İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Kliniği Şef: Dr. Bülent Saydam AYAK BİLEĞİ İMPİNGEMENT SENDROMU OLGULARINDA MR GÖRÜNTÜLEME ( Uzmanlık Tezi ) Dr. Halime Çevik İstanbul-2006

2 ÖNSÖZ Eğitimim süresince bilgi ve tecrübelerinden yararlandığım, her zaman desteğini gördüğüm değerli Hocam; Klinik Şefi Dr. Bülent Saydam a saygılarımı sunar teşekkür ederim. Asistanlığım süresince yardım ve katkılarından dolayı Dr. Mümtaz Özarar, Dr. Nuri Tasalı, Dr. Yahya Baca, Dr. Sevtap Durmaz ve tüm asistan arkadaşlarıma, Eğitim ve çalışmamız için her türlü imkanı sağlayan, ilgi ve desteklerini esirgemeyen Hastanemiz Başhekimi Dr. Kemal Memişoğlu şahsında tüm yönetim kadrosuna, Bu çalışmayı hazırlamam sırasında desteğini esirgemeyen Dr. Mehmet Erten e ve tüm tekniker arkadaşlarıma, Hayatım boyunca arkamda olan ve desteklerini asla esirgemeyen değerli aileme çok teşekkür ederim. Şubat 2006, Dr. Halime Çevik 2

3 İÇİNDEKİLER GİRİŞ VE AMAÇ 4 GENEL BİLGİLER 6 Anatomi 6 İmpingement Sendromları 20 Anterolateral İmpingement 20 Anterior İmpingement sendromu 23 Anteromedial İmpingement sendormu 24 Posteromedial İmpingement sendromu 26 Posterior İmpingement sendromu 27 Klinik değerlendirme 31 Görüntüleme yöntemleri 32 Tedavi yöntemleri 37 GEREÇ VE YÖNTEM 40 BULGULAR 45 TARTIŞMA 61 ÖZET 67 KAYNAKLAR 68 3

4 GİRİŞ VE AMAÇ İmpingement sendromları, genellikle ayak bileği travması sonrası başlayan, subakut veya kronik durumdur. Ayak bileği travmaları sık olup özellikle spor aktiviteleri sırasında görülmektedir (1 ). Travma sonrası olguların bir kısmında devam eden semptomlar olmakta, bu semptomlar yüzünden spor aktiviteleri kısıtlanmaktadır. Tekrarlayan ayak bileği burkulmaları, sinovit ve yumuşak dokuda hipertrofiye neden olmaktadır. Yumuşak doku ve kemiğe bağlı impingement sendromları, özellikle atletlerde, ayak bileğinde kronik ağrının önemli bir nedenidir. Genellikle gerilme ve posttravmatik ayak bileği hasarı, impingment sendromuna neden olmakta ve bu durum kronik ağrı ile sonuçlanmaktadır (2). İmpingement, kronik ayak bileği ağrısının sık bir nedenidir (1). Ağrı genellikle aktivite, dorsifleksyon veya plantar fleksiyona zorlanması ile ortaya çıkar. Ağrının nedeni, tibia ile karşısındaki talus arasında yumuşak doku veya kemiğin sıkışmasıdır. Fizik muayenede, ayak bileğinde hassasiyet, şişlik, plantar fleksiyon ve dosifleksyonda ayak bileğinde ağrı saptanmaktadır (2). Konvansiyonal radyografi genellikle ilk görüntüleme yöntemidir. Osteofitlerin varlığını göstermek amacıyla standart AP ve lateral grafiler kullanılabilir. Özellikle kronik ağrı şikayeti olan olgularda medial kompartmanda osteofit formasyonu ve dejeneratif değişiklikler görülmektedir. Ancak, anteromedial osteofitler daha sık olmak üzere osteofitlerin bir kısmı süperpozisyonlar nedeniyle standart grafilerde saptanamazlar. Bu durum, klinik olarak impingement sendromu olan olguların osteofitler gösterilemediği için yumuşak doku impingement sendromu ile karışmasına neden olabilir (2). 4

5 İmpingement sendromu olgularının büyük kısmında fizik tedaviye yanıt alınmaktadır. Fizik tedavinin başarısız olduğu olgularda ise artroskopi uygulanmaktadır. Artroskopi sırasında osteofit, sinovit ve skar dokusu görülen olgularda debridman yapılmaktadır. Artroskopi ile yeterli sonuç alınamayan olgularda operasyon uygulanmaktadır. Ortopedik çalışmalarda; sinovit ve skar dokusu görülen olgularda debridman sonrası semptomlarında ve ayak bileği fonksiyonlarında önemli iyileşme izlenmektedir (3, 4). Operasyon planlanmasında da osteofitlerin gösterilmesi önemlidir. Eklemde pek çok varyasyon olabileceği için, operasyon sırasında kemik ve yumuşak doku varyasyonu ile patolojik durumun ayırt edilebilmesi güç olabilir. Özellikle de sinovit olan olgularda artroskopi sırasında anteromedial osteofitler gözden kaçabilmektedir (2). Kronik ayak bileği ağrısı geniş bir ayırıcı tanıya sahip klinik bir problemdir. Kemik ve yumuşak doku impingement sendromu son yıllarda gittikçe artan kronik ayak bileği ağrısı nedenidir. Bu durum, özellikle profosyonel atletlerde ve gençlerde kronik ağrı ve morbiditeye neden olmaktadır (5). MRG, kronik ağrıya neden olabilecek; tendonopati, osteokondral lezyon, stres fraktürü, osteoartrit, serbest fragman ve sinüs tarsi sendromu gibi diğer nedenlerin saptanması açısından da yardımcı olmaktadır (4, 5). Bizim amacımız; impingement sendromunda osteofit varlığının direkt grafi ve MRG ile karşılatırılmasıdır. MRG de varolan osteofit ve/veya effüzyonun olguların ağrılarını lokalize ettiği taraflarla mukayese edilmesidir. Ayrıca, impingement sendromu muhtemel etiyolojilerinden kullanılan ayakkabı tipi ve uzun süre ayakta kalmanın irdelenmesidir. 5

6 GENEL BİLGİLER Anatomi : Ayak bileği eklemi: Ayak bileği veya tibiotalar eklem menteşe tarzında sinovyal eklemdir. Ayak bileği eklemi maksimum dönüş yapabilen, oynar eklemdir. Plantar fleksiyon ve dorsifleksiyon sırasında rotasyon yapabilir. Tibiotalar eklem yüzleri hyalin kıkırdak ile kaplanmıştır. Fibröz kapsül, tibia, fibula ve talus ile anteriorda talus boynuna doğru uzanım gösterir. Kapsül, anterior ve posteriorda ince olduğundan, güçlü kollateral ligamanlar ile desteklenmektedir. Distal tibia, medial ve lateral malleol tarafından oluşturulan oyuk, posteriorda anteriordan daha geniştir ve posteriorda transvers tibiofibuler ligman tarafından tamamlanır. Sinovyal membran tüm eklem yüzlerini ve talus boynunun intrakapsüler kompartmanını örter (6, 7). Distal Tibiofibuler Eklem: Distal veya inferior tibiofibuler sindesmos, krural intraosseöz ligamanlar ile devamlılık gösteren interosseöz ligaman ile bağlı güçlü bir fibröz eklemdir. Tibiofibuler sindesmos, distal tibianın lateralindeki konkavite ile distal fibulanın medialindeki konveksite arasındadır. Eklem anterior ve posteriorundaki interosseöz ligamanlardan anterior ve posterior tibiofibuler ligamanlar ile desteklenir (6, 7, 44). Anterior tibiofibuler ligaman, lateral malleol anterior kenarından yukarı doğru anterolateral oblik bir seyir göstererk tibial tüberkülün superomedialine yapışır. Posterior tibiofibuler ligaman, anterior tibiofibuler ligamandan daha küçüktür. Lateral malleol posteriorundan başlayan lifleri, posterolateral tibial tüberkülün üzerinde 6

7 süperomediale uzanır. Transvers tibiofibuler ligaman, posterior tibiofibuler ligamanın derin liflerinin distal kesimidir. Ferkel ve Rahhal ın yaptığı bir çalışmada transvers tibiofibuler ligamana göre posterior tibiofibuler ligamanın dört genel varyasyonu saptanmıştır (6). Transvers tibiofibuler ligaman (posterior tibiofibuler ligamanın derin komponenti), posterior fibuler tüberkülden başlayarak tibia eklem yüzüne medial malleole yapışır. Ayrıca, tibia posteriorundaki posterior labrumu oluşturarak, tibiotalar eklemin tibial eklem yüzüne ulaşır. Transvers ligaman, posterolateralde talar eklem kıkırdağı ile temas halindedir. Posterior impingement sendromu transvers ligamanın sinovyal kesiminde hipertrofiye neden olabilir (6, 7). Ayağın kompartmanları: Anterior ve posterior intermuskuler septalar ve interosseöz membranlar tarafından kruris üç ana kompartmana ayrılır (6). Anterior kompartmanda; tibialis anterior, ekstansör hallusis longus, ekstansör digitorum longus ve peroneus tertius kasları bulunur. Ayağın dorsifleksiyonundan sorumludur (28). Derin peroneal sinir ve anterior tibial arter bu kompartmandadır (6). Posterior kompartman derin transvers fasia tarafından yüzeyel ve derin olmak üzere iki kesime ayrılır. Yüzeyel posterior kompartman; gastroknemius, plantaris ve soleus kaslarını içerir. Derin posterior kompartmanda ise popliteus, fleksör digitorum longus, fleksör hallusis longus ve tibialis posterior kasları bulunur. Posterior tibial arter ve tibial sinir yine posterior kompartman yerleşimlidir. Anterolateral kompartman, peroneus longus ve peroneus brevis kaslarını içerir. Bu kompartmanın arter ve siniri ise, peroneal arterin dalları ve yüzeyel peroneal sinirdir (6) 7

8 Ligamanlar Ayak bileği eklemini üç ligaman grubu destekler. Sindesmotik ligaman kompleksi; anterior ve posterior tibiofibuler ligamanlar ile intraosseöz ligamanlardan oluşmaktadır. Lateral kollateral grup ise; anterior talofibular, posterior talofibuler ve kalkaneofibuler ligaman alt gruplarına ayrılır. Deltoid ligaman (medial kollateral ligaman) beş bant içerir; anterior ve posterior tibiotalar ligaman, tibiospring, tibiokalkaneal ve tibionaviküler ligamanlardır (5, 6) Ligamanlar, MRG incelemede, kemik komşuluğunda, ince, lineer, düşük sinyalli yapılar olarak, yüksek sinyalli yağ doku ile çevrili olarak kolayca ayırt edilebilmektedir. Ligaman lifleri, komşuluğundaki yağ interpozisyonuna bağlı olarak heterojen görülebilir. Bu durum özellikle, anterior tibiofibuler ligaman, deltoid ligamanın tibiotalar komponenti ve posterior talofibuler ligaman için sıktır. Ligamanların tamamını görebilmek için aksiyal ve koronal kesitlerde ayağın dorsifleksiyonu ve plantar fleksiyonu önerilir (6, 8, 9). Lateral Kollateral Ligaman: Anterior ve posterior talofibuler ligamanlar, genellikle, sadece aksiyal görüntülerde, tibiofibuler ligamanların distalinde hafifçe görülürler. Eklem içi sıvı, anterior talofibuler ligamanın T2 ağırlıklı MRG imajlarında göze çarpmasını sağlar (6, 8, 9, 29). Anterior talofibuler ligaman, en iyi aksiyal imajlarda görülür. Posterior talofibuler ligaman ile aynı seviyeden başlar (9). Anterior talofibuler ligaman, talusun fibuler eklem yüzün anteriorundan başlayarak lateral malleolün anterior kenarında sonlanır (Şekil 1). MRG incelmede, düz veya üçgen tarzında, ince, düşük sinyalli bant olarak izlenir (6, 9). 8

9 Şekil 1: Lateral kollateral ligaman ve komponentleri ATT ATF PTT Resim 1: MR T1 ağırlıklı sekansta aksiyal planda medial ve lateral kollateral ligamanlar 9

10 Posterior talofibuler ligaman, en iyi aksiyal görüntülerde izlenir. Talus posteriorundan fibula distaline transvers yönde seyreder ve yelpaze şeklindedir (8, 9). Tibiofibuler ligaman ile ayrılabilirler. Posterior talofibuler ligaman, fibuler fossanın konkav yüzüne yapışır ve lifleri transvers seyreder (Şekil 1). Posterior tibiofibuler ligaman ise fibulanın posterior konveks-düz yüzünde daha yükseğe yapışır (Şekil 1) (8, 9). Posterior talofibuler ligaman lifleri arasında yağ doku bulunmasından dolayı heterojen izlenebilir; bu durumda yırtık lehine yanlış yorumlamalara neden olabilir (8, 9, 10). Posterior talofibuler ligaman, lateral kollateral ligamanın en derin ve en güçlü ligamanı olup intrakapsüler, ekstrasinovyal yerleşimlidir (6, 7). Kalkaneofibuler ligaman; aksiyal görüntülerde ligamanın tamamını görmek pek mümkün olmadığından en iyi koronal görüntülerde izlenir (9). Sıklıkla, ayak plantar fleksiyonda iken, MRG incelemede aksiyal görüntülerde, kalkaneus lateral duvarına paralel, düşük sinyalli ince bant olarak görülür (8, 29). Peronues brevis ve peroneus longus tendonlarının derininde, kalkaneus lateral tüberkülünden lateral malleol apeksine uzanır (Şekil 1) (7, 9). Bu ligaman, koronal görüntülerde, T1 ağırlıklı MRG sekanslarında, homojen, düşük sinyalli yapı olarak, fibulada başlangıç yerinden kalkaneus yapışma yerine kadar devamlı olarak izlenebilir (8). Kalkaneofibuler ligaman, posterior tibiofibuler ligamana göre daha ince liflerde oluşmuştur (9). Ancak lateral kollateral ligamanın en geniş ligamanıdır ve güçlüdür (6) Medial Kollateral Ligaman (Deltoid Ligaman) : Deltoid ligaman, aksiyal ve koronal görüntülerin her ikisinde de görülebilir (8). Derin katmanı anterior ve posterior tibiotalar ligamanlar; yüzeyel katmanı ise tibionaviküler ve tibiokalkaneal ligamanlardan oluşmaktadır. Aksiyal ve koronal 10

11 görüntülerin ikisinde de, derin ve yüzeyel katları ayırt edilebilmektedir. Derin katmanı oluşturan; posterior tibiotalar ligaman daha güçlü, anterior tibiotalar ligaman ise daha kısadır. Derin katmanı oluşturan bu ligamanlar dörtgen şeklindedir. Deltoid ligamanın derin katmanı intraartiküler alanda sinovyal doku ile kaplanır (6). Anterior tibiotalar ligaman, talus boynu yapışma yerinde, oblik seyir gösteren (Şekil 2) genellikle ince bant şeklinde izlenirken bazen ardarda iki kesitte görülen, inhomojen bant şeklinde de görülebilmektedir. Posterior tibiotalar ligaman, posteromedial talar tüberkül posteriorunda talus medial yüzüne uzanan, oblik seyirli, inhomojen kalın bant olarak izlenmektedir (Şekil 2) (6, 29). Şekil 2: Medial kollateral ligaman ve komponentleri Deltoid ligamanın tibiotalar komponenti, derin yerleşimli olduğundan heterojen sinyalde karşımıza çıkabilir ancak liflerinin düzenli seyri ayırt edilebilmektedir (8). 11

12 Yüzeyel katmanı üçgen şeklindedir. Anteriorda tibionaviküler lifler, medialde tibiokalkaneal lifler (yüzeyel katmanın en güçlü ligamanıdır) ve posteriorda posterior tibiotalar ligamanın yüzeyel lifleri bulunur (Şekil 2) (6). Tibionaviküler ligaman, naviküler yapışma yerinde, ince, homojen bant şeklindedir (9). Tibionaviküler ligaman lifleri, naviküler kemik arkasında, kalkaneonaviküler veya spring ligaman lifleri ile birleşmektedir (6). Anterior ve posterior tibiofibuler ligamanlar, genellikle tibia distali ve talar dom düzeyinde, aksiyal ve koronal imajlarda, iki veya daha fazla ardışık imajda görülmektedir. Aksiyal görüntülerde ligamanlar; yağ doku interpozisyonu nedeniyle devamlılığı net olarak izlenemeyebilir (8, 9). Talus ve distal fibulanın morfolojik görünümü; aksiyal görüntülerde, anterior ve posterior tibiofuler ligamanların, anterior ve posterior talofibuler ligamanlardan ayrımını sağlamaktadır. Talar dom ile tibiofibuler ligamanlar dörtgen şeklinde izlenmektedir. Bu ligamanların fibula üzerinda yapışma yeri malleoler fossanın hafif yukarısı olup bu düzeyde fibula yuvarlak olarak görülmektedir. Talofibuler ligamanların yapışma yerinde ise talus dörtgen şeklinde ve kısmen sinüs tarsi izlenmektedir. Malleoler fossada fibula medial indentasyon göstermektedir (8). Tarsal Eklemler: Subtalar Eklem; talus ve kalkaneus arasında anterior ve posteriorda eklem bulunur. Subtalar veya talokalkaneal eklem talus ve kalkaneus arasında posteriordaki eklemdir. Anteriordaki eklem ise talokalkaneonaviküler eklemin talokalkaneal kısmını içerir (6, 7). Sulcus tali ve sulcus kalkanei arasında güçlü intraosseöz veya talokalkaneal ligamanlar yer almaktadır. Eklem kapsülü medial ve lateral talokalkaneal ligamanlarca desteklenmektedir (7). 12

13 Anterior talokalkaneal ligaman; talus boynu lateral yüzeyi anteriorundan, kalkaneus üst yüzeyine uzanmaktadır. Talokalkaneonaviküler eklemi posteriorda sınırlar ve bazen anterior interosseöz ligaman olarak da tanımlanır (7). Posterior talokalkaneal ligaman; talusun lateral tüberkülü ile kalkaneusun medial kesimi arasında uzanan radial liflerden oluşur (7). Lateral talokalkaneal ligaman; talus lateral yüzeyinden, fibuler faset altında kalkaneus lateral yüzeyine uzanan kısa ve güçlü bir ligamandır. Bu ligaman anteriorda fakat derin yerleşimli olup, kalkaneofibuler ligaman lifleri ile paralel seyreder (7). Medial talokalkaneal ligaman; talus medial tüberkülü ile sustentakulum tali posterioru arasındadır. Plantar kalkaneonaviküler ligaman lifleri ile karışır (7). İnterosseöz talokalkaneal ligaman; kemikleri birleştiren ana bağdır. Bir kısmı, talokalkaneonaviküler eklem ve talokalkaneal eklem kapsülü ile birleşir (7). Talokalkaneonaviküler Eklem; talus başı anteroinferior yüzü ile, naviküler kemik posterior konkavitesi, kalkaneusun anterior ve orta talar faseti ile plantar kalkaneonaviküler ligamanın superior fibrokartilaginöz yüzünden oluşan üç yüzlü, multiplanar eklemdir. Talonaviküler ligaman, plantar kalkaneonaviküler ve ikiye ayrıldığı kesimde kalkaneonaviküler ligaman, talokalkaneonaviküler eklemin kemik komponentlerini destekler (6). Tarsal koalisyon; ayak arka veya orta bölümünde, iki veya daha fazla kemiğin anormal kemik, kıkırdak veya fibröz doku ile birleşmesidir. Oldukça nadir bir durumdur. Toplumda %1 oranında görülmektedir. Tek başına veya diğer konjenital anomaliler ile birlikte görülebilir. En sık kalkaneus ve naviküler kemik arasında orta fasette ve daha sonra ise talus ve kalkaneus arasında görülür (30). 13

14 Dört grup kalkaneonaviküler varyasyon tanımlanmıştır. Tip 1 de kalkaneonaviküler aralık geniş olarak izlenmektedir. Tip 2 de ise kalkaneonaviküler mesafede hafif daralma mevcuttur. Tip 3 te kalkaneonaviküler mesafede daralma, kalkaneus ve naviküler kemik konturlarında düzensizlik izlenmektedir. Tip 4 te ise, kalkaneus ve naviküler kemik arasında kemik doku ile devamlılık saptanmaktadır (Synostosis) (31). Kalkaneoküboid eklem; küboid kemik posterior yüzeyi ile kalkaneus anterioru arasında kendi kapsülü ile ayrılan bir eklemdir. Kalkaneoküboid ve talokalkaneonaviküler eklemin talonaviküler kesimi midtarsal eklemi oluşturur. İkiye ayrılan ligamanın kalkaneoküboid kesimini oluşturan, uzun plantar ve plantar kalkaneoküboid ligamanlar, fibröz eklem kapsülünü destekler. İkiye ayrılan ligaman, eklemin dorsal yüzünde, kalkaneus dorsal yüz anterior kesimi ile küboid dorsomedial ve naviküler kemik dorsolaterali arasında uzanan Y-şeklinde güçlü bir ligamandır. Uzun plantar ligaman, kalkaneus, küboid, üç,dört ve beşinci metatars alt yüzü boyunca plantar bölgede uzanan, güçlü bir ligamandır. Küboidin plantar yüzeyinde tendon oluğunda, köprü gibi, peroneus longus tendomu için tünel oluşturur. Plantar kalkaneoküboid veya kısa plantar ligaman, kalkaneus plantar yüzündeki anterior tüberkül ile komşu küboid yüzeyi arasında uzanan, kısa, geniş bir ligamandır (6). Diğer tarsal eklemler; küneonaviküler eklem, üç küneiform kemik ile naviküler kemik tarafından oluşturulan sinovyal eklemdir. Küboidonaviküler eklem, fibröz eklemdir. İnterküneiform ve küneonaviküler eklem, küneonaviküler eklem kavitesi ile devamlılık gösteren sinovyal eklemdir (6). 14

15 Tendonlar Ayak bileği tendonları tüm MRG sekanslarında düşük sinyalli yapılar olarak rahatlıkla izlenebilmektedir. Genellikle, T1 ağırlıklı sekanslar daha iyi anatomik detay sağlarken, T2 ağırlıklı sekanslar, sıklıkla patolojik durumlar ile karakterize anormal sıvı artışını değerlendirmede yaralıdır. Aksiyal görüntüler, morfolojik yapıların, tendon kılıfındaki sıvı ve komşu yumuşak doku anomalilerini değerlendirmeyi sağlar (8, 32). Sagital görüntüler, özellikle aşil tendon patolojilerini göstermede yaralıdır. Koronal görüntüler, tendon patolojilerini değerlendirmede en az kullanılan görüntülerdir. Bazen, tendon kılıfında görülen az miktardaki sıvı klinik olarak önemli olabilir. Ancak fleksör hallusis longus tendonu etrafında sıvı sıkça izlenir, çünkü fleksör hallusis longus tendonu ayak bileği eklemi ile ilişkilidir (8). Ana manyetik alan vektör açısı 55 derece olduğunda normal tendonlarda sinyal artışına neden olabilir; buna sihirli açı fenomeni denir. Bu fenomen MRG incelemede, echo zamanı 20msn den az olduğunda (T1 ağırlıklı, proton ağırlıklı, gradient ağırlıklı sekanslarda) sıklıkla görülür. Posterior tibial tendon özellikle naviküler kemik yapışma yerinde sihirli açı fenomeni görülebilir. Bu lokalizasyonda tendonun çizgili izlenmesi patolojik durum gibi hatalı yorumlara neden olabilir; ancak tendon lifleri arasındaki yağ interpozisyonu nedeniyle böyle izlenir. Ayağa 20 derece plantar fleksiyon yapıldığında sihirli açı fenomeni azalır (8). Anteriorda; tibialis anterior tendonu, ekstensör hallusis longus tendonu, ekstensör digitorum longus tendonu bulunur (8). Posteriorda ise; tibialis posterior tendonu, fleksör digitorum longus tendonu bulunur (8). Retinakulumlar: 15

16 Fleksör ve ekstansör retinakulumlar; derin fasianın kalınlaşması ve uzun tendonların ayak bileğini çaprazladıkları kesimlerinden oluşur. Süperior ekstansör retinakulum, distal anterior fibula ve tibiayı birleştirir. Y-şeklindeki inferior ekstansör retinakulum ise, kalkaneus anterolaterali ile medial malleol ve medial plantar fasyayı birleştirir. Tibialis anterior, ekstansör hallusis longus, ekstansör digitorum longus, peroneus tertius tendonları ayak bileği üst kesiminde retinakulumu yüzeyel ve derin katmanlarına ayırır. Fleksör retinakulum, kalkaneus medial yüzü ile medial malleolus posteroinferiorunda uzanır. Fleksör digitorum longus, fleksör hallusis longus ve tibialis posterior tendonları ile nörovasküler yapılar, ayağa girmeden önce fleksör retinakulum altından posterior kompartma geçerler (6). Süperior peroneal retinakulum, lateral malleol ile kalkaneus lateral yüzü posteroinferiorunda uzanarak peroneus longus ve brevis tendonlarını bir arada tutar. İnferior peroneal retinakulum, peroneal trochlea ve kalkaneus yukarısı arasında, peroneal tendonların altında uzanır (6). Ayak tabanı arkları: Ayak tabanı kemerleri iki yönlü hareketi ve ileri doğru hareketi sağlarlar. Medial ve lateral longitudinal kemerler, tarsal ve metatarsal kemiklerce oluşturulur (6). Yüksek medial kemer, ayağın üst kısmına formunu verir. Yüksek medial longitudinal kemer; kalkaneus, talus, naviküler, üç küneiform kemik ve medial üç metatars tarafından oluşturulur (6). En yüksek noktasını naviküler kemik oluşturur. En önemli destekleyici yapı plantar fasyadır. Elektromiyleografi ile yapılan çalışmalarda posterior tibial kas-tendon ünitesindeki disfonksiyonun erişkinlerdeki pes planusun en sık nedeni olduğunu göstermektedir (11). Plantar kalkaneonaviküler ligaman (spring) talus başını, sustentakulum tali posterioru ile naviküler kemik anterioru arasındaki 16

17 eklem, desteklemeye yardımcı olur (6). Düşük medial kemer ile akut ve tekrarlayan gerilme arasında doğru orantı bulunmuştur. İster yüksek ister düşük olsun anormal kemerler ayak bileği gerilmesi için risk faktörü oluşturmaktadır (11). Lateral kemer ise; kalkanues, küboid ve iki lateral metatars tarafından oluşturulur (6). Vücut ağırlığı, ayak tabanı kemerlerinin anterior ve posterior bileşenlerine yayılır. Medial ve lateral longitudinal kemer posterior bileşeni, kalkaneus inferior yüzündeki tüberküldür. Medial ve lateral longitudinal ligaman anterior bileşeni ise, onları destekleyen kendi metatars başlarıdır (6). Ayağın tranvers kemeri ise; beş metatars ve komşuluğundaki küboid ve küneiform kemiklerce oluşturulmaktadır (6). Mertarsofalangeal ve interfalangeal eklemler: Metatarsofalangeal eklemler, metatars başı ve proksimal falanks tabanı ile fibrokartilaginöz plantar doku arasında küre-oyuk eklemidir. İnterfalangial eklemler ise; fleksiyon ve ekstansiyona izin veren menteşe eklemlerdir (6). Anatomik Varyasyonlar: Ayak bileğinde, MRG incelemeler sırasında yanılgıya neden olan pek çok normal anatomik varyasyon vardır. Tibiotalar eklem posteriorunda düşük sinyalli kortikal düzensizlik osteonekrozu taklit edebilir. Bu bulgu, en iyi midsagital imajlarda değerlendirilir. Sagital görüntülerde posterior tibiofibuler ligaman, posterior kapsülde serbest fragman olarak hatalı yoruma neden olabilir. Sıklıkla, posterior talofibuler ligaman superior kenarı irregüler ve inhomojen sinyal paterninde izlenebilir ki bu 17

18 durum yırtık ile karıştırılabilir. Posterior talofibuler ligaman en iyi aksiyal imajlarda görülür. Koronal imajlarda deltoid ligaman inhomojen görülerek liflerde ayrılma gibi hatalı yorumlanabilir. Daha az sıklıkla, peroneal tendon kılıfında sıvı ile longitudinal tendon yırtığı karışabilir. Aksiyal görünülerde plantar bölgede, peroneus brevis kas ve tendonunda asimetri ve hipertrofi normalin varyasyonu şeklinde görülebilir. Anatomik varyasyon olan aksesuar soleus kası, ayak bileği medialinde kitle varmış izlenimi yaratabilir. Anormal olarak tensor fascia suralis, semitendinous kasından kaynaklanarak aşil tendonuna katılabilir. Bu durumda uyluk, popliteal, baldır ve aşil tendonu kitle ve lezyonlarını taklit edebilir. MRG inceleme, hem kas hem de tendonların karakteristik görüntülerini ortaya koyar. Peroneus quartus kası, toplumun %13-22 oranında bulunmaktadır. Bu anatomik varyasyon, peroneus brevis kasından kaynaklanarak kalkaneus peroneal tüberkül üzerine yapışır (6, 10). Ana manyetik vektöre göre tendonların oryantasyonları, MRG incelemelerinde görünümlerini etkiler. Tendon oryantasyonu manyetik alana göre yaklaşık 55 derece ise, kollajen doku normalde T2 ağırlıklı MRG incelemelerde izlenen düşük sinyal karakteristiğini kaybederek intermediate sinyal paterninde izlenir. Sihirli açı fenomeni denen bu durum, kısa TE değeri olan spin-echo sekanslarında veya gradient echo sekanslarında belirgin iken T2 ağırlıklı sekanslarda minimaldir. Sagital görüntülerde, peroneus longus ve fleksör hallusis longus tendonu genellikle etkilenir ve orta kesimleri intermediate sinyal paterninde görülür. Ayak bileğinin pozisyonu değiştirildiğinde tendon normale döner (6). Ayak bileği ligamanlarının çoğu, yani anterior talofibuler, kalkaneofibuler ve yüzeyel deltoid ligamanlar, tüm pulse sekanslarda homojen düşük sinyal paterninde izlenir. Posterior talofibuler, posterior inferior tibiofibuler, derin deltoid ve interosseöz talokalkaneal ligamanlar ise, heterojen veya çizgili sinyal paterninde görülebilir (6, 10). 18

19 Normalde, peroneus longus tendonundaki (os peroneum) veya distal tibialis posteriorudaki sesamoid kemik, T1 ağırlıklı sekanslarda, yağlı kemik iliği nedeniyle yüksek sinyal özelliğindedir. Bu durum, tendon dejenerasyonu veya yırtığı ile karışabilir. Aksesuar kemiklerden os tibiale eksternum (naviküler kemiğin medialinde aksesuar naviküler kemik) ve os trigonum (talus posteriorunda yaklaşık %10 görülür), genellikle sekonder ossifikasyon merkezi olarak tanımlanırlar. Bunlar, normalin varyasyonları olmalarına rağmen fraktür veya serbest fragman olarak yanılgılara neden olabilirler (6). Asemptomatik kişilerde genellikle tibiotalar eklem ve subtalar eklem ile ayak bileği tendonları etrafında az miktarda effüzyon görülebilir. Yine nispeten fazla miktarda effüzyon fleksör hallusis longus tendonu etrafında olabilir. Ekstansör tendonların etrafında genellikle sıvı olmaz (6). 19

20 İMPİNGEMENT SENDROMU İmpingement sendromu, eklem biomekaniğinin değişmesine neden olan, eklem dokularının sürtüşmesi ile oluşan ağrılı bir durumdur. Postravmatik ayak bileği hasarı ve genellikle ayak bileğinde gerilme, impingement sendromuna neden olabilir ve bu durum kronik ağrı ile sonuçlanır (12, 34) Klinik ve anatomik olarak impingement sendromu; anterolateral, anterior, anteromedial, posterior ve posteromedial olarak sınıflandırılır (12, 33, 43). Olguların büyük çoğunluğunda, spesifik tanıya gidebilmek için, hastaların fizik muayene bulguları, semptomları ve anamnezi dikkatlice analiz edilmelidir (12, 34). Konvansiyonel radyografi genellikle ilk görüntüleme yöntemidir. Özellikle anterior ve posterior impingement olgularında kemik yapıdaki anormal bulguları gösterebilir. Bilgisayarlı tomografi (BT) ve kemik sintigrafisinin yerini günümüzde MRG almaktadır (12). Kronik ayak bileği ağrısının diğer nedenlerini ayırt etmek için, impingement sendromundaki kemik ve yumuşak doku anomalilerinin saptanması için MRG en sık kullanılan görüntüleme yöntemidir (5, 12). İmpingement sendromlarının sebebi ne olursa olursun tedavileri benzerdir. Başlangıçta konservatif tedavi uygulanırken eğer şikayetleri geçmezse impingement sendromu lezyonlarının saptanması ve tedavisi için artroskopi önerilir (12). Anterolateral İmpingement Sendromu Anterolateral reses, posteromedial ve lateralde tibia ve fibula ile sınırlanmaktadır. Anterior ve lateralde ise; tibiotalar eklem kapsülü, anterior tibiofibuler 20

21 ligaman, anterior talofibuler ligaman ve kalkaneofibuler ligaman ile sınırlıdır (5, 12). Kronik lateral ayak bileği ağrısı nedenleri arasında anterolateral impingement sendromu nispeten az izlenmektedir (12). Genellikle minör inversiyon hasarlarından sonra görülür. Anterolateral impingement sendromuna neden olan ayak bileği burkulmaları yaklaşık %3 oranında görülürler. Bu travmalar önemli mekanik instabilite eşlik etmeksizin anterolateral yumuşak dokuda yırtılma ile sonuçlanmaktadır. Tekrarlayan mikrotravmalar; sinovyal dokuda hemoraji, anterolateral resesteki sinovyal dokuda inflamasyon, hipertrofi ve fibrozis ile sonuçlanmakta, bu durumda kronik ağrıya neden olmaktadır (Şekil 3). İleri olgularda, mekanik impingement sonucu yumuşak dokuda hyalinize meniskoid lezyona neden olabilir (5, 12, 45). Başlık eklemek için tıklayın Anterolateral impingementanterolateral reseste yumuşak doku hipertrofisi Şekil 3: Anterolateral impingement ta anterolateral reseste yumuşak doku 21

22 hipertrofisi. Diğer faktörler, anterior tibiofibuler ligamanın aksesuar lifleri ve osseöz osteofitlerdir, ancak bunlar daha az görülmektedir. Anterior tibiofibuler ligamanın aksesuar lifleri, ilk kez Bassett ve arkadaşları tarafından tanımlanmış sık rastlanan bir varyasyondur (Şekil 4). Bu ligamanın tekrarlanan travmalardan sonra hipertrofisi, özellikle diğer anterolateral destek yapılarında da zedelenme var ise; anterolateral impingement ile sonuçlanmaktadır (5, 12) Anterior tibiofibuler ligaman aksesuar lifleri (Bassett Ligaman) Şekil 4: Basett Ligaman; anterior tibiofibuler ligaman aksesuar lifleri Subakut veya kronik anterolateral ayak bileği ağrısı ile başvuran olgularda; konvansiyonel radyografi; olası önceki kırık ve komplikasyonlarını (eklem dejenerasyonu gibi) değerlendirmemizi sağlar. Kesitsel görüntülemeler, özellikle MRG anterolateral impingement sendromu tanısında daha çok tercih edilmektedir (5). 22

23 Klinik olarak impingement sendromu düşünülen olgularda bunun dışında; kondral defekt, osseöz spur ve anterior talofibuler ligaman laksisitesi veya rüptürü ile karşılaşılabilir. Beraberinde bulunabilecek bu lezyonlar, anterolateral impingement sendromunun oluşmasındaki hasarın mekanizması ile ilişkili olarak kıkırdak ve ligaman hasarı da gelişebileceğinden şaşırtıcı değildir (4, 5). Anterior İmpingement Anterior impingement sendromu, tekrarlayan ayak dorsifleksiyonu olan atletlerde, özellikle futbolcularda, ayak bileğindeki kronik ağrının sık sebeplerindendir (12). Anterior eklem kapsülünün kronik traksiyonuna bağlı anterior tibiotalar osteofitler ile karakterize bir durumdur. Osteofitler, eklemde erken dejenerasyon alanlarında fokal olarak oluşmaktadır (5). Tipik pozisyonları; tibia anterior konturunda, genellikle karşısında talus proksimalinde talus boynunda ve anterior eklem kapsülüdür (Şekil 5) (5, 12). Bu osteofiler, özellikle ayak dorsifleksiyonda iken yumuşak doku sıkışmasında etkili olur. Anterior impingement, aslında ayak bileği hareketinin sınırlanmasına neden olmaktadır (12). Başlık eklemek için tıklayın Anterior impingementta tibiotalar osteofitlerin yerleşim yeri ve anterior eklem kapsülü 23

24 Şekil 5: Anterior impingement tibiotalar osteofitlerin yerleşim yeri ve anterior eklem kapsülü Anterior impingement sedromunun etiyolojisinde pek çok faktör suçlanmakla birlikte nedeni tam olarak anlaşılamamıştır. Ayağın dorsifleksiyona zorlanması tibia ve talusta tekrarlayan mikrotravmalar ile sonuçlanmakta, bu da trabeküler kemikte mikrofraktürler veya periostal kanamaya neden olmaktadır, sonrasında yeni kemik oluşumu ile iyileşme tamamlanmaktadır. Dorsifleksiyona bağlı hasar atletlerde, özellikle baletlerde ve fotbolcularda görülür. Diğer bir mekanizma da plantar fleksiyonda eklem kapsülünde avulsiyon fraktürüne neden olan travmalar etiyolojide suçlanmıştır (12). Profesyonel atletlerin önemli bir kısmında (%45-59) konvansiyonal radyografilerde anterior tibiotalar spur izlenmektedir. Ancak hiçbiri impingement sendromu semptomlarına sahip değildir. Nadiren tek başına spur formasyonu veya eşlik eden anterior sinovyal kalınlaşma ve skar dokusu, klinik olarak bu sendromun kritik sonuçlarıdır (5). Asemptomatik olgularda yapılan çalışmada anteriorda saptanan osteofitlerin dansçılarda dans ile ilgilenmeyenlere göre daha büyük olduğu gösterilmiştir (48). Anteromedial impingement Pek sık rastlanmamakla birlikte özellikle atletlerde ve gençlerde kronik ağrıya neden olduğundan önemli bir durumdur (12, 27). Aslında mekanizması bilinmemektedir. Ancak, tibiotalar ligamanda parsiyel yırtığa neden olan inversiyon (supinasyon) travmalarına bağlı olabileceğine dair hipotez ileri sürülmektedir (5). Yine, birçok radyoloji ve ortopedi çalışmasında olguların çoğunda, supinasyon hasarı 24

25 bildirilmektedir. Nadiren supinasyona rotasyonel komponentin eşlik edebileceği söylenmektedir. Bu durumda anteromedial kapsülde yırtılmaya neden olmaktadır. Tekrarlayan mikrotravmalar, sinovit ve kapsüler kalınlaşma ile sonuçlanmaktadır. Ek olarak, sinovyal ve kapsüler kalınlaşmanın eşlik ettiği anteromedial spur, kemik ve kıkırdak hasarı görülebilir (Şekil 6) (5, 12, 26). Klinik olarak anteromedial impingement sendromu olan 11 olgunun retrospektif olarak değerlendirildiği cerrahi çalışmada, olguların tamamında anterior kapsüler kalınlaşma, 2 olguda anteromedial spur, 6 olguda deltoid ligaman anterior liflerinde kalınlaşma ve talus medialinde osteokondral defekt gözlenmiştir. 5 olguda ise lateral ligaman ve kapsüler sinovit nedeniyle debridmana gerek duyulmuştur. Anteromedial impingement etiolojisinin altında supinasyon mekanizması varsa; lateral kapsüler lezyon ve medial osteokondral defektte beklenir (5). Anterior tibiotalar ligaman anteriorunda yumuşak doku kalınlaşması ve meniskoid lezyon ile sonuçlanmaktadır. Anteromedial meniskoid lezyon, deltoid ligamanın kısmen ayrılması ile birlikte veya tek başına olabilir. Anterior tibiotalar ligamanda kalınlaşma da bildirilmektedir. Ayak dorsifleksiyonda iken, ligaman kalınlaşması veya meniskoid lezyon talus anteromedial köşesine etki etmekte; bu da osteofit formasyonu, kondral lezyon veya her ikisine birden neden olmaktadır (6). 25

26 ial impingementta, ial meniskoid lezyon, otalar ligamanda, talus anteromedial osteokondral hasar ve masyonu Şekil 6: Anteromedial impingementta, anteromedial meniskoid lezyon, anterior tibiotalar ligamanda kalınlaşma, talus anteromedial köşesinde osteokondral hasar ve osteofit formasyonu Anteromedial impingement tek başına nadiren görülür. Genellikle inversiyona neden olan travmalarda, lateral ve medial ligaman lezyonları ile birlikte görülür (5,12, 26). Bu nedenle, olası kapsüler patolojilerin, eşlik eden kemik ve yumuşak doku lezyonlarını değerlendirilebildiğinden MR artrografi tanıda önemlidir (5, 26). 26

27 Posteromedial İmpingement Ayak bileği ağrısının çok sık bir nedeni değildir. Ciddi inversiyon travmalarında, medial deltoid ligaman derin posterior lifleri, talus mediali ile medial malleol arasında ezilir. Talus medial duvarı ile medial malleol posterior konturu arasında fibrotik skar dokusu Şekil 7: Posteromedial impingement ta talus medial duvarı ile medial malleol posterior konturu arasında fibrotik skar dokusu 27

28 Başlangıçta, lateral ligaman hasarının semptomlarına göre posteromedial impingement semptomları belirgin değildir ve genellikle spesifik tedaviye gerek kalmaksızın iyileşir. Deltoid ligamanın derin posterior liflerindeki iyileşmenin düzgün olmaması; kronik inflamasyon, hipertrofik fibrozis ve metaplaziye neden olmaktadır. Böyle olgularda, fibrotik skar dokusu, medial malleol posterioru ile talus mediali arasında sıkışabilmektedir (Şekil 7) (12). Posterior İmpingement Akut veya tekrarlayan, ayağı plantar fleksiyona zorlayan travmalar sonucu oluşmaktadır. Os trigonum sendromu ve tibiotalar kompresyon sendromu gibi farklı isimlerle de anılmaktadır. Hasarın mekanizması; fındık kırıcı içindeki fındık gibidir. Çünkü, talus posterioru ve onu çevreleyen yumuşak doku, ayak plantar fleksiyonda iken kalkaneus ve tibia arasında sıkışmaktadır (Şekil 8). Bu sendrom özellikle, klasik balerinlerde daha çok tanımlanmakta iken aktif olarak spor ile uğraşanlarda da bildirilmektedir (5, 12, 24). Başlık eklemek için tıklayın Posterior impingementta, talus ve kalkaneus arasındaki yumuşak dokunun sıkışması 28

29 Şekil 8: Posterior impingementta, talus ve kalkaneus arasındaki yumuşak doku sıkışması Şekil 9: Posterior impingement ın kemik kaynaklı nedenleri. 1. Stieda proses 2. Os trigonum 3. Talus lateral tüberkül kırığı 4. Tibia posterior konturunun belirgin olması ve inferior oryantasyonu 5. Yumuşak dokuda kalsifikasyon 6. Kalkaneus süperior konturunun belirgin olması. 29

30 Posterior impingement sendromunun ortaya çıkmasında ayağın posteriorunun anatomisi anahtar faktördür. Os trigonum (talus lateral tüberkülün aksusuar kemiği), talus lateral tüberkülünün uzun yada belirgin olması ki Stieda process adını alır, tibia posterior kenarının inferiora doğru olması, kalkaneus posteriorunun belirgin olması ve serbest kemik fragmanları gibi daha çok kemik yapıya bağlı nedenler etiyolojide rol oynamaktadır (Şekil 9). Talus posterolateralinde 7-13 yaşları arasında sekonder kemikleşme merkezi oluşur ve genellikle bir yıl içerisinde birleşir. Eğer sekonder kemikleşme merkezi talus ile synkondrosis yoluyla birleşmezse os trigonum oluşur. Toplumda %7-14 oranında bulunur (5, 12, 24, 33, 42). Posterior impingement sendromunun yumuşak doku nedenleri ise; fleksör hallusis longus tendonu, tibiotalar ve subtalar eklem posterior sinovyal resesin ve posterior intermalleoler ligamanın sinovitidir (5,12, 24, 47). Posterior impingement sendromu bulguları; ayak bileği posteriorundaki yumuşak doku inflamasyonu, kemik hasarı veya her ikisinin birlikte olmasına bağlıdır. Fraktür, fragmantasyon, os trigonum veya lateral talar tüberkül psödoartrozu kemik lezyonları arasında sayılmaktadır. Eşlik eden yumuşak doku değişiklikleri ise; posterior eklem kapsülü, posterior talofibuler, intermalleoler ve tibiofibuler ligamanlarda görülür. Fleksör hallusis longus tendonu, talus medial ve lateral tüberkülleri arasındaki olukta uzanır, posterior impingement sendromunda hasar görür ve tenosinovit ile sonuçlanır (5, 12, 24). Posterior impingement sendromu, posterior talofibuler ligaman avulsiyonu, talar fraktür veya os trigonum hasarı gibi akut travmalardan sonra da gelişebilmektedir. Ancak bu durum nadirdir. Genellikle atletlerde sık görülmektedir (5). Ayağı plantar fleksiyona zorlayan tekrarlayan travmalar sonucu posterior kemik ve yumuşak dokuda 30

31 kronik hasar sonucu meydana geldiğine inanılmaktadır (37, 41). Bu nedenle özellikle balerinlerde ve futbolcularda özellikle sık görülmektedir (5, 41). Genellikle yumuşak doku komponenti belirdiğinde posterior impingement sendromu klinik olarak belirginleşir. Posterior kapsüle uzanan veya fokal sinovyal kalınlaşma, posterior intermalleoler veya talofibuler ligaman tutulumu yumuşak doku komponenti içerisinde görülebilmektedir. Talar proses veya os trigonumda stres fraktürü, kliniğin ortaya çıkmasını hızlandırmaktadır. Akut travmalar, posterior instabiliteye neden olarak semptomların ortaya çıkmasını hızlandırabilirler (5, 24). 31

32 İmpingement Sendromunda Klinik Bulgular Anterolateral impingement semptomları; pronasyon veya supinasyon ile artan, ayak bileği anterolateralinde fokal ağrıdır. Retrospektif çalışmalarda, ayak bileğinde hassasiyet, çömelme, dorsifleksiyon ve eversiyon ile ağrı tanımlayan olgularda genellikle artroskopide anormallik saptanmaktadır (3, 5, 12). Bu şikayetlerin mekanik instabilite olmamasına rağmen devam etmesi; tendon subluksasyonunu düşündürebilir (5). Anterior impingement sendromunda ise klinik olarak olgular; dorsifleksiyonda ağrı ve tıkanma hissi ile başvururlar. Fizik muayenede dorsifleksiyonda ağrı ve sınırlama ile yumuşak dokuda şişlik vardır (5). Radyografide, anterior osteofitler, özellikle ayak maksimum dorsifleksiyonda iken çekildiğinde lateral stres grafilerinde görülebilir (12). Radyografideki osteofitlerin boyutu ile klinik bulgulara göre sınıflama tanımlanmıştır. Klinik sınıflamalara rağmen, tedavinin sonucu daha çok tibiotalar eklemdeki dejeneratif değişikliklerin derecesi ile ilişkilidir (5). Anteromedial impingement olguları, dorsifleksiyon ile artan kronik fokal anteromedial ağrı tanımlanmaktadır. Fizik muayenede, anteromedial hassasiyet, inversiyon ve dorsifleksyon hareketi sırasında sınırlama görülür (5, 26). Klinik olarak posterior impingement sendromunda, genellikle dorsifleksiyon veya plantar fleksiyon ile artan ayak bileği posteriorunda ağrı görülür. Fizik muayenede, ayak bileği posteriorunda, aşil tendonuna uzanmayan ve onun önünde hassasiyet mevcuttur. Yine, ayağın dosifleksiyonu veya plantar fleksiyonu ile hassasiyette artma izlenmektedir. Bazen, yumuşak doku kalınlaşması palpe edilebilir (5, 24). 32

33 İmpingement Sendromunda Görüntüleme Yöntemleri Direkt Grafi: Kronik ağrı şikayeti olan olgularda medial kompartmanda osteofit formasyonu ve dejeneratif değişiklikler görülmektedir. Osteofitlerin varlığını göstermek amacıyla standart AP ve lateral grafiler kullanılabilir (2). Anteromedial notch nedeniyle anteromedial osteofitler standart grafilerde saptanamayabilir. Tibia anterolateralinin daha belirgin olması veya süperpozisyon nedeniyle standart grafilerde görülemeyebilir. Yine talus medialindeki osteofitler, talus boynu ve gövdesinin lateral kesiminin süperpozisyonu nedeniyle izlenmezler. Bu durum, klinik olarak kemik kaynaklı anterior impingement olan olguların anteromedial osteofitler gösterilemediği için yumuşak doku impingement sendromu ile karışmasına neden olmaktadır (2). Anteromedial osteofitlerin gösterilmesi için kullanılan oblik grafi (AMI- oblik anteromedial impingement görüntüsü); tüpe kraniokaudal yönde 45 derece açı verilip bacağa 30 derece eksternal rotasyon ve ayakta plantar fleksiyon yapılarak standart lateral grafi gibi çekilir. AMI nin anteromedial osteofitleri gösterme spesifitesi %93 ve sensitivitesi ise %67 dir (2) İmpingement olgularında direkt grafi, olası önceki kırık ve komplikasyonlarını (eklem dejenerasyonu gibi) değerlendirmemizi sağlar (5). Kesitsel görüntülemeler, özellikle MRG anterolateral impingement sendromu tanısında daha çok tercih edilmektedir (5). 33

34 Posterior impingement ta lateral talar tüberkülün belirgin olması veya os trigonum direkt grafi ile değerlendirilebilir (6, 36). Ultrasonografi ( US ): Multiplanar görüntüleme ve görüntülerdeki yüksek rezolüsyon nedeniyle kasiskelet sistemi görüntülemesinde tercih edilmektedir. Non inaziv, real-time inceleme sağlaması, kolay ulaşılabilir ve ucuz olması nedeniyle kas-iskelet sistemi görüntülemesinde US incelemenin önemi artmaktadır (13, 14). Ayak bileğinde US incelemesi özellikle aşil tendonu başta olmak üzere tendon patolojilerinin tanısında kullanılmaktadır (13). Tendonlar içinde ekojenite artışı ve tendon içinde Doppler incelemede artmış akımın izlenmesi tendinozis lehine değerledirilmektedir. Tendon etrafında sıvı olması ve Doppler incelemede tendon içinde değil de tendon etrafında artmış akımın olması peritendinozis ile uyumlu olarak değerlendirilmektedir (Resim 2) (14). 34

35 Resim 2 : Transvers kesitte, posterior tibial tendonda kalınlaşma ve ekojenite artışı; Doppler incelemede tendon periferinde ve tendon içinde artmış akım (Tendinozis ve peritendinozis). Yine ayak bileği lokalizasyonundaki ganglion kistlerinin değerlendirilmesinde de US incelemeden yararlanılmaktadır (15). İmpingement sendromu olgularındaki fokal yumuşak doku lezyonlarını görüntülemede ve terapötik injeksiyonlarda US kullanışlı bir yöntemdir (5). Bilgisayarlı Tomografi ( BT ) ve Sintigrafi: Kemik yapının değerlendirilmesinde ve osteofitlerin gösterilmesinde BT oldukça önemli bir yere sahiptir. Posterior impingement vakalarında BT, posterior talus kemik anatomisini ve direkt grafide izlenmeyen kırıkları gösterebilir. (5). Anterolateral impingement olgularında; BT artrografi ile yapılan bir çalışmada, anterolateral resesin koronal görüntüleri ile cerrahi bulguları arasında uyum saptanmıştır (16). Teknesyum 99-m MDP kemik sintigrafisi, direkt grafiler gibi morfoloji hakkında bilgi vermekle birlikte ek olarak fonksiyonu da göstermektedir. Özellikle, okkült travma ve stres fraktürleri olmak üzere kas iskelet sistemi travmatik ve dejeneratif süreçlerin tanısında kullanılmaktadır (17). Os trigonum görüntülenmesinde de geçmişte sintigrafiden yararlanılmıştır (5). Manyetik Rezonans Görüntüleme: İmpingement olgularında MRG görüntüleme, kemik yapı ve yumuşak dokuyu lezyonlarını yüksek uzaysal çözünürlükle gösterilmesine izin vermektedir. Bu da 35

36 artroskopi planlanan olguların önceden değerlendirilmesini sağlar (5). MRG incelemede genellikle kemik iliği ödeminin eşlik etmediği tibiotalar spur formasyonları ve irregüler konturlu sinovyal kalınlaşma izlenir (5, 12). Yumuşak doku lezyonlarının saptanmasında sensitivitesi (%39-100) ve spesifitesi (%50-100) geniş bir aralıkta değişkenlik gösterdiğinden impingement olgularının preoperatif tanısında konvasniyonel MR ın yeri konusunda tartışmalar bulunmaktadır. (5). Ayak bileği anterolateralinde anterior talofibuler ligamandan farklı bir yapı olarak, anormal yumuşak doku veya fibröz bant varlığı anterolateral impingement tanısına yönlendirmektedir (12, 36). Anterolateral impingement olgularında, anterolateral reseste yumuşak doku var mı yok mu, varsa uzanımını göstermek amacıyla artroskopi öncesi, MR artrografi önerilmektedir. Anterolateral impingement ta bir başka MR artrografi bulgusu ise; fibula ile anterolateral yumuşak doku arasında sıvının izlenmemesidir. Bunun nedeni, skar dokusu ve yapışıklıkların, fibula ve eklem kapsülü arasındaki normal reseslere geçişini engellemesidir (5, 12). MR artrografi ile anterolateral resesin değerlendirildiği prospektif bir çalışmada; anterolateral yumuşak doku konturunda nodüler veya irregüler görünüm ile artroskopideki skar doku ve sinovitin uyumlu olduğu gösterilmiştir (sensitivite %100; spesivite %100). Yumuşak dokudaki kalınlaşma tüm sekanslarda düşük sinyal özelliğinde ve en kolay aksiyal kesitlerde anterior tibiofibuler ve talofibuler ligamanlar arasında görülür. Anterolateral reses konturunun düzgün biçimde izlenmesi, eşlik eden anterior tibiofibuler ligaman kalınlaşması olsa da olmasa da, anterolateral reseste artroskopi sırasında genellikle skar doku bulunamayacağı anlamına gelmektedir (5). Anteromedial impingement tek başına nadiren görülür. Genellikle inversiyona neden olan travmalarda, lateral ve medial ligaman lezyonları ile birlikte görülür (5,12). 36

37 Bu nedenle, olası kapsüler patolojileri, eşlik eden kemik ve yumuşak doku lezyonlarını değerlendirilebildiğinden MR artrografi tanıda önemlidir (5). Anteromedial impingement ta MRG, MR artrografi kadar başarılı değildir. MR artrografi, invaziv bir yöntem olmakla birlikte, medial meniskoid lezyonu, anterior tibiotalar ligamanın kalınlaşmasını, eşlik eden kondral veya osteokondral lezyonları daha net olarak ortaya koyabilmektedir (12). Posterior impingement, MRG inceleme sayesinde, lateral talar tüberkül, os trigonum, veya her ikisindeki, sıkışmaya bağlı oluşan kemik kontüzyonu ve okult fraktürlere ait kemik iliği ödemi sinyal değişikliği gösterilebilmektedir. Ek olarak, fleksör hallusis longus tendonu, tibiotalar ve subtalar eklem posterior resesinde yumuşak dokudaki inflamatuar değişiklikleri göstermektedir. İntravenöz kontrast madde verildiğinde, posterior ligamanların etrafında, fokal kontrast tutulumu izlenebilir. İntravenöz kontrast madde verilmesinden sonra kontrast tutulumu izlenen alanlara yönelik paliatif tedavi planlanabilir. MRG incelemede, posterior intermalleoler ligaman kalınlaşarak, onu çevreleyen posterior talofibuler ligamana ve transvers tibiofibuler ligamandan ayrı bir yapı olarak saptanmaktadır. Kemik iliği ödemi ve posterior sinovitin birlikte bulunması posterior impingement sendromundan şüphelenilmesine neden olur (5, 12). Os trigonum hasarını konvansiyonel MRG ile görebilmek bazen zor olabilir. Bu durumda, floroskopi eşliğinde yapılan atrografi tanıda yardımcı olmaktadır (12). MRG ve MR artrografi; impingement sendromunda kemik ve yumuşak doku lezyonlarının ve kronik ağrıya neden olabilecek diğer nedenlerin saptanmasında uygun bir tanı yöntemidir (12). 37

38 İmpingement Sendromunda Tedavi Anterolateral impingement sendromu konservatif tedavisinde fizik tedavi ve nonsteroid antiinflamatuarlar kullanılmaktadır. Anterolateral impingement sendromu olgularının büyük kısmında fizik tedaviye yanıt alınmaktadır. Fizik tedavinin başarısız olduğu olgularda; cerrahi tedavi onların yararına olabilir (5, 8, 35). Sinovyal dokudaki inflamasyon, kalınlaşmış adeziv bantları, osteofit ve eklem içi serbest fragmanların temizlenmesi için debridman yapılabilir. Kapsül ve anterior tibiofibuler ligaman hasarı varsa ligaman temizlenir. Cerrahi sonrası ise atel kullanılır (6). Ortopedik çalışmalarda; sinovit ve skar dokusu görülen olgularda debridman sonrası semptomlarında ve ayak bileği fonksiyonlarında önemli gelişme izlenmektedir (5, 8, 35). Anterior impingement sendromunda ise konservatif tedavide ayak bileği hareketleri düzenlenir, gerek duyulursa immobilizasyon, antiinflamtuarlar veya steroidler tedaviye eklenebilir. Anterior impingement sendromu olgularının büyük kısmında fizik tedaviyle olumlu sonuçlar alınmaktadır. Yine de fizik tedavinin başarısız olduğu olgularda cerrahi tedavi uzun dönemde yararlıdır. Artroskopik olarak hipertrofik sinovyal dokuda rezeksiyon ve dekompresyon yapılabilir. Açık cerrahi ile büyük osteofitler çıkartılmaktadır. Semptomatik anterior impingement sendromu olan atletlerde, osteofitlerin ve yumuşak doku lezyonlarının atroskopik rezeksiyonu ve eklem aralığının yıkanması fonksiyonel ve semptomatik olarak harika sonuçlar göstermektedir (6). Anterior impingement sendromunda artroskopik tedavinin sonuçları hastaların %80 inde çok iyi veya iyi olarak değerlendirilmiştir (1, 38, 39). 38

39 Prognoz, tibiotalar eklemdeki dejeneratif değişikliklerin derecesine bağlıdır. Geniş bir hasta grubu ile yapılan anterior impingement sendromu olan olgulardaki cerrahi çalışmada; radyografide eklem aralığı normal olan veya minimal dejenerasyonu olan hastalarda cerrahiden 6,5 yıl sonra eklem fonksiyonları % olarak bildirilmektedir (16). Anteromedial impingemet olgularındaki sinovit ve eşlik eden kemik lezyonlarının, artroskopik rezeksiyonunun, semptomtik ve fonksiyonel sonuçları oldukça iyidir (5). Posterior impingement sendromunda ise; konservatif tedavi yaklaşımında nonsteroid antiinflamatuarlar, plantar fleksiyon mekanizmasında değişiklik yapılabilmektedir (6). Posterior impingement sendromu olan olguların büyük kısmı, fizyoterapiye yanıt vermektedir. Ağrının giderilmesi amacıyla, görüntüleme eşliğinde sinovyal kalınlaşma olan alana lokal antestezik veya steroid enjekte edilebilir. Özellikle cerrahi planlanan profesyonel atletlerde cerrahi öncesi bu tedavi uygulanabilmektedir (5). Artroskopik olarak sinovyum ve fibrozis debridmanı uygulanmaktadır (6). Yumuşak doku ve eşlik eden kemik lezyonlarına yönelik yapılan artrosopik rezeksiyon sonrası elde edilen olumlu sonuçlarla iligili pek çok literatür bulunmaktadır (5). Posterior impingement sendromunun tedavisinde artroskopinin yanısıra açık cerrahi ile de yapılabileceği bildirilmektedir. Artroskopik olarak anterosantral girişime göre posterior yaklaşımda komplikasyon riski biraz daha yüksektir (literatürde %9 olarak bildirilmekte) (40). Posterolateralde sural sinir ve kısa safen ven; posterosantralde ise aşil tendonu yer almakta olup zedelenmeleri sonucu morbiteye neden olmaktadırlar. Posteromedialde ise; posterior tibial damar ve sinir, kalkaneal sinir dalları, fleksör hallusis longus tendonu ve fleksör digitorum longus tendonları gibi lokal yapılar nedeniyle risk yüksektir. Os trigonum boyutu fazla ise, etraf yumuşak dokunun 39

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 2 Ayağın en temel fonksiyonu stabilitenin sağlanması ve devam ettirilmesidir. Ayağın stabilite ve denge fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için çeşitli düzlemlerde

Detaylı

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula

Giriş. Anatomi. Anterior kompartman BACAK YARALANMALARI. Tibia. Fibula BACAK YARALANMALARI Gülçin BACAKOĞLU Giriş Alt bacak yaralanmaları daha sık görülür Tibia en sık kırılan kemiktir Beraberinde önemli yumuşak doku yaralanmaları oluşabilir Değerlendirmede hikaye ve FM önemlidir

Detaylı

PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI. Epidemiyoloji. Anatomi. Anatomi. Ayak Bileğinin Bağları. Ayak Bileği Yaralanmaları

PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI. Epidemiyoloji. Anatomi. Anatomi. Ayak Bileğinin Bağları. Ayak Bileği Yaralanmaları PLAN AYAK BİLEĞİ VE AYAK YARALANMALARI Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Dr. Engin ŞENAY 10.08.2010 Ayak Bileği Yaralanmaları 1. 2. Hikaye 3. Fizik Muayene 4. Görüntüleme 5. Travmalar,

Detaylı

Anatomi. Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri. Anatomi. Anatomi. Ardayak dizilim grafisi (Saltzman grafisi) Uzun aksiyel grafi

Anatomi. Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri. Anatomi. Anatomi. Ardayak dizilim grafisi (Saltzman grafisi) Uzun aksiyel grafi Ayak Bileği Çevresi Deformitelerinde Tedavi Alternatifleri Dr. Önder Kılıçoğlu İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Tibia ve talus eklem yüzleri paralel Medial ve lateral

Detaylı

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI

OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI OMUZ VE DİRSEK BÖLGESİ YARALANMALARI Doç. Dr. Nuri Aydın İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı nuri.aydin@istanbul.edu.tr YARALANMA TravmaRk Ani fiziksel

Detaylı

Ayak bileği ve distal tibia anatomisi

Ayak bileği ve distal tibia anatomisi TOTBİD Dergisi Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği TOTBİD Dergisi 2016; 15:158 165 doi: 10.14292/totbid.dergisi.2016.21 DERLEME Ayak bileği ve distal tibia anatomisi Anatomy of ankle and distal

Detaylı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı

GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME. Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı GELİŞİMSEL KALÇA DİSPLAZİSİ PROGNOZU VE GÖRÜNTÜLEME Dr. Öznur Leman Boyunağa Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Radyoloji Bilim Dalı Doğal seyir & Prognoz Tedavi edilmezse uzun dönemde ekstremite

Detaylı

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde

Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde Artroskopi nedir? Artroskopi, ortopedik cerrahların eklem içini görerek tanı koydukları ve gerektiğinde çeşitli tedavileri uyguladıkları bir cerrahi prosedürdür. Artroskopi sözcüğü latince arthro (eklem)

Detaylı

27.09.2012. Travmatik olmayan Diz Ağrıları. AÜTF Acil Tıp Anabilim Dalı Arş.Gör.Dr.Engin ŞENAY 26.6.2012. Görüntüleme. Anatomi.

27.09.2012. Travmatik olmayan Diz Ağrıları. AÜTF Acil Tıp Anabilim Dalı Arş.Gör.Dr.Engin ŞENAY 26.6.2012. Görüntüleme. Anatomi. Anatomi Görüntüleme AÜTF Acil Tıp Anabilim Dalı Arş.Gör.Dr.Engin ŞENAY 26.6.2012 Spesifik bursalar/bursitler Spesifik tendinit Osteoartrit Tedaviler Görüntüleme Fizik muayene ve hikayeye yardımcı X-ray

Detaylı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

Doç.Dr.Onur POLAT. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Doç.Dr.Onur POLAT Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İçerik: Diz Yaralanmaları Fraktürler Dislokasyonlar Tendon, Ligament ve Menisküs Yaralanmaları Aşırı Kullanıma Bağlı Yaralanmalar

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El Bileği. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El Bileği. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El Bileği yrd. doç. dr. emin ulaş erdem GİRİŞ El bileği eklemi, ön kolun distal ucu ve elin proksimal ucu arasında yer alan eşsiz bir eklemdir. Üst ekstremitenin mekanik etkinliğini

Detaylı

Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET

Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET Subtalar eklem instabilitesi Subtalar joint instability E. Esin KAYAOĞLU, Mehmet S. BİNNET Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Subtalar eklem, sinüs tarsi ve tarsal

Detaylı

GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ

GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ GONARTROZ UZM.FZT.NAZMİ ŞEKERCİ Gonartroz, diz ekleminde progresif olarak ortaya çıkan kıkırdak yıkımı, osteofit oluşumu ve subkondral skleroz ile karakterize noninflamatuvar, kronik, dejeneretif bir hastalıktır.

Detaylı

Ayak Bileği: Bağ ve Tendonlar

Ayak Bileği: Bağ ve Tendonlar 490 TÜRK RADYOLOJİ DERNEĞİ TÜRK RADYOLOJİ SEMİNERLERİ Ayak Bileği: Bağ ve Tendonlar Can Çevikol Trd Sem 2016; 4: 490-504 ÖĞRENME HEDEFLERİ Ayak bileği eklemi MRG inceleme tekniği Ayak bileği bağ ve tendonlarının

Detaylı

Tarihçe 4. Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki Yapılar 10

Tarihçe 4. Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki Yapılar 10 GİRİŞ VE AMAÇ 3 GENEL BİLGİLER 4 Tarihçe 4 Ayak Bileğinin Embriyolojisi 5 Ayak Bileğinin Anatomisi 5 Talus 6 Distal Tibia 6 Distal Fibula 7 Eklem Kapsülü 8 Ayak Bileği Bağları 8 Ayak Bileği Çevresindeki

Detaylı

PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ T. C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI PROF. DR. HATİCE UĞURLU ANABİLİM DALI BAŞKANI PLANTAR FASİİT TEDAVİSİNDE KORTİKOSTEROİD ENJEKSİYONUNUN ETKİNLİĞİNİN

Detaylı

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz

Spondilolistezis. Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Prof. Dr. Önder Aydıngöz Spondilolistezis Bir vertebra cisminin alttaki üzerinde öne doğru yer değiştirmesidir. Spondilolizis Pars interartikülaristeki lizise verilen isimdir. Spondilolistezis

Detaylı

Alt ekstremite tuzak nöropatilerinin tanısı klinik değerlendirme ve elektrofizyolojik

Alt ekstremite tuzak nöropatilerinin tanısı klinik değerlendirme ve elektrofizyolojik ALT EKSTREMİTE TUZAK NÖROPATİLERİ Dr.Hatice Tuba SANAL Gülhane Askeri Tıp Akademisi Alt ekstremite tuzak nöropatilerinin tanısı klinik değerlendirme ve elektrofizyolojik çalışmalarla konabilir. Karmaşık

Detaylı

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle

Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle Doç. Dr. Onur POLAT Spor yaralanmaları sportif aktivite sırasında meydana gelen yaralanmaların genel adıdır. Normal yaşamda yaralanmalar sıklıkla dış etkilerle gelişirken, spor yaralanmalarında hem dış

Detaylı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı

Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri. Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Aksillanın Görüntülenmesi ve Biyopsi Teknikleri Prof. Dr. Meltem Gülsün Akpınar Hacettepe Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalı Meme kanserli hastalarda ana prognostik faktörler: Primer tümörün büyüklüğü

Detaylı

Ayak bileğinde manyetik rezonans görüntülemesi: Travma lezyonları

Ayak bileğinde manyetik rezonans görüntülemesi: Travma lezyonları TOTBİD Dergisi TOTBİD Dergisi 2013;12(2):88-104 Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği doi: 10.5606/totbid.dergisi.2013.12 Ayak bileğinde manyetik rezonans görüntülemesi: Travma lezyonları Magnetic

Detaylı

AYAK BILEĞI ORTEZLERI

AYAK BILEĞI ORTEZLERI AYAK BILEĞI ORTEZLERI AYAKBILEĞI ANATOMISI AYAKBILEĞI ANATOMISI Kaslar: Gastrocnemius ve Soleus: Ayakileği plantar fleksiyonu Tibialis posterior: Plantar fleksiyon ve inversiyon Peroneus longus ve brevis:

Detaylı

KAFA TRAVMALI HASTALARDA GÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI. Dr. Fatma Özlen İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi AD

KAFA TRAVMALI HASTALARDA GÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI. Dr. Fatma Özlen İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi AD KAFA TRAVMALI HASTALARDA GÖRÜNTÜLEMENİN TANI, TEDAVİ VE PROGNOZA KATKISI Dr. Fatma Özlen İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Beyin ve Sinir Cerrahisi AD KAFA TRAVMASI VE RADYOLOJİ Hangi hastalara görüntüleme

Detaylı

Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları. Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE

Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları. Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE Futbol Oyuncularında Dizin Eklem Dışı Az Bilinen Sorunları Dr. Haluk H. Öztekin Dr. Bülent Zeren İzmir, TÜRKİYE Amaç 1. Futbol oyuncularında az bilinen ve sıklıkla gözden kaçabilen diz çevresi sorunlarını

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım. Anatomi. Anatomi. Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Omuz kompleksi:

Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım. Anatomi. Anatomi. Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Omuz kompleksi: Omuz Ağrısı olan Hastaya Yaklaşım Dr.Erkan Göksu Acil Tıp A.D. Anatomi Omuz kompleksi: Humerus Klavikula Skapula tarafından oluşturulmuştur. Omuz eklemini oluşturan kemik yapı Anatomi Dört eklem Akromioklavikular

Detaylı

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem

KOMPARTMAN SENDROMU. Patofizyoloji. KS Nedenleri. Ödem KOMPARTMAN SENDROMU 10.08.2010 Dr.Günay YILDIZ Kompartman Sendromu (KS),damar ve sinir içeren kapalı boşluklarda doku basıncının, perfüzyonu engelleyecek kadar artması sonucu ortaya çıkan hipoksiyle birlikte

Detaylı

FTR 207 Kinezyoloji I. Dirsek ve Önkol Kompleksi. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 207 Kinezyoloji I. Dirsek ve Önkol Kompleksi. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 207 Kinezyoloji I Dirsek ve Önkol Kompleksi yrd. doç. dr. emin ulaş erdem GİRİŞ 3 KEMİK 4 EKLEM Humeroulnar Humeroradial Prox. Radioulnar Distal radioulnar MID-DISTAL HUMERUS ULNA - RADIUS VALGUS

Detaylı

Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği

Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği Ayak ayakbileğinin Dinamik Biomekaniği Yapısal ayak deformiteleri; Arka ayak; calcaneal/subtalar varus ayakbileği ekleminde ekin Pesplanovalgus Pescavus Ön ayak; Ön ayakta varus Ön ayakta ekin Hallux valgus

Detaylı

İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ

İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ İNSAN ANATOMİSİ ve KİNESYOLOJİ Alt Ekstremite Kasları Antrenörlük Eğitimi Bölümü -2013 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi 9. hafta Kalça eklemini önden kat eden kaslar M. iliopsoas, m. quadriceps femoris,

Detaylı

MENİSKÜS ZEDELENMELERİ

MENİSKÜS ZEDELENMELERİ MENİSKÜS ZEDELENMELERİ Diz eklemi uyluk (femur) ve kaval (tibia) kemikleri arasında kusursuz bir uyum içinde çalışır. Bu uyumun sağlanmasında, diz içerisinde yer alan menisküs denilen yarım ay şeklindeki

Detaylı

Distal Radio Ulnar Eklem Yaralanmaları. Doç. Dr Halil İbrahim Bekler

Distal Radio Ulnar Eklem Yaralanmaları. Doç. Dr Halil İbrahim Bekler Distal Radio Ulnar Eklem Yaralanmaları Doç. Dr Halil İbrahim Bekler DRUJ sorunları sık görülür. Ön kol, bilek fonksiyonlarını bozar. Yaralanma Mekanizması Hiperpronasyonda, ekstansiyonda bilek üzerine

Detaylı

TRD KIŞ OKULU KURS 2, Gün 3. Sorular

TRD KIŞ OKULU KURS 2, Gün 3. Sorular TRD KIŞ OKULU KURS 2, Gün 3 Sorular SORU 1 Romatoid artrit ile psöryatik artritin birbirinde ayırt edilmesinde EN ÖNEMLİ radyografik özellik hangisidir? a. Uniform eklem aralığı daralmasının varlığı veya

Detaylı

TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ TEDAVİ SONRASI ORTA DÖNEM SONUÇLARIMIZ

TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ TEDAVİ SONRASI ORTA DÖNEM SONUÇLARIMIZ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI BALTALİMANI METİN SABANCI KEMİK HASTALIKLARI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 1. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Klinik Şefi Doç. Dr. Vedat ŞAHİN TARSAL KOALİSYONLU HASTALARIMIZDA CERRAHİ

Detaylı

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır.

Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri üst extremiteye uygun olarak sınıflandırılmıştır. Alt extremite kemikleri iki kalça kemiği ile omurganın kuyruk sokumu kemiği arasında oluşan pelvis (leğen kavşağı) ile başlar.

Detaylı

ÖN ÇAPRAZ BAĞ ZEDELENMELERİ

ÖN ÇAPRAZ BAĞ ZEDELENMELERİ ÖN ÇAPRAZ BAĞ ZEDELENMELERİ Diz eklemi çepeçevre bağlarla desteklenen ve cildin altında kaslarla çevrili olmadığı için de travmaya son derece açık olan bir eklemdir. Diz ekleminde kayma, menteşe ve dönme

Detaylı

Travma Dışı Dirsek Sorunları TENDİNOPATİLER

Travma Dışı Dirsek Sorunları TENDİNOPATİLER Travma Dışı Dirsek Sorunları TENDİNOPATİLER Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı LATERAL EPİKONDİLİT En sık görülen dirsek patolojisidir.

Detaylı

Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır.

Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır. Uyluk ön bölge kasları; musculus iliopsoas, musculus sartorius (terzi kası), musculus quadriceps femoris, musculus tensor fasciae latae dır. Musculus sartorius; vücudun en uzun kasıdır. Spina iliaca anterior

Detaylı

AYAK VE AYAK BİLEĞİ TRAVMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE ULTRASONOGRAFİ KULLANIMININ ETKİNLİĞİ

AYAK VE AYAK BİLEĞİ TRAVMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE ULTRASONOGRAFİ KULLANIMININ ETKİNLİĞİ TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AYAK VE AYAK BİLEĞİ TRAVMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE ULTRASONOGRAFİ KULLANIMININ ETKİNLİĞİ Dr. Salih EKİNCİ ACİL TIP ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK

Detaylı

TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir

TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir TORAKS DUVARI ANATOMİSİ (Kemik yapılar ve yumuşak dokular) Dr. Recep Savaş Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji AD, İzmir Özet: Göğüs duvarı anatomisi Kesitsel anatomi Varyasyonel görünümler Toraks

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği II. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği II. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El bileği II yrd. doç. dr. emin ulaş erdem EL BİLEGİ LİGAMENTLERİ El bileği ligamentlerinin çoğu küçüktür ve izole etmesi zordur. Bununla birlikte göze çarpmayan doğaları kinezyolojik

Detaylı

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI

30.10.2013 BOYUN AĞRILARI BOYUN AĞRILARI BOYUN ANOTOMISI 7 vertebra, 5 intervertebral disk, 12 luschka eklemi, 14 faset eklem, Çok sayıda kas ve tendondan oluşur. BOYNUN FONKSIYONU Başı desteklemek Başın tüm hareket

Detaylı

Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Skapula Çizgisi

Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Bu çizgi 4 referans noktadan geçer: Skapula Çizgisi KÜREK lines of KEMİĞİ the SHOULDER VE KOL BLADES DIŞ YÜZ AND çizgileri POSTERIOR ARM Skapula Çizgisi Bu çizgi referans noktadan geçer: 1. Spina skapulanın orta noktasının üstü. Spina skapulanın üstü, medial

Detaylı

TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları

TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları TOTBİD Dergisi Sürekli Tıp Eğitimi TTB-STE Değerlendirme Soruları TOTBİD Yeniden Belgelendirme Kuralları gereğince yanıtları dergimizin bu sayısındaki makaleler içinde yer alan aşağıdaki soruların yanıtlanıp

Detaylı

Dr. Mehmet BAYDAR Baltalimanı Kemik Hastalıkları EAH El Cerrahisi Kliniği

Dr. Mehmet BAYDAR Baltalimanı Kemik Hastalıkları EAH El Cerrahisi Kliniği Dr. Mehmet BAYDAR Baltalimanı Kemik Hastalıkları EAH El Cerrahisi Kliniği 2015-2016 TOTDER-SET Toplantısı İSTANBUL 05.12.2015 Diğer Karpal Kemik Kırıkları Tüm kırıkların % 1,1 i - skafoid %68,2 - kapitatum

Detaylı

HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI

HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI HALLUKS VALGUSU OLAN HASTLARDA MC BRIDE VE CHEVRON YÖNTEMLERININ KARŞILAŞTIRILMASI Çalışma Grubu Öğrencileri: Ayşegül Akçeli, Doruk Can Çelebi, Bengisu Kaya, Tuğba Yıldırım, Uğurum Yücemen Danışman: Doç.

Detaylı

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD

Multipl Myeloma da PET/BT. Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD Multipl Myeloma da PET/BT Dr. N. Özlem Küçük Ankara Üniv. Tıp Fak. Nükleer Tıp ABD İskelet sisteminin en sık görülen primer neoplazmı Radyolojik olarak iskelette çok sayıda destrüktif lezyon ve yaygın

Detaylı

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem

FTR 208 Kinezyoloji II. El bileği III. yrd. doç. dr. emin ulaş erdem FTR 208 Kinezyoloji II El bileği III yrd. doç. dr. emin ulaş erdem EL BİLEĞİ EKSTANSÖR KASLARI El Bileği Ekstansör Kasları Primer M.Ekstansör karpi radialis longus M.Ekstansör karpi radialis brevis M.Ekstansör

Detaylı

Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler

Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler Alçılama sonrası izlem, sonuçlar ve nüksler Dr.Hüseyin Arslan DÜ Tıp Fakültesi, Ortopedi ve Travmatoloji AD Alçı sonrası izlem Ponseti metodu 2 aşamalı bir tedavi modelidir: 1. Düzelme (manipülasyon, seri

Detaylı

Konjenital Vertikal Talus

Konjenital Vertikal Talus Konjenital Vertikal Talus Ahmet Doğan* Konjenital konveks pes valgus olarak da bilinen, çocukluk çağında görülen nadir bir durumdur. Konjenital vertikal talus (CVT) ilk olarak 1914 yılında Henken tarafından

Detaylı

LOMBER SPİNAL STENOZ TEDAVİSİNDE MİKRO-HEMİLAMİNEKTOMİ veya LAMİNEKTOMİ SEÇENEKLERİ

LOMBER SPİNAL STENOZ TEDAVİSİNDE MİKRO-HEMİLAMİNEKTOMİ veya LAMİNEKTOMİ SEÇENEKLERİ LOMBER SPİNAL STENOZ TEDAVİSİNDE MİKRO-HEMİLAMİNEKTOMİ veya LAMİNEKTOMİ SEÇENEKLERİ Dr.Hakan BOZKUŞ VKV Amerikan Hastanesi, Nöroşirurji Bölümü İTÜ, Fen Bilimleri Enstitüsü KONJENİTAL İdiopatik Akandroplastik

Detaylı

Skafoid Kırık Perilunat Çıkık

Skafoid Kırık Perilunat Çıkık Prof. Dr. Ridvan Ege Temel El Cerrahi Kuursu - IX 3-4 Nisan2013 Skafoid Kırık Perilunat Çıkık Doç. Dr. Mustafa KÜRKLÜ GATA Ortopedi ve Travmatoloji AD El Cerrahi BD. Ankara Anlatım Planı Giriş Anatomi

Detaylı

DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI

DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI GÖZTEPE EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ II. ORTOPEDİ VE TRAVMATOLOJİ KLİNİĞİ Doç. Dr. Abdullah Eren DEPLASE EKLEM İÇİ KALKANEUS KIRIKLARINDA AÇIK REDÜKSİYON VE İNTERNAL TESPİT SONUÇLARI

Detaylı

ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ. Doç. Dr. ERCAN TANYELİ

ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ. Doç. Dr. ERCAN TANYELİ ALT EKSTREMİTE KLİNİK ANATOMİSİ Doç. Dr. ERCAN TANYELİ Vücut ağırlığını ayakta durma, yürüme ve koşma sırasında taşır. Gluteal bölge Femoral bölge (uyluk) Bacak (cruris) Ayak Arterlerin palpasyonu A.femoralis:

Detaylı

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık

PELVİS KIRIKLARI. Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Prof. Dr. Mehmet Aşık PELVİS KIRIKLARI Pelvis, lokomotor sistemin en fazla yük taşıyan bölümüdür. İçindeki majör damar, sinir ve organ yapıları nedeniyle pelvis travmaları kalıcı sakatlık

Detaylı

Kronik Ayak Bileği Ağrısına Neden Olan Peroneus Quartus Kası: Olgu Sunumu PERONEUS QUARTUS MUSCLE CAUSING CHRONIC ANKLE PAIN: CASE REPORT

Kronik Ayak Bileği Ağrısına Neden Olan Peroneus Quartus Kası: Olgu Sunumu PERONEUS QUARTUS MUSCLE CAUSING CHRONIC ANKLE PAIN: CASE REPORT Olgu Sunumu Kronik Ayak Bileği Ağrısına Neden Olan Peroneus Quartus Kası: Olgu Sunumu PERONEUS QUARTUS MUSCLE CAUSING CHRONIC ANKLE PAIN: CASE REPORT Nuri KARABAY 1, Yusuf GÜRBÜZ 2, Tulgar TOROS 2 1Dokuz

Detaylı

DİRSEK GRAFİSİ YRD.DOÇ.DR.MANSUR KÜRŞAD ERKURAN ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP AD.

DİRSEK GRAFİSİ YRD.DOÇ.DR.MANSUR KÜRŞAD ERKURAN ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP AD. DİRSEK GRAFİSİ YRD.DOÇ.DR.MANSUR KÜRŞAD ERKURAN ABANT İZZET BAYSAL ÜNİVERSİTESİ ACİL TIP AD. Amaç I. Acil serviste sık istenilen grafileri yorumlanırken nelere dikkat edilmesi gerektiği II. Hangi açılardan

Detaylı

MESLEKİ TUZAK NÖROPATİLER DR. AYŞEGÜL ÇUBUK NÖROLOJİ UZMANI TC. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL MESLEK HASTALIKLARI HASTANESİ

MESLEKİ TUZAK NÖROPATİLER DR. AYŞEGÜL ÇUBUK NÖROLOJİ UZMANI TC. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL MESLEK HASTALIKLARI HASTANESİ MESLEKİ TUZAK NÖROPATİLER DR. AYŞEGÜL ÇUBUK NÖROLOJİ UZMANI TC. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL MESLEK HASTALIKLARI HASTANESİ Periferik Sinir Tuzak Nöropatileri Periferik sinirin, çevre anatomik yapıların kompresyonu

Detaylı

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik)

08.10.2013 DEFORMİTE. Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) DEFORMİTE (Tedavi Endikasyonlari) DEFORMİTE. Tedavi Endikasyonlari (klinik) DEFORMİTE Ekstremitenin normal anatomisinden sapması Sagittal Plan Analizleri (Diz Kontraktürleri) Uzunluk farkı Angulasyon Rotasyon Translasyon Eklem kontraktürleri Dr. Mustafa KURKLU GATA Ort. ve Trav.

Detaylı

Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme. PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ

Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme. PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ Genç EriĢkinde Kalça Ağrısı Klinik Değerlendirme & Görüntüleme PROF DR UĞUR ġayli YEDĠTEPE ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ ORTOPEDĠ VE TRAVMATOLOJĠ FAS (FAİ) Gençlerde-sporcularda Kalça ağrısı ve OA Femur

Detaylı

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PLANTAR FASCİİTİS Lİ HASTALARDA EKSTRAKORPOREAL ŞOK DALGA VE DÜŞÜK YOĞUNLUKLU LAZER UYGULAMASININ AĞRI VE AYAK FONKSİYONLARI ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ

Detaylı

Çağdaş Tıp Dergisi 2015;5(2): 116-122 DOI: 10.16899/ctd.59970 Original Article / Orijinal Araştırma

Çağdaş Tıp Dergisi 2015;5(2): 116-122 DOI: 10.16899/ctd.59970 Original Article / Orijinal Araştırma Original Article / Orijinal Araştırma Ayak bileği lateral kollateral ligaman patolojilerinin tanısında ve tedavinin yönlendirilmesinde konvansiyonel manyetik rezonans görüntülemenin (MRG) yeri. The role

Detaylı

Plato Tibia ve ÖĞRENCİ DERS NOTLARI. Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı

Plato Tibia ve ÖĞRENCİ DERS NOTLARI. Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Plato Tibia ve Patella Kırıkları ÖĞRENCİ DERS NOTLARI Prof.Dr.Mehmet.Mehmet Rıfat R ERGİNER İ.Ü.Cerrahpaşa a Tıp T p Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Plato Tibia Kırıkları İnsidans Bütün

Detaylı

TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI

TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ORTOPEDİ ve TRAVMATOLOJİ ANABİLİM DALI Tez Yöneticisi Prof. Dr. Kenan SARIDOĞAN TALİPES EQUİNOVARUS LU HASTALARDA PONSETİ YÖNTEMİ İLE TEDAVİ SONUÇLARI (Uzmanlık Tezi)

Detaylı

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım

Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Böbrek kistleri olan hastaya yaklaşım Dr. Ayşegül Örs Zümrütdal Başkent Üniversitesi-Nefroloji Bilim Dalı 20/05/2011-ANTALYA Böbrek kistleri Genetik ya da genetik olmayan nedenlere bağlı olarak, Değişik

Detaylı

ELİN YUMUŞAK DOKU TÜMÖRLERİ

ELİN YUMUŞAK DOKU TÜMÖRLERİ ELİN YUMUŞAK DOKU TÜMÖRLERİ Çoğunlukla selim karakterde olan bu tümörlerin sadece % 1-2 si habistir. Sinovial kistler, tendon kılıfının dev hücreli tümörü, lipom, enkondrom sık görülen selim oluşumlardır.

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ. SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ SERVİKAL DAR KANAL ve MYELOPATİ HASTA BİLGİLENDİRME BROŞÜRÜ SERVİKAL MYELOPATİLİ HASTALARIN YAKINMALARI Servikal kanal darlığı, genellikle

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli

PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR. Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALIKLARINDA SEMPTOMLAR Dr. İhsan Alur Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi AD, Denizli PERİFERİK ARTER HASTALARINA YAKLAŞIM NASIL OLMALIDIR? A) ANAMNEZ (ÖYKÜ,

Detaylı

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI. Dr Alparslan ŞAHİN

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI. Dr Alparslan ŞAHİN DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu Periferik retina dejenerasyonları Retina periferinde ora serrataya

Detaylı

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015

25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015 TOTBİD 25. Ulusal Türk Ortopedi ve Travmatoloji Kongresi 27 Ekim 1 Kasım 2015 Titanic Kongre Merkezi Belek / Antalya PROGRAM ANAHATLARI 27 Ekim 2015, Salı Saat Salon 1 Alt dal KULLANILAN RENK VE SEMBOL

Detaylı

Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2. Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman

Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2. Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman Ali Haydar Baykan 1, Hakan Sezgin Sayıner 2 1 Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Ana Bilim Dalı, Adıyaman 2 Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM

HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM HİPOFARİNKS KANSERİ DR. FATİH ÖKTEM Nadirdir!!! Üst aerodijestif sistem malinitelerinin % 5-10 u, tüm malinitelerin ise %0.5 i hipofarinks kanserleridir. Kötü seyirlidir!!! İleri evrede başvurmaları ve

Detaylı

TOS (Toraksın Çıkım Sendromu)

TOS (Toraksın Çıkım Sendromu) TOS (Toraksın Çıkım Sendromu) Akif Turna!! Cerrahpaşa Tıp Fakültesi! Göğüs Cerrahisi Anabilim Dalı!! Bölüm 47 ANATOMİ ANATOMİ Sinir Basısı Hastaların %95 i: Ağrı ve parestezi.! Genelde segmental, n. ulnaris:

Detaylı

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ

VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ VÜCUT EKSENLERİ ve HAREKET SİSTEMİ 1 Bu ana eksenler şunlardır: Sagittal eksen, Vertical eksen, Transvers eksen. 2 Sagittal Eksen Anatomik durumda bulunan bir vücut düşünüldüğünde, önden arkaya doğru uzanan

Detaylı

Omurga-Omurilik Cerrahisi

Omurga-Omurilik Cerrahisi Omurga-Omurilik Cerrahisi BR.HLİ.017 Omurga cerrahisi, omurilik ve sinir kökleri ile bu hassas sinir dokusunu saran/koruyan omurga üzerinde yapılan ameliyatları ve çeşitli girişimleri içerir. Omurga ve

Detaylı

Sunum planı. Omuz ve humerus yaralanmaları. Omuz anatomisi. Omuz anatomisi. Sternoklavikular eklem çıkıkları. Omuz anatomisi

Sunum planı. Omuz ve humerus yaralanmaları. Omuz anatomisi. Omuz anatomisi. Sternoklavikular eklem çıkıkları. Omuz anatomisi Sunum planı Omuz ve humerus yaralanmaları 01.06.2010 Dr. Mehmet Demirbağ Omuz anatomisi Omuz kompleksi ve humerus yaralanmaları Sternoklavikular dislokasyonlar Klavikula Skapula Akromioklavikular eklem

Detaylı

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu

DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu DEJENERATİF RETİNA HASTALIKLARI Dr Alparslan ŞAHİN Periferik retina dejenerasyonları Dejeneratif miyopi Yaşa bağlı maküla dejenerasyonu Periferik retina dejenerasyonları Retina periferinde ora serrataya

Detaylı

DİRSEK GÖRÜNTÜLEME. Yrd.Doç.Dr.Fatih Ozan Kahveci BÜLENT ECEVİT UNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D.

DİRSEK GÖRÜNTÜLEME. Yrd.Doç.Dr.Fatih Ozan Kahveci BÜLENT ECEVİT UNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. DİRSEK GÖRÜNTÜLEME Yrd.Doç.Dr.Fatih Ozan Kahveci BÜLENT ECEVİT UNİVERSİTESİ ACİL TIP A.D. Anatomi Normal grafiler AP ve Lateral grafide köşe taşları Lateral kondiler kırık Medial kondiler kırık Suprakondiler

Detaylı

RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR

RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR NÖRORADYOLOJİ NÖRORADYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ ve GİRİŞİMSEL RADYOLOJİ RADYODİAGNOSTİK ANABİLİM DALI-DÜTF- DİYARBAKIR Dr. Faysal EKİCİ İNCELEME YÖNTEMLERİ DİREKT GRAFİLER BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ MANYETİK

Detaylı

Sporcularda Ayak ve Ayak Bileği Sorunları

Sporcularda Ayak ve Ayak Bileği Sorunları Sporcularda Ayak ve Ayak Bileği Sorunları Önder KILIÇOĞLU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı, İstanbul Giriş Hem genel toplumda, hem de sporcularda en

Detaylı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları ABD, Medikal Onkoloji BD Güldal Esendağlı Sağlık Bakanlığından Muaf Hekimin Ünvanı - Adı Soyadı Aydın Aytekin Bildiriyi Sunacak Kişi Ünvanı - Adı Soyadı Rafiye Çiftçiler Bildiriyi Sunacak Kişi Kurumu Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları

Detaylı

Ekstra - Artiküler Kalça Endoskopisi

Ekstra - Artiküler Kalça Endoskopisi Ekstra - Artiküler Kalça Endoskopisi Doç. Dr.Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Ekstra-Artiküler Kalça Ağrısı Adale strain Stres veya avülsiyon

Detaylı

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI

AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI AKCĠĞER GRAFĠSĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ UZM.DR.UMUT PAYZA KATİP ÇELEBİ ÜNV. ATATÜRK EAH ACİL TIP ANABİLİM DALI ÖĞRENME HEDEFLERI PA AC grafisi çekim tekniği Teknik değerlendirme Radyolojik anatomi Radyolojik

Detaylı

Ayak Yaralanmaları. Anatomi. Anatomi. Anatomi. Chopart ve Lisfranc eklemleri ayağı üç bölgeye ayırır. Dr. Neslihan SAYRAÇ

Ayak Yaralanmaları. Anatomi. Anatomi. Anatomi. Chopart ve Lisfranc eklemleri ayağı üç bölgeye ayırır. Dr. Neslihan SAYRAÇ Anatomi Ayak Yaralanmaları Dr. Neslihan SAYRAÇ AÜTF ACİL TIP AD 10/08/2010 Chopart ve Lisfranc eklemleri ayağı üç bölgeye ayırır. Arka ayak Talus ve Kalkaneus Orta ayak Kuneiform kemikler, kuboid ve navikular

Detaylı

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım

Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım ENDO KURS 2011 Diyabetik Ayak Cerrahi Yaklaşım Dr. Ulunay Kanatlı Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD Diyabetik Ayak Multidisipliner yaklaşım gerektirir Endokrinoloji, Enfeksiyon

Detaylı

OMUZ AĞRISI. Klaviküla (Köprücük Kemiği)

OMUZ AĞRISI. Klaviküla (Köprücük Kemiği) OMUZ AĞRISI OMUZ AĞRISI Çoğu kişinin omuz olarak tanımladığı organımız, sırtımızı kaşımaktan smaç vurmaya kadar birçok kol hareketini yapmamızı sağlayan, tendon ve kaslara bağlanan bir dizi eklemden oluşur.

Detaylı

ALT EKSTREMİTE KEMİK YAPISI

ALT EKSTREMİTE KEMİK YAPISI ALT EKSTREMİTE Temelde alt ekstremitenin yapısı üst ekstremiteye benzer. Dik duruş sonucunda bacaklar üzerinde oluşan statik yüklenme, işlevsel gereksinimler nedeniyle, alt ekstremitede bazı yapısal değişikliklerin

Detaylı

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI

TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI TEŞHİSTEN TEDAVİYE > ALT EKSTREMİTE ATARDAMARI HASTALIĞI Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Mahmut Şahin Düzenleme, Gözden

Detaylı

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ

TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ TRAFİK KAZALARI, DÜŞMELER, DARP OLGULARI ve İŞ KAZALARINDA ADLİ SÜREÇ ÖRNEK OLGU DEĞERLENDİRMESİ İbrahim TEMİZ Acıbadem Atakent Üniversitesi Hastanesi Acil servis sorumlusu Hazırlanma Tarihi: 01/09/2015

Detaylı

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK

KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK KİNEZYOLOJİ ÖĞR.GÖR. CİHAN CİCİK 1 EKLEM 2 EKLEM Vücudumuza stresle en çok karşı karşıya kalan yapılardan biri eklemdir. Kas fonksiyonundan kaynaklanan gerilim ve gravitasyonel reaksiyonlardan kaynaklanan

Detaylı

Ayak bile inin yumuflak doku s k flma sendromlar

Ayak bile inin yumuflak doku s k flma sendromlar ACTA ORTHOPAEDICA et TRAUMATOLOGICA TURCICA Acta Orthop Traumatol Turc 2002;36 Suppl 1:21-26 Ayak bile inin yumuflak doku s k flma sendromlar Soft tissue impingement syndromes of the ankle Halit PINAR,

Detaylı

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI?

SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? SINIRLI YÜZEY DEĞİŞTİRME BAŞARILI MI? Doç. Dr. Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji AD. tbeyzade@superonline.com Diz Osteoartriti Kıkırdak Lezyonları A la Carte

Detaylı

İliotibial Bant Sendromu

İliotibial Bant Sendromu İliotibial Bant Sendromu Doç. Dr.Tahsin Beyzadeoğlu Yeditepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı Snapping Hip Kalça hareketlerinde ağrılı veya ağrısız atlama hissi, ses duyma

Detaylı

TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi. Dirsek MR ve Dirsek Artrografi Manyetik Rezonans Görüntüleme

TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi. Dirsek MR ve Dirsek Artrografi Manyetik Rezonans Görüntüleme İnceleme Kodu: TRD TRD Yeterlilik Kurulu, Rehber ve Standartlar Komitesi Dirsek MR ve Dirsek Artrografi Manyetik Rezonans Görüntüleme Hazırlanma Tarihi: 30.7.2011 Tanım: Manyetik rezonans görüntüleme cihazı

Detaylı

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu

29 yaşında erkek aktif şikayeti yok. sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması. üzerine hasta polikliniğimize başvurdu 29 yaşında erkek aktif şikayeti yok Dış merkezde yapılan üriner sistem ultrasonografisinde insidental olarak sağ sürrenal lojda yaklaşık 3 cm lik solid kitlesel lezyon saptanması üzerine hasta polikliniğimize

Detaylı

Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi. Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ

Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi. Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ Acil Serviste Kafa BT (Bilgisayarlı Tomografi) Değerlendirmesi Uzm. Dr. Alpay TUNCAR Acil Tıp Uzmanı KIZILTEPE DEVET HASTANESİ Kafa Travmasında Bt Hızlı ve etkin Kolay ulaşılabilir Acil Serviste Kafa Bt

Detaylı

OS FEMORIS (FEMUR, UYLUK KEMI Ğ I )

OS FEMORIS (FEMUR, UYLUK KEMI Ğ I ) Pars libera membri inferioris Uyluk, bacak ve ayak iskeletini oluşturan kemiklerin tümüne birden bu isim verilir. OS FEMORIS (FEMUR, UYLUK KEMI Ğ I ) İnsan vücudunun en uzun kemiğidir, uyluk kemiği de

Detaylı