaliteler de harf ve renklerle standardize edilmiştir. Sert metallerin yüksek dayanım özelliklerinin yanında, kesileni aşındırma ve

6 onlarla kimyasal reaksiyona girme özellikleri de hayli yüksektir Bu malzemelerin işlenmesinde karşılaşılacak güçlüklerin yenilebilmesi için, kaplanmış kesiciler geliştirilmiştir. Kaplama malzemesi olarak genellikle, titanyum nitrür, titanyum karbür ve seramikler kullanılır. Kesicinin uç noktasındaki dayanımın artırılması ve kırılmasının önlenmesi için uca parlatma işlemi tatbik edilir. Kaplama ile kesici aletlerin kazanmış oldukları özellikler şöyle sıralanabilir: Yüksek sıcaklıklarda sertliğini koruma Kimyasal kararlılık Düşük ısı iletkenliği Gözeneksiz veya çok az gözenekli yapı Kaplama elemanı olarak kullanılan titanyum nitrür (TiN),düşük sürtünme kat sayısı, yüksek sertlik, yüksek sıcaklıklara dayanımı ve alt tabakaya iyi nüfuz etme özelliklerine sahiptir. Bunun yanında, matkaplara, karbür kesicilere ve yüksek hız çeliklerine kaplandığında ömürlerinin artmasında rol oynamaktadır. Altın renkli olan titanyum nitrür kaplı kesiciler daha büyük kesme hızı ve ilerlemelerde kullanılabilirler. Bu kesicilerdeki aşınma, kaplanmamış olan kesicilere göre daha azdır. Burada dikkat edilmesi gereken, TiN kaplanmış kesicilerin düşük kesme hızlarında kullanılmamasıdır. Düşük hızlarda kesici uçtaki talaş birikimi kaplamanın yanmasına neden olduğundan mutlaka uygun kesme sıvısının kullanılması gerekir Seramikler Seramik kesiciler yüksek aşınma dayanımına ve yüksek sıcaklıklara dayanım özelliklerine sahiptir. Seramik uçlar, yüksek kesme hızlarında, kesintisiz talaş kaldırma işlemlerinde kullanılırken ısıl şoktan etkilenmemesi için ya kuru olarak ya da kesme hızının işleme bölgesine fazla verildiği şartlarda kullanılmalıdır. Sıcak presleme ile üretilen bu kesici takımlar, üstün özellikleri nedeniyle sertleştirilmiş çelik, nikel esaslı alaşımlar ve dökme demirin kesikli talaş kaldırma işlemlerinde kullanılabilmektedir Kübik Boron Nitrür (CBN) Şu anda, sertlik olarak elmasa en yakın yapay malzeme kübik boron nitrürdür. (CBN).1962 yılında geliştirilen CBN, karbür gövdeye 0,5 1 mm kalınlığında polikristal kübik boron nitrürün basınç altında sinterlenerek yapılmasıyla elde edilir. Kübik boron nitrür (CBN), elmastan sonra ikinci en

7 yüksek sertlik değerine sahiptir. Küçük miktarlardaki seramik veya metal bağlayıcı ile bor nitrür karıştırılır. Özellikle, elmasın kullanımını engelleyen hızlı aşınma olmaksızın yüksek hızlarda sert dökme demir ve sertleştirilmiş çeliğin kesimi için kullanılmaktadır. Ayrıca, süper alaşımlar (nikel ve kobalt esaslı), kübik bor nitrür kompozit kesici takımlarla, sementit karbürlerden çok daha yüksek hızlarda işlenebilmektedir Çok kristalli elmas (PCD) Doğada bulunan aşınmaya karşı en dayanıklı malzemedir. PCD nin çok kırılgan yapısından dolayı PCD ile yapılan işlemler çok kararlı koşullar,rijit tezgah ve takımların yanısıra çok yüksek kesme hızları gerektirir. Genellikle demir dışı metallerin kesiminde uygundur. Demir dışı metaller yapışma olasılığı yüksek olduklarından dolayı PCD elmasların yüzeyleri ekstra parlatma işlemine tabi tutulur. Yukarıda verilen kesici takım malzemeleri piyasada en çok kullanılan ve bilinen kesici takım malzemeleridir. Bunların dışında kesici takım malzemeleri de bulunmaktadır. Verilen bilgiler ışığında bütün malzemeleri kesebilen bütün talaşlı imalat şartlarında ekonomik olarak kullanılabilen kesici takım malzemesi yoktur. Kesici takım malzemelerinde aşınmaya karşı direnç (sertlik) ile darbeye karşı direnç (tokluk) arasında ters bir ilişki vardır. Özetle; kesici takımlarda aşınmaya karşı direnç arttıkça tokluk azalır, tokluk arttıkça aşınmaya karşı direnç azalır. Kesici takım malzemelerinde bu durumu gösterir grafik aşağıdadır.

8 Kesici takımların ISO ya göre kodlanması Torna kesici uçlarının kodlanması

9 9

10 10

11 Torna dış çap işleme katerlerinin kodlanması

12 12

13 Torna iç çap işleme katerlerinin kodlanması

14 14

15 Freze kesici uçlarının kodlanması

16 16

17 Kesici takım seçimi Kesici takımlar seçilirken malzeme tipi, bağlama tipi, işlenecek parça tipi, tezgah tipi, işleme tipi vb. bir çok işlem göz önüne alınmalıdır. Günümüzde artık HSS kesici takımlar yerlerini kaplamalı değiştirilebilir uçlara terk etmektedir. Yüksek hız çeliği (HSS) kesiciler daha çok klasik, mekanik tezgahlarda ve yumuşak malzemelerin işlenmesinde kullanılmaktadır. Özellikle fabrikasyon ve büyük parti iş işlemede kaplamalı sert maden uçlar yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bu kesici uçlar ve takım tutucuları bir çok firma tarafından farklı biçim, özellik ve tipte üretilmektedir. Kesici uçlar işleme biçimine, tezgaha, işlenecek malzeme, kesme hızı, ilerleme, talaş kırıcı tipi, bağlama tipine, kenar uzunluklarına, kater durumuna, kesme yönüne, talaş ve boşluk açılarına, uç şekline göre farklılık göstermektedir. Her firma ürettiği kesici uç ve takımlarına farklı kotlama sistemi verebilmektedir. Fakat aynı zamanda ISO uluslar arası kodlama sistemine göre de sınıflandırma yapmaktadırlar. Değiştirilebilir kesici uç üreten firmalar ürettikleri her kesici uç ve takım tutucuları için kullanılma özellikleri yani her tür malzeme işleme durumuna, kesme hızı ve ilerleme soğutma sıvısı, talaş derinliği, takım tutucuları vb. bilgilerin yer aldığı kataloglar ve broşürler hazırlamaktadırlar. Hazırlanan bu kataloglardan işlem durumlarına göre kesici uç takımlar seçilmelidir. Kesici takım seçimini şu şekilde aşamalandırabiliriz. 1.aşama: İş parçası malzemesi belirlenir ve bu malzemenin ISO malzeme kalitelerinden hangi gruba girdiği bulunur 2.aşama: İş parçası malzemesine uygun kesici takım kalitesi (grade) seçimi yapılır. 3.aşama: İş parçasına uygun kesici takım geometrisi seçilir. 4.aşama: İş parçası malzemesine ve işleme şartlarına göre talaş kırıcı formu seçilir. 5.aşama: Kesme hızı, ilerleme ve talaş derinliği göz önünde bulundurularak uygun kesme parametreleri seçilir Kesme hızı ve devir sayısı hesabı V= Kesme hızı (m/dak) (katalogdan alınır) N= Devir sayısı (dev/dak) D= İş parçası çapı (mm) (frezelerde takım çapı alınır)

18 Örnek1: Çapı 75 mm olan paslanmaz çelik malzeme sert maden uçla 100 m/dak kesme hızında işlenecektir. Tezgaha verilecek olan devir sayısını hesaplayınız? İlerleme hızı hesabı F=Programa verilen ilerleme(mm/dak) s= katalog ilerleme miktarı (mm/dev) N= Devir sayısı (dev/dak) Örnek: Çapı 50 mm olan bir iş parçası kesme hızı 200 m/dak. olan sert maden uçla 0.15 mm/dev ilerleme ile işlenecektir. CNC tezgaha verilecek ilerleme hızını mm/dak. cinsinden hesaplayınız. Önemli Not: Frezelerde diş başına ilerleme miktarları (Fz) verilir. Diş sayısının (z) da bilinmesi gerekir. Frezelerde ilerleme miktarları; F= Fz. z. N olarak bulunur. Örnek: Çapı 100mm olan tarama kafası ile kesme işlemi yapılacaktır. Kesme hızı 100m/dak olarak alınacaktır. Tarama kafasında 5 tane kesici uç vardır. Uç başına düşen ilerleme miktarı 0,15mm/diş dir. Bu işlemde tezgaha verilecek devir sayısını ve tablaya verilecek ilerleme miktarını bulunuz. N=? V= 100m/dak D= 100mm Z= 5 Fz= 0,15mm/diş N= ( )/(3,14.100)= 320 dev/dak F= 0, = 240mm/dak.

19 19 5. TEMEL TORNACILIK İŞLEMLERİ 5.1. Tanımı Kendi ekseni etrafında dönmekte olan sağlam bağlanmış iş parçası üzerinden, gereğine göre biçimlendirilmiş bir kesici alet aracılığı ile talaş kaldıran tezgahlara Torna Tezgahı denir. Kesici aletin talaş kaldırma işlemi elle veya otomatik surette olur. Torna tezgahlarında genellikle, silindirik tornalama, delme, konik tornalama, alın tornalama, vida çekme, rayba çekme, klavuz ve pafta çekme gibi işlemler yapılır. Özel aparatlardan faydalanılarak taşlama, frezeleme, profil tornalama, konik tornalama, yay sarma gibi işlemlerinde torna tezgahlarında yapılmaları mümkündür Torna tezgahı çeşitleri Üniversal torna tezgahı Aşağıda şekilde görülen bu tür torna tezgahlarında pek çok tornalama işlemi (Alın tornalama, dış çap tornalama, delik delme, kesme, kanal açma, metrik ve withvorth diş açma, taşlama, rayba ve klavuz çekme, dişli açma vb.) yapılır.

20 Dik torna tezgahı Yandaki şekilde görünen bu tür torna tezgahları özellikle büyük çaplı ve ağır iş parçalarının tornalanmasında kullanılır. Tezgah mili düşey konumdadır. Böyle dönme sonucu meydana gelecek olumsuzlukların tezgah milini etkilemesi ortadan kaldırılmıştır Revolver torna tezgahı Aşağıda şekilde görülen bu tür torna tezgahlarında özellikle çubuk şeklinde ve çok sayıda seri olarak üretilmesi gereken parçalar imal edilir. Genellikle iş parçaları ayna yerine penslerle bağlanırlar. Bunun için pens aynası adı verilen özel aynalar kullanılır. İş parçasının sökülüp bağlanması tezgah mili durdurulmadan yapılır. Kesici takımlar revolver adı verilen altıgen döner aparata bağlanırlar. Bu döner aparata kenar sayısı kadar kesici takım bağlanır. Revolver aparat yatay konumda olabildiği gibi dikey konumda da olabilir. Bu aparatın döndürülmesi elle yapıldığı için bu tür torna tezgahlarına yarı otomatik (Semi Automatic) torna tezgahları da denilir. Ayrıca tezgahın arabası üzerine de gang tipi kesiciler de bağlanarak kanal açma, kesme, profil tornalama ve pah kırma işlemleri yapılabilir.

21 Otomat torna tezgahı Aşağıdaki şekilde görülen bu tür torna tezgahlarına otomat yada kam torna tezgahları adı verilir. Günümüz CNC torna tezgahlarının kam versiyonları da denilebilir. Bu tür tezgahlar çalışma sistemi olarak revolver torna tezgahlarına benzerler. Aralarındaki en önemli farklılıklar bu tür tezgahlarda her türlü hareketin (iş parçası sürme, iş parçasının çözülmesi/bağlanması, kesici takımların değiştirilmesi ve talaş kaldırma işlemleri) özel olarak tasarlanmış ve imal edilmiş olan kamlar yardımıyla yapılmasıdır. Tezgahta kullanılacak kamlar ilgili operasyona göre kam tasarımcıları tarafında çizilir ve çizilen bu şekle göre kamlar imal edilir. İmal edilen bu kamlar tezgahın ana mili üzerindeki yerlerine takılırlar Hava (Çap) tornası Büyük çaplı ancak fazla ağır olmayan iş parçalarının tornalanması için kullanılırlar. Tornalama çapı çok büyük olduğu için tezgah fener mili kısmı ve gövde kısmı olarak 2 ayrı bölümdedir. Büyük çapların tornalanabilmesi için ayna hizasında atölye zemini kazılır ve büyük çaplı iş parçasının çevirme çapını kurtarabilmesi sağlanır. Böylece iş parçasının yarı kısmı atölye zeminine açılmış olan çukurda döner. Bu tür tezgahların tornalama çapları büyük olmasına rağmen tornalama boyları fazla uzun olmaz.

22 Ağır iş torna tezgahları Yandaki şekilde görülen bu tür torna tezgahları boyları uzun ve normale göre büyük çaplı iş parçalarının tornalanmasında kullanılırlar Sıvama torna tezgahı Alüminyum malzemelerden mutfak aletlerinin sıvama yöntemiyle imal edilmesinde kullanılan torna tezgahlarıdır. Geçmişte yaygın olarak kullanılmalarına karşın günümüzde yavaş yavaş popülerliklerini yitirmektedirler Masa tipi torna tezgahı Küçük iş parçalarının tornalanmasında kullanılan tezgâhtır. Tezgâh boyutları küçük olduğu için masa üzerine monte edilerek kullanılır. Bu nedenle de masa tipi torna tezgâhı olarak isimlendirilir. Genellikle küçük çaplı, küçük boyutlu ve vuruntusuz iş parçalarının imalatında kullanılır.

23 Kam tornası Kam milleri, motorların giriş ve çıkış sübaplarına kumanda ederler. İşte bu kam millerini imal etmek için kam torna tezgahları kullanılır. Kam torna tezgahında talaş, torna kalemleri ile kaldırılır. Çeşitli kam profilleri ve değişik işlemleri sonraya bırakılmadan bu tür tezgahlarda işlemek mümkündür. Üzerine çok sayıda kesici takım bağlanabilir. Siper ve kopya mastarının eğrileri tarafından kumanda edilir. Her torna kalemi otomatik olarak tornalama işine göre parçaya uzaklaşıp yaklaşmak suretiyle hareket eder. Birkaç ara yatak kullanılırsa kam millerinin eğilmesi önlenmiş olur. Bu tornalarda sadece kam milleri işlendiğinden fener milinin yapısı basit yapılmış ve hızları sabittir Üniversal torna tezgahının kısımları Üniversal bir torna tezgahının başlıca kısımları aşağıdaki şekilde görülmektedir. Bunlardan en önemlileri ve görevleri şunlardır;

24 Gövde ve kayıtlar Genellikle dökme demirden yapılır ve tezgahın diğer kısımlarını üzerinde taşır. Bazı tür torna tezgahlarında uygun yerleri tezgaha ait takım dolabı olarak kullanılır (Bakınız yandaki şekil). Kayıtlar takımların üzerinde taşıyan kalemliği üzerinde taşıyan araba ve gezer puntayı üzerinde taşır. Bu elemanların tezgah mili ekseni doğrultusunda sağlıklı olarak hareket etmelerini sağlar. Bu kısımlar sertleştirilmiş ve taşlanmışlardır. Kayıtlar üzerinde hareket eden kısımlara kızak adı verilir Fener mili ve hız kutusu İş parçasının bağlandığı torna aynasını üzerinde taşıyan ve ana motordan aldığı dönme hareketiyle iş parçasını döndüren kısımdır. Bu bölümde tezgahın devir sayısının ayarlanmasına yarayan dişli çarklar gurubunun oluşturduğu Hız Kutusu da bulunur Araba Kesici takımların bağlı bulunduğu sport ve kalemliği üzerinde taşır. Bunların kayıtlar üzerinde tezgah mili ekseni doğrultusunda hareket etmesini sağlar. Hareketi manuel olarak verilebildiği gibi otomatik olarak da yaptırılabilir. Yandaki şekilde de görüldüğü gibi ayrıca üzerinde manuel çevirme kolu, otomatik ilerleme kolları, vida açmak için kullanılan kavrama makası ile soğutma sistemi musluğu bulunur.

25 İlerleme hız kutusu Şekilde de görüldüğü gibi torna tezgahı ana miline ve talaş miline çeşitli dönme hızları vermeye yarar. Hız kutusu içinde hız ayarını sağlayan dişliler bulunur. Kutu üzerindeki kollar abaklar üzerinde gösterilen konumlara getirilerek kesici takıma uygun ilerleme hızları verilir. Bazı tezgahlarda devir sayısı ayarları da bu bölümde bulunan kollar yardımıyla ayarlanır. Devir ve ilerleme değiştirme işlemleri kesinlikle tezgah mili durdurulduktan sonra yapılmalıdır Talaş mili ve ana mili Talaş Mili, üzerinde kama kanalları olan ve otomatik ilerlemeler için kullanılan mildir. Ana Mili, üzerinde kare ya da trapez vida olan kalem vida açma işlemlerinde arabaya otomatik hareketi veren mildir Tabla (enine hareket mekanizması) Kesici takımın iş parçası eksenine dik olarak hareket etmesini sağlayan sistemdir. Hareket manuel olarak yapılabildiği gibi otomatik olarak da yapılabilir Suport (siper) Torna tezgahında üzerinde kalemliği taşıyan sistemdir. Tabla üzerine yerleştirilmiş olup istenilen açılarda (sağa ya da sola) döndürülerek konik tornalama işlemleri için (Suportu çevirerek konik tornalama) kullanılır Kalemlik Torna kalemlerinin doğrudan doğruya ya da kater aracılığı ile bağlanılarak kullanılmasına yarayan kısımdır. Genellikle kare şeklinde olup aynı anda 4 kalem bağlanabilir. Bazı tezgahlarda seri takım değiştirici (Quick Tool Changer) türünde olanları da vardır (Sol yandaki şekil).

26 Bu tür kalemliklerde bir kesici takım bağlanır. Birden fazla takım kullanılması gerektiğinde takım sayısı kadar kalemliğe ihtiyaç olur. Ayrıca bu tür kalemliklerde kesicilerin punta yüksekliklerinin ayarlanması herhangi bir altlık malzemesine ihtiyaç olmadan seri ve hassas olarak yapılır Gezer punta Sabit yatak Uzun iş parçalarının alından desteklenmeleri için kullanılan döner puntayı üzerinde taşır. Kayıtlar üzerinde istenilen konuma manuel olarak hareket ettirilir ve daha sonra tespit vidası ile sabitlenir. Ayrıca konik tornalama (Puntayı kaydırarak konik tornalama) rayba çekme, kılavuz çekme ve pafta çekme işlemlerinde de kullanılır. Torna tezgahının kayıtlarına bağlanarak kullanılır ve hareketsizdir. Uzun parçaların işlenmesinde kullanılır. Genel olarak uzun parçaların alında yapılan işçiliklerinde kullanılır.

27 Gezer yatak Torna tezgahının arabasına bağlanır ve kalemle birlikte hareket eder.uzun ve ince parçalar işlenirken sabit yatak veya puntaya alınsa bile ince olduğundan dolayı tırlar. Tırlama olduğundan dolayı istenilen yüzey kalitesi çıkarılamaz. Bu olumsuzluklardan dolayı gezer yatak kullanılır Talaş tablası Tornalama esnasında çıkan talaşların ve kesme sıvısının döküldüğü kısımdır. Talaşların ve sıvının etrafı kirletmemesi için kullanılır. Üzerinde bulunan süzgeç sayesinde dökülen kesme sıvısı alt kısmında bulunan kesme sıvısı deposunda toplanır ve filtre edildikten sonra devir daim pompası yardımıyla tekrar kesme bölgesine gönderilir Soğutma deposu Tornalama esnasında kullanılan kesme sıvılarının toplandığı, depolandığı ve filtre edildikten sisteme tekrar pompalandığı bölümdür. İç kısmı kademeli olarak bölmelerden oluşur. Böylece depoya geri dönen sıvı dinlendirilerek pompa bölümüne gönderilir. Amaç sıvının pompaya gönderilmeden önce taşıdığı maddelerin çökeltilerek temizlenmesini sağlamaktır.

28 Kesici takımın kalemliğe bağlanması ve ayarlanması Kalemin kesme yaparken esnememesi için, kalemliğe kısa ve boşluksuz olarak bağlanmasına dikkat edilmelidir. Kesici takımın kalemliğe bağlanmasında ise sıkı ve emniyetli bir şekilde olmasına dikkat edilmelidir. Ayrıca kesici ucu gezer punta yüksekliğine ayarlanması gerekir. Kesici takım kalemliğe bağlandığında punta yüksekliğinde olması önemlidir. Bu yükseklikte iken kalemin üzerindeki açılar normaldir. Ayna ve fener mili ekseninde uygun kesme işlemi yapar. Punta ekseni (fener mili ekseni) altında veya üstünde olursa kalem açıları değişir, kesme zorlaşır sürtünme ve kaleme gelen kuvvetler artar İş parçasının bağlanması Torna tezgahında iş parçalarının işlenebilmesi için en çok kullanılan yöntemlerden birisi aynalar yardımıyla bağlamaktır.

29 Ayna ve bağlama aparatı çeşitleri Üç ayaklı üniversal ayna Üçayaklı üniversal aynalarda silindirik üçgen altıgen ve benzeri parçaların üç noktadan bağlanması için kullanılır Dört ayaklı üniversal ayna Dört ayaklı üniversal aynalarda dört noktadan merkezlenmesi ve üçayaklı aynalara bağlanan parçalara ek olarak kare kesitli iş parçaları da bağlanabilir. Üniversal aynalarda bütün ayaklar aynı anda hareket eder Mengeneli (kepekli) ayna Yuvarlak kare ve düzgün olmayan dökülmüş yada dövülmüş parçaları bağlamaya yarar. Her bir ayak birbirinden bağımsız olarak hareket eder. Bu bağlama işlemi istenilen hassasiyette yapılabilir Delikli düz ayna Biçimleri bakımından ayaklı aynalara bağlanamayan iş parçaları delikli düz aynalara çeşitli pabuçlar ve cıvatalar ile gövdeye bağlanır Fırdöndü ayna İki punta arasında tornalama yapabilmek için iş parçası üzerine takılan fırdöndüden esinlenerek bu isim verilmiştir. Aynanın

30 30 üzerine, fırdöndü kuyruğunun takılması ile iş parçası işlenir. Fırdöndü aynaya pim ile sabitlenir Mıknatıslı ayna Bu aynalar mıknatıslanma özelliği ile alın yüzeyine iş parçalarının bağlanmasında kullanılır. Özelliği, diğer aynalara bağlanamayacak küçük veya ince parçaların bağlanmasını sağlar. Örneğin segman ve bileziklerin bağlanması Pensler Tam yuvarlak ve düzgün işlenmiş küçük iş parçalarını tornaya bağlamaya yarayan esneyebilen kovanlara pens denir. Silindirik parçaları çevreden tutmaları, puntaya alınamayan ince parçaları, aynaya bağlanamayan işleri penslerle bağlayarak tornalama daha kolaydır İş kalıpları Seri üretimde işin özelliğine göre oluşturulan aparatlara ve bağlama düzeneklerine iş kalıpları denir. Özdeş parçaların ayrı ayrı bağlanması ve işlenmesi zaman alacağı gibi ekonomik de olmaz bu nedenle iş bağlama kalıpları; özellikle seri üretimde zaman kazandırarak maliyeti düşürmek yönünden önem taşır Bağlamada salgı kontrolü Aynaları bağlama sırasında cıvata ve vidaların iyi sıkılması, oturma yüzeylerinin bozulmuş olmaması durumunda salgı meydana gelmez. Eğer salgı var ise cıvata ve vidalar kontrol edilmelidir. Ayna ayaklarından aşınma olup olmadığına bakılmalı, ayna ayaklarının düzgün

31 takıldığından emin olunmalı; fener mili incelenmeli, varsa sorunlar giderildikten sonra işleme başlanmalıdır Aynaları teknolojik kurallara uyarak fener mili üzerindeki yerlerine takma Torna tezgahında yapılan işlem türüne uygun olan aynalar kullanılmalıdır. Bunun için tek tip ayna kullanılamaz. İşin özelliliğine ve ölçülerine göre aynalar fener miline flanşlı, vidalı ve geçme olarak bağlanırlar. Farklı tip aynaları bağlayabilmek için fener miline aynalar teknolojik kurallara göre takılmalıdır Aynaları fener mili üzerindeki yerlerinden çıkarma Aynaları fener mili üzerinden çıkarmak veya değiştirmek için kayıt ve kızakların üzerine tahta tabla konularak aynanın kızaklar üzerine düşmesi engellenir. Flanşlı ise bağlantı somunları gevşetilir. Flanş geniş yuvasına somunlar gelene kadar çevrilir ve ayna çekilerek somunların bulunduğu

32 saplamalar fener milindeki flanşından çıkarılır. Vidalı ise ters yönde ayna çevrilerek, ayna fener milinin vidalı kısmından döndürülerek çıkarılır Aynaların ters ve düz ayaklarının sökülüp takılması Üç ve dört ayaklı aynalarda ayaklar birlikte hareket ettiği için ayakların diş sayıları birbirinden farklıdır. Ayaklar 1, 2, 3, 4 diye numaralandırılır. Ayaklar takılırken diş sayısı en çok olan ayak ilk önce (1 numaralı ayak), daha sonra diş sayısı biraz az olan ayak (2 numaralı ayak), diş sayısı daha az olan ayak (3 numaralı ayak), diş sayısı en az olan ayak (4 numaralı ayak) takılır. Ters ayaklar takılırken aynı işlem sırası tekrarlanır. Sökülürken ise ayna anahtarı ters yönde çevrildiğinde ilk önce en son takılan ayak ( 4 numaralı ayak) sonra sırasıyla 3,2,1 numaralı ayaklar sökülür. 32 Not: Dört ayaklı mengeneli (kepekli) aynalarda ise ayaklar birbirinden bağımsız hareket ettiğinden sıralamaya gerek yoktur. İstenilen ayak istenildiği zaman sökülüp takılabilir.

33 İş parçalarını aynaya emniyetli ve salgısız bağlama Aynaların temizliği, ayakların temizliği, yapılan işlerin hassasiyeti ve çalışma güvenliği bakımından önemlidir. Sağlam ve güvenli bir aynaya bağlanan iş parçaları işlenirken ve iş parçası üzerinde her hangi bir işlem yapılırken emniyetli olacaktır. Bağlama esnasında ayna ayaklarına iş kısa bağlanmamalıdır. Hatalı kullanım sonucu ayna ayakları bozulabilir. Salgı var ise iş parçası yavaşça döndürülerek işin salgılı tarafına yavaşça vurulmalı ve merkezlenmesi sağlanmalıdır. Salgının ortadan kalktığını görebilmek için ayarlı bir komparatör saati iş parçası üzerinde gezdirilmeli ve kontrol edilmelidir. Salgılı bağlanan iş parçaları yanlış işlenebilir ve ölçü farklılığı meydana gelir Temel tornacılık işlemleri Alın tornalama Kaba tornalama işlemi genellikle fazla talaş verilerek dışardan merkeze doğru işlenerek yapılır. Kaba tornalama işlemi için kaba talaş kalemleri kullanılır. Tornalamaya başlamadan önce kalem katere, kater tornanın kalemliğine punta yüksekliğinde sıkıca bağlanır. Tezgah devri yukarıda hesaplanan devire göre bulunarak ayarlanır. İş parçasının dış alın kısmından başlanarak kalem merkeze doğru hareket ettirilir. İlerleme elle veya otomatik olarak verilerek işlem tamamlanır. İnce tornalama işlemi kaba tornalama işleminden sonra olduğu için az talaş verilerek yapılmalıdır. İnce tornalama için ince yan kalemi seçilerek kalem katere, kater tornanın kalemliğine punta yüksekliğinde bağlanmalıdır. Kaleme işe başlamadan önce, parçanın alın kısmına göre 7-8 º açı verilmelidir. Kaleme az talaş verilerek kalem dışardan içeri doğru ilerletilir, kalem merkeze gelince kelemle iş parçasına az dalma yapılarak son işlem için merkezden dışarıya doğru talaş kaldırılarak ince tornalama işlemi bitirilir. İnce tornalama işlemi merkezden dışa doğru yapılmalıdır.

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ

TORNACILIK. Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNACILIK Ali Kaya GÜR Fırat Ün.Teknik Eğitim Fak.MetalFırat Ün.Teknik Eğitim Fak.Metal Eğ.Böl. ELAZIĞ TORNANIN TANIMI VE ENDÜSTRİDEKİ ÖNEMİ Bir eksen etrafında dönen iş parçalarını, kesici bir kalemle

Detaylı

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri

TALAŞLI İMALAT SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU. Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI. Talaşlı İmalat Yöntemleri TALAŞLI İMALAT MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KALIPÇILIK TEKNİĞİ DERS NOTU Doç.Dr. Akın Oğuz KAPTI Talaşlı İmalat Yöntemleri 2 Talaşlı İmalat; iş parçası üzerinden, sertliği daha yüksek bir kesici takım yardımıyla,

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet DEMİRER 1. Torna Tezgahları

Doç. Dr. Ahmet DEMİRER 1. Torna Tezgahları Doç. Dr. Ahmet DEMİRER 1 Parçaya kesici alet yönünde bir hareket vererek talaş kaldırmaya tornalamak, bu işlemleri yapan tezgahlara da torna tezgahları denir. Tornada genellikle eksenel hareketle dış iç

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri-II

MAK-204. Üretim Yöntemleri-II MAK-204 Üretim Yöntemleri-II Tornalama Đşlemleri (6.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Kesici Takım Geometrisi γ: Talaş açısı: Kesilen talaşın

Detaylı

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır.

02.01.2012. Freze tezgahında kullanılan kesicilere Çakı denir. Çakılar, profillerine, yaptıkları işe göre gibi çeşitli şekillerde sınıflandırılır. Freze ile ilgili tanımlar Kendi ekseni etrafında dönen bir kesici ile sabit bir iş parçası üzerinden yapılan talaş kaldırma işlemine Frezeleme, yapılan tezgaha Freze ve yapan kişiye de Frezeci denilir.

Detaylı

Klasik torna tezgahının temel elemanları

Klasik torna tezgahının temel elemanları Klasik torna tezgahının temel elemanları Devir ayar kolları Dişli Kutusu Ayna Soğutma sıvısı Siper Ana Mil Karşılık puntası Çalıştırma kolu ilerleme mili (talaş mili) Araba Acil Stop Kayıt Öğr. Gör.Ahmet

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri

MAK-204. Üretim Yöntemleri MAK-204 Üretim Yöntemleri Torna Tezgahı ve Tornalama Đşlemleri (10.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Klasik torna tezgahının temel elemanları

Detaylı

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

Mak- 204. Üretim Yöntemleri - II. Vargel ve Planya Tezgahı. Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Mak- 204 Üretim Yöntemleri - II Talaşlı Đmalatta Takım Tezgahları Vargel ve Planya Tezgahı Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Takım Tezgahlarında Yapısal

Detaylı

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing

Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma. DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing Chapter 22: Tornalama ve Delik Açma DeGarmo s Materials and Processes in Manufacturing 22.1 Giriş Tornalama, dışı silindirik ve konik yüzeylere sahip parça işleme sürecidir. Delik açma, işleme sonucunda

Detaylı

MEKANİK TEKNOLOJİLERİ DERS NOTLARI

MEKANİK TEKNOLOJİLERİ DERS NOTLARI MEKANİK TEKNOLOJİLERİ DERS NOTLARI NAMIK KEMAL ÜNİVERSİTESİ HAYRABOLU MESLEK YÜKSEK OKULU TARIM MAKİNELERİ BÖLÜMÜ Öğr. Gör. Ahmet DURAK Teknoloji toplum ve bireylerin ihtiyaçlarını karşılamak için bilimin

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. FREZEDE DELİK DELME VE BÜYÜTME

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. FREZEDE DELİK DELME VE BÜYÜTME ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Frezede delik delme ve delik büyütme işlemlerini yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Freze tezgâhlarının olduğu işletmeleri ziyaret ederek delik delinmiş parçalardan

Detaylı

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC FREZE TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Frezelemenin Tanımı Çevresinde çok sayıda kesici ağzı bulunan takımın dönme hareketine karşılık, iş parçasının öteleme hareketi yapmasıyla gerçekleştirilen talaş

Detaylı

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ

A TU T R U G R AY A Y SÜR SÜ M R ELİ DÜZ DİŞLİ ÇARK AÇMA Düz Dişli Çarklar ve Kullanıldığı Yerler Eksenleri paralel olan miller arasında kuvvet ve hareket iletiminde kullanılan dişli çarklardır. Üzerine aynı profil ve adımda, mil eksenine

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. ÜÇGEN VİDA AÇMA

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. ÜÇGEN VİDA AÇMA AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 Torna tezgâhında üçgen vida açabileceksiniz ARAŞTIRMA Torna tezgâhlarının olduğu işletmeleri ziyaret ederek, çalışanlardan üçgen vidalar hakkında bilgi alınız

Detaylı

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket.

Üst başlık hareket. kolu. Üst başlık. Askı yatak. Devir sayısı seçimi. Fener mili yuvası İş tablası. Boyuna hareket volanı Düşey hareket. Frezeleme İşlemleri Üst başlık Askı yatak Fener mili yuvası İş tablası Üst başlık hareket kolu Devir sayısı seçimi Boyuna hareket volanı Düşey hareket kolu Konsol desteği Eksenler ve CNC Freze İşlemler

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Mak-204 Üretim Yöntemleri II Delme Delme Đşlemi Delme Tezgahları Đleri Delik Delme Teknikleri Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri

MAK-204. Üretim Yöntemleri MAK-204 Üretim Yöntemleri Taşlama ve Taşlama Tezgahı (12.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Taşlama Đşleminin Tanımı: Belirli bir formda imal

Detaylı

CNC FREZE UYGULAMASI DENEY FÖYÜ

CNC FREZE UYGULAMASI DENEY FÖYÜ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ CNC FREZE UYGULAMASI DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.BİROL

Detaylı

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek

02.01.2012. Kullanım yerlerine göre vida Türleri. Vida Türleri. III. Hafta Đmal Usulleri. Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek III. Hafta Öğr.Grv. Kubilay ASLANTAŞ Vidalar ve Genel özellikleri Kılavuz çekmek Pafta çekmek Page 1-1 Page 1-2 Vida Türleri Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet

Detaylı

İmalat İşlemleri II TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. Torna Tekniği ve Uygulamaları. Yrd. Doç. Dr. Hasan Tahsin KALAYCI Yrd. Doç. Dr.

İmalat İşlemleri II TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU. Torna Tekniği ve Uygulamaları. Yrd. Doç. Dr. Hasan Tahsin KALAYCI Yrd. Doç. Dr. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU İmalat İşlemleri II Torna Tekniği ve Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Hasan Tahsin KALAYCI Page 1 ÜRETİM NEDİR? Hammaddeyi veya yarı mamul maddeyi işleyerek insanlığa yararlı

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR II DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR II DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR II DERSİ CNC TORNA UYGULAMASI Deneyin Amacı: Deney Sorumlusu: Arş. Gör.

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER TEKNOLOJİSİ VE UYGULAMALARI Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER TEKNOLOJİSİ VE UYGULAMALARI Dr. Salim ASLANLAR 8 DİŞ AÇMA 8.1 Kılavuz İle Diş Açma Deliklere diş açmada kullanılan yüksek hız çeliğinden yapılmış, üzerinde kesici dişleri bulunan aletlere Kılavuz denir. Metrik ve whitworth olarak yapılmışlardır. Şekil

Detaylı

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır.

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır. TALAŞLI İMALAT Şekillendirilecek parça üzerinden sert takımlar yardımıyla küçük parçacıklar halinde malzeme koparılarak yapılan malzeme üretimi talaşlı imalat olarak adlandırılır. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek

Detaylı

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri

İmalat Teknolojileri. Dr.-Ing. Rahmi Ünal. Talaşlı İmalat Yöntemleri İmalat Teknolojileri Dr.-Ing. Rahmi Ünal Talaşlı İmalat Yöntemleri 1 Kapsam Talaşlı imalatın tanımı Talaş kaldırmanın esasları Takımlar Tornalama Frezeleme Planyalama, vargelleme Taşlama Broşlama Kaynak

Detaylı

CNC TORNA TEZGAHLARI. Gümüşhane Üniversitesi, Makina Mühendisliği

CNC TORNA TEZGAHLARI. Gümüşhane Üniversitesi, Makina Mühendisliği CNC TORNA TEZGAHLARI 1 TORNALAMA En genel ifadeyle tornalama; iş parçasının döndüğü ve kesicinin ilerleyerek parçadan talaş kaldırdığı kesme işlemidir. Tornalama işlemi iç ve dış tornalama olmak üzere

Detaylı

ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ TEMEL TORNALAMA - 1 Ankara, 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ Doç.Dr.İrfan AY-Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATA-SOMUN ve RONDELALAR CIVATALAR Cıvatalar: Özel baş biçimine sahip silindirik gövde üzerine belli boylarda diş açılmış bağlantı elemanlarına cıvata denir. Cıvataların diş açılmış kısımları üçgen vida

Detaylı

Kesici takım malzemesi, talaş kaldırma sırasında aşağıdaki yüksek zorlanmalara maruz kalırlar:

Kesici takım malzemesi, talaş kaldırma sırasında aşağıdaki yüksek zorlanmalara maruz kalırlar: Kesici takım malzemesi, talaş kaldırma sırasında aşağıdaki yüksek zorlanmalara maruz kalırlar: a)devamlı ve darbeli tarzda kesme kuvvetleri b)yüksek sıcaklıklar ve sıcaklık değişimleri c)sürtünme ve aşınma

Detaylı

Diş açma. Giriş. Tek Nokta Tornalama. Diş Frezeleme. Diş Taşlama. Diş Ovalama # /62

Diş açma. Giriş. Tek Nokta Tornalama. Diş Frezeleme. Diş Taşlama. Diş Ovalama # /62 Giriş Sıkma Bağlantı Hareket Kapatma Giriş Tek Nokta Tornalama Diş Frezeleme Diş Taşlama Diş Ovalama Giriş Dış diş Minör çap Majör çap İç diş Minör çap Majör çap Giriş Sağ yön Sol yön Giriş Tek ağızlı

Detaylı

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98)

tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) temel bilgiler tanımlar, ölçüler ve açılar DIN ISO 5419 (alıntı baskı 06/98) helisel matkap ucu silindirik saplı/ konik saplı matkap ucu-ø kanal sırt döndürücü dil (DIN 1809' a göre) sap-ø eksen gövde

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Talaşlı Đmalatın Genel Tanımı En Basit Talaş Kaldırma: Eğeleme Ölçme ve Kumpas Okuma Markalama Tolerans Kesme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi

Detaylı

Ezerek parlatma. iç çap mikroler ID. dış çap mikroler OD. iç konik mikroler MIC. düz yüzey mikroler MFF. dış konik mikroler MOC. www.aksan-tm.

Ezerek parlatma. iç çap mikroler ID. dış çap mikroler OD. iç konik mikroler MIC. düz yüzey mikroler MFF. dış konik mikroler MOC. www.aksan-tm. Ezerek parlatma iç çap mikroler ID dış çap mikroler OD YAMATO - Ezerek parlatma takımlarıyla işparçalarının parlatılması, ölçüye getirilmesi, yüzey sertleştirmesi saniyeler içinde tamamlanır Delik içi

Detaylı

CNC FREZE BAHAR DÖNEMİ DERS NOTLARI

CNC FREZE BAHAR DÖNEMİ DERS NOTLARI CNC FREZE BAHAR DÖNEMİ DERS NOTLARI Frezeleme; mevcut olan en esnek işleme yöntemidir ve neredeyse her şekli işleyebilir. Bu esnekliğin dezavantajı, optimize etmeyi daha zor hale getirecek şekilde uygulama

Detaylı

tmmob makina mühendisleri edası V. DANILEVSKY İMALAT MÜHENDİSLİĞİ Çeviren: Mak. Müh. Emin Bahadır KANTAROGLU YAYIN NO: 121

tmmob makina mühendisleri edası V. DANILEVSKY İMALAT MÜHENDİSLİĞİ Çeviren: Mak. Müh. Emin Bahadır KANTAROGLU YAYIN NO: 121 tmmob makina mühendisleri edası V. DANILEVSKY İMALAT MÜHENDİSLİĞİ Çeviren: Mak. Müh. Emin Bahadır KANTAROGLU YAYIN NO: 121 »I-k t TMMOB MAKINA MÜHENDiSLERi ODASI OCAK1M7 YAYIN NO. 121 BASKI: Yon» BMM Y«y«ıSM«yM

Detaylı

2 Karbür Matkaplar 2 3. 2 Karbür Matkaplar Sayfa. 12 HSS-Frezeler. 17 Mengeneler. Teknisyenler için yeni ürünler. HSS Matkaplar. Takma Uçlu Matkaplar

2 Karbür Matkaplar 2 3. 2 Karbür Matkaplar Sayfa. 12 HSS-Frezeler. 17 Mengeneler. Teknisyenler için yeni ürünler. HSS Matkaplar. Takma Uçlu Matkaplar 1 HSS Matkaplar Teknisyenler için yeni ürünler Delme 2 Karbür Matkaplar 2 3 Takma Uçlu Matkaplar 2 Karbür Matkaplar Soğutma Kanallı Karbür Matkaplar, TB 20 ve TB 30 Ürün ilavesi 42-43 4 5 Raybalar ve havşa

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1

MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 A. TEMEL KAVRAMLAR MAKİNE ELEMANLARI - (8.Hafta) VİDALAR -1 B. VİDA TÜRLERİ a) Vida Profil Tipleri Mil üzerine açılan diş ile lineer hareket elde edilmek istendiğinde kullanılır. Üçgen Vida Profili: Parçaları

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II. CNC Programlama ve Tornalama Uygulamaları

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II. CNC Programlama ve Tornalama Uygulamaları T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI II CNC Programlama ve Tornalama Uygulamaları DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Ocak 2013 KAYSERİ

Detaylı

İmal Usulleri 2. Fatih ALİBEYOĞLU -2-

İmal Usulleri 2. Fatih ALİBEYOĞLU -2- İmal Usulleri 2 Fatih ALİBEYOĞLU -2- Giriş 1.Tornalama ve ilgili işlemler 2.Delme ve ilgili işlemler 3.Frezeleme 4.Talaş kaldırma merkezleri ve Tornalama merkezleri 5.Diğer talaş kaldırma yöntemleri 6.Yüksek

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MAKİNE TEKNOLOJİSİ FREZEDE DELİK DELME VE BÜYÜTME ANKARA 2006 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ - 1 521MMI003

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ - 1 521MMI003 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ - 1 521MMI003 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan

Detaylı

Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları KILAVUZ

Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları KILAVUZ 2016 Havalı Matkaplar, Kılavuz Çekmeler, Hava Motorları 1. Çalışma Prensibi Matkaplar, kılavuz çekmeler ve paletli tip hava motorları aynı çalışma prensibine sahiptir. Rotorlu (vane) motor ve dişli kutusu

Detaylı

1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun.

1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun. pdrilling Content DLİK DLM Matkap seçimi Matkap seçimi Delik çapını ve delme derinliğini belirleyin 1 Tabloda listelenen matkaplar için çap aralığını ve delme derinliklerini bulun. 2 Matkap tipini seçin

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNA TEKNOLOJİSİ TORNADA DELME VE ÖLÇME 521MMI655

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNA TEKNOLOJİSİ TORNADA DELME VE ÖLÇME 521MMI655 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNA TEKNOLOJİSİ TORNADA DELME VE ÖLÇME 521MMI655 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri

İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri Bölüm 24 TALAŞLI İŞLEMEDE EKONOMİ VE ÜRÜN TASARIMINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Talaşlı işlenebilirlik Toleranslar ve Yüzey Kesme Koşullarının Seçimi konuları İmalatta İşlenebilirlik Kriterleri Takım ömrü-

Detaylı

Kavramlar ve açılar. temel bilgiler. Yan kesme ağzı. ana kesme ağzı. = helis açısı. merkez boşluk açısı Yan kesme kenarı

Kavramlar ve açılar. temel bilgiler. Yan kesme ağzı. ana kesme ağzı. = helis açısı. merkez boşluk açısı Yan kesme kenarı temel bilgiler Kavramlar ve açılar Yan kesme ağzı ana kesme ağzı α P = ana kesme kenarı boşluk açısı β H = ana kesme kenarı kama açısı γ P = ana kesme kenarı talaş açısı α O = yan kesme kenarı boşluk açısı

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ 2 ANKARA 2005 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ 2 521MMI004

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ 2 521MMI004 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MAKİNE TEKNOLOJİSİ TEMEL TORNALAMA İŞLEMLERİ 2 521MMI004 Ankara, 2011 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan

Detaylı

SIKMA TEKNOLOJİSİ Müşteriye özel bağlama aparatları

SIKMA TEKNOLOJİSİ Müşteriye özel bağlama aparatları SIKMA TEKNOLOJİSİ Müşteriye özel bağlama aparatları 1 1958 den beri kaliteli üretim Know how, yüksek kalite ve birinci sınıf mühendislik. Kendimizi sistem üreticisi olarak gördüğümüz için; konstruksiyon,

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ-1 1. TORNA TEZGÂHLARI

ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ-1 1. TORNA TEZGÂHLARI 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 AMAÇ ÖĞRENME FAALĠYETĠ 1 ÖĞRENME FAALĠYETĠ-1 Torna tezgâhlarını tanıyarak basit iģlemleri yapabileceksiniz. ARAġTIRMA Makine sektöründe faaliyet gösteren iģ yerlerini gezerek torna

Detaylı

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme

Mak-204. Üretim Yöntemleri II. Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Mak-204 Üretim Yöntemleri II Vida ve Genel Özellikleri Kılavuz Çekme Pafta Çekme Rayba Çekme Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Üretim Yöntemleri 1

Detaylı

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI TEKNİSYEN-2

BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI TEKNİSYEN-2 BOĞAZİÇİ ÜNİVERSİTESİ UNVAN DEĞİŞİKLİĞİ SINAVI 14 Haziran 2015 - SAAT: 10.00 ADI : SOYADI : T.C. KİMLİK NO : SINAV SALON NO : SIRA NO:. DİKKAT! Aşağıdaki uyarıları mutlaka okuyunuz. GENEL AÇIKLAMA 1. Bu

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR 2 MARKALAMA TEKNİĞİ 2.1 Markalamanın Tanımı Çizilmiş resimlerden, imalatı bitmiş parçalardan ve verilen bilgilerden faydalanılarak o işin yapılacağı malzemenin üzerine çizilmesine markalama denir. Markalama

Detaylı

Sandvik Coromant'tan kesici takımlar. Döner takımlar FREZELEME DELİK DELME DELİK İŞLEME TAKIM TUTUCU SİSTEMLERİ

Sandvik Coromant'tan kesici takımlar. Döner takımlar FREZELEME DELİK DELME DELİK İŞLEME TAKIM TUTUCU SİSTEMLERİ Sandvik Coromant'tan kesici takımlar Döner takımlar RZLM DLİK DLM DLİK İŞLM TAKIM TUTUCU SİSTMLRİ 2012 DLİK DLM Matkap seçimi Matkap seçimi 1 Delik çapını ve delme derinliğini belirleyin Tabloda listelenen

Detaylı

Seramikler. Süper alaşım malzemelerin verimli işlenmesi için

Seramikler. Süper alaşım malzemelerin verimli işlenmesi için Seramikler Süper alaşım malzemelerin verimli işlenmesi için Seramik işleme Uygulamalar Seramik kaliteler çok geniş bir malzeme ve uygulama alanında kullanılmaktadır; sıklıkla yüksek hızlı tornalama işlemlerinde,

Detaylı

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir.

Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. 9. VİDALAR Silindirik iç ve dış yüzeyler üzerine açılan helisel girinti ve çıkıntılara vida denir. Vida Helisi Vida Adımı Bir kenarı silindirin çapına eşit dik bir üçgen, silindirin üzerine sarıldığında

Detaylı

Ürün Yenilikleri. Atölye Ekipmanları IV / HWS 400 ve HWS 402 Mengeneler. CD katalog Çevrim içi katalog

Ürün Yenilikleri. Atölye Ekipmanları IV / HWS 400 ve HWS 402 Mengeneler. CD katalog Çevrim içi katalog Ürün Yenilikleri Atölye Ekipmanları IV / 2015 CD katalog 5.9.1.0 Çevrim içi katalog Meusburger standart parçaların lider bir üreticisi ve kalıp yapımı için de güvenilir bir partnerdir. Aynı zamanda atölye

Detaylı

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur.

Silindirik Düz Pim : Sertleştirilmeden kullanılan silindirik bir pimdir. Şekilde görüldüğü gibi iki tipi mevcuttur. PİMLER Tanım : Birden fazla sayıda parçayı istenilen konumda tutma, parçalar arası yatay ve düşey kaymayı önleme, merkezlemeyi sağlamak amacıyla kullanılan makine elemanlarına PİM denir. Silindirik Düz

Detaylı

14.09.2014 TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI. Talaş Kaldırma - İşleme

14.09.2014 TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI. Talaş Kaldırma - İşleme TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI TALAŞ KALDIRMA YÖNTEMLERİ VE TAKIM TEZGAHLARI 1. Tornalama Torna Tezgahı 2. Frezeleme Freze Tezgahı 3. Delik Delme Matkap Tezgahı 4. Planyalama Planya Tezgahı

Detaylı

Delme ile ilgili bazı teknolojik gelişmeler

Delme ile ilgili bazı teknolojik gelişmeler Delik Delme Giriş Delme ile ilgili bazı teknolojik gelişmeler Üretkenlik Yüksek hızlı delme tamamı solid karbür matkaplar Daha büyük delikler için yüksek üretkenlikte takma uçlu matkaplar Zor malzemeler

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER VE UYGULAMALARI Prof.Dr. Salim ASLANLAR 1. ÖLÇME TEKNİĞİ Bilinen bir değer ile bilinmeyen bir değerin karşılaştırılmasına ölçme denir. Makine parçalarının veya yapılan herhangi işin görevini yapabilmesi için istenen ölçülerde olması gerekir.

Detaylı

G-32HA-D G-32HA-DE G-32HA-T CNC OTOMAT TORNALAR GE FONG MACHINERY CO.,LTD. TAIWAN. MITSUBISHI veya FANUC KONTROLLAR İLE

G-32HA-D G-32HA-DE G-32HA-T CNC OTOMAT TORNALAR GE FONG MACHINERY CO.,LTD. TAIWAN. MITSUBISHI veya FANUC KONTROLLAR İLE G-32HA-D G-32HA-DE G-32HA-T CNC OTOMAT TORNALAR MITSUBISHI veya FANUC KONTROLLAR İLE GE FONG MACHINERY CO.,LTD. TAIWAN MITSUBISHI VEYA FANUC KONTROLLAR İLE GE FONG G-32HA SERİSİ CNC OTOMAT TORNALAR MAKSİMUM

Detaylı

İmal Usulleri 2. Fatih ALİBEYOĞLU -4-

İmal Usulleri 2. Fatih ALİBEYOĞLU -4- İmal Usulleri 2 Fatih ALİBEYOĞLU -4- Giriş Talaş kaldırma işlevini yerine getirememesi üç nedenden dolayıdır: Kırılma (Çatlama) Bozulması. Takım ucundaki kesme kuvvetinin aşırı yüksek değerlere ulaşması

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş Dövme, darbe veya basınç altında kontrollü bir plastik deformasyon sağlanarak, metale istenen şekli verme, tane boyutunu küçültme ve mekanik özelliklerini iyileştirme amacıyla

Detaylı

TS ISO 494,HSS yüksek hız çeliği,n, uç açısı 118,Çap toleransı h8,sağ kesme yönlü,silindirik saplı taşlanmış uzun matkap ucu

TS ISO 494,HSS yüksek hız çeliği,n, uç açısı 118,Çap toleransı h8,sağ kesme yönlü,silindirik saplı taşlanmış uzun matkap ucu 1/5 DIN 34O HSS/RN 118 Taşlanmış Matkap ucu TS ISO 494,HSS yüksek hız çeliği,n, uç açısı 118,Çap toleransı h8,sağ kesme yönlü,silindirik saplı taşlanmış uzun matkap ucu -Taşlanmış profili ve daha iyi talaş

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1. 1. ViDA VE KILAVUZLAR

ÖĞRENME FAALİYETİ 1. 1. ViDA VE KILAVUZLAR ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 AMAÇ Uygun atölye ortamı ve gereçleri sağlandığında, tekniğine uygun olarak kılavuz ile diş açabileceksiniz. ARAŞTIRMA 1. Okul kütüphanesi, şehir kütüphanesi, Internet,

Detaylı

ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KS50 ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KULLANMA KLAVUZU

ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KS50 ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KULLANMA KLAVUZU ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KS50 ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ KULLANMA KLAVUZU KS50 Anahtar İşleme Makinesinin Ambalajlanması ve Nakliye; Nemden korumak için bir naylon torba içerine konarak kalın karton kutulara

Detaylı

FANUC TORNA SİMÜLATÖR EĞİTİMİ NOTLARI

FANUC TORNA SİMÜLATÖR EĞİTİMİ NOTLARI FANUC TORNA SİMÜLATÖR EĞİTİMİ NOTLARI SAYISAL DENETİM (NC- NUMERİCAL CONTROL) Sayısal denetim (SD); program satırlarındaki harf ve rakamların ikili sayı sistemindeki karşılığını bir banta deldikten sonra

Detaylı

TEMEL İŞLEMLER TEKNOLOJİSİ VE UYGULAMALARI Dr. Salim ASLANLAR

TEMEL İŞLEMLER TEKNOLOJİSİ VE UYGULAMALARI Dr. Salim ASLANLAR 6. DELME TEKNİĞİ Malzemeler üzerinde silindirik boşluklar oluşturma işlemine delme denir. Delmenin amacı, bağlantı elemanlarının takılması ve kavrama, mil ve aks türü makine elemanlarının yataklanması

Detaylı

CNC EĞİTİMİ DERS NOTLARI

CNC EĞİTİMİ DERS NOTLARI 1 CNC EĞİTİMİ DERS NOTLARI 1. GİRİŞ 1.1. CNC nedir? CNC (Computer Numerical Control) Bilgisayar Yardımı İle Sayısal Kontrol anlamındaki kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir ifadedir. Bir CNC tezgah

Detaylı

Delik açma testereleri. Back

Delik açma testereleri. Back Delik açma testereleri Back 208 Delik açma testereleri Genel bakış Bosch aksesuarları 11/12 Delik açma testereleri: her zaman doğru uzman Progressor, ü ile Sayfa 212 Sheet Metal, ü ile Sayfa 217 Multi

Detaylı

Verimli kesme ve kanal açma için takımlar

Verimli kesme ve kanal açma için takımlar Verimli kesme ve kanal açma için takımlar Dilimleme için uygun donanıma sahip CoroCut QD, piyasadaki en güçlü ve en gelişmiş kesme ve kanal açma takımıdır. Herhangi bir tezgah tipi ile tüm malzemelerde

Detaylı

ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ PN 80 PANTOGRAF MAKİNE KULLANMA KLAVUZU

ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ PN 80 PANTOGRAF MAKİNE KULLANMA KLAVUZU ANAHTAR İŞLEME MAKİNESİ PN 80 PANTOGRAF MAKİNE KULLANMA KLAVUZU 39cm PN 80 Pantograf Makinenin Paketlenmesi; Nemden korumak için bir naylon torba içerisine konur. Kalın karton kutularla etrafı strofer

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ. 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Bölüm-4 MALZEMELERDE ÇEKME-BASMA - KESME GERİLMELERİ VE YOUNG MODÜLÜ 4.1. Malzemelerde Zorlanma ve Gerilme Şekilleri Malzemeler genel olarak 3 çeşit zorlanmaya maruzdurlar. Bunlar çekme, basma ve kesme

Detaylı

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER

ÖZET. Basit Makineler. Basit Makine Çeşitleri BASİT MAKİNELER Basit Makineler Basit Makine Nedir? Günlük hayatımızda yaptığımız işleri kolaylaştırmak için bir takım araçlar kullanırız. Bir kuvvetin yönünü, büyüklüğünü ya da bir kuvvetin hem büyüklüğünü hem de yönünü

Detaylı

Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER

Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER 1934'ten beri Bİ-METAL ŞERİT TESTERELER Kesici takımlar üretici Hulin'de 1934 yılında başladı. Firmanın kurucusu Josef Studenik, rmasının adını Testereler ve Aletler için İlk

Detaylı

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1 Bükme ve Düzeltme Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tip No inç. Sayfa Boru Bükmeler Tesisat 7 5 8-4 10-18 8.2 Enstrüman 8 16-1 2 6-12 8.2 Üçlü Bükme

Detaylı

TAKIM TuTuCuLAR TAKIM TuTuCuLAR

TAKIM TuTuCuLAR TAKIM TuTuCuLAR takım t u t u c u lar Ayarlanabilir kılavuz kolları ve, üst başlığı altında toplanmıştır. Kılavuz kolları ile el kılavuzları kullanılabilmektedir. Kılavuzun dörtgen şaftı kılavuz kolunun ayarlanabilir

Detaylı

CNC TORNA TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI

CNC TORNA TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI CNC TORNA TEZGAHLARININ PROGRAMLANMASI Yardımcı fonksiyonu (soğ. sıvısı, mili on/off) İlerleme miktarı Kesme hızı Blok(Satır) numarası Dairesel interpolasyonda yay başlangıcının yay merkezine X,Y veya

Detaylı

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde

Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde DİŞLİ ÇARKLAR Dişli çark mekanizmaları en geniş kullanım alanı olan, gerek iletilebilen güç gerekse ulaşılabilen çevre hızları bakımından da mekanizmalar içinde özel bir yeri bulunan mekanizmalardır. Mekanizmayı

Detaylı

Delme Yüksek basınçla sıkma yapan tutucu, WNT- Monstermill karbür frezeler için idealdir Diş Sayfa Tornalama Frezeleme temler Tutucu sis Delme

Delme Yüksek basınçla sıkma yapan tutucu, WNT- Monstermill karbür frezeler için idealdir Diş Sayfa Tornalama Frezeleme temler Tutucu sis Delme Delme Takım tutucular Yüksek basınçla sıkma yapan tutucu, WNT- Monstermill karbür frezeler için idealdir Diş Sayfa Zor şartlarda çalışma sırasında optimum düzeyde titreşim giderme özelliği. En yüksek düzeyde

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ Öğr. Gör. RECEP KÖKÇAN Tel: +90 312 267 30 20 http://yunus.hacettepe.edu.tr/~rkokcan/ E-mail_1: rkokcan@hacettepe.edu.tr

Detaylı

ENJEKSİYON KALIPÇILIĞI DERSİ ÇALIŞMA SORULARI. b. Alın frezeleme. c. Eğik frezeleme. d. Konik frezeleme. a. Yatay freze tezgâhı

ENJEKSİYON KALIPÇILIĞI DERSİ ÇALIŞMA SORULARI. b. Alın frezeleme. c. Eğik frezeleme. d. Konik frezeleme. a. Yatay freze tezgâhı ENJEKSİYON KALIPÇILIĞI DERSİ ÇALIŞMA SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi el enjeksiyon kalıbının elemanlarından birisidir? a. Kalıp boşluğu c. Dişi kalıp 2. Kalıp yarımlarının aynı eksende çalışmasını

Detaylı

» KONİK SAC-BORU MATKAP UÇLARI

» KONİK SAC-BORU MATKAP UÇLARI » KONİK SABORU MATKAP UÇLARI Konik SacBoru Matkap Uçları Yeni RUKO yüksek performans konik sacboru matkap uçları sertleştirilmiş malzemeden BN bileme metodu ile elde edilir. BN (kübik bor nitrit kristali)

Detaylı

YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI

YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI Makine Elemanları 2 YUVARLANMALI YATAKLAR-III YUVARLANMALI YATAKLARIN MONTAJI VE BAKIMI Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu Bölümden Elde Edilecek Kazanımlar Rulmanların Montajı Tolerans Değerlerinin Belirlenmesi

Detaylı

TEMEL İMALAT VE ARAÇ BAKIMI DERSİ SORU BANKASI TEMEL MEKANİK

TEMEL İMALAT VE ARAÇ BAKIMI DERSİ SORU BANKASI TEMEL MEKANİK TEMEL İMALAT VE ARAÇ BAKIMI DERSİ SORU BANKASI TEMEL MEKANİK 1 1. Dökme demirden yapılan ve piyasada en çok kullanılan mengene aşağıdakilerden hangisidir? A) Boru mengenesi B) Ayaklı mengene C) Tesviyeci

Detaylı

14.09.2014 TALAŞ KALDIRMA TEORİSİ. IML 313 İmal Usulleri II Talaşlı İmalat. Talaşlı İmalat Yöntemleri

14.09.2014 TALAŞ KALDIRMA TEORİSİ. IML 313 İmal Usulleri II Talaşlı İmalat. Talaşlı İmalat Yöntemleri TALAŞ KALDIRMA TEORİSİ IML 313 İmal Usulleri II Talaşlı İmalat 1. Talaş kaldırma teknolojisine genel bakış 2. Metallerin talaşlı işlenmesinde talaş oluşumu 3. Kuvvetler ve Merchant dairesi 4. Talaş kaldırmada

Detaylı

Belirtilen taşıma kapasitelerine, ancak döner tekerin taban tablası tamamen bitişik olması halinde ulaşılır.

Belirtilen taşıma kapasitelerine, ancak döner tekerin taban tablası tamamen bitişik olması halinde ulaşılır. Tabla (Üst tabla) Bağlantı deliği Çelik geçme pim Dişli pim (Ürün No. eklentisi: -GS...) Teker, cıvatalar ve somunlar aracılığıyla düz bir yüzeye monte edilir. Vida delikleri arasındaki mesafeler standartlar

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir.

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Mühendislik Fakültesi Makina Müh.Böl.Çiçek Özes. Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR ve MİLLER Bu sunudaki bilgiler değişik kaynaklardan derlemedir. AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler.

Detaylı

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar.

Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. REDÜKTÖR TİPLERİ VE ÖZELLİKLERİ Redüktörler genel olarak sahip oldukları dişli tiplerine göre sınıflandırılırlar. Helisel dişli redüktörler Sonsuz dişli redüktörler Konik dişli redüktörler Planet dişli

Detaylı

ÜNİTE MAKİNA VE TEÇHİZAT İÇİNDEKİLER. Prof. Dr. Ayhan ÇELİK HEDEFLER TALAŞLI ÜRETİM YÖNTEMLERİ

ÜNİTE MAKİNA VE TEÇHİZAT İÇİNDEKİLER. Prof. Dr. Ayhan ÇELİK HEDEFLER TALAŞLI ÜRETİM YÖNTEMLERİ TALAŞLI ÜRETİM YÖNTEMLERİ İÇİNDEKİLER Üretim Yöntemlerinin Sınıflandırılması Talaşlı Üretimin Temelleri Talaşlı Üretim Yöntemleri CNC ile İşleme MAKİNA VE TEÇHİZAT Prof. Dr. Ayhan ÇELİK HEDEFLER Bu üniteyi

Detaylı

Endüstriyel Ölçme ve Kontrol

Endüstriyel Ölçme ve Kontrol TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Endüstriyel Ölçme ve Kontrol 3. MİKROMETRELER Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Prof. Dr. Nihat AKKUŞ Page 2 Page 1 MİKROMETRELER Dış, iç ve derinlik ölçmelerinde, vida, dişli

Detaylı

10. MAKİNA VE METAL TEKNİĞİNDE KULLANILAN EL ALETLERİ

10. MAKİNA VE METAL TEKNİĞİNDE KULLANILAN EL ALETLERİ 10. MAKİNA VE METAL TEKNİĞİNDE KULLANILAN EL ALETLERİ 10.1. Anahtarlar, Anahtarlar, cıvata, somun, rakor gibi vidalı birleştirme elemanlarının sıkılmasında ve sökülmesinde kullanılan el aletleridir. Anahtarların

Detaylı

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG

GAZ ALTI KAYNAK YÖNTEMİ MIG/MAG GENEL KAVRAMLAR Metalleri, birbirleri ile çözülemez biçimde birleştirme yöntemlerinden biri kaynaklı birleştirmedir. Kaynak yöntemiyle üretilmiş çelik parçalar, döküm ve dövme yöntemiyle üretilen parçalardan

Detaylı

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy

AKSLAR ve MİLLER. DEÜ Makina Elemanlarına Giriş Ç. Özes, M. Belevi, M. Demirsoy AKSLAR ve MİLLER AKSLAR MİLLER Eksenel kuvvetlerde her iki elemanda çekmeye veya basmaya zorlanabilirler. Her iki elemanda içi dolu veya boş imal edilirler. Eksen durumlarına göre Genel olarak düz elemanlardır

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ

KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ KAYM KAMA AÇMA MAKİNESİ KULLANIM KILAVUZU VE TEKNİK ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Teknik özellikleri....2 Makine ölçüleri..... 2 Kullanım kılavuzu 3 Kurulum ve yerleşim... 3 Makine kullanımı... 3 Kama broşu

Detaylı

» MANYETİK TABANLI MATKAPLAR VE KENAR FREZELERİ

» MANYETİK TABANLI MATKAPLAR VE KENAR FREZELERİ » MANYETİK TABANLI MATKAPLAR VE KENAR FREZELERİ Manyetik Matkap Makineleri El Matkap Makinesi RSH 1300 Güçlü motor ve ergonomik şekilde ayarlanabilen devir sayısı ile mükemmel delme işlemi sağlanır. RUKO

Detaylı