ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI"

Transkript

1 1 ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI

2 Elektrik santralleri şebekelerin güç ihtiyaçlarını karşılamak için başka santrallerle paralel bağlanır. Güç ihtiyacı günün her saatinde değişiklik gösterdiği gibi, mevsimlere göre de değişiklik gösterir. Bazı durumlarda güç ihtiyacının bir alternatör taralından karşılanması yerine birkaç alternatör tarafından karşılanması, verimi yüksektir. Çünkü büyük güçlü bir alternatörün, yükün az olduğu zamanda çalıştırılması, alternatör verimini azaltır. Şebekelerin artan güç ihtiyaçları karşısında santralde bulunan birkaç alternatör paralel bağlandığı gibi, başka santrallerle da paralel bağlanabilir. Elektrik santrallerinde alternatörlerin bakımları sırasında abonelerin enerjisiz kalmaması için birden fazla alternatör bulundurmak ve bakımdan sonra da gerektiğinde paralel bağlamak alternatör ömrünü ve verimi arttıran faktörlerdir. 2

3 Günümüzde tüm alıcıların ihtiyaçlarını karşılayabilecek güçte alternatör üretilemediğinden birden fazla küçük güçlü alternatör kendi aralarında paralel bağlanarak büyük güçlü alıcıları beslerler. Alternatörlerin paralel bağlanmalarını gerektiren nedenler aşağıdaki gibi özetlenebilir. Tek alternatöre göre çok alternatör daha fazla güçteki yükleri besleyebilirler. Birden fazla alternatörün paralel bağlanarak yükü beslemesi sistemin güvenirliliğini arttırır. Alternatörlerden birisinin arızalanması durumunda yük enerjisiz kalmaz. 3

4 Paralel bağlı alternatörlerden bakıma ihtiyacı olanlar devre dışı alınabilir. Bu durumda yükü paralel bağlı diğer alternatörler beslerler. Belirli güçteki yükü tek alternatör besliyor ise yük miktarı azaldığında alternatör tam yükünde çalışmayacağından verimliliği düşer. Fakat aynı güçteki yükü birden fazla küçük güçlü alternatörler besliyorsa, yükün azalması durumunda azalan yük miktarı kadar alternatör devre dışı yapılarak diğer alternatörlerin daha verimli çalışmasını sağlar. 4

5 Alternatörlerin Paralel Bağlanma Şartları Bir alternatör ya şebekeye yada başka bir alternatöre paralel bağlanır. Ancak bu alternatörün diğer bir alternatörlere yada şebekeye paralel bağlanması için bazı şartlar yerine getirilmelidir. Aynı bara sistemine birden fazla alternatörün paralel bağlanabilmesi dikkat edilecek en önemli faktör şebekede gerilim dalgalanması oluşturmamaktır. Bu amacın yerine getirilebilmesi için yapılacak işlemlere "SENKRONİZASYON" şartları veya senkronlama adı verilir. 5

6 Aşağıdaki şekilde yükü besleyen şebeke ve senkronizasyon anahtarı yardımıyla şebekeye paralel olarak bağlanacak G alternatörü verilmiştir. Şebeke R1 S1 T1 Yük V1, f1 S R2S2 T2 G V2, f2 Alternatörün şebekeye paralel bağlanması Yükü besleyen şebekenin gerilimi V 1, frekansı f 1 ve gerilimin faz sırası da R 1, S 1 ve T 1 dir. Şebekeye paralel 6 bağlanacak olan G alternatörünün uç gerilimi V 2, frekansı f 2 ve faz sırası ise R 2, S 2 ve T 2 dir.

7 Senkronlama işleminin gerçekleştirilmesi yani G alternatörünün şebekeye paralel bağlanabilmesi için aşağıda sıralanmış olan paralel bağlanma şartları yerine getirilmelidir. Şebeke ve paralel bağlanacak G alternatörünün aynı fazlarına ait uç gerilimleri aynı olmalıdır (V 1 =V 2 ). G 2 nin gerilimi %10 u kadar fazla olabilir. Şebeke ve paralel bağlanacak G alternatörünün uç gerilimlerinin faz sıraları aynı olmalıdır. (R 1, S 1, T 1 - R 2, S 2 ve T 2 ) Şebeke ve paralel bağlanacak G alternatörünün frekansları eşit olmalıdır (f 1 =f 2 ). G nin frekansı %1 kadar fazla olabilir.) Şebeke ve paralel bağlanacak G alternatörünün aynı fazlarına ait gerilimlerin faz açıları aynı olmalı yani senkronizm anının yakalanması gerekir. Gerilimler arasında 5 ile 15 lik faz farkı olmasına izin vardır. 7

8 Şebeke, paralel bağlantıdan önce yükü beslemeye başladığından şebekenin gerilimi ve frekansı yükün ihtiyacını karşılayacak değere ayarlanmıştır. Paralel bağlanacak olan alternatör için gerekli şartları yerine getirilebilmesi için yapılması aşağıdaki işlemler yapılmalıdır. Aynı adlı uçların birbirine bağlanması Frekans eşitliği Gerilim eşitliği Faz - farkının kontrolü (Senkronizm anının belirlenmesi) Sıfır voltmetresi metodu Senkronoskop metodu Lamba montajı metodu 1. Söner ışık bağlantısı (Karanlık bağlama) 2. Yanar ışık bağlantısı (Aydınlık bağlama) 3. Döner ışık bağlantısı (Karışık bağlama) 8

9 Aynı adlı uçların birbirine bağlanması Çalışmakta olan alternatörler ile sonradan paralel giren alternatörün aynı baraya bağlanan uçları aynı fazlar olmalıdır. Bu bir bakıma döner alan yönlerinin aynı olması anlamına da gelmektedir. Santral kurulurken bir defa düzenlenen uç bağlantıları her paralel bağlantıda aynı şekilde kullanılır. Faz sıralarının aynı olup olmadığının kontrolü, faz sırası göstericiler veya küçük bir üç fazlı asenkron motorla kontrol edilebilir. Faz sıralarının aynı olup olmadığını anlamanın diğer bir yöntemi S şalterinin kontaklarına paralel üç faz lamba grubu bağlamaktır. Burada bağlanan lambalar 220V luk ise her bir faza iki adet lambanın seri olarak bağlanması gerekir. Çünkü şebeke ve G alternatörlerinin aynı fazlarına ait gerilimlerin açıları birbirine göre maksimum olduğunda 180º dir. Minimum olduğunda ise sıfır derecedir. Açı maksimum değerinde iken iki 9 faz arasındaki gerilim farkı 440V, minimum olduğunda ise 0V tur.

10 Dolayısıyla bağlanacak olan 220V luk lambayı maksimum gerilim değeri patlatır. Üç fazlı lamba gruplarının bağlantısından sonra S anahtarı açık iken her iki alternatör çalıştırılır. Alternatörlerin aynı fazlarına ait gerilimler arasındaki fark maksimum iken lamba grupları hep beraber parlak yanıp sonra hep beraber sönüyorlarsa her iki alternatörün faz sıraları aynıdır. Eğer lamba gruplarından iki faza ait olanlar aynı anda yanıp sönerken üçüncü faza ait lamba farklı zamanlarda yanıp sönüyorsa G alternatörünün farklı yanan faz çıkışı diğer bir faz ile yer değiştirilir ve üçüncü faza ait lambaların aynı anda yanıp sönmeleri sağlanır. 10

11 Gerilim eşitliği Devreye sonradan giren alternatörün gerilimi, çalışmakta olan alternatörün veya şebekenin gerilimine eşit olmalıdır. Alternatörlerde gerilim ayarı, uyartım akımlarının ayarlanması ile yapılır. Gerilimleri eşit olmayan iki alternatör paralel bağlanacak olursa dengeleme (sirkülasyon) akımları oluşarak termik ve dinamik etkiler yaratır. Dengeleme akımları reaktif akım olup, milde zorlamalar oluşturmazlar. Kaba senkronlamalarda gerilimlerin %10 kadar farklı olmasına izin verilebilmektedir. Gerilim kontrolü için şebeke ve paralel bağlanacak alternatörün aynı fazına ait uç gerilimleri tek ekran üzerinde çift skalası bulunan çift voltmetre, iki ayrı voltmetre veya voltmetre komitatörü yardımı ile bir tek voltmetre tarafından kontrol edilebilir. Şebeke yükü beslerken G alternatörü devreye paralel alınacağından G nin gerilimlerindeki farklılık uyartım akımı ile giderilerek şebeke 11 gerilimine eşit olması sağlanır.

12 Frekans eşitliği Frekanslar alternatör devri ile ayarlanır. Paralele girecek alternatörlerin frekansları eşit olmazsa, alternatör endüvileri arasında dengeleme akımları dolaşır. Bu şekilde ortaya çıkan akım, aktif bir akım olduğundan, alternatörlerin millerini zorlar, hatta kırılmalarına bile neden olabilir. Paralel bağlantı sırasında frekans eşitliği, alternatörleri döndüren sistemlerin örneğin, buhar türbini, su türbini veya dizellerin, buhar, su veya yakıt girişlerini ayarlamakla gerçekleştirilir. Frekans eşitliği %100 oranında gerçekleşmez. Ancak %1 den fazla farklara da izin verilmez. 12

13 Alternatörlerde frekans eşitlikleri de gerilimde olduğu gibi ya aynı ekranda farklı skalaları bulunan frekansmetrelerle yada iki ayrı frekansmetre ile ölçülür. Eğer paralel giren alternatörün frekansı şebeke frekansından düşük ise G nin devir sayısı arttırılarak f 2 değeri f 1 e göre biraz fazla olacak şekilde ayarlanır. Böylece her iki alternatörlerin gerilimleri arasındaki faz farkı yavaş yavaş değişmeye başlar. Yani lambalar çok yavaş şekilde parlak yanıp sönerler. Lambaların tam söndükleri anda S anahtarı kapatılarak alternatör devreye paralel alınır. 13

14 Faz-farkının kontrolü (Senkronizm anının belirlenmesi) Paralel bağlamada birbirine bağlanacak uçların arasında faz farkı bulunmamalıdır. Aksi halde aktif karakterde dengeleme akımları sistemde çalışmakta olan alternatörün rotorunda darbeler oluşturarak rotoru hızlandırmaya veya yavaşlatmaya çalışırlar. Uygulamalarda faz açıları için 5-15 (elektrikli açı) farklara izin verilebilir. Bu durumda geçecek dengeleme akımları alternatörlere ve paralel bağlamada kullanılan aletlere zarar vermemelidir. Hatta bu sırada devre elemanlarının devreyi gereksiz yere açmaması da istenir. 14

15 Paralel bağlantıya geçmeden önce senkronize anının yakalandığını veya her iki alternatörün aynı fazları arasındaki açı farkının sıfır olduğunu tespit etmenin iki yolu vardır. Birincisi biraz önce açıklanan lamba grupları tertipleyip hepsinin sönme anının yakalanmasıdır. Ancak lamba grupları ile bu anı yakalamak her zaman mümkün olmayabilir. İkinci metot olarak senkronoskop kullanarak senkronizm anının tespit edilmesidir. Senkronoskop alternatörlerin çıkış uçlarına bağlandığında şebeke ve G alternatörlerinin aynı fazlarına ait gerilimler arasındaki faz farkını ölçerler. Gerilimler arasındaki faz farkının sıfır olduğu anda senkronoskopun ibresi yere doğru dik ve yukarı doğrudur. 15

16 Burada senkronoskop sadece iki alternatörün tek fazları arasındaki açı farkına ait bilgi verir. Generatörlerin faz sıraları hakkında bilgi vermez. Faz farkının kontrolü senkronoskoplar, sıfır voltmetreleri ye çeşitli lamba bağlantıları ile yapılır. Paralel bağlama sırasında faz farkının kontrollerinde kaba senkronlamalarda lamba bağlantıları kullanılır. Bunun için: Karanlık bağlama, (Söner lamba bağlantısı.) Aydınlık bağlama, (Yanar lamba bağlantısı.) Karışık bağlama, (Döner lamba bağlantısı.) gibi bağlantılar yapılır. 16

17 Bunlardan karanlık bağlama yapılmış bir sistemde lambaların söndüğü, aydınlık bağlama yapıldığında lambaların parlak yandığı, karışık bağlantıda da iki lambanın yanıp üçüncü lambanın söndüğü durumda paralel bağlama şalteri kapatılır. Karışık bağlamada her üç lamba da sıra ile söndüğüne göre hangi durumda şaltere basılacağı önemlidir. Ancak karışık bağlama yapılırken hangi lambanın senkronizm anında söneceği belirlendiğinden yanlışlık yapılmaz. Faz farkının kontrolü için senkronoskop kullanılırsa, senkronoskobun ibresi, senkronizm anını belirleyen yerden geçerken veya bu işaretli yerde durduğunda, paralel bağlama şalteri kapatılır. Aynı durumda sıfır voltmetresi sıfırı gösterdiğinde şaltere basılarak paralel bağlama gerçekleştirilir. 17

18 Senkronizm Anının Belirlenmesi Yükü besleyen şebeke gerilimi Vı ile paralel bağlanacak olan alternatörün gerilimi V 2 arasındaki faz farkının sıfır olduğu anın yakalanması çeşitli metotlarla mümkündür. Bu metotlar şunlardır. Sıfır voltmetresi metodu Senkronoskop metodu Lamba montajı metodu 1. Söner ışık bağlantısı (Karanlık bağlama) 2. Yanar ışık bağlantısı (Aydınlık bağlama) 3. Döner ışık bağlantısı (Karışık bağlama) 18

19 Sıfır voltmetresi metodu: Sıfır voltmetresi her iki senkron generatörün aynı adlı uçlarına bağlanır. Senkron generatör gerilimleri arasında faz farkı yoksa veya başka bir deyişle gerilimler aynı fazda ise voltmetre sıfırı gösterir. Bu anda generatörler paralel bağlanabilir fakat bu süre uzun sürmeyebilir. Bunun için şalter çabuk kapatılmalıdır. Bu iş için yapılan voltmetreler sıfır dolaylarında kolayca okunacak şekilde yapılmıştır. Sıfırdan uzak kısımlarda taksimatlar sık olup akım ile dirençleri çok fazla artan özel dirençleri vardır. R1 S1 T1 V0 R1 S1 R2 S2 T1 T2 S G2 19 Sıfır voltmetresi metodu ile senkronizm saptanması

20 Senkronoskop metodu: Bu aletin özelliği rotordan beslenen bir endüksiyon motoru olmasıdır. Şekil a' da aletin içyapısı ile şekil b' de aletin dış görünüşü görülmektedir. Şekil c' de ise bir senkronoskobun devreye bağlanışı görülmektedir. Senkronoskobun rotor ve statorunda meydana gelen iki ayrı döner alanın etkisi ile ibresi hareket eder. İbrenin dönüş yönü frekans farkının nereden geldiğini belirtir. Senkronoskop üzerinde işaretli bir yer vardır. Paralel bağlama sırasında ibre bu işaretli kısma gelince Vı ve V 2 arasındaki faz farkı sıfırdır. Bu anda şaltere basarak paralel bağlantı gerçekleştirilir. 20

21 Senkronoskobun iç yapısı Senkronoskobun dış görünüşü 21 Senkronoskobun devreye bağlantısı

22 Burada senkronoskop sadece iki alternatörün tek fazları arasındaki açı farkına ait bilgi verir. Generatörlerin faz sıraları hakkında bilgi vermez. 22

23 Lamba montajları: Bunun için üç ayrı bağlantı vardır. Söner ışık bağlantısı (Karanlık bağlama) Yanar ışık bağlantısı (Aydınlık bağlama) Döner ışık bağlantısı (Karışık bağlama) Söner ışık bağlantısı: Söner ışık bağlantısı için şekil a' daki bağlantı yapılır. Faz sıraları tespit edildikten sonra, aynı adlı fazların arasına lamba veya voltmetre bağlanır. Bağlanan lambanın gerilimi, iki senkron generatör geriliminin toplamına eşit olmalıdır. Devre paralel bağlanacak senkron generatör çalıştırılır. Gerilimi veya frekansı şebekeye veya diğer senkron generatörlere eşit yapılır. Bu anda lambanın yanıp söndüğü görülür. Senkron generatörün devrini çok az artırılır ve bu durumda lambanın yanıp sönme hızı azalıyorsa devir artırmaya devam edilir. Lambanın yanıp sönme hızı gittikçe azalır ve sonunda lambalar sönük halde bir süre kalır. Lambaların sönük kaldığı an, senkronizm anıdır. Bu anda 23 şalter kapatılarak senkron generatörün devreye paralel bağlanması sağlanır.

24 Söner ışık bağlantısına karanlık bağlama adı da verilir. Şalter ayakları arasına bağlanan voltmetre de lambaların sönük kaldığı an sıfırı gösterir. Bunun için bu voltmetreye de sıfır voltmetresi denir. R1 S1 T1 R1 S1 T1 R1 S1 T1 S R1 S1 T1 R2 S2 T2 V0 S R1 S1 T1 R2 S2 T2 V0 S R1 S1 T1 R2 S2 T2 V0 G2 G2 G2 Söner ışık bağlantısı (En soldaki) 24

25 Yanar ışık bağlantısı: Yanar ışık bağlantısında lambalar ters adlı fazlara bağlanır. Şekil b'de bu durum görülüyor. Bu bağlantıda lambalar yanarken senkronizm anı da olur. Yanar ışık bağlantısına aydınlık bağlama adı da verilir. Yalnız lambalar çok kuvvetli yanarsa senkronizm anı yoktur. Bu durum aldanmalara yol açtığından bu metot pek kullanılmaz. R1 S1 T1 R1 S1 T1 R1 S1 T1 S R1 S1 T1 V0 S R1 S1 T1 V0 S R1 S1 T1 V0 R2 S2 T2 R2 S2 T2 R2 S2 T2 G2 G2 G2 25 Yanar ışık bağlantısı (Ortadaki)

26 Döner ışık bağlantısı: Döner ışık bağlantısında lambalardan ikisi ters faza, birisi ise aynı adlı faza bağlanır. Burada senkronizm anı, aynı faza bağlı lamba sönük, diğer iki lamba yanarken meydana gelir. Senkronizm anı dışında lambalar sıra ile yanıp söndüklerinden, dönüyor hissini verirler. Bu nedenle bu bağlantıya döner ışık bağlantısı adı verilir. Bu bağlantı da pek kullanılmaz. Döner ışık bağlantısına karışık bağlama adı da verilir. R1 S1 T1 R1 S1 T1 R1 S1 T1 S R1 S1 T1 V0 R2 S2 T2 S R1 S1 T1 V0 R2 S2 T2 S R1 S1 T1 V0 R2 S2 T2 G2 G2 G2 26 Döner ışık bağlantısı (En sağdaki)

27 Otomatik senkronlama rölesi: Bazı elektrik santrallerinde otomatik senkronlama rölesi kullanılır. Bu rölenin iç yapısı ve devreye bağlantısı şekilde görülmektedir. Otomatik senkronlama rölesinin yapısında aynı nüve üzerinde bulunan A,B ve C bobinleri görülüyor. Senkron generatör gerilimleri aynı fazda olduğunda C deki gerilim en büyük durumdadır. Bu anda R rölesi paralel bağlama şalterini kapatarak generatörler paralel bağlanır. Otomatik senkronlama rölelerinde generatör gerilimleri 500V geçerse gerilim transformatörü kullanılarak uygun gerilim elde edilir. Bu otomatik senkronlama rölesinden ayrı olarak elektronik senkronlama röleleri yapılmıştır. Bu röleler daha duyarlıklı ve sıhhatli bir paralel bağlamayı gerçekleştirebilir. 27

28 Senkronlama ünitesi: Bazı elektrik santrallerinde komple senkronlama kullanılır. Bu cihaz resimde görüldüğü gibi çift frekansmetre, sıfır resi ve senkronoskop' tan oluşmaktadır. Bazı tiplerde sıfır voltmetresi oift voltmetre bulunur. Bu cihaz santralin kumanda odasında görülebilecek bir yere asılır. Senkron generatörlerin aynı isimli uçları (fazları) daha önceden şalterin karşılıklı ayaklarına bağlandığı için bu üç alet paralel bağlamayı kontrol etmede yeterlidir. 28

29 Otomatik senkronlama rölesi ve devreye bağlantısı 29

30 30

31 31

32 Alternatörlerin Frekans Aktif Güç ve Gerilim Reaktif Güç İlişkileri Alternatörlerin mekanik güç girişini sağlayan sistemler; dizel motorları, su türbinleri, gaz türbinleri veya rüzgar türbinleri olabilir. Bu sistemlerden herhangi birisi ile çalıştırılan alternatör yüklendikçe, alternatörün devir sayısı (hızı) bu yüze bağlı olarak azalacaktır. Hız ile yük arasındaki bu ilişki lineer değildir. Ancak türbin ile alternatör arasına yerleştirilen özel mekanizma ile bu bağıntı lineer yapılabilmektedir. Alternatörün hızı ile frekansı arsındaki bağıntı aşağıdaki gibidir. n m = 120.f e 2P dir. Burada n m ; Milin mekanik hızı (d/d) f e ; Elektrik frekansı (Hz) 2P; Alternatörün kutup sayısı 32

33 Eşitliğe göre hızdaki azalma direk olarak üretilen gerilimin frekansını etkilemektedir. Alternatörün hız güç ve frekans güç eğrileri aşağıda verilmiştir. nm f nnl nfl fnl ffl Pfl Pout Pfl Pout Alternatörün a) Hız aktif güç ve b) Frekans aktif güç eğrisi P out = s p. (f nl f fl ) Q out = s p. (V nl V fl ) 33 Alternatörün aktif çıkış gücü ile reaktif çıkış güçleri yanda verilmiştir.

34 Alternatörün reaktif gücü ise uç gerilimi ile doğrusal değişim göstermektedir. Uç gerilimi çekilen reaktif güce karşılık düşüş göstermektedir. Senkron makine alternatör olarak çalıştırılmakta ise çekilen (+) işaretlidir. Eğer senkron makine senkron motor olarak çalıştırılıyorsa çekilen güç (-) işaretlidir. Alternatörden çekilen çıkış gücü daima yükün çektiği güce eşittir. Alternatörün çalışma frekansı, alternatörü döndüren sistemin devir sayısına bağlıdır. Alternatörün uç gerilimi de alternatörün uyartım akımı ile kontrol edilir. VT VTnl VTfl -Qout Qfl Qout 34 Alternatörün Gerilim Reaktif Güç Eğrisi

35 Şebekeye Paralel Bağlı Alternatörlerin Çalışması Şebekenin frekans aktif güç ve gerilim reaktif güç değişimi, alternatörlerdeki gibi değişmeyip tüm yük değerleri için frekans ve uç gerilimleri sabittir. Şebeke paralel bağlanan alternatörün çalışması şekildeki gibi bir eğri oluşturur. Burada şebekenin frekans ve gerilimi her yük değeri sabittir. Ancak alternatörün frekans ve gerilim değerleri değişiklik göstermektedir. fe VT -Pout Pout -Qout Qout Şebekenin frekans aktif güç ve gerilim reaktif güç eğrileri 35

36 Yükün ihtiyacı olan P yük gücünün bir kısmı şebeke tarafından karşılanırken bir kısmı da alternatör tarafından karşılanmaktadır. Buna göre P yük = P bus + P gen şeklinde yazılabilir. Alternatörün yüke sağladığı yük miktarı şebekenin karakteristik eğrisini çalışma frekans değerinde kestiği noktadan dikey doğrultuda inilen dikme ile bulunur. Eğer yük sabit iken alternatörün karakteristik eğrisi aşağı doğru kayarsa P gen miktarı azalırken P bus miktarı artar. Alternatör karakteristik eğrisi yukarı doğru kaydırılırsa P gen miktarı azalacaktır. miktarı artarken P bus fe fnl -Pout(sis) Pout(gen) Pbus Pgen Pyük Şebekeye paralel bağlanan alternatörün çalışma karakteristiği 36

37 fe fe fnl fnl -Pout(sis) Pgen Pout(gen) -Pout(sis) Pgen<0 Pout(gen) Şebekeye paralel bağlanmış alternatörün çalışma karakteristiğinin değişik durumları Şekil a da alternatörün karakteristik eğrisi bir miktar aşağı doğru kaydırılarak şebekenin çalışma frekansı ile kesiştiği noktaya karşılık gelen P gen miktarı azaltılmıştır. Bu durumda alternatörün yüke sağladığı güç miktarı ilk şekle göre azalmıştır. Eğer alternatörün karakteristik eğrisindeki bu aşağı doğru kaydırma işlemine devam edilirse şekil b de görüldüğü gibi alternatörün karakteristik eğrisi şebekenin karakteristik eğrisinin altına düşecek ve ortak çalışma frekans noktasına 37 göre senkron makine artık senkron motor çalışma durumuna geçeceğinden şebekeden güç çekecektir.

38 Bu durumda şebeke hem yükü hem de motoru besleyecektir. Kısaca özetlersek şebekeye paralel bağlı bir alternatörün üzerine yük alabilmesi için alternatörün devir sayısı arttırılarak karakteristik eğrisinin şebeke karakteristik eğrisinin üzerine çıkarılması gerekir. Alternatörün yüke sağladığı güç miktarında artış yapmak için alternatörü döndüren tahrik makinesinin devir sayısı arttırılır. Normal olarak kendi başına çalışan alternatörün devir sayısındaki artış alternatörün çıkış frekansını artırır. Ancak şebekenin frekansı ve gerilimi sabit olduğundan şebekeye bağlı alternatörün devir sayısındaki artış sadece alternatörün yüke sağladığı aktif gücü arttıracaktır. 38

39 Yandaki şekilde yük sabit olduğundan alternatörü döndüren tahrik makinesinin devir sayısı arttırılınca alternatörün frekans güç karakteristik eğrisi yukarı doğru kayarak alternatör üzerine aktif yük almaktadır. Her bir karakteristik eğride alternatör ve şebekenin beslediği yük miktarı sabit olduğundan alternatörün devir sayısı biraz daha fazla arttırılırsa yükün tamamı alternatör tarafından beslenir. fe fnl -Pout(sis) Pbus1 Pbus2 Pbus3 Pgen1 Pgen2 Pgen3 Pout(gen) Pyük Şebekeye paralel bağlanmış alternatörün sabit yük altında değişik çalışma karakteristikleri 39

40 Şebekeye yada başka bir alternatöre paralel bağlanmamış bir alternatörde gerilim ve frekans ayarı Alternatörler bağımsız olarak çalışırlarken devir sayıları arttırılırsa ürettikleri gerilimin frekansı artarken, uyartım akımı arttırılırsa ürettikleri gerilimin değeri artar. Şebekeye yada başka bir alternatöre paralel bağlanmış bir alternatörde aktif ve reaktif güç ayarı Alternatörler başka bir alternatöre yada şebekeye paralel bağlandıklarında devir sayıları arttırıldığında frekansları sabit kalıp üzerlerine aktif güç alırlar. Uyartım akımları arttırıldığında ise ürettikleri gerilim değeri sabit kalıp üzerlerine reaktif güç alırlar. 40

41 KAYNAKLAR SAÇKAN, A. Hamdi; Elektrik Makineleri III ALTUNSAÇLI, Adem; ALACALI, Mahmut; Elektrik Makineleri II ÇOLAK, İlhami; Asenkron Motorlar BAL, Güngör; Özel Elektrik Motorları ÇOLAK, İlhami; Senkron Motorlar CHAPMAN, Stephen J.; Electrıc Machinery Fundamentaly 4.Edition FITZGERALD, A. E.; KINGSLEY, Charles Jr.; UMANS, Stephen D.; Electric Machinery Sixth Edition PAREKH, Rakesh; AC Induction Motor Fundamentals; Microchip Technology Inc., Microchip AN887 Three-phase Asynchronous Motors, Generalities and ABB proposals for the coordination of protective devices 41

ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI

ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI 1 ALTERNATÖRLERİN PARALEL BAĞLANMASI Elektrik santralleri şebekelerin güç ihtiyaçlarını karşılamak için başka santrallerle paralel bağlanır. Güç ihtiyacı günün her saatinde değişiklik gösterdiği gibi,

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Buna göre bir iletkende gerilim indüklenebilmesi için; Bir manyetik alan olmalıdır. (Sabit mıknatıs yada elektromıknatıs ile elde edilir.) İletken manyetik alan

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI 1 ÜÇ FAZLI MOTOLAI Bİ FAZLI OLAAK ÇALIŞTIILMASI Üç fazlı şebekenin bulunmadığı yerlerde veya özel olarak üç fazlı motorlar bir fazlı olarak çalıştırılırlar. Bunun için motorun yıldız ve üçgen bağlı oluşuna

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç Fazlı Asenkron Motorlar Üç fazlı asenkron motorlar, stator sargılarına uygulanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek milinden yüke aktarırlar. Rotor ise gerekli

Detaylı

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI

ÜÇ FAZLI MOTORLARIN BİR FAZLI OLARAK ÇALIŞTIRILMASI 1 ÜÇ FALI MOTOLAI Bİ FALI OLAAK ÇALIŞTIILMASI ÜÇ FALI ASEKO MOTOLAI Bİ FALI OLAAK ÇALIŞTIILMASI Üç fazlı şebekenin bulunmadığı yerlerde veya özel olarak üç fazlı motorlar bir fazlı olarak çalıştırılırlar.

Detaylı

Senkron Motorun Kalkınma Durumu

Senkron Motorun Kalkınma Durumu 1 SENKRON MOTORLAR Senkron Motorların Çalışma Prensipleri Senkron makine generatör olarak çalıştırılabildiği gibi, eğer kutuplar bir DC kaynaktan beslenip, endüvi (stator) sargılarına da alternatif gerilim

Detaylı

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı motorların bir fazlı motorlardan daha iyi çalışma performansı olmasına rağmen, çoğu zaman üç fazlı şebeke bulunmayabilir. Şehir merkezlerinde bir fazlı şebekenin

Detaylı

ASENKRON MOTORLARDA MOMENT

ASENKRON MOTORLARDA MOMENT 1 ASENKRON MOTORLARDA MOMENT Moment Tork, Moment yada Kuvvet Momenti, bir eksen, destek noktası yada mil etrafında nesneyi döndürmek için bir kuvvet uygulanmasıdır. Tıpkı kuvvette olduğu gibi, cismi döndüren

Detaylı

DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ

DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ 1 DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ VE KARAKTERİSTİKLERİ DOĞRU AKIM GENERATÖRLERİ Tanımlar Doğru akım makinelerinin kutupları sabit veya elektromıknatıslı olmaktadır. Sabit mıknatıslar küçük güçlü generatörlerde

Detaylı

4. ÜNİTE SANTRALLERİN DONANIMI VE PARALEL ÇALIŞMASI

4. ÜNİTE SANTRALLERİN DONANIMI VE PARALEL ÇALIŞMASI 4. ÜNİTE SANTRALLERİN DONANIMI VE PARALEL ÇALIŞMASI KONULAR 1. Santrallerde Elektrik Donanımı 2. Santrallerin Paralel Çalışması 4.1. Santrallerde Elektrik Donanımı Elektrik santralleri güneş, rüzgâr, termik,

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1. BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar Üniversal motorlar 1.1. Bir fazlı yardımcı sargılı motorlar 1.1.3. Yardımcı Sargıyı Devreden Ayırma Nedenleri Motorun ilk kalkınması anında

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ 1 ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ Asenkron Motorun Bir Faz Eşdeğer Devresi Asenkron motorun stator sargılarına alternatif gerilim uygulandığında nüve üzerine sarılmış stator sargılarında zamana

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER BÖLÜM 4 A.A. MOTOR SÜRÜCÜLERİ 4.1.ALTERNATİF AKIM MOTORLARININ DENETİMİ Alternatif akım motorlarının, özellikle sincap kafesli ve bilezikli asenkron motorların endüstriyel uygulamalarda kullanımı son yıllarda

Detaylı

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ 1 ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ Asenkron Motorun Bir Faz Eşdeğer Devresi Asenkron motorun stator sargılarına alternatif gerilim uygulandığında nüve üzerine sarılmış stator sargılarında zamana

Detaylı

9. Güç ve Enerji Ölçümü

9. Güç ve Enerji Ölçümü 9. Güç ve Enerji Ölçümü Güç ve Güç Ölçümü: Doğru akım devrelerinde, sürekli halde sadece direnç etkisi mevcuttur. Bu yüzden doğru akım devrelerinde sadece dirence ait olan güçten bahsedilir. Sürekli halde

Detaylı

Elektrik Makinaları I

Elektrik Makinaları I Elektrik Makinaları I Yuvarlak rotorlu makina, fazör diyagramları, şebekeye paralel çalışma,reaktif-aktif güç ayarı,gerilim regülasyonu,motor çalışma Generatör çalışması için indüklenen gerilim E a, uç

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.)

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) 1) Etiketinde 4,5 kw ve Y 380V 5A 0V 8,7A yazan üç fazlı bir asenkron motorun, fazlar arası

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları

Elektrik. Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları Elektrik Alternatif Akım Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 2 24.12.2013 Dr. Levent Çetin 3 Buton/Anahtar / Limit Anahtarı Kalıcı butona basıldığında, buton

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ

ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ 1 ASENKRON MOTORUN BİR FAZ EŞDEĞER DEVRESİ Asenkron Motorun Bir Faz Eşdeğer Devresi Asenkron Motorun Bir Faz Eşdeğer Devresi Asenkron motorun stator sargılarına alternatif gerilim uygulandığında nüve üzerine

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU ASENKRON VE SENKRON MAKİNALAR ELEKTRİK VE ENERJİ. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU ASENKRON VE SENKRON MAKİNALAR ELEKTRİK VE ENERJİ. Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI) DERS BİLGİ

Detaylı

(3-fazlı Senkron Generatörün Boşta, Kısadevre Deneyleri ile Eşdeğer Devre Parametrelerinin Bulunması ve Yükte Çalıştırılması)

(3-fazlı Senkron Generatörün Boşta, Kısadevre Deneyleri ile Eşdeğer Devre Parametrelerinin Bulunması ve Yükte Çalıştırılması) 1 DENEY-5 (3-fazlı Senkron Generatörün Boşta, Kısadevre Deneyleri ile Eşdeğer Devre Parametrelerinin Bulunması ve Yükte Çalıştırılması) Deney Esnasında Kullanılacak Cihaz Ve Ekipmanlar Deneyin tüm adımları

Detaylı

Laboratuvar Ekipmanları

Laboratuvar Ekipmanları 1 Laboratuvar Ekipmanları Şekil-1 3 faz Asenkron makine üst ve yan görünüşü Şekil-2 DA makine üst ve yan görünüşü 1 2 Şekil-3 3 faz trafo ve tek faz trafo Şekil-4 Manyetik Fren Üst Görünüşü Şekil-5 Omik

Detaylı

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ

10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ 10. ÜNİTE ENERJİ İLETİM VE DAĞITIM ŞEBEKELERİ KONULAR 1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri 2. Şebeke Çeşitleri 10.1. Elektrik Enerjisi İletim ve dağıtım Şebekeleri Elektrik enerjisini üretmeye,

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI KOMPANZASYON DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ

13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ 13. ÜNİTE AKIM VE GERİLİM ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Akım Ölçülmesi-Ampermetreler 2. Gerilim Ölçülmesi-Voltmetreler Ölçü Aleti Seçiminde Dikkat Edilecek Noktalar: Ölçü aletlerinin seçiminde yapılacak ölçmeye

Detaylı

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR

1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 BİR FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı motorların bir fazlı motorlardan daha iyi çalışma performansı olmasına rağmen, çoğu zaman üç fazlı şebeke bulunmayabilir. Özellikle şehir merkezlerinde bir fazlı

Detaylı

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir.

9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri. Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. 9. Ölçme (Ölçü) Transformatörleri Bir magnetik devre üzerinde sarılı 2 sargıdan oluşan düzene transformatör denir. Transformatörler, akım ve gerilim değerlerini frekansta değişiklik yapmadan ihtiyaca göre

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

Asenkron Motorlarda Sigorta Seçimi Sigortalar, devrede koruma amacıyla kullanılan gereçlerdir. Uygulamada buşonlu, otomatik, bıçaklı ve mini (cam

Asenkron Motorlarda Sigorta Seçimi Sigortalar, devrede koruma amacıyla kullanılan gereçlerdir. Uygulamada buşonlu, otomatik, bıçaklı ve mini (cam 1 MOTORLARDA KORUMA Asenkron Motorlarda Sigorta Seçimi Sigortalar, devrede koruma amacıyla kullanılan gereçlerdir. Uygulamada buşonlu, otomatik, bıçaklı ve mini (cam gövdeli) sigortalar yaygın olarak kullanılmaktadır.

Detaylı

ÖZGÜR Motor & Generatör

ÖZGÜR Motor & Generatör DAHLENDER MOTOR Statora sargılarının UVW ve XYZ uçlarından başka, sargı ortalarından uçlar çıkararak ve bunların bağlantıları yapılarak çift devir sayısı elde edilir. Bu bağlantı yöntemine, Dahlender bağlantı

Detaylı

5. ÜNİTE GÜÇ KATSAYISI

5. ÜNİTE GÜÇ KATSAYISI 5. ÜNİTE GÜÇ KATSAYISI KONULAR 1. Güç Üçgeni 2. Güç Katsayısı 3. Güç Katsayısının Düzeltilmesi 5.1 Güç Üçgeni Alternatif akım devrelerinde, devreye uygulanan şebeke gerilimi ile devre akımı arasındaki

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLER ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ BÖLÜM 2 ELEKTRİK MOTORLARINDA DENETİM PRENSİPLERİ 2.1.OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİNE GİRİŞ Otomatik kontrol sistemleri, günün teknolojik gelişmesine paralel olarak üzerinde en çok çalışılan bir konu olmuştur.

Detaylı

(3-fazlı Asenkron Generatörün Boşta ve Yükte Çalıştırılması) Deney Esnasında Kullanılacak Cihaz Ve Ekipmanlar

(3-fazlı Asenkron Generatörün Boşta ve Yükte Çalıştırılması) Deney Esnasında Kullanılacak Cihaz Ve Ekipmanlar 1 DENEY-3 (3-fazlı Asenkron Generatörün Boşta ve Yükte Çalıştırılması) Deney Esnasında Kullanılacak Cihaz Ve Ekipmanlar Deneyin tüm adımları için aşağıdaki cihaz ve ekipmanların bulunması gerekir. Deneye

Detaylı

21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ

21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ 21. ÜNİTE FREKANS-GÜÇ KATSAYISI VE DEVİR SAYISININ ÖLÇÜLMESİ KONULAR 1. Frekansın Ölçülmesi 2. Güç Katsayısının Ölçülmesi 3. Devir Sayının Ölçülmesi 21.1.Frekansın Ölçülmesi 21.1.1. Frekansın Tanımı Frekans,

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI

6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI 6. ÜNİTE DOĞRU AKIM MAKİNALARININ DEVREYE BAĞLANTI ŞEMALARI KONULAR 1. Doğru Akım Jeneratörleri (Dinamolar) 2. Doğru Akım Jeneratörlerinin Paralel Bağlanması 3. Doğru Akım Motorları GİRİŞ Bir iletkende

Detaylı

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu

4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu 49 4.4. Gerilim Kararlılığının Temel Geçici Hal Durumu Đletim sistemine bağlı bir asenkron motorun şekil (4.3.b) ' deki P-V eğrileriyle, iletim sisteminin P-V eğrilerini biraraya getirerek, sürekli hal

Detaylı

6. ÜNİTE ÇOK FAZLI SİSTEMLER

6. ÜNİTE ÇOK FAZLI SİSTEMLER 6. ÜNİTE ÇOK FAZLI SİSTEMLER KONULAR 1. Üç Fazlı EMK in Elde Edilmesi 2. Faz Sırası 3. Üç Fazlı Bağlantılar 4. Üç Fazlı Dengeli Sistemler 5. Üç Fazlı Dengesiz Sistemler 6. Üç Fazlı Sistemlerde Güç 7. Üç

Detaylı

GEPA. set. RQ-112B Reaktif Güç Kontrol Rölesi. set. set RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ

GEPA. set. RQ-112B Reaktif Güç Kontrol Rölesi. set. set RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B SERİSİ REAKTİF GÜÇ RÖLELERİ RQ B Serisi reaktif güç röleleri, alçak gerilim elektrik tesislerinin reaktif güç kompanzasyonunda kullanılırlar. Kondansatör gruplarını devreye alan ve çıkaran reaktif

Detaylı

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER

İklimlendirme Soğutma Elektriği ve Kumanda Devreleri BÖLÜM KONDANSATÖRLER BÖLÜM KONDANSATÖRLER AMAÇ: İklimlendirme ve soğutma kompresörlerinde kullanılan kalkış (ilk hareket) ve daimi kondansatörleri seçebilme ve bağlantılarını yapabilme. Kondansatörler 91 BÖLÜM-7 KONDANSATÖRLER

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ Asenkron motorların endüstrideki önemi Turmetre ile asenkron motorun devrinin ölçülmesi ve kayma deneyi Senkron hız, Asenkron

Detaylı

Asenkron Makineler (2/3)

Asenkron Makineler (2/3) Asenkron Makineler (2/3) 1) Asenkron motorun çalışma prensibi Yanıt 1: (8. Hafta web sayfası ilk animasyonu dikkatle inceleyiniz) Statora 120 derecelik aralıklarla konuşlandırılmış 3 faz sargılarına, 3

Detaylı

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler

DİRENÇ ÇEŞİTLERİ. Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler DİRENÇ ÇEŞİTLERİ Sabit dirençler Ayarlı dirençler Entegre tipi dirençler Özel (ortam etkili) dirençler Sabit dirençler Direnç değerleri sabit olan, yani değiştirilemeyen elemanlardır. Ayarlı dirençler

Detaylı

SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ

SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ SENKRONİZE GÜÇ SİSTEMLERİ İşbir Elektrik Sanayi A.Ş. tarafından üretilmekte olan Senkronize jeneratör sistemleri, otomatik ve manuel çalışma türlerinin her ikisini birden sağlayacak şekilde tasarlanmıştır.

Detaylı

ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER

ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER 1 ASENKRON VE SENKRON MAKİNELER 2 GENEL TANIM VE KAVRAMLAR Makine: Bir makine; herhangi bir faaliyeti gerçekleştirmek amacıyla enerji kullanan bir cihazdır. Daha farklı bir tanımda; herhangi bir enerjiyi

Detaylı

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI

DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI DENEY NO: DĐRENÇ DEVRELERĐNDE KIRCHOFF UN GERĐLĐMLER ve AKIMLAR YASASI Bu deneyde direnç elamanını tanıtılması,board üzerinde devre kurmayı öğrenilmesi, avometre yardımıyla direnç, dc gerilim ve dc akım

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel

ASENKRON MOTOR ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR. Genel Genel ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir. Genellikle sanayide kullanılan

Detaylı

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir.

Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. DAĞITIM TRAFOLARI Genel Tanımlar Elektrik Dağıtım Şebekesi: İletim hattından gelen ve şalt merkezlerinde gerilim seviyesi düşürülen elektriği, ev ve işyerlerine getiren şebekedir. EEM13423 ELEKTRİK ENERJİSİ

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ H10 Tartışma Sorularının Yanıtları SAÜ Hazırlayan Dr.Mustafa Turan

ELEKTRİK MAKİNELERİ H10 Tartışma Sorularının Yanıtları SAÜ Hazırlayan Dr.Mustafa Turan Senkron Makineler 1) Senkron makinelerin yaygın kullanımı jeneratör (alternatör) olarak mıdır? Yoksa motor olarak mı? Yanıt 1: Elektrik makineleri disiplininde bir araca makine deniyor ise, o makine hem

Detaylı

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER

F AKIM DEVRELER A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER ALTERNATİF AKIM DEVRELERİ A. DEVRE ELEMANLARI VE TEMEL DEVRELER Alternatif akım devrelerinde akımın geçişine karşı üç çeşit direnç (zorluk) gösterilir. Devre elamanları dediğimiz bu dirençler: () R omik

Detaylı

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER

7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER 7. ÜNİTE SENKRON GENARATÖRLER KONULAR 1. Senkron Generatörler ve genel Yapıları 2. Alternatörlerin Çalışması ve Gerilim Regülasyonu 3. Alternatörlerin Uyartılması 4. Senkron Generatörlerin Paralel Bağlanması

Detaylı

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ

T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ T.C. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DEVRE ANALİZİ LABORATUVARI I DENEY FÖYLERİ Hazırlayan Arş. Gör. Ahmet NUR DENEY-1 ÖLÇÜ ALETLERİNİN İNCELENMESİ Kapaksız

Detaylı

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 SIEMENS S7 200 UYGULAMALARI UYGULAMA _1 3 Fazlı Asenkron motorun iki yönde

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR

ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR PROBLEM 1: 3 Fazlı Bir Asenkron Motoru Kesik Kesik Çalıştırmak Çalışma Şekli : Kumanda devresindeki start butonuna basıldığında M kontaktörünün bobinine

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur.

RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur. BÖLÜM-5 RÖLELER 1 RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur. Elektromıknatıs, demir nüve ve üzerine sarılmış

Detaylı

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU

TEMEL ELEKTRONİK VE ÖLÇME -1 DERSİ 1.SINAV ÇALIŞMA NOTU No Soru Cevap 1-.. kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. 2-, alternatif ve doğru akım devrelerinde kullanılan

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ELK222 TEMEL ELEKTRİK LABORATUARI-II TEK FAZLI SİSTEMDE GÜÇ VE ENERJİ ÖLÇÜLMESİ Hazırlık Soruları 1. Tek fazlı alternatif akım sayacının çalışmasını gerekli şekil ve bağıntılarla açıklayınız. 2. Analog Wattmetrenin çalışmasını anlatınız ve

Detaylı

UYGULAMA 1 24V START CPU V LO. Verilen PLC bağlantısına göre; START butonuna basıldığında Q0.0 çıkışını aktif yapan PLC programını yazınız.

UYGULAMA 1 24V START CPU V LO. Verilen PLC bağlantısına göre; START butonuna basıldığında Q0.0 çıkışını aktif yapan PLC programını yazınız. UYGULAMA 1 24V 0V START I1.5 I1.4 I1.3 I1.2 I1,1 I1.0 I0.7 I0.6 I0.5 I0.4 I0.3 I0.2 I0.1 I0.0 CPU-224 Q1.1 Q1.0 Q0.7 Q0.6 Q0.5 Q0.4 Q0.3 Q0.2 Q0.1 Q0.0 0V 24V LO Verilen PLC bağlantısına göre; START butonuna

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

TECO N3 SERĐSĐ HIZ KONTROL CĐHAZI HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI. ADIM 1: Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama

TECO N3 SERĐSĐ HIZ KONTROL CĐHAZI HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI. ADIM 1: Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama 1/6 TECO N3 SERĐSĐ HIZLI BAŞLAT DÖKÜMANI ADIM 1 Sürücü beslemesini ve motor uçlarını bağlama Monofaze N3 serisinde 220 volt beslemesi L1 (L) ve L3 (N) girişlerine bağlanarak cihaza enerji verilir. Aşağıdaki

Detaylı

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010

Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları. Önerge No: 2227/2010 Bireysel (teke tek) Kompanzasyon: Elektrikte Güç Faktörünün Düzeltilmesi Esasları Önerge No: 2227/2010 Devamlı olarak işletmede bulunan büyük güçlü tüketicilerin reaktif güç ihtiyacını temin etmek için

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ

DANIŞMAN Mustafa TURAN. HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ HERHANGİ BİR ELEKTRİKLİ CİHAZIN ÇALIŞMA PRENSİBİ DANIŞMAN Mustafa TURAN HAZIRLAYAN İbrahim Bahadır BAŞYİĞİT 0101.00001

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ

İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ İÇİNDEKİLER CİLT I ELEKTROMANYETİK GEÇİT SÜREÇLERİ Bölüm 1: ENERJİ SİSTEMLERİNDE KISA DEVRE OLAYLARI... 3 1.1. Kısa Devre Hesaplarında İzlenen Genel Yol... 5 1.2. Birime İndirgenmiş Genlikler Sistemi (

Detaylı

4. TAM KALIP SARGILAR

4. TAM KALIP SARGILAR 4. TAM KALIP SARGILAR Tam kalıp sargılarına Tam Amerikan veya Tam gabare sarım da denir. Genellikle 3 KW ve daha büyük motor statorlarına uygulanır. Tam kalıp sarımda bobin sayısı oluk sayısına eşit olup

Detaylı

19. ÜNİTE KUVVET DAĞITIM TABLOLARI

19. ÜNİTE KUVVET DAĞITIM TABLOLARI 19. ÜNİTE KUVVET DAĞITIM TABLOLARI KONULAR 1. KUVVET DAĞITIM TABLOSUNDAKİ MALZEMELER VE ÖZELLİKLERİ 2. KUVVET DAĞITIM TABLOSUNDAKİ BAĞLANTILAR 19.1 KUVVET DAĞITIM TABLOSUNDAKİ MALZEMELER VE ÖZELLİKLERİ

Detaylı

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri

7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri 7. Hareketli (Analog) Ölçü Aletleri Hareketli ölçü aletleri genellikle; 1. Sabit bir bobin 2. Dönebilen çok küçük bir parçadan oluşur. Dönebilen parçanın etkisi statik sürtünme (M ss ) şeklindedir. Bunun

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112 (ELP211) ) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ

DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ 1 DOĞRU AKIM MOTORLARI VE KARAKTERİSTİKLERİ Doğru Akım Motor Çeşitleri Motorlar; herhangi bir enerjiyi yararlı mekanik enerjiye dönüştürür. Doğru akım motoru, doğru akım elektrik enerjisini mekanik enerjiye

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

BÖLÜM 15 Üç Fazlı Çıkık Kutuplu Senkron Jeneratör Testleri

BÖLÜM 15 Üç Fazlı Çıkık Kutuplu Senkron Jeneratör Testleri BÖLÜM 15 Üç Fazlı Çıkık Kutuplu Senkron Jeneratör Testleri 15-1 DENEY 15-1 Endüvi Direncinin Ölçümü AMAÇ Deneyler tamamlandıktan sonra üç fazlı çıkık kutuplu senkron jeneratörün endüvi direncinin ölçümü

Detaylı

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş:

Uçlarındaki gerilim U volt ve içinden t saniye süresince Q coulomb luk elektrik yükü geçen bir alıcıda görülen iş: Etrafımızda oluşan değişmeleri iş, bu işi oluşturan yetenekleri de enerji olarak tanımlarız. Örneğin bir elektrik motorunun dönmesi ile bir iş yapılır ve bu işi yaparken de motor bir enerji kullanır. Mekanikte

Detaylı

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi:

DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI. Malzeme ve Cihaz Listesi: DENEY NO: 2 KIRCHHOFF UN AKIMLAR YASASI Malzeme ve Cihaz Listesi: 1. 12 k direnç 1 adet 2. 15 k direnç 1 adet 3. 18 k direnç 1 adet 4. 2.2 k direnç 1 adet 5. 8.2 k direnç 1 adet 6. Breadboard 7. Dijital

Detaylı

elektrikli ısıtıcılar electric heaters KURULUM TALİMATI PLASTİK ELEKTRİKLİ ISITICI Elektrikli ısıtıcıyı resimde gösterilen şekilde, içerisinde daima su bulunmasını temin etmek üzere, yatay olarak monte

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI ve LAMBALAR ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller

Detaylı