AVRUPA PARA. BiRLiGi. UZUN ince BiR YOL YILMAZ. ŞiiR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA PARA. BiRLiGi. UZUN ince BiR YOL YILMAZ. ŞiiR"

Transkript

1 EKONOMIK Y AKLAŞIM AVRUPA PARA BiRLiGi ŞiiR 5 YILMAZ Maastricht Zirvesine katılan Avrupa devletleri orada iki ayrı senede imza atmışlardır. Bunlardan biri Siyasi Birlik, öbürü Ekonomik ve Parasal Birlik anlaşmalarıdır. Üç aşamada tamamlanması beklenen Parasal Birlik anlaşması 1994 yılında ikinci aşamaya girmiştir. Ancak birinci aşamanın sonuna doğru yaşananlar, sistemin fiilen sona erdiğini düşündürecek kadar önemlidir. Gene de Maastricht'de üzerinde anlaşmaya varılan takvim yürürlüktedir ve Avrupalılar "ilerlemek durmaktan iyidir" demektedirler. UZUN ince BiR YOL Avrupa'nın parasal anlamda birlikte hareket etmesi Bretton Woods sisteminin sarsılmaya başladığı 70'li yıllara rastlar. ABD Dalarına olan inancın sarsılması AET ülkelerini yeni bir para sistemi arayışına yöneltıniştir. I 970 yılında hazırlanan Werner Raporu ekonomik ve parasal birliğin gerçekleşmesi için tek bir para biriminin oluşturulmasını, döviz kurlarının sabit tutulmasını, tam konvertibilitenin sağlanmasını, sermaye hareketlerinin Iibere edilmesini ve Topluluk Merkez Bankası oluşturulmasını öngörmcktcydi yıllannda Tüneldeki Yılan uygulamalarını görüyoruz. Tüneldeki Yılan uygulamasına ülke paraları arasındaki kurların sabit tutulması amacıyla Nisan 1972 tarihinde yapılan Basic Anlaşmasıyla başlanmıştır. Buna göre, ülke paralan birbirleri karşısında +1- % 2.25 dalgalanacak, bu paralar ilc dolar arasındaki parite ise +1- %4.5 olacaktı. +1- %2.25 dalgalanma "yılan"; +1- %4.5 dalgalanma marjı ise "tünel" olarak adlandırılmıştır. Ancak 1973'te patlak veren petrol krizi ve onu takibeden para krizinin devam etmesi sistemin çalışmasını engellemiş ve ilk önce İngiltere ile İrlanda, daha sonra İtalya ve Fransa sistemden çıkmışlardır. Ancak, sistemin dağılmasından önceki dönemde Belçika, Danimarka, Lüksemburg, Hollanda ve F. Alınanya arasında bir DM bölgesi oluşmuştur. Bütün başarısızlıklara karşın 13 Mart 1979'da Avrupa Para Sistemi kurulmuştur. *Prof. Dr., Gazi Üniversitesi, IIBF, Iktisat Bölümü Ekonomik Yakla~ım, Cilt 6, Sayı 15, Kı~ 1995

2 ,. 6 ŞiiR YILMAZ APS bir Topluluk yasası ilc değil, üye ülkelerin taraf olduğu uluslararası bir anlaşma ile kurulmuştur. APS'nin aın,açları ~u ~ekilde sıralanabilir: -sisteme katılan ülkelerin ekonomilerinin yakınla~tırılınası, -ortak kamu politikalarının uygulanması ve özellikle enflasyonun kontrolü, -döviz kuru istikrarının temini, - ECU'nün merkezi rolünün gcli~tirilmcsi, - üye ülkeler arasında daha üst düzeyde bir entcgrasyonun sağlanması. Bu amaçla APS üç mekanizma ilc donatılmı~tır. a) ECU'nün belirlenmesi, b) Döviz kurlarının oluşturulması ve müdahale mekanizmaları c) Kredi mekanizması (TC Başbakanlık HDTM, s. 1 06). Avrupa Para Sistemi esas olarak, Tünel uygulamasını çağrıştıran ayarlanabilir sabit kur sistemine dayanır. Bu sistemde, "merkezi kur" ilc "ikili merkezi ~Ly ~ olarak adlandırılan kurlar söz konusudur. "Merkezi kur"dtııı anlaşılması gereken, ülke paralarının ECU karşısındaki değeridir. B~ı. Lk ''ii,. di ı:ietkczi 1--.ur" diye adlandırılan kurlar vardır. Merkezi kurlar e sas alınarak hesaplanan paraların birbirleri karşısındaki değeri "ikili merkezi kur"dur. Buna göre, ikili günlük piyasa kurlarının ikili merkezi kurlara oranla +/ %2.25'lik bir maıj içinde serbestçe dalgalanmaları mümkündür. Bu maı~j aşıldığında veya bu marja yaklaşıldığında üye ülkenin merkez bankası, kendi parasından gerekli miktardaki krediyi, hangi paraya karşı değer kaybediliyorsa o ülkenin merkez bankasına açmakta ve karşılığında o ülke parasından satın almaktadır. Böylece değer kaybeden para piyasadan çekilirken, değer kazanan para piyasaya sürülmüş olmakta ve paraların değeri nıaıj içine çekilebilmektedir. Bu işlemlerin yapılabilmesi için üye ülkelerin birbirlerinin dövizinden bulundurmaları gerek mc k tc d ir. İkili merkezi kurlar da uygulanıada ikiye ayrılıyor; bunlardan birine dar kuşak, öbürüne de geniş kuşak deniliyor. Dar ku~akta yer alan paralar, esas (merkez) fiyatlarını +1- %2.25 düzeyinde, geniş kuşakta yer alanlar da +/-%6 oranında serbestçe değiştircbiliyor. Genellikle, ekonomileri zayıf sayılan ülkelerin (İtalya, İspanya, Portekiz) paraları geniş kuşakta yer almaktadır. "Yılan" sisteminden farklı olarak APS sadeec ikili merkezi kurların değil, merkezi kurların da piyasada serbestçe oluşturulmasına kısıt getirmiştir. Bilindiği gibi ECU bir sepet paradır. Üye ülkelerin paraları belli oranlarda ECU'nün değerini be-

3 EKONOMIK Y AKLAŞIM 7 lirler. ECU içinde ağırlığı fazla olan bir paranın ECU'yü kendi değeri yönünde ctkileyebilmesi ve böylece diğer paralardan daha gcni~ bir marj içinde dalgalanmasını önleyebilmek amacıyla "sapma qiklcri" uygulanıası getirilmi~tir. Buna göre, sepetteağırlığı fazla olan paranın sapma qiği küçük, az olan paraların sapma eşiği büyük olmaktadır. (TC Başbakanlık HDTM, 109). Destekleme operasyonları esas itibariyle üç araçtan olu~ur: Çok Kısa Vadeli Finansman, Kısa V ad el i Parasal Destek ve Orta V ad cl i Destck. Çok Kısa Vadeli Finansman, ülke paralarının birbirleri karşısındaki piyasa değeri, ikili merkezi kurlardaki değerini +1- %2.25 a~tığında Merkez Bankaları arasındaki işlemleri kapsar. Kısa Vadeli Parasal Destek ise öngörülenıiyen bir takım gelişmeler sonucu ödemeler dengesinde ortaya çıkabilecek geçici açıkların finansmanına yardımcı olmak amacıyla üye ülkelerin merkez bankalarında oluşturulan kotalardan sağlanan kısa vadeli krcdileri kapsar. Kredi Mekanizmasının ü çüncü aracı 24 /6/1988 tarih ve 1969/88 sayılı Konsey Tüzüğü ilc yeniden düzenlenen, Topluluk adına sermaye piyasalarından veya finansal kurulu~lardan ö demeler güçlüğü çeken üye ülkelere orta vadeli borç temin eden mekanizmadır. Bunun temin edilememesi durumunda Topluluk ikrazları, Tüzük'te belirtilen tavanları aşınamak koşuluyla üye devletlercc karşılanmaktadır(t.c. Başbakanlık HDTM, S. 1 10). Avrupa Para Sistemi ülke devletlerinin tek tck imzaladıkları anlaşmalarıla yürürlüğe girmiş bir sistemdir. Ülke devletleri tck yanlı iradeleriyle katılabildikleri gibi, tek yanlı irade beyanları ile de bu sistemden çıkabilmcktedirler. Avrupa Topluluğuna üye olmanıakla beraber, İskandinav ülkeleri ve Avusturya Avrupa Para Sisteminin üyesi durumundadır. Bu ülkeler gönüllü olarak paralarının değerini ECU'ye göre belirlemişlerdir yılına kadar zorluklara karşın yoluna devanı e den sistem, 1993 Ağustosunda fiilen çökmüş Avrupa, Para Birliğine giden yol da belirsizliğe bürünmü~ti.ir. AVRUPA PARA BiRLiGi'NE GiDEN YOL 1985 yılında Tek Pazar'ı hedef alan Topluluk, Tck Pazar ilc APS'yi birlikte ele almıştır. Beyaz Kitap, "Ekonomik Parasal Birlik, ulusal ekonomilerin bütünleştirilınesinin temel Şartıdır" demektedir. Haziran 1988 Hanrıover Zirvesinde Ekonomik ve Parasal Birliğin olu~umuna hız kazandırılınası kararla~tırı lını~tır. Ekonomik Para.sal Birlik birbirinden ayrı dü~ünülcmeyecek iki kavram olmakla birlikte genellikle ekonomik birlik ve parasal birlik olarak ayrı ayrı ele alınmakla

4 8 $iir YILMAZ ve her birinin hedefleri ayrı ayrı belirtilmektedir. Ekonomik Birlik daha ziyade e konominin reel yönü ile ilgili bütünleşme hedefleri öngörmektedir: I) Mal, hizmet ve sermayenin serbestçe dola~abildiği tck bir pazar yaratmak, 2) Piyasa mekanizmasını her alanda i~ler kılmak, 3) Yapısal deği~imi ve bölgesel kalktıınıayı sağlayacak ortak politikalar geliştirmek, 4) Makro ekonomik politikalar arasında cşgüdüın sağlaıiıak. Parasal Birliğin sağlanması için ise üç gerekli koşul ileri sürülınektedir: 1) Birliğe katılan bütün ülke para birimlerinin tam konvertibilitesinin sağlanması, 2) Sermaye hareketlerinin tam liberalizasyonu ilc bankacılık ve diğer mali piyasaların entegrasyonu, 3) Paraların değerindeki dalgalanma ınaıjlarının kaldırılması ve kurların geri dönülemez biçimde sabitleştirilmesi (T.C. Başbakanlık HDTM, s ). Bu üç koşuldan ilk ikisinin gerçeklqtirildiği veya yakın zamanda tam olarak gerçekleştirileccği ileri sürülnıcktedir. Kurların sabitle~tirilmcsi, ortak bir para politikasını, hatta llrtak bir Merkez Bankasını ve tek bir para _birimini çagrı~tırmaktaclır ki, bu konularda tanı bir uzlaşmanın olduğu söylenemez. Ekonomik ve Parasal Birliğin gcrçeklqtirilmcsi tck bir süreç olarak ele alınmakta ve bu Birliğin üç aşamada gerçekleştirilmesi öngörülmektedir. Haziran 1989'da Madrid Zirvesi'nde tü ın üye ülkelerce kabul edilen Delors Raporu bu üç a şamanın neler olacağını ve ne kadar süreccğini belirleyen bir takvim niteliğindedir. 9-1 O Aralık J 991 tarihinde Maastrich'dc toplanan AT Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi, Siyasi Birlik ve Ekonomik Birlik'e ilişkin iki sözleşme imzalamış ve Ekonomik ve Parasal Birliğin aşamaları ve gerçeklcşme koşulları bir antlaşmaya bağlanmıştır. Birinci aşama, ekonomik ve mali politikaların kurumsal bir çerçeve dahilinde uyumlaştırılmasını hedeflemektedir. Amaç, üye ülkelerin ekonomik performanslarının yakınla~tırılmasıdır. Bu a~arna Haziran 1990'da ba~lamı~tır. Bu a~arna, 31 Aralık 1993'te sona erecektir. Buna göre, üye ülkelerin tümü APS'yc katılacaklar, ECU'nün özel kullanımını zorla~tıran bütün engeller kaldırılacak, parasal ve finansal araçların serbestçe dolaştığı bir mal i alan yaratılacaktır.bu a~amada üye ülkeler sermaye hareketlerine ili~kin tüm kısıtlanıaları kaldıracaklar, fiyat istikrarı sağlayacaklar, kamu maliyesini sağlanıla~tırıp Merkez Bankalarını bağı msızlastıracak lard ır. '- '

5 EKONOMIK Y AKLAŞIM 9 İkinci a~ama, Avrupa Merkez Bankası ve Avrupa Merkez Bankaları Sisteminin kurulmasıdır. Bu amaçla önce Avrupa Para Enstitüsü adıyla bir kurum olu~turulması, daha sonra bu kurumun Avrupa Merkez Bankasına dönüştürülmesi önerilmiştir. Avrupa. Merkez Bankasının Topluluk Kurumlarından ve üye devletlerden bağımsız olması öngörülmektedir. Avrupa Merkez Bankaları Sisteminin ana anıacı fiyat istikrarının korunmasıdır. Bu amaçla sistem, merkez bankaları arasında para politikasının tespiti konusunda sıkı bir koordinasyon öngörmektedir. Üçüncü ve son a~ama, ekonomik ve parasal yetki leri n Topluluk organlarına büyük ölçüde devredildiği ve tck bir Topluluk para biriminin kullanıldığı a~amadır.üçüncü a~anıaya en erken 1 Ocak 1997'de, en geç 1 Ocak 1999'da geçilecektir. 1996'da 12'leriıı Maliye Bakanları hangi ülkelerin Tek Paraya geçiş için gerekli ölçütleri yerine getirdiğini tespit edeceklerdir. En az yedi ülkenin bu ölçütleri yerine getirmesi gerekmektedir. Bu ölçütleri sağlayan ülkelerin bulunmaması durumunda 1 999'da üçüncü aşamaya geçiş sağlanacaktır. Üçüncü a~anıaya geçiş için gerekli koşullar şunlardır: a) Birliğe üye ülkenin 12 aylık enflasyon ortalaması, Toplulukta en düşük enflasyon oranına sahip üç ülkenin enflasyon ortalamasından en çok 1,5 puan fazla o labilecektir. b) Üye ülkede devlet borçları GSYİH'nın %60'ını geçcmiyecektir. c) Bütçe açığı GSYİH'nın %3ünden fazla olamıyacaktır. d) Herhangi bir ülkede uzun vadeli faiz oranları 12 aylık dönem itibariyle en iyi performans gösteren üç ülkenin faiz oranından en fazla %2 fazla olabilecektir. e) Son iki yıl itibariyle üye ülke parasının diğer bir üye ülke parası karşısında devalüe edilmemesi gerekmektedir (TC Başbakanlık 1-IDTM, s. 1 32). Avrupa Para Birliği'ne girmenin likeler açısından en önemli maliyeti, ülkelerin entlasyon oranlarını belirleme yetkilerinin ellerinden alınmış olmasıdır. Enflasyon özellikle vergi toplamada güçlük çeken ülkelerin başvurdukları "İkinci-en-iyi" vergi politikası olma durumundadır. Kaldı ki bazı durumlarda işsizlik ile mücadele bir miktar enflasyonu gerekli bile gösterebiliyor (Bknz. Berthold, s ) Bu ınaliyete karşılık döviz kuru risklerinden kurtulmak ve ticari işlemler ile banka işlemleri sırasında paraları birbirine çevirmekten kaynaklanan harcamalardan tasarruf etmek, Para Birliği'nden beklenen faydalar arasında sayılmaktadır. Birden çok konvertibl paranın değiş dokuş edildiği bir sistemde bir paradan diğerine geçiş işlemlerinin maliyetinin toplam ticari kazançların (l/o 1-2'sine ulaştığı, bunun da talıminen 1988 yılı için 3-5 milyar DM tutarında olduğu ileri sürlilnıüştür (Bknz. Menkhoff, s.65).

6 lo ŞiiR YILMAZ Açıktır ki Parasal Birliği oluşturmaktan amaç, yalmzca döviz risklerinden ve döviz işlemlerinden kaynaklanan kayıplardan kurtulmak değildir. Parasal Birlik, Tek Pazar, yaratmanın tamamlayıcı ve vazgeçilmez bir koşuludur. Parasal Birliğe katılmak ise herşeyden önce siyasal bir karardır, çünkü parasal birlik ülkelerin en önemli bağımsızlık ölçütü olarak andagelen para basma ile para ve maliye politikalarında söz sahibi olma hakkını, ülkeler üstli bir Merkez Bankasına devretmeyi öngörmektedir. AGUSTOS 7993 KRiZi 1993 Ağustos'unda Avrupa Para Sisteminin çıknıaza girmesine yol açan gelişmeler 1992 yılında başlar. 2 Haziran 1992'de Danimarka'da yapılan referandumu Hayır diyenierin kazanması, Fransa'daki referanduma dikkatleri çekmış, referandunı öncesi yapılan tahminler Hayır diyenierin sayısımn azımsanmayacağını göstermiştir. Bu durum Parasal Birliğin geleceğine ilişkin kuşkuları arttırmıştır. Özellikle zayıf paraların direnme gücü sarsılmıştır. Fransız referandumu öncesi bir dizi devalüasyon gündeme gelmiştir. ~ Eylül'de Fin Mark'ı dalgalanmaya bırakıldı. Aynı gün İtalyan lireti %7 devalüe edildi. 16 Eylül, Kara Çarşamba, İngiliz parası dalgalanmaya bırakıldı. İsveç Merkez Bankası bir gecelik faizi %500 olarak belirledi. İtalyan Lireti dalgalanma marjı dışına çıktı. 17 Eylül'de.Iiret dalgalanmaya bırakıldı, İspanyol pesetası %5 oramnda devallie edildi. 20 Eylül'de Fransa az bir farkla Avrupa Para Birliği'ni onayladı. Eylül boyunca Fransız Frank'ı, İrlanda Punt'u, peseta ve Portekiz Escudo'suna yönelik baskılar sürdü. İsveç Merkez Bankası faizleri en alt düzeye indirdi. Kasımda İsveç kronuna yönelik spekülatif bir akım başgösterdi.l9 Kasım'da İsvcç Merkez Bankası 6 gün içinde 25 milyar dolar değerinde rezervini erittikten sonra, kronu dalgalanmaya bıraktı. Üç gün sonra peseta ve escudo %6 oranında devalüe edildiler. Fransız Frankı, Danimarka kronu, punt ve Norveç kronuna yönelik baskılar Aralık boyunca sürdü. 10 Aralık'ta Norveç Kronu dalgalanmaya bırakıldı. 1 Şubat 1993'te punt devalüe edildi. Escudo ve peseta üzerindeki baskılar ilkbahar boyunca devam etti. Mart'ta ilk kez Belçika Frank'ı da baskıya uğradı. 13 Mayıs'ta escudo ile peseta sırasiyle %6.5 ve %8 devali.ie edildiler. Teınmuzda Belçika Frankı, Danimarka Kronu ve Fransız Frank'ı üzerinde korkunç baskılar oldu. APS'in ınaliye bakanlarının ve merkez bankaları guvernörlerinin uzun süren toplantısı sonucu, 2 Ağustos'da i kili merkezi kurların dalgalanma ınaıjı +/- %1 S olarak genişletildi. Bir tck Alman markı ile Hollanda guldeni birbirlerine karşı eski dar dalgalanma maıjını koruyorlardı (Svenssson ( 1994) s ). Böylece Avrupa Para Birliği'nin ikinci a şamasına geçilmesinin beklendiği bir tarihte Avrupa Para Sistemi fiilen dağılmış bulunuyordu.

7 EKONOMIK Y AKLAŞIM ı ı KRiZiN NEDENLERi: I. Sermaye Hareketleri: Parasal Birlik süreci içinde sermaye hareketlerinin tamamen serbestleştirilmesi çok büyük rneblağlara varan sermayenin son derece hızlı bir biçimde ülkeler arasında yer değiştirıııesine yol açmıştır yılları arasında döviz piyasalarının cirosunun üçe katlandığı ileri sürülmektcdir, tahminlere göre 1992 İlkbaharında döviz piyasalarının cirosu I 000 milyar dolardı. Gene bir karşılaştırma yapabilmek için, bu yıllarda en gelişmiş 1 O bankanın toplam döviz rezervlerinin 400 milyar dolara vardığını söylemek mümkündür. Eylül krizi öncesinde Fransız Bankasının döviz rezervleri 29 milyar doları buluyordu. Merkez Bankası rezervleri kamu borçlanmasıyla arttınlsa bile, döviz piyasalarında dönen bu para ınevcuduyla kıyaslandığında çok düşük kalmakta, tek başına spekülatif akınları dizginleyebilecek güçte olmamaktadır (Svensson ( 1994), s. 450). Avrupa Para.Sistemi spekülatif akımlara elverişli bir sistemdi. Şöyle ki, spekülatörler ulusal paraların belli bir nıaıj içinde tutulacağını bilmekteydiler. O nedenle para aşırı değerlenmişken döviz satın alıp, bu dövizi gerçek değerini bulduğunda bozdurınak, risksiz bir kazanç elde etmek anlamına geliyordu. Spekülatif akımların yer aldığı bir başka alan.da, faiz getirisi düşük paralar ile faiz getirisi yüksek paralar arasındadır. Spekülatörler genellikle faiz getirisi düşük olan Alınan Markı'ndan alıp, bu markları faiz getirisi yüksek olan İtalyan liretine veya İsveç kronuna yatırmışlardır. Müdahale söylentileri artınca bu sermaye bir başka ülke parasına kaçınıştır. Avrupa Para Sisteminin, rezervlerin büyük meblağlara ulaştığı, dış açıkların kapanmaya yüz tuttuğu bir konjonktürde çökıne noktasına gelmesine neden olarak bu, ele avuca sığmaz sermaye akınıları ve onların speklilatif amaçlarla yer değiştirmeleri gösterilmektedir. 2. Ulusaf ve uluslararası öncelikierin çattşnıast: Sabit kur sistemını sürdürebilmek, hükümetleri genellikle iki denge arasında bir seçim yapınaya zorlar. Paranın değerini mi korusunlar, içteki fiyat istikrarını ını? Avrupa Para Sistemine katılmakla paranın dış değerini koruyacakianna ilişkin söz altına girmişlerdir. Kuşkusuz, bu sözü vermekle, Parasal Birliği gerçekleştirerek, ilerde bir takım kazançlar elde etmeyi umınaktadırlar. Ama ilerde olası bir parasal birliğin getireceği kazançlar mı, yoksa kısa dönemde ulusal çıkarlar ını daha ağır basar? Görülen o dur ki, ulusal çıkarlar daha ağır basmakta ve iç dengeleri bozmayı hiçbir ülke göze alınamamaktadır. İç ve dış dengelerin çatışması, iki Almanyanın birlqınesi örneğinde çok çarpıcı bir biçimde ya~anmı~tır.

8 .. 12 ŞiiR YILMAZ 2.a. Alnıan.va'mn birleşhıesi: Alımın ekonomisi AT'nun en güçlü ekonoınisiydi ve Alınan Markı ölçüt para özelliği ta~ıyordu. Bundcsbank adeta Topluluk Merkez Bankası sayılabilecek konuındaydı. Ancak iki Almanya'nın birlqnıcsi, Doğu ve Batı Alman marklarının bire bir değişimi ve birlc~menin zorunlu kıldığı ek harcamalar, enflasyonist bir baskı oluştunıyordu. Alman malları ithal mallara kıyasla pahalandı. Yapılması gereken Alınan Markını revali.ie etmekti. Ancak Fransa başlangıçta bu revalüasyona kar~ı çıkmı~tır. Bundcsbank bir miktar enflasyona göz yumınu~sa da faiz oranlarını bütün israrlanı kar~ın dü~ürmcnıi~tir. Alman markının gerçek revalüasyonu için geriye tck yol kalmaktaydı, o da diğer Topluluk ü yelerinin genel fiyat düzeylerini düşürıneleriydi. Bunun için de diğer üye devletlerin sıkı para ve maliye politikaları izlemeleri gerekiyordu. Ancak her ülkenin içinde bulunduğu konjonktür, böyle bir sıkı para politikası izlemeye elverişli değildi. Sonunda Bundesbank başta yapınası gerekeni yaptı ve markı revali.ic etti. Ne var ki, bu arada paraları Alımlll markına karşı aşırı değerli para haline gelen ülkeler dış ödeme güçlükleri ilc kar~ı karşıya kaldılar. Bu da sistemi çıkınaza sokan gelişmelerin başlangıcı oldu. 2./J. Ingiltere'nin içinde bulunduğu k01~jonktür: A Tn un iki büyük ekonomisi, İngiltere ve Alnıanya 1990'lı yılların başında farklı nedenlerle, farklı faiz politikaları uygulamak durumundaydı. İngiltere, ekonomisini durgunluktan kurtarmak, yatırım ve lükelimi daha doğrusu toplam iç talebi canlandırmak için faiz oranlarını düşürmek istiyordu. Bu durumda, kısa dönemde spekülatif sermayenin Sterlin yerine yüksek faizli paralara yönelmesi kaçınılınazdı. İngiltere'nin faizleri düştireceği beklentisi, ya da bunun kaçınılmaz olduğu kanısı 1992 Eylül'ünün ortalarında S terlin'den kaçışı çok hızlandırdı (Kepenek,s. I 16). Buna bir de Alman markı kar~ısmda sterlinin aşırı değer kazanması eklenince, İngiltere için sonuç Avrupa Para Sisteminin dışına çıkmak oldu. 2.c Finlandiya, lsveç iimekleri: Ülkeler açısından örnekleri çoğaltmak mümkün. Burada Finlandiya ve İsvcç deneyimlerine de kısaca değinmektc yarar görüyoruz. Finlandiya'nın eski Sovyetler Birliği'ne yaptığı ihracatta ı 99 ı yılında ani bir düşüş oldu. Toplanı ihracatının %ı 3'i.inü bu ülkeye yapan Finlandiya, aynı yıl ancak toplam ihracatının %5'ini Sovyetler Birliğinin yerini alan ülkelere yapabildi. Bu durumda Finlandiya, mallarının, diğer ülke maliarına göre ucuzlanıası gerekiyordu. En kolayı Finlandiya Mark'ını dcvalüe etmckti. Ancak sabit kur sistemi buna olanak tanıınıyordu. Enflasyon oranını düşürerek, hatta dcflasyona razı olarak inailan ucuzlatmak mümkündü. Fiyatların ve ücretierin a~ağı doğru esnek olmadığı bir ekonomide bu yolla da fiyat kırmak mümkün olmadı; sonuçta mark Kasını 1991'de devalüe edildi. Bu devalüasyon da yctıııcmi~ olmalı ki, Eylül 1992'de dalgalanmaya bırakılarak değeri daha da düşürüldü.

9 EKONOMIK Y AKLAŞIM 13 İsveç ekonomisinin sorunu ise daha deği~ikti yılları arasında İsvcç ekonomisi aşırı tüketim eğilimi sergilenıi~tir. Öyle ki arasında toplam tasarruflar -%6 düzeyine değin düştü. Bu tüketim patlaması İsveç'te üretilen ınal ve hizmetlere yönelik bir talep baskısı yarattı. Bu konjonkti.irdc ülke parasının rcvalüe edilmesi gerekiyordu. Sabit kur sistemi buna izin verınccliği icrin enflasyon artışları yaşandı. Nitekim 1990'da yıllık enflasyon %1 O olmuştu. Bununla beraber tasarruflar artarak 1992'de %8'e ulaştı. Bu da beraberinde tüketimele tanı bir çöküş başlattı. Bu kez paranın dcvalüe edilmesi gerekti, bu yapılamadığından çare enflasyonu düşürmek oldu. 1992'de %2'ye düşen enflasyon, İsvcç kronunun dereline çare olmadı Kasımında dalgalanmaya bırakılan kroıı gerçek bir değer kaybı yaşadı (Svcnsson ( 1994), s ). 3. Merkez. Hankalanlun özerkl(~i: Sabit kur sisteminin yaşatılabilmesi, her ~eyden önce sisteme güven duyulmasıyla mümkündür. Güvenilirliği sağlayan ise kurumsal yapılardır. Genellikle, merkez bankalarının kısmen özerk olduğu ülkelerde paraya güven de daha sağlaındır. Örneğin Avusturya, Belçika ve Hollanda'da merkez bankaları oldukça özerktir bu da beraberinde bir güven ortamını getirmektedir. İtalya'da İtalya Bankasının kısmen özerk, olduğu 1981 ve 1983 yıllarında para politikasında çok önemli değişiklikler yapılabilmiştir (B!!ı konuda bknz. Tabcilini (1994 ), s. ı 222). Bundesbank'ın Topluluğun Merkez Bankası gibi davrandığı yıllarda paraya güvenin tanı olduğu söylenebilir. Alman markı anahtar para, Alnıanya anahtar ülke konuınundaydı ve sabit kur sistemine dayalı Avrupu Para sistemi güven bunalımlarından uzak, rahatça i~lcmckteydi: Bundcsbank'ın Alman icr politikasının hizmetine girmesiyle birlikte parasal bunalım da kendini göstcrıni~tir. SUÇLU SABiT KUR POLiTiKASI Ml? Parasal bunalımın nedeni sabit kur sistemi olımısa da, bu bunalım sabit kur sisteminin pek kolay bir sistem olmadığını herkese öğretnıiştir. Kurları sabit tutabilmek, herşeyden önce dı~ açık ve fazlalardan kaçıımıakla mümkündür. Teoride olduğu gibi bu açık ve fazlalar kendiliğinden kapannıamaktadır. Teorik olarak beklenen, açık veren bir ülkeele fiyatlar genel düzeyinin dü~mesi, fazla veren bir ülkede de fiyatların yükselmesi ilc dı~ dengenin kendiliğinden kurulabileccği yolundadır. Oysa açık veren ülkelerele genellikle fiyatlarda düşme görülnıediği gibi, fazla veren ülkeele ele mutlaka cnflasyonist bir gidiş yaşannıamaktadır. Bunun nedeni yapısal olup, fiyat ve ücret oluşunılarının esnek olınayışıyla ilgilidir ( Bu konuda geniş bilgi için bkz. Englandcr, Egcbo ( 1993), s.l9-21 ). İç denge, dı~ dengeyi kurmada başarılı olaınayıııca, sabit kur sistemi a şırı veya düşük değerlenmiş paraların birbiriyle dcği~tirildiği bir sistem olup çık-

10 14 ŞiiR YILMAZ maktadır. Bu da beraberinde spekülatif akımları, zorunlu devlet müdahalelerini getirmektedir. Devletin döviz piyasalarına müdahale zorunluluğu, merkez bankalarını ellerinde büyük miktarda döviz rczcrvi bulundurmaya zorlamakta ancak ÇO b O.u kez rezervler kullanılarak ya[jılan müdahaleler bir ise '; yaramadıo.ı b b uibi, mcr- kez bankalarının rezervlerinin erimesi ilc sonuçlanmaktadır. Rezervlere başv.urınamanın alternatifi ise faizlerle oynamaktır; bu da yatırım maliyetlerini etkilediğinden sonuç, işsizlik, durgunluk ve daha hızlı bir enflasyon olabilmektedir. I 993 yılında sabit kurlaradayalı APS yerini %30 dalgalanmalara açık bir esnek kur sistemine bıraktı. Bu durum, "sistemin sonu mu geleli " tartışmalarını gündeme getirmiş ve Avrupa Para Birliği'nin geleceğini bir belirsizlik içine itmiştir. Bu duruma yol açan etkenin Bundcsbank'ın lider banka rolünü ikinci plana atması olduğu ileri sürülüyor. Bir diğer tartışılan konu ise, tck pazar sürecinde sermaye hareketlerinin hız kazanması ve bu hıza sabit kur sisteminin ayak uyduramaması. Kötümser düşüncelerin yanı sıra, esnek kur sistemine geçişin para birliğini sarsmak yerine Para BirJiaini b ' saalanılastıracak b., bir islcv., b uörcce<ri b yolunda b o-örüsler., de var. Esnek kur sistemi anahtar para ve anahtar ülke arayışlarına son verebilir ve bu gelişme parasal özgürlüklerini yeni kazanan ülkelerin gerçekçi hedefler belirleyerek, kendi merkez bankaları eliyle sağlam ve güvenilir bir para yaratmaları ile zaman içinde tck ve özerk bir Merkez Bankası'na giden yolu açabilir. Son durum tek para birimine geçişe engel değil, tersine destektir ve süreci hızlandıracaktır (Bu konuda bknz. Scharcr, s.206). Gene de %30'luk bir dalgalanma nıaıjı içinde esnek sayılabilecek bir kur sistemi APS'nin yaşaması için yeterli olabilir, ama söz konusu olan Avrupa Para Birliği ise, yeni belirlenen kur sistemi eskisinin alternatifi olarak düşünülemez. Açıktır ki ülke paraları arasındaki fark büyüdükçe, tck bir para politikası, tck bir Merkez Bankası, kısacası parasal birlik düşüncesi bile ortadan kalkacaktır. O nedenle Avrupa Para Birliği'ni yaşatma uğruna ortaya atılan öneriler eski dar dalgalanma marjlarına dönülmesi doğrultusundadır. Sabit kur sisteminin temelinde istikrar ve güven yatar. İstikrar ise ancak Topluluk üyeleri arasındaki enflasyon oranlarının birbirine yakla~ması ilc mümkündür. Bu yapılamadığı sürece hangi kur sistemi seçilirse seçilsin, sorunlar devam eder. Bunun için de yalnız para politikalarının tek elden yürütülmesi yeterli değildir. Maliye politikalarının da uyuınlaştırılnıası gerekir. Ancak bu süreçte para politikasına ilişkin ortak clüzcnlcnıclcr öııgörülnıcsine kar~ın, ınaliye politikaları konusu tümü ile, giriş sırasındaki açık ve borç ölçütlerine kalıyor. Bu nedenle ikinci ölçütü ayrıca irdclenıck gerekiyor. Çünkü tck paraya geçilmesi ve biraz sonra değinilecek olan Avrupa Merkez Bankası, değişim ve faiz oranlarında

11 EKONOMIK Y AKLA~IM 15 zorunlu ya da kendiliğinden bütünlc~mc ve istikrar sağlayacaktır. Aynı durum a çık/borç konularında geçerli değildir. Bu nedenle, Birlik Anla~ınasıııın, kamu maliyesi ölçütlerini Avrupa Para Birliği'ne geçiş sonrasında da geçerli saydığı görüşü yaygındır. Çünkü ilginçtir ki. APB, bir ortak maliye politikasını ve bunun kurumlarını öngörmüyor (Kepenek, s ). Oysa fiyat istikrarının ithal edilebilir bir şey olmadığını, içte makro dengeleri tutturınakla sağlanabileceğini yaşanan deneyimlerin öğretmiş olması gerekir. AVRUPA PARA BiRLiGi GERÇEKLEŞEBiLiR Mi? Maastricht Zirvesinde kabul edilen takvim hala yürülüktedir. Bu takvime göre bugün Avrupa Para Birliği ikinci aşamasındadır. ikinci aşamada öngörüldüğü gibi Avrupa Para Enstitüsü kurulmuştur. Üye ülkeler Merkez Bankalarına özerklik tanımaya başlamışlardır. Enstitü ilk iş olarak paralar arasındaki dalgalanma maı~jmı daraltma yı amaçlamaktadır. Ancak Avrupa Para Enstitüsünün bu işi başarabileceğine kuşkulu gözlerle, bakılıyor çünkü Enstitünün gerçek bir yetkesi yok. Oysa lider banka konumunu üstlenen Btındesbank bu i~i pekala yapabilirdi, deniliyor. Sistemi kurtarmak için sermaye hareketlerine kısıt getirilmesi öngörülüyor ancak bu hiç savunulmayan bir önlem. Böyle bir önlernin piyasa mekanizmasına ve tek pazar hedeflerine son elereec ters düşeceği kesin. Bu nedenle, Avrupa Para Enstitüsü sermaye hareketlerini kısıtlamaktansa, spekülatif akınıları caydırıcı bir takını önlemler üzerinde durmaktadır. Bunlardan en çok sözü edileni hükümetlerin bundan böyle spot piyasaya değil, vadeli piyasalam müdahalesini öngören öıılemdir. Bu yolla spekülatörlerin ileriye yönelik beklentilerine set çekileceği umuluyor. Bundesbank'ın tekrar lider banka konumuna gelmesi ıçın, ise Alınanya'nın perspektiflerini yeniden belirlemesi gerekmektedir. Alınanya tercihini Doğu Avrupa'ya açılma biçiminele yaparsa Parasal Birliğin geleceği tehlikede demektir. Bu yönde yapabileceği m~ ili~kin i~aretler de vardır. Özellikle i~çi ücretlerini dli~lirınc açısından Alnıanya önceliği yayılma sürecine verebilir. Nitekim son günlerde Dcrinle~nıc yerine, topluluğun Genişlemesi fikrinden daha çok söz edilir olmuştur. Buboün ToıJiuluk için en önemli sorumın issizlik.. olduğu vurgulanmaktadır. İs- '-- '- ) sizlik oranı tüm Topluluk için ortalama 0 /rj I 2 olarak hesaplanmaktadır. Mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin scrbestle~tirilmcsi, i~sizlik sorununa çözlinı olamamıştır. Parasal Birliği kurtarnıaya yönelik ünlenılerin anti-enflasyonist niteliği gözönünde bulundurulduğunda, Parasal Birlik ilc.i~sizlik sorunu arasında bir çcli~ki varmı~ gibi görünmektedir. Buna verilen yanıt, ise parasal hedefleri tutturınanm istihdam sorununa dolaylı olarak, ama en sağlıklı ve kalıcı çözlinıl! ge-

12 ,1 \ 16 SiiR YILMAZ tireceği yolundadır. Özerk bir Merkez Bankasının enflasyon oranını belli bir düzeyde tutarak, borç /alacak oranını saptayarak istihdam sorununun çözümüne daha çok yardımcı olabileceği vurgulanıyor. Sık sık yinclcncn bir ba~ka görü~ de, Parasal Birlik'in New Dea! olmadığı yolundadır. Oysa bugün Avrupa'da ağırla~an i~sizlik sorunu nedeniyle New Dea! özlemleri vardır. Hatta Almanya'nın Doğusu i çin bir Mezzogiorno proğraıııının ba~latılması gerektiği görü~ü egemendir (Bknz. Hallett, s ). Şu cia bir gerçek ki, 1997 yılı için hedeflenen ölçütleri tutturabi lecek ve parasal birliğe aday olabilecek bugün ancak iki ülke vardır: Bunlar İrlanda ve Lüksemburg'dur. A0ağıclaki tablolar Parasal Birlik için gösterilen makro hedefler ilc gerçekleşen büyüklükler arasında bir karşıla~tırma yapmaktadır. Tablolarda yer alan hesaplamalar 1992 yılı verilerine clayannıaktaclır. OECD projeksiyonları 1994 yılı ve sonrası için özellikle kamu borçlanması ve enflasyon oranları konusunda hedeflerden uzaktaşılmasını beklemektedir, çünkü özellikle İngiltere, İtalya, İspanya ve Portekiz'de ağırlaşan işsizlik sorunu, bu ülkeleri enflasyonist bir politika izlemeye zorlayabilir (Bu konuda bknz. Englancler, Egebo, s.32-33). Ancak Topluluk, artık her ülkenin aynı performansı göstermesini bcklememektedir. Avrupa Topluluğu, artık, deği0ik hızdaki ülkelerin zaman içinde Birlik'e katılacakları çok-vitesli, değişken coğrafyalı bir bütünleşme sürecine kendini alıştırmış görünmektedir.bu çok-vitesiiiik kuşkusuz ülkeler arasında da bir tür derecelennıeye yol açacaktır. Bu derecelenme, bütünlqnıe yerine ayrımlaşnıa da getirebilir. Topluluğun Derinlqmesi yerine Geni~lenıcsi fikrini de bu bağlamda değerlendirmek gerekmektedir. Topluluk geııi~lemekte; katılan her üye eşit, ama bazıları daha çok eşit olmaktadır. Buna göre, bir çekirdek grup vardır: Almanya, Fransa ve Benelux. Çekirdek i çindeki çekirdek ise Almanya ile Fransa' dır. Ancak bu sınıflandırmalar tamamen politiktir. Parasal Birliğin gerektirdiği ölçütleri tutturına açısından, bu ülkelerin hiçbiri -Lüksemburg ve İrlanda dı~ıııua- ~u an için, çekirdek ülke olma durumunda değildir. Kimse Avrupa Para Birliğinden umudu kcsıııi~ değil. Avrupa'da para birliği kurulmadan, Avrupa Birliğinin ekonomik ve siyasal hedeflerine ula~anıayacağı da kesin. Ancak şu an için, hiçbir ülkenin parasal birliği tanı anlamıyla gcrçekleştirmeye hazır ve en önemlisi istekli olduğunu söyleycbilnıek de mümkün değil. Avrupa Para Birliği kendi yolunda ilediyor veya ilcrliyor görünüyor. Alınan Parlamento Başkanı Rita Süssnıuth'un dediği gibi "İleriemek durmaktan iyidir."

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001 BASIN AÇIKLAMASI SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ankara, 19 Mart 2001 Sayın Bakanım, Değerli Basın Mensupları, Bilindiği gibi, Kasım ayı ikinci yarısında mali piyasalarda yaşanan

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü nün AB ye üye ülkeler ile aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

İçerik. Ekonomik Entegrasyon Kavramı. Ekonomik Entegrasyonların Türleri. Gümrük Birliği; Ayrıntılı İnceleme. Gümrük Birliklerinin Etkileri

İçerik. Ekonomik Entegrasyon Kavramı. Ekonomik Entegrasyonların Türleri. Gümrük Birliği; Ayrıntılı İnceleme. Gümrük Birliklerinin Etkileri III. Ders İçerik Ekonomik Entegrasyon Kavramı Ekonomik Entegrasyonların Türleri Gümrük Birliği; Ayrıntılı İnceleme Gümrük Birliklerinin Etkileri Anahtar Kelimeler «Key Terms» Ekonomik Entegrasyon «Economic

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N

EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1 EKONOMİ DEKİ SON GELİŞMELER 1 3 M A R T 2 0 1 4, P E R Ş E M B E Y M M O D A S I P R O F. D R. M U S T A F A A. A Y S A N 1948 DEKİ EKONOMİK DURUM 2 TABLO I Ülke ABD Doları Danimarka 689 Fransa 482 İtalya

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı.

1.- GÜMRÜK BİRLİĞİ: 1968 (Ticari engellerin kaldırılması + OGT) 2.- AET den AB ye GEÇİŞ :1992 (Kişilerin + Sermayenin + Hizmetlerin Serbest Dolaşımı. TÜRKİYE AB İLİŞKİLERİ HAFTA 2 Roma Antlaşması Avrupa Ekonomik Topluluğu AET nin kurulması I. AŞAMA AET de Gümrük Birliğine ulaşma İngiltere, Danimarka, İrlanda nın AET ye İspanya ve Portekiz in AET ye

Detaylı

Karluk, S.Rıdvan, Avrupa Birliği ve Türkiye, Beta Yayınları, 8. Baskı, 2005, s.524. 2

Karluk, S.Rıdvan, Avrupa Birliği ve Türkiye, Beta Yayınları, 8. Baskı, 2005, s.524. 2 1 Avrupa Birliği nin Ekonomik ve Parasal Entegrasyonu Avrupa Ekonomik Topluluğu nu kuran Roma Antlaşması, Avrupa devletleri arasında sağlanacak ekonomik bir bütünleşmenin zorunluluğu üzerinde durmuştur.

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı

TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT PERFORMANSI. Genel ve Sanayi İhracatında Tekstil ve Hammaddeleri Sektörünün Payı Mart 2015 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2015 Yılı Şubat Ayı İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 03/2015 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2015 YILI ŞUBAT AYI İHRACAT

Detaylı

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER

AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER AB ile İlişkiler Genel Müdürlüğü Şubat 2007 AB ÜYESİ ÜLKELERDE VE ADAY ÜLKELERDE EKONOMİK GELİŞMELER Selin

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi.

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ. Dr.Süleyman Yaşar. 17 Nisan 2011 TÜRKİYE EKONOMİSİNDE YAŞANAN GELİŞMELER VE 2011 YILI EKONOMİK BEKLENTİLERİ Dr.Süleyman Yaşar 17 Nisan 2011 AMERİKAN MALİ KRİZİNİN Düşük faiz politikası (2002-5) NEDENLERİ Risklerin önemsenmemesi Hesap

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Çıkış Stratejisi Genel Çerçevesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Çıkış Stratejisi Genel Çerçevesi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Para Politikası Çıkış Stratejisi Genel Çerçevesi 14 Nisan 2010 İstanbul Durmuş YILMAZ Genel Olarak Çıkış Stratejileri 2 Genel Değerlendirme Çıkış stratejileri, kriz sırasında

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001. I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler:

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001. I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU MART 2001 I. Genel Ekonomik Göstergelere İlişkin Gelişmeler: 2000 yılının dördüncü çeyreğinde Euro Bölgesi ve AB-15 in GSYİH artışı bir önceki çeyreğe göre yüzde 0.7 olmuştur.

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2010 YILI 9 AYLIK FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu ABD ekonomisindeki büyümenin ikinci çeyrekte %1.7 olarak

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 09:00 EUR Almanya Fabrika Siparişleri (Aylık) (Haz) ORTA 0,2% -0,2% 10:00 GBP Halifax Konut Fiyat Endeksi (Yıllık) (Tem) ORTA 9,6% 10:00 GBP Halifax

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 09:00 CHF Tüketim Göstergesi (Tem) AZ 1,68 11:30 GBP BBA İpotek Onayları ORTA 46,0K 44,5K 13:00 GBP İngiliz Sanayi Birliği (CBI) Dağıtım İşi Anketi

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 09:30 JPY Japonya Merkez Bankası (BoJ) Basın Konferansı YÜKSEK 09:45 EUR Fransa Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) (Aylık) (Ağu) ORTA -0,4% -0,3% 09:45

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmamış) (Eyl) ORTA 3,3% 3,2% 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmış) (Eyl) ORTA 3,4% 3,3%

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmamış) (Tem) ORTA 3,1% 3,1% 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmış) (Tem) ORTA 3,3% 3,3%

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş PARA PİYASASI LİKİT EMEKLİLİK YATIRIM FONU(KAMU) YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Para Piyasası Likit Emeklilik Yatırım Fonu(KAMU) Emeklilik Yatırım Fonu nun

Detaylı

GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 11 Temmuz 2014

GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 11 Temmuz 2014 GÜNLÜK FOREX BÜLTENİ - 11 Temmuz 2014 10.07.2014 Açılış Kapanış % USD 1,36414 1,36087 0,23 ALTIN 1327,53 1335,49 0,59 USDTRY 2,11478 2,12323 0,39 TRY 2,88622 2,89122 0,17 USDJPY 101,636 101,340 0,29 GBPUSD

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

Esentepe Mah. Ali Kaya Sok. Polat Plaza A Blok No: 1A/52 Kat 4 Şişli / İstanbul Tel: (0212)

Esentepe Mah. Ali Kaya Sok. Polat Plaza A Blok No: 1A/52 Kat 4 Şişli / İstanbul Tel: (0212) GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 11:00 EUR Almanya İşletme Beklentileri (Haz) ORTA 101,2 101,6 11:00 EUR Almanya Mevcut Değerlendirme (Haz) ORTA 114,0 114,2 11:00 EUR Almanya

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından

Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından 1 16-30 Eylül 2011 Sayı: 21 MÜSİAD Araştırmalar ve Yayın Komisyonu GÜNCEL EKO-YORUM: TÜRKİYE NİN KREDİ NOTU NİHAYET ARTIRILDI Türkiye nin TL cinsinden yatırım yapma açısından kredi notu, 20 Eylül de S&P

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 11:30 GBP Enflasyon Beklentileri AZ 2,2% 13:30 RUB Faiz Kararı (Eyl) YÜKSEK 11,00% 11,00% 14:00 EUR Eurogroup toplantısı ORTA 15:30 USD Çekirdek

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 08 Haziran 2015, Sayı: 14. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 14 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya Çağlar Kuzlukluoğlu 1

Detaylı

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (15 AĞUSTOS - 15 EYLÜL) I- GENEL EKONOMİK GÖSTERGELERE İLİŞKİN GELİŞMELER

EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (15 AĞUSTOS - 15 EYLÜL) I- GENEL EKONOMİK GÖSTERGELERE İLİŞKİN GELİŞMELER EURO BÖLGESİ İZLEME RAPORU (15 AĞUSTOS - 15 EYLÜL) I- GENEL EKONOMİK GÖSTERGELERE İLİŞKİN GELİŞMELER Düşük faiz oranları, kontrol altındaki enflasyon, euronun önde gelen para birimleri karşısındaki değer

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 2015 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara

Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 2015 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara Ekonomik Gelişmeler Erdem Başçı Başkan 11 Mart 215 Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı, Ankara Sunum Planı 1) Kur Gelişmeleri 2) Dış Ticaret Gelişmeleri 3) Enflasyon ve Faiz 4) Yatırımın Belirleyicileri

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 29 Haziran 2015, Sayı: 17. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 17 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I

K R Ü E R SEL L K R K İ R Z SON O R N A R S A I TÜR Ü K R İ K YE E KO K N O O N M O İSİND N E D İKT K İSAT A P OL O İTİKA K L A AR A I KÜRESEL KRİZ SONRASI TÜRKİYE EKONOMİSİNDE İKTİSAT POLİTİKALARI Prof. Dr. Adem ahin TOBB-ETÜ Öğretim Üyesi 14 Mayıs 2010, İSTANBUL KRİZLER 2008 2001 İç Kaynaklı Finansal Derinliği Olan Olumlu Makro Ekonomik

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI (DÖVİZ) EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2004 YILI FAALİYET RAPORU 1.- Ekonominin Genel durumu 2004 yılı 4. çeyrekte piyasalara yön veren olay

Detaylı

EUR/GBP Temel ve Teknik Analizi

EUR/GBP Temel ve Teknik Analizi Tüketici Güven Endeksi 1 EUR Tüketici Güven Endeksi GBP Perakende Satışlar 2 Perakende Satışlar 1/5 Enflasyon 3 EUR Enflasyon GBP Faiz Oranı 4 Faiz Oranı 2/5 Teknik Analiz Son çeyrekte küçülen İngiltere

Detaylı

NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROLBANK 2011 YILI ÜÇÜNCÜ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU ORTAKLIK YAPISI VE SERMAYEYE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Bankamızın 30.09.2011 itibarıyla ortaklık yapısı ve paylarında herhangi bir değişiklik gerçekleşmemiştir.

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi

MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi MAYIS AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Avrupa Parlamentosu Seçimleri sonuçlandı. Avrupa Parlamentosu Seçimleri nde Aşırı Sağın Yükselişi 2014 Avrupa Parlamentosu Seçimleri, 22-25 Mayıs tarihlerinde

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010

BİNEK OTOMOBİL HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 2010 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI OCAK - MART 21 BİNEK OTOMOBİL VE HAFİF TİCARİ ARAÇ PAZARI Türkiye Otomotiv pazarında 21 yılı Ocak-Mart dönemi binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 13.36 adet

Detaylı

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _.

-~-~- -----~ \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. -~-~- -----~ li T \1 j \ ~ J j \ \J r~ J ;..\ ;::: rj J' ıj j \ \1 ;::: J..r.l :_)..r.l J :J. :.J --.1 J.l J..r.l J _. TÜRKiYE'DE YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI Türkiye'de özellikle 1950 sonrasında çıkarılan

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 10:00 EUR Fransa İmalat Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI) (Ağu) ORTA 49,7 49,6 10:00 EUR Fransa Markit Bileşik Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI)

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101]

5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] 5.1. Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri [2011/101] KARAR ADI NO E 2011/101 Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri ĠLGĠLĠ DĠĞER KARARLA R T...... 2005/201 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sisteminin

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller

Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Avrupa: bir ve bölünmemiş? Avrupa da Ekonomik Modeller Konular Avrupa daki sosyoekonomik modeller: Rhineland Anglo-Saxon Akdeniz İskandinav Uygulama Modellerin performansı Türkiye nerede duruyor? 2 Avrupa

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 24 Ağustos 2015, Sayı: 24. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 24 Ağustos 2015, Sayı: 24. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 24 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

Günlük Bülten. Günlük Bülten. Gedik Forex Günlük Bülten. Piyasa Gündemi. 21 Temmuz 2015 Salı. Yunanistan dan beklenen ödeme gerçekleşti haberi

Günlük Bülten. Günlük Bülten. Gedik Forex Günlük Bülten. Piyasa Gündemi. 21 Temmuz 2015 Salı. Yunanistan dan beklenen ödeme gerçekleşti haberi Günlük Bülten 21 Temmuz 2015 Salı Piyasa Gündemi Gedik Forex Günlük Bülten Yunanistan dan beklenen ödeme gerçekleşti haberi Günlük Bülten piyasalarda hareketlenmeyi tetiklemekte. Avrupa Merkez Bankası

Detaylı

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi

İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi AYLIK RAPOR İhracat azaldı, Merkez Bankası faiz indirdi Ocak ayında başlıca pazarlara ihracat geriledi, enflasyonda gerileme beklentisi ile Merkez Bankası politika faizini indirdi. EKONOMİK VE SEKTÖREL

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9

HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 HABER BÜLTENİ 04.07.2014 Sayı 9 Konya hizmetler sektörü güven endeksi, 4 ayın ardından pozitif değer aldı: Şubat 2014 ten bu yana negatif değer alan Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, Haziran 2014

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği

Aralık 2014. Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu. Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği Aralık 2014 Tekstil ve Hammaddeleri Sektörü 2014 Ocak-Kasım Dönemi İhracat Bilgi Notu Tekstil, Deri ve Halı Şubesi İTKİB Genel Sekreterliği 12/2014 TEKSTİL VE HAMMADDELERİ SEKTÖRÜ 2014 YILI KASIM AYI İHRACAT

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Güncel Ekonomik Yorum

Güncel Ekonomik Yorum NİSAN 15 Güncel Ekonomik Yorum Mart ayı finansal piyasalar açısından son derece oynak bir seyir izlemiştir. Yurtdışı piyasalarda ABD tarafında FED in(amerika Merkez Bankası) faiz arttırımını ne zaman yapacağı

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK

EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK EURO BÖLGESİ NDE İŞSİZLİK MAYIS 2012 ANKARA EURO BÖLGESİNDE İŞSİZLİK 2 Mayıs 2012 tarihinde Eurostat tarafından açıklanan verilere göre Euro bölgesinde işsizlik oranı, Mart sonu itibariyle 1999 yılında

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org.

Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği. Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org. Hızlı Tüketim Ürünleri Perakendeciliğinde Dönüşüm ve Sektörün Geleceği Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı www.tepav.org.tr Güven Sak Ankara, 29 Aralık 2005 Slide 3 Gündem Ekonomide yeni trendler

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- AĞUSTOS 2013 (SAYI: 54) 28.08.2013 GENEL DEĞERLENDİRME Küresel Ekonominin Dinamikleri Türkiye Ekonomisini Etkiliyor Veriler AB de durgunluğun sona erdiğine işaret ediyor. Euro

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU

HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU HABER BÜLTENİ 10.11.2015 Sayı 25 KONYA HİZMETLER SEKTÖRÜ ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDEN UMUTLU Konya Hizmetler Sektörü Güven Endeksi, geçen aya göre yükselirken, geçen yıla göre düştü. Önümüzdeki 3 ayda hizmetlere

Detaylı

Araştırma Notu 15/179

Araştırma Notu 15/179 Araştırma Notu 15/179 27.03.2015 2014 ihracatını AB kurtardı Barış Soybilgen* Yönetici Özeti 2014 yılında Türkiye'nin ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 3,8 artarak 152 milyar dolardan 158 milyar dolara

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı

Ekonomik ve Sosyal Komite - Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü AB Politikaları AB Konseyi AB Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Avrupa Komisyonu SCHUMANN Roma Antlaşması Brüksel Almanya - Avrupa Parlamentosu Đktisadi Kalkınma Vakfı Adalet ve Özgürlükler AB - AVRO Politikaları AB Konseyi Bakanlar Kurulu Schengen Alanı Üye Devlet

Detaylı

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Büyükdere Cd. Nevtron İşhanı No:119 K /6 Gayrettepe-İST TEL: 0212/ 211 99 01-02-04 FAX: 0212/ 211 99 52 MALİ MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO : 2008/79 İstanbul, 05 Ağustos 2008 KONU : 01.07.2008 31.12.2008

Detaylı