Dünyaca ünlü Mayo Clinic ten prostat sorular na cevaplar inflamasyon büyüme kanser

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dünyaca ünlü Mayo Clinic ten prostat sorular na cevaplar inflamasyon büyüme kanser"

Transkript

1 Dünyaca ünlü Mayo Clinic ten prostat sorular na cevaplar inflamasyon büyüme kanser GÜNEfi K TABEV

2 Önsöz P rostat hastal temelde, meme hastal klar n n erkekteki karfl l gibidir. Nas l kad nlar meme kanserinden korkuyorlarsa erkeklerde prostat kanserinden kormaktad rlar. Prostat kanseri günümüzde erkeklerde en s k gözlenen kanseridir. Kad nlardaki meme kanseri gibi prostat kanseri de zaman zaman zor kararlar ve beklenmedik sonuçlara neden olabilmektedir. Fakat bu hikayede daha fazla bilgi sahibi olma gere iniz bizi bu kitab yazmaya itmifltir. Prostat hastal klar -kanser dahil- art k basitçe ve s kl kla tedavi edilebilinmektedir. Anahtar nokta erken teflhistir. Erken teflhis sonucunda tüm prostat hastal klar çok az yan etkilerle baflar l bir flekilde tedavi edilebilinmektedir. Bu nedenle ilk uyar bulgular n bilmeniz ve 40 yafl n üzerinde y ll k prostat kontrolünüzü yapt rmak önemlidir. Bu kitapta tipik bir prostat kontrolünde karfl laflaca n z bilgileri bulabilirsiniz. Prostat spesifik antijen (PSA) tarama testi Mayo Klinik ürologlar taraf ndan anlat lm flt r. En s k rastlanan 3 prostat hastal da semptomlar ve tedavi alternatifleri dahil tart fl lm flt r. En iyi tedaviyi seçmenize yard mc olabilmek için doktorunuza sorabilece iniz sorular da haz rlad k. Bir bölümü prostat kanser tedavisinin potansiyel yan etkilerine ve bunlarla nas l mücadele edilebilece ine ay rd k. Prostat hastal riskinizi azaltmak için gerekli diet ve egzersiz önerilerinde bulunduk. Ayr ca s kça sorulan sorulara cevaplar da burada bulabileceksiniz. Biz inan yoruz ki prostat hastal klar hakk nda daha fazla bilgi sahibi oldukça onlar n erken tan s ve uygun tedavi seçenekleri hakk nda daha iyi kararlara varabileceksiniz. Doktorunuzun tavsiyeleri ile birlikte bu kitap daha uzunve sa l kl bir hayat yaflaman za yard mc olacakt r. David M. Barrett, M.D. v

3

4 çindekiler Önsöz v K s m 1: Primer Prostat Bölüm 1: Prostat Hakk nda 3 Sa l kl prostat 4 fller ne zaman ters gitmeye bafllar 5 Bir soruna iflaret edebilecek belirtiler 6 Risk alt nda m s n z? 7 Sorular n za cevaplar 9 Bölüm 2: Prostat Kontrolü Yapt rmak 11 Temel tan sal testler 11 PSA hakk nda daha fazla bilgi 14 Büyük tart flma 17 Daha iyi bir görüntüleme arac aray fl 20 Sorular n za cevaplar 21 K s m 2: Nonkanseröz Durumlar Bölüm 3: Prostatit ile Yaflamak 25 Sizinki hangi tip 28 Tedavi plan n n düzenlenmesi 29 Gerçekten prostatit de ilse 31 Sorular n za cevaplar 31 vi

5 Bölüm 4: Benign Prostat Hiperplazisini Anlamak 33 Hayat n ortak gerçe i 34 Doktora gitmek 34 Tan koymak 35 Sorular n za cevaplar 48 Bölüm 5: BPH da Tedavi 39 Dikkatle beklemek 39 Ilaç tedavisi 40 Cerrahi 42 Is tedavisi (Termoterapi) 45 Cerrahi d fl yöntemler 48 Seçeneklerinizi tartmak 49 Sorular n za cevaplar 54 K s m 3: Prostat Kanseri Bölüm 6: Kanser oldu unu ö renmek 57 Kanseri iflaret eden semptomlar 59 Prostat kanseri tan s nas l konur 60 Kanserin s n flamas 61 Kanser yay lm flm d r? 63 Kanserin evrelenmesi 67 Sa kal m istatistikleri 68 Sorular n za cevaplar 69 Bölüm 7: Seçenekleriniz nelerdir? 71 Kanseri kendi haline b rakmak 72 Prostat bezinin ç kar lmas 73 Radyasyon ile kanserin tahrip edilmesi 77 Kanser hücrelerini dondurma (kriyoterapi) 81 Sorular n za cevaplar 83 vii

6 Bölüm 8: Kanser lerledi inde 85 Hormonlar ile kanserin kontrolü 85 Testiküler cerrahi seçimi 88 Kemoterapi kullan m 90 Deneysel yöntemlerin denenmesi 91 A r y azalt c stratejiler 93 Sorular n za cevaplar 96 Bölüm 9: Komplikasyonlarla Baflaç kmak 97 Inkontinans kontrol etmeyi ö renmek 97 mpotans için al nabilecek yard mlar 104 Barsak hastal klar ile u raflmak 109 Sorular n za cevaplar 111 Bölüm 10: Hayatla Birlikte Hayata Devam Etmek 113 Kontrollere haz rlamak 113 Kanserin duygusal hasar ile baflaç kmak 114 Dayan kl l n za yeniden kavuflman z 119 Daha iyi hissetmek için daha iyi yemek 121 fle geri dönmek 124 Aile ve arkadafllarla iletiflim 126 Bir destek grubuna kat lmak 128 Sorular n za cevaplar 131 K s m 4: Prostat Sa l Bölüm 11: Prostat Hastal Önlenebilir mi? 135 Kanserden koruyucu besinler tüketin 135 Ya unutun 139 Daha fazla tah l, meyve sebze tüketin 139 Aktif olun 143 Doktorunuzu düzenli olarak ziyaret edin 149 Sorular n za cevaplar 149 viii

7 Bölüm 12: Destek Tedavileri ve Alternatif Tedavi Seçenekleri 151 Diyet ve flifal otlar 152 Zihin ve beden terapileri 156 Geleneksel Çin t bb 158 Di er tedavi edici yöntemler 160 S rad fl tedavilere yaklafl m 161 Seçim sizindir 163 Ek kaynaklar 165 ix

8 Bölüm 2 Prostat Kontrolü Yapt rmak P rostat hastal na karfl n en iyi silah kendinizdir.e er durumu erken evrede yakalayabilirseniz baflar l bir tedavi flans n z olabilir.bunu nas l yapabilirsiniz? Düzenli prostat kontrolü yapt rarak. Prostat kontrolünü ne zaman yapt rman z gerekti ini gösteren belirli bir program yoktur. E er yafllar nda iseniz ve prostat hastal için kuvvetli aile öyküsü veya prostat ile iliflkili semptomlar n z yoksa genellikle y ll k muayeneye gerek yoktur. Bununla birlikte 40 l yafllara ulaflt n zda y ll k prostat muayenesi yapt rmal ve hayat n z boyunca düzenli kontrol yapt rmaya devam etmelisiniz. Yafl n z, doktorunuz, aile hikayeniz ve test sonuçlar na göre tipik bir muayenede yap lacaklar de iflmektedir. Temel tan sal testler Birçok erkek y ll k fizik muayene s ras nda prostat kontrolü yapt - r r. Fizik muayene s ras nda kan bas nc n z n ölçülmesi ve akci erlerinizin dinlenmesi gibi standart prosedürlere ve testlere ek olarak afla dakilerden bir k sm n veya hepsini yapt rabilirsiniz: Dijital Rektal Muayene: Prostat hastal için yap lan temel ve kolay bir testtir. Bununla birlikte utand r c veya rahats z edici göründü ü için birçok erkek için fizik muayenenin en endifle verici bölümüdür. 11

9 Mayo Klinik Prostat Sa l 13 Sa l k kurumlar aras nda erkeklerin ne zaman dijital rektal muayene yapt rmaya bafllayaca hakk nda farkl görüfller bulunmaktad r. Bir k sm 50 yafl, di er k sm ise 40 yafl tavsiye etmektedir. Mayo Klinik ürologlar Amerikan Üroloji Derne i nin (AUA) önerilerini de dikkate alarak 40 yafl ndan bafllayarak y ll k dijital rektal muayene yapt r lmas n önermektedir. drar testi drar n zdaki k rm z kan hücreleri prostat iltihab na veya belki de bir tümöre iflaret edebilir. Üretra iltihab veya mesane problemleri gibi di er durumlar da idrarda kana neden olabilir. Buna ilaveten e er doktorunuz sizde BPH oldu unu düflünüyorsa normal idrar testi tan s n do rulamada yard mc olabilir. Kan testi Kolunuzdan küçük bir miktar kan al n r ve prostat spesifik antijen (PSA) denilen madde araflt r l r. Semeni s v laflt rmaya yard mc olan bu antijen prostat bezinde do al olarak üretilmektedir. Bununla birlikte küçük bir miktar kan dolafl m na girer ve kan n zda dolafl r.kan n zda normalden daha fazla tespit edilirse bu, prostat inflamasyonu, büyümesini veya kanserini gösterebilir. Birçok erkek ilk defa 40 ile 50 yafl aras nda PSA bakt rmaktad r. leriki bölümlerde bu testi ayr nt l olarak tart flaca z. Ultrason E er doktorunuz dijital rektal muayene, kan veya idrar testlerinin sonucu için flüphe duyarsa prostat n z daha ileri tetkik etmek isteyebilir. Bu da transrektal ultrason ad verilen bir yöntemle yap - labilir. Ultrasonografi vücudunuzun içini gösteren ve ses dalgalar n n kullan ld bir görüntüleme tekni idir. Ultrason bir radar gibi çal - fl r; ses dalgalar gönderilir ve cismin yo unlu una göre de iflik derecelerde yans t l r veya emilir. Kanserli doku sa l kl dokudan daha kal n ve yo un oldu u için ses dalgalar n n yans mas de ifliktir.

10 14 Bölüm 2 Transrektal ultrason s ras nda doktorunuz rektum içine ses dalgalar veren, ince, kayganlaflt r lm fl bir probe ilerletir. Dalgalar n yans mas bilgisayar taraf ndan çevrilir ve bir video görüntüsüne dönüfltürülür. Bu ifllem her ne kadar baz erkekler taraf ndan biraz rahats z edici bulunsa da zarars zd r. E er doktorunuz ciddi bir bulgu bulmazsa daha ileri testlere gerek duymayabilir. E er ultrason sonucu kanseri düflündürürse, bunu do rulamak için biyopsiye ihtiyaç duyulur. Prostat spesifik antijen (PSA) hakk nda daha fazla bilgi PSA testi prostat kanserini tespit etmeye yard mc olmas için G da ve laç Kurumu (FDA) taraf ndan 1986 y l nda onaylanm flt r. Test onayland ndan beri kanser olgular n n özellikle tedavi edilebilen erken evrelerdeki olgular n say s nda bir art fl olmufltur. Kolunuzdan bir kan örne i al nd ktan sonra bu örnek, immünokimyasal denilen bir metotla test edilece i laboratuara gönderilir. Bu test kan n zda ne kadar PSA bulundu unu tespit eder. Mililitre bafl na 0 ile 4 nanogram (ng /ml) aras ndaki sonuç normaldir. Bununla birlikte PSA düzeyleri kiflinin yafl yla artmaya meyilli oldu u için baz t bbi merkezler standartlar n yafla göre ayarlam flt r (Bkz Mayo Klinik PSA Standartlar ). E er PSA düzeyiniz normalin üstündeyse, bu sizin muhakkak kanser oldu unuz anlam na gelmez. Baz erkekler normalden daha yüksek PSA düzeyine ve sa l kl bir prostata sahiptir. Kanser d fl ndaki durumlar da kan n zdaki PSA miktar n artt rabilir. BPH: Prostat n kanser nedenli olmayan bu büyümesi yüksek PSA düzeyine neden olabilen en s k nedendir. Prostat dokusu büyüdükçe, bu dokudaki hücreler normalden daha fazla bazen normalin 3 kat na kadar PSA üretir. Prostatit: Prostat n iltihap veya enfeksiyona ba l irritasyonu bezdeki hücrelerin artm fl miktarda PSA salg lamas na neden olur. Kanser: Prostattaki kanser hücreleri de PSA üretir. Normalden yüksek PSA de eri prostat kanserini gösterebilir.

11 Mayo Klinik Prostat Sa l 15 Mayo Klinik PSA Standartlar Mayo Klinik ürolo lar normal PSA aral n saptamak için afla daki yafla göre düzeltilmifl skalay kullanmaktad r. Yafl Normal PSA Aral ng/ml * ng/ml ng/ml ng/ml * Mililitre bafl na nanogram PSA seviyesini yükseltebilen di er nedenler: Ejakülasyon: Yaflland kça prostat beziniz kan dolafl m n za orgazm s ras nda daha fazla PSA salg lamaya bafllar. 50 ile 80 yafl aras ndaki erkeklerde ejakülasyondan sonraki 1 saat içinde kandaki PSA düzeyi % 40 artmaktad r. Bu art fl 48 saate kadar devam edebilir. Bu yüzden do ru sonuç sa layabilmek için PSA testinden en az 2 gün önce seksüel aktiviteden kaç nman z gerekir. Üriner sistem enfeksiyonu: Prostat bezindeki enfeksiyon gibi üriner sistem enfeksiyonu da PSA düzeyini artt rabilir. Son zamanlarda yap lan prostat ifllemleri: Kitapta daha sonra ayr nt l olarak tart fl lan bu ifllemler inflamasyon yaparak ve normalden yüksek PSA düzeyine neden olarak prostat bezinizi geçici olarak irrite eder: Prostat biyopsisi Prostat n transüretral rezeksiyonu Prostat n transüretral insizyonu Prostat masaj Prostat n mikrodalga tedavisi Prostat n laser tedavisi Prostat n balon dilatasyonu Bu ifllemlerden herhangi biri yap ld ktan sonra PSA testi yap labilmesi için 2 hafta ile 2 ay beklenmesi gerekmektedir. Bu, PSA düzeyinin ifllemden önceki seviyesine düflmesini sa lar.

12 16 Bölüm 2 PSA testi ne kadar do rudur? PSA testi erken evre kanseri yaklafl k % 80 tespit etmektedir. Erken prostat kanserli yaklafl k % 20 erkekte sonuçlar normal gelebilmektir. Bu da testin tek dezavantaj d r - prostat kanserli her 5 erkekten 1 inde kanseri erken olarak yakalayamamaktad r. PSA testinin bir di er dezavantaj ise kanser ile di er prostat hastal klar n ay rt edememesidir. Yüksek PSA düzeyi olan erkeklerin sadece üçte birinde kanser bulunmaktad r. Yüksek PSA düzeyi olan di er üçte ikilik bölüm BPH, prostatit veya di er nedenlere ba l olabilir. Sonuç olarak kanser olmayan birçok erkekte kanseri ekarte etmek için ek test yap lmal d r. Hala PSA testi meme kanserinde kullan lan mammografiden ve Finasterid ve PSA Finasterid (Proscar) BPH tedavisinde kullan lan bir ilaçt r. Prostat büyümesini uyaran baz hormonlar bask layarak prostat bezinin küçülmesini sa lar. Finasterid kel erkeklerde saç büyümesini h zland ran Propecia isimli ilaçla ayn ilaçt r. Finasterid prostat bezindeki hormon düzeylerini de ifltirerek PSA yap m n azalt r. PSA daki azalma % 50 kadar olabilir ve bu azalma prostat kanseri olsan z bile görülebilir. PSA düzeyi kanser varl n iflaret edece ine düfler. Bu durum ilaç kullanan erkeklerde PSA testinin do rulu u hakk nda soru iflareti oluflturur. Baz doktorlar PSA testinin finasterid alan erkeklerde yararl olmad n düflünmektedir. Bununla birlikte di er bir grup ise finasterid ile normal s n rlara düflürülmüfl PSA l erkeklerde bile bu testin yararl olabilece ine inanmaktad r. Örne in 70 yafl ndaki bir erkek için normal PSA s n rlar ng/ml ise finasterid kullanan 70 yafl ndaki bir erkek için normal s n rlar ng/ml olmal d r. laç kullanman z doktorunuz için PSA sonuçlar n do ru de- erlendirebilmesi için önemlidir.

13 Mayo Klinik Prostat Sa l 17 akci er kanserinde kullan lan gö üs röntgeninden daha do ru bir görüntüleme testidir. Büyük tart flma Doktorlar n ve t bbi kurumlar n hepsi PSA testinin yararlar n n s - n rlamalar n karfl layabilece i konusunda görüfl birli inde de ildir. Bu nedenle bu basit test bugün t pta en tart fl lan görüntüleme testlerinden biri olmufltur. Yararlar Düzenli PSA taramalar herhangi bir belirti ortaya ç kmadan çok önce prostat kanserinin tan s na yard mc olur. Böylelikle prostat kanserinin organa s n rl evredeyken saptanmas n kolaylaflt r r. S - n rl kanserin tedavi edilmesi di er organlara yay lm fl kanserin tedavisinden daha kolayd r. Bütün prostat kanserleri ayn de ildir. Baz lar çok yavafl büyür ve prostatta s n rl kal r. Baz lar ise daha h zl ilerler ve di er organlara daha çabuk yay l r. E er PSA testleri prostat kanserinin agresif forma dönüfltü ünü tespit ederse hayat kurtar c olabilir de prostat kanserinden ölüm oran nda ilk azalma tespit edildi. Birçok doktor bu oran n azalmas nda en önemli faktörün PSA testi oldu una inanmaktad r. Buna ra men sa l k uzmanlar bu testlerin prostat kanserinden ölüm oran n azaltt n kesin olarak ispatlayamam fllard r. S n rlamalar PSA testi ideal veya mükemmel olmaktan uzakt r. Erkeklerin % 20 sinde prostat kanserini tespit edemez ve hastalara prostat sa l klar hakk nda yanl fl bir güven duygusu verebilir. Yüksek PSA düzeyli erkeklerin üçte ikisi genellikle gereksiz yere endifle duyar ve gereksiz, pahal t bbi tetkikler yap l r. Testin gereksiz yere tedavi verilmesine neden olup olmayaca tart flmal d r. Yavafl büyüyen bir tür kanseriniz varsa, herhangi bir sorunla karfl laflmadan y llarca yaflayabilirsiniz. Fakat baz erkekler

14 18 Bölüm 2 için bunu kabul etmek zor olabilir. Genelde insanlar kanser olduklar n ö rendikleri zaman ondan kurtulmak için cerrahi veya radyoterapi gibi birtak m çareler ararlar. Bu tedaviler idrar tutamama (inkontinans) veya sertleflme sorunlar (impotans) gibi yan etkilere neden olabilir. Sonuçta hastalar normal, üretken bir hayat sürebilecekken; yaflam kalitelerinde gereksiz azalma olabilir. Sonuç olarak, prostat kanserinin erken tedavisinin geçekten hayat kurtar p kurtarmad flüphesi ortaya ç kmaktad r. Baz lar Mayo Klinik te yap lm fl olan birtak m çal flmalar hayat kurtard n iddia etmekle birlikte di er çal flmalar bu sonucu o kadar da desteklememektedir. Bu çal flmalar ülkenin baz kesimlerinde PSA taramas yap l yor olmas na ra men prostat kanserinden ölümlerin azalmad n göstermektedir. Sonuçlardaki bu farkl l n nedeni, testin bu yerlerde sadece birkaç y ld r yap l yor olmas ve hayat kurtar c etkilerinin görülebilmesi için biraz daha zamana ihtiyac n olmas olabilir. Gelece i kararlaflt rma fiu an yürütülmekte olan iki çal flma PSA hakk nda tart flmay çözebilir ve baz sorular cevaplayabilir. Bununla birlikte sonuçlar n al nmas için y llar geçmelidir. PLCO: Prostat, Akci er, Kal n barsak (Kolorektal), Yumurtal k (Over) çal flmas Milli Kanser Enstitüsü taraf ndan sponsorlu u yap lan, genifl, multimilyon dolarl k, kanser görüntülemesinin ve erken tesbitinin hayat kurtar p kurtarmad n araflt ran bir çal flmad r. Prostat kanseri için erkekler 4 y l boyunca y lda bir de erlendirilip daha sonra 12 y l takip edilmektedir. PIVOT: Prostat Kanserinde Gözleme Karfl n Müdahale çal flmas Department of Veterans Affairs ve Milli Kanser Enstitüsü taraf ndan finanse edilmektedir. PIVOT prostata s n rl kanseri en iyi flekilde tedavi etmeyi belirlemeye çal flan genifl, uzun süreli bir çal flmad r. Prostat n cerrahi yolla ç kart lmas m yoksa herhangi bir tedavi uygulamadan kanserin yay l p yay lmayaca n gözlemlemenin mi daha iyi oldu unu araflt rmaktad r.bu çal flmaya kat lanlar düzenli olarak muayene edilmekte ve periyodik olarak hayat kalitelerini sorgulayan anketleri doldurmaktad r.

15 Mayo Klinik Prostat Sa l 19 Güncel tavsiyeler Bu arada siz ne yap yorsunuz? PSA testi yapt rmal m s n z, yapt rmamal m? Bunun tam bir cevab bulunmamaktad r. T bbi kurulufllar n üçte biri PSA testini desteklemekte, üçte biri karars z, di er üçte biri ise desteklememektedir. Amerikan Kanser Cemiyeti (The American Cancer Society ACS) ve AUA PSA testinin destekleyicilerindendir. Elli yafl ndan bafllayarak tüm erkeklere yap lmas n tavsiye etmektedirler. Ayr ca zenci erkeklerde ve ailesinde prostat kanseri hikayesi bulunanlardan PSA görüntülemesine 40 yafl nda bafllanmas n önermektedirler. AUA ve ACS bu testin hayat boyu yap lmas n önermektedir.bununla birlikte baz doktorlar bu testin 70 yafl ndan sonra de erini kaybetti ine ve daha fazla yap lmas n n gereksiz oldu una inanmaktad r. Mayo Klini i nin görüflü Mayo Klinik ürologlar PSA testinin eksikliklerini bilmekte ve bunun kusursuz bir test olmad konusunda görüfl birli indedir. Fakat erken evre prostat kanserini tespit etmede mevcut en iyi test oldu u için bu testin kullan lmas n desteklemektedirler. Özellikle tedavi edilebilir kanseri olan genç erkeklerde faydal d r. Di er kanserlerde oldu u gibi, prostat kanseri erken tespit edildi inde tamamen iyileflme flans n z daha fazlad r. Ayr ca erken tespit tedavi için daha iyi kararlar n verilmesini olanak sa lar. ACS ve AUA a uygun olarak Mayo Klinik ürologlar prostat kanseri için yüksek risk tafl m yorsan z 50 yafl ndan itibaren y ll k PSA testi yap lmas n tavsiye etmektedir. E er zenciyseniz veya ailenizde prostat kanseri öyküsü varsa 40 yafl ndan itibaren yapt rmaya bafllayabilirsiniz. Mayo Klinik ürologlar ayr ca 75 yafl na kadar y ll k PSA testi yapt rmaya devam edilmesini tavsiye etmektedir. 75 yafl ndan sonra y ll k dijital rektal muayene genellikle yeterlidir. E er yanl fl bir sonuçla karfl laflmak veya kanser tespit edildi inde ne yapman z gerekti i konusunda kayg lar n z varsa bu kayg lar doktorunuz ile tart flmakta tereddüt etmeyin.

16 20 Bölüm 2 Daha iyi bir görüntüleme arac aray fl Araflt rmac lar PSA testinin dezavantajlar n azaltacak veya kald racak, prostat kanseri için daha do ru ve özgül bir görüntüleme testi aramaya devam etmektedir. Son zamanlarda çal fl lanlardan baz lar flunlard r: Serbest-PSA testi: PSA 2 formda bulunmaktad r- kan proteinlerine ba lanan PSA ve proteinlere ba lanmayan, serbest PSA olarak adland r lan PSA. fiu an mevcut olan testler kan n zdaki total PSA miktar n belirlemek üzere hem ba l hem de serbest PSA y ölçmektedir. Bununla birlikte araflt rmac lar kanserin daha çok ba l PSA üretti ini, BPH n n ise serbest PSA daki art flla ilgili oldu unu bulmufltur. Serbest PSA testi kan n zda ne kadar proteine ba lanmam fl ve ne kadar proteine ba lanm fl PSA oldu unu belirler. Düflük serbest PSA yüzdesi oldu unda, PSA düzeyindeki yükselmenin nedeni daha çok kanser olabilir. Yüksek serbest PSA yüzdesinde ise neden daha çok BPH olabilir. PSA h z testi: Bu test PSA düzeyinizdeki de iflme oran n belirler. Bilim adamlar prostat kanseri olanlarda PSA moleküllerinin say s n n BPH veya prostatite oranla daha h zl artt na inanmaktad r. PSA yo unluk testi: Prostat spesifik antijen yo unlu u (PSAD) PSA düzeyinizin prostat hacmine bölünmesi ile elde edilir. Prostat hacmi ultrason ile belirlenebilir. Yüksek PSAD genellikle daha çok kanseri iflaret eder. Ultrasensitif (Afl r duyarl ) PSA testi: Bu özel test kan n zda çok küçük miktarlarda bulunan PSA y tespit eder. E er daha önceden prostat kanseri nedeniyle tedavi edilmiflseniz, bu test di er testlerden çok daha önce (belki 1 veya 2 y l) hastal n nüks etmesini tespit edebilir. Di er belirleyiciler: PSA ya benzeyen birkaç madde daha erken prostat kanseri belirleyicisi olarak kullan labilir. Bunlar n aras nda insan glandüler kallikreini, kromogranin A ve prostat spesifik membran antijeni (PSMA) bulunmaktad r. Gen araflt rmas : E er araflt rmac lar prostat kanserinden sorumlu bir gen bulabilirlerse, bu geni tafl yan erkekler kanserin çok er-

17 Mayo Klinik Prostat Sa l 21 ken evrede belirlenebilmesi için çok s k gözlem alt nda tutulabilir. Hatta bu erkekler diyeti de içeren yaflam stillerinde de ifliklikler yaparak kanseri önlemede baflar l olabilirler. Sorular n za cevaplar Aile doktorumuz prostat muayenesi yapabilir mi? Tabiki. Aile hekimleri prostat kanseri veya di er anormallikler için erkeklerin taranmas nda çok önemli yer tutar. Dijital rektal muayene ve PSA testi hemen hemen her aile hekiminin aflina oldu u rutin testlerdir. Ne zaman bir ürolo a gitmeliyim? Aile doktorunuz test sonuçlar n z de erlendirerek e er prostat kanserinden flüphelenirse veya BPH, prostatit gibi kanser olmayan durumlar bir ürolo un tedavi etmesinin daha iyi olaca n düflünürse, size bir ürolo a gitmenizi tavsiye edebilir. E er ifleme probleminiz varsa, PSA düzeyiniz yükselmiflse veya dijital rektal muayenede bir anormallik tespit edilirse bir ürolo a gitmeniz tavsiye edilebilir. E er doktorum rutin olarak PSA testi istemezse bunu ben yapt rabilir miyim? Yapt rabilirsiniz. Birçok sa l k sigortas istedi iniz testi yapt rman - za imkan sa lar: Bununla birlikte sa l k sigortas testin masraflar n ödemeyebilir. Bu testi istemeden önce sigorta plan n z n masraflar ödeyip ödemedi ini doktorunuz ve sigorta sorumlunuz ile kontrol ediniz. E er kendiniz ödemek zorundaysan z PSA testi yaklafl k $45 tutmaktad r. PSA düzeyim uzun süredir çok düflük seyretmektedir. fiu an normal s n rlar içinde olmakla birlikte bir miktar yükseldi. Bunun araflt r lmas gerekir mi? Yaflland kça PSA düzeyiniz bir miktar yükselir. Bununla birlikte normal s n rlarda bile olsa PSA düzeyinizde belirgin bir de ifliklik oldu unda de erlendirilmesi gerekir.

18 22 Bölüm 2 79 yafl nday m. Bundan sonra neden PSA testi yapt rmama gerek yok? PSA testi çok erken evredeki kanseri tespit etmede daha yararl d r. E er 75 yafl ndan sonra prostat kanserinin erken bulgular varsa kanserin ciddi sorunlar yaratmas pek beklenmez. Bu yüzden gereksiz yere test yap lmamal ve hasta endifleye sokulmamal d r. Hayat n n ileri döneminde prostat kanseri geliflen erkekler genellikle baflka nedenlerden dolay ölürler.

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM

ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM ÇOCUKLUK ve ERGENL KTE D YABETLE YAfiAM D YABETLE YAfiAMAK Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Diyabet,

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can

Kanserde Erken Tan. Prof.Dr. Adnan Ayd ner. Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can Kanserde Erken Tan Prof.Dr. Adnan Ayd ner Yard.Doç.Dr. Gülbeyaz Can KANSERDE ERKEN TANI Ço u insan kanseri düflünmek bile istemez. Ancak unutmay n ki, kanser ne kadar erken saptan rsa onu yenme flans n

Detaylı

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir.

LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENFOMA LENFOMA NEDİR? Lenfoma lenf dokusunun kötü huylu tümörüne verilen genel bir isimdir. LENF SİSTEMİ NEDİR? Lenf sistemi vücuttaki akkan dolaşım sistemidir. Lenf yolu damarlarındaki bağışıklık hücreleri,

Detaylı

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR

ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR ÇOCUK ve ERGENL KTE GUATR GUATR NED R? Bu kitapç n içeri i Çocuk Endokrinolojisi ve Diyabet Derne i nin web sitesinden faydalan larak haz rlanm flt r. www.cocukendokrindiyabet.org Tiroid bezi Guatr Tiroid

Detaylı

Meme kanseri taramasi

Meme kanseri taramasi Meme kanseri taramasi 2015 Bevolkingsonderzoek Neden halk taraması yapılır? BMeme kanseri çok sık görülür. Hollanda da yaklaşık her 8 kadından 1 i hayatında meme kanserine yakalanır. Bu kadınların çoğu

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek. Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler Sayın hast, Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. çindekiler

Detaylı

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR

HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR HEPATİT C SIK SORULAN SORULAR Hepatit C nedir? Hepatit C virüsünün neden olduğu karaciğer hastalığıdır. Hepatit C hastalığı olarak bilinir ve %70 kronikleşir, siroz, karaciğer yetmezliği, karaciğer kanseri

Detaylı

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler

Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uygulama Önerileri 59 Uygulama Önerisi 1110-2: ç Denetim Yöneticisi- Hiyerarflik liflkiler Uluslararas ç Denetim Meslekî Uygulama Standartlar ndan Standart 1110 un Yorumu lgili Standart 1110 Kurum çi Ba

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog

DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog DEĞERLENDİRME NOTU: Mehmet Buğra AHLATCI Mevlana Kalkınma Ajansı, Araştırma Etüt ve Planlama Birimi Uzmanı, Sosyolog KONYA KARAMAN BÖLGESİ BOŞANMA ANALİZİ 22.07.2014 Tarihsel sürece bakıldığında kalkınma,

Detaylı

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları

Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları HEPATİT B TESTLERİ Hepatit B Virüs Testleri: Hepatit serolojisi, Hepatit markırları Hepatit B virüs enfeksiyonu insandan insana kan, semen, vücut salgıları ile kolay bulaşan yaygın görülen ve ülkemizde

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 142

Detaylı

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı.

BEZMİÂLEM. Horlama ve Uyku. Apne Sendromu VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ. Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı. Horlama ve Uyku Apne Sendromu BEZMİÂLEM VAKIF ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Uyku Polikliniği rtibat : 0212 453 17 00 GH-02 V;01/2010 Horlama ve Uyku Apne Sendromu

Detaylı

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir? Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir?

İş Sağlığı İş Sağlığı nedir?    Çağdaş İş Sağlığı anlayışı nedir? İş Sağlığı İş sağlığı denilince, üretimi ve işyerini içine alan bir kavram düşünülmelidir. İşyerinde sağlıklı bir çalışma ortamı yoksa işçilerin sağlığından söz edilemez. İş Sağlığı nedir? Bütün çalışanların

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama

Araflt rma modelinin oluflturulmas. Veri toplama 21 G R fi Araflt rman n amac na ba l olarak araflt rmac ayr ayr nicel veya nitel yöntemi kullanabilece i gibi her iki yöntemi bir arada kullanarak da araflt rmas n planlar. Her iki yöntemin planlama aflamas

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON

Tarifname. MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname MADDE BAĞIMLILIĞININ TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK OLUġTURULMUġ BĠR Teknik Alan FORMÜLASYON Buluş, madde bağımlılığının tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics)

This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Kanser ve genler This information on (4) Breast cancer and genetics is in Turkish Göğüs kanseri ve genetiği (İngilizce'si Breast cancer and genetics) Vücudumuz milyonlarca hücreden (cells) meydana gelir.

Detaylı

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi

Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i. 3. Ödemeler Dengesi Türkiye Odalar ve Borsalar Birli i 3. Ödemeler Dengesi 2003 y l nda 8.037 milyon dolar olan cari ifllemler aç, 2004 y l nda % 91,7 artarak 15.410 milyon dolara yükselmifltir. Cari ifllemler aç ndaki bu

Detaylı

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç

SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar. Amaç SİİRT ÜNİVERSİTESİ UZAKTAN EĞİTİM UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Siirt Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama

Detaylı

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2

1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 İÇİNDEKİLER 1. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.1. GİRİŞ... 2 1.2. NİTEL ARAŞTIRMALARDA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK SORUNLARI... 2 1.3. NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ... 2 1.3.1. ÖRNEK OLAY (DURUM ÇALIŞMASI) YÖNTEMİ...

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek

performansi_olcmek 8/25/10 4:36 PM Page 1 Performans Ölçmek Performans Ölçmek Cep Yönderi Dizisi Cep Yönderi Dizisi yöneticilerin ifl yaflam nda her gün karfl laflt klar en yayg n meydan okumalara ivedi çözümler öneriyor. Dizi içinde yer alan her kitapta, güçlü

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir.

OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. OYUNCA IN ADI Akl nda Tut YAfi GRUBU 4-6 yafl OYUNCU SAYISI Oyun bir çocuk taraf ndan oynanabilece i gibi, farkl yafl gruplar nda 2-6 çocuk ile de oynanabilir. GENEL KURALLAR Çocuklar n görsel belle inin

Detaylı

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl

G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl 220 ÇEfi TL ADLARLA ÖDENEN C RO PR MLER N N VERG SEL BOYUTLARI Fatih GÜNDÜZ* I-G R fi G ünümüzde bir çok firma sat fllar n artt rmak amac yla çeflitli adlar (Sat fl Primi,Has lat Primi, Y l Sonu skontosu)

Detaylı

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar.

Hart Walker, gövde deste i ve dengeli tekerlek sistemi sayesinde, geliflim düzeyi uygun olan çocuklar n, eller serbest flekilde yürümesini sa lar. Cerebral palsi gibi hareket ve postüral kontrol bozukluklar na yol açan hastal klar olan çocuklar, hastal klar n n derecesine ba l olarak yürüme güçlü ü çekmekte veya hiç yürüyememektedir. Hart Walker,

Detaylı

Prostat bezi erkeğin üreme sisteminin önemli bir parçasıdır. Mesanenin. altında, rektumun (makat) önünde yerleşmiş ceviz büyüklüğünde bir bezdir.

Prostat bezi erkeğin üreme sisteminin önemli bir parçasıdır. Mesanenin. altında, rektumun (makat) önünde yerleşmiş ceviz büyüklüğünde bir bezdir. Prostat nedir? Ne işe yarar? Prostat kanseri nedir? Prostat kanserinin nedenleri nelerdir? Kimler risk altındadır? Prostat kanserinin belirtileri nelerdir? Erken teşhis mümkün müdür? Teşhis nasıl koyulur?

Detaylı

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri

Şeker Hastaları için Genel Sağlık Önerileri ÖNEMLİ! İlaçlarınızı düzenli kullanmanız çok önemlidir. Kilonuza dikkat ediniz. Ani bir kan şekeri düşmesi (hipoglisemi) durumuna karşı yanınızda her zaman birkaç adet şeker bulundurunuz. Mutlaka egzersiz

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR

AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR SEÇ LM fi TÜRK YE F NANSAL RAPORLAMA STANDARTLARI AÇIKLAMALAR VE UYGULAMALAR Prof. Dr. Cemal B fi (Marmara Üniversitesi) Doç. Dr. Yakup SELV ( stanbul Üniversitesi) Doç. Dr. Fatih YILMAZ ( stanbul Üniversitesi)

Detaylı

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor!

Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dikkat! ABD Enerji de Yeni Oyun Kuruyor! Dursun YILDIZ topraksuenerji 21 Ocak 2013 ABD Petrol İhracatçısı Olacak. Taşlar Yerinden Oynar mı? 1973 deki petrol krizi alternatif enerji arayışlarını arttırdı.

Detaylı

SAĞLIK TAZMİNAT ÖDEMELERİ

SAĞLIK TAZMİNAT ÖDEMELERİ KULLANIM REHBERİ İÇİNDEKİLER 3S SAĞLIK SİGORTA SİSTEMİ KULLANIM REHBERİ... 2 SİGORTALI TANITIM KARTI... 4 ANLAŞMALI KURULUŞLAR... 6 SAĞLIK TAZMİNAT ÖDEMELERİ YATARAK TEDAVİ TEMİNATI... 8 AYAKTA TEDAVİ

Detaylı

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi

ÇALIŞAN SAĞLIĞI BİRİMİ İŞLEYİŞİ Hastanesi KİHG/İŞL-005 19.08.2009 07.08.2012 2 1/8 GÜNCELLEME BİLGİLERİ Güncelleme Tarihi Güncelleme No Açıklama 11.11.2009 1 Belge içeriğinde ve belge numarasında değişiklik yapılması 07.08.2012 2 Komite, başlık,

Detaylı

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD

Cerrahpafla T p Fakültesi Kardiyoloji ABD KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Yazar: Prof. Dr. Rasim ENAR Kardiyoloji ABD 2007 Servier laç n Türk Hekimlerine Arma an d r 2007 NOBEL TIP K TABEVLER KALP DAMAR SA LI I KILAVUZU Editör: Prof. Dr. Rasim ENAR

Detaylı

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar

www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar www.mercedes-benz.com.tr Mercedes-Benz Orijinal Ya lar Kazand ran Güç Mercedes-Benz orijinal ya lar arac n z üreten uzmanlar taraf ndan, gelifltirilmifltir. Mercedes-Benz in dilinden en iyi Mercedes-Benz

Detaylı

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet

Diyabet te Sağlık Önerileri. Diyabet Diyabet te Sağlık Önerileri Diyabet BR.HLİ.041 Diyabette Sağlık Önerileri Her sağlıklı birey gibi diyabetli birey de bireysel bakımını sağlamalı; diyabete bağlı gelişen özellikli durumlarda gereken uygulamaları

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER

S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER S STEM VE SÜREÇ DENET M NDE KARfiILAfiILAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNER LER Erol LENGERL / Akis Ba ms z Denetim ve SMMM A.fi. 473 474 2. Salon - Paralel Oturum VIII - Sistem ve Süreç Denetiminde Karfl lafl lan

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur.

OTİZM NEDİR? becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. OTİZM NEDİR? Otizm, sosyal ve iletişim Otizm, sosyal ve iletişim becerilerinin oluşmasını etkileyen gelişim bozukluğudur. GÖRÜLME SIKLIĞI Son verilere göre 110 çocuktan birini etkilediği kabul edilmektedir

Detaylı

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64

Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Şartlı Nakit Transferi Uygulaması Genelgesi 2004 / 64 Sosyal Riski azaltma Projesi Kapsamında Genelgesi 2004 / 64 Tarihi:03.05.2004 Sayısı:2004/64-1838 SAĞLIK BAKANLIĞI Ana Çocuk Sağlığı ve Aile Planlaması Genel Müdürlüğü ANKARA 03/05/2004 Sayı : B100ACS0140000-9216/1853

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER

C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER C. MADDEN N ÖLÇÜLEB L R ÖZELL KLER 1. Patates ve sütün miktar nas l ölçülür? 2. Pinpon topu ile golf topu hemen hemen ayn büyüklüktedir. Her iki topu tartt n zda bulaca n z sonucun ayn olmas n bekler misiniz?

Detaylı

Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali

Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali Ripetizione del test di screening per i tumori intestinali 6 www.bowelscreeningwales.org.uk Bağırsak Tarama Testi nin Tekrarı Bu broşür belirsiz sonuç nedeniyle bağırsak tarama testini tekrarlaması istenen

Detaylı

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18

Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğü 07.03.2012 06:18 http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2012/03/201203... 1 of 5 6 Mart 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28225 Atatürk Üniversitesinden: YÖNETMELİK ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ ASTROFİZİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

Detaylı

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN

4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 4691 SAYILI KANUN 253 4691 SAYILI TEKNOLOJ GEL fit RME KANUNU 5035 SAYILI KANUNDAK MADDES KANUN MADDES N N ESK fiekl KANUN MADDES N N YEN fiekl 49/7 Destek ve muafiyetler

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6 İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 6 KURUMDA EĞİTİM VE GELİŞTİRME Eğitim, bireyin kendisine, yakın çevresine ve topluma uyum sağlaması için gereken bilgi, beceri ve alışkanlıkların kazandırılması sürecidir. Günümüz

Detaylı

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar

Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Sürdürülebilir sosyal güvenli in önündeki zorluklar Konular Geçmi ten önemli trendler Esneklik ve esnek güvence Bireyselcilik ve azalan dayan ma Silikle en toplum 2 Toplumsal: Daha az evlilik Daha fazla

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Prostat kanserine karşı erken teşhis için

Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat kanserine karşı erken teşhis için Prostat Erkeğin hassas noktasi Sayın Erkekler, Almanya da her yıl 40.000 den fazla erkek yeniden prostat kanserinden hastalanıyor. Ancak tüm erkeklerin % 15 ile

Detaylı

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 22 Mayıs 2012 SALI Resmî Gazete Sayı : 28300 Kafkas Üniversitesinden: YÖNETMELİK KAFKAS ÜNİVERSİTESİ ARICILIĞI GELİŞTİRME UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve

Detaylı

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON

Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON 1 Tarifname SARKOPENİ NİN TEDAVİSİNE YÖNELİK BİR KOMPOZİSYON Teknik Alan Buluş, sarkopeni nin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir kompozisyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen Durumu Günümüzde sarkopeni,

Detaylı

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com

Selülit ile mücadelede son nokta. Cellulaze. www.ortadoguas.com Be Selülit ile mücadelede son nokta Cellulaze www.ortadoguas.com Cellulite Laser Workstation Sadece tek bir uygulamadan sonra etkinli i kan tlanm fl, baflar l sonuçlar Cellulaze minimal invaziv bir selülit

Detaylı

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya

Üroonkoloji Derneği. Prostat Spesifik Antijen. Günümüzdeki Gelişmeler. 2 Nisan 2005,Mudanya Prostat Spesifik Antijen ve Günümüzdeki Gelişmeler Prostat Kanseri 2004 yılı öngörüleri Yeni tanı 230.110 Ölüm 29.900 Jemal A, CA Cancer J Clin 2004 Kanserler arasında görülme sıklığı #1 Tümöre bağlı ölüm

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 1. ROMATİZMAL ATEŞ NEDİR? 1.1 Nedir? Romatizmal ateş, streptokok adı

Detaylı

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r.

Hepatit B. HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. Hepatit B HASTALIK Hepatit B nin etkeni nedir? Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastal kt r. HBV nas l yay l r? Hepatit B, hepatit B li kiflilerin kan veya vücut s v lar yoluyla

Detaylı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı

KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ. Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK VE ÖNEMİ ÇEVRE VE İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ İLE İLİŞKİSİ Gürbüz YILMAZ Makina Mühendisi A Sınıfı İş Güvenliği Uzmanı Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS) Çevre İş Sağlığı Güvenliği ŞİRKETLER

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR SİSTEMLERİ LABORATUARI YÜZEY DOLDURMA TEKNİKLERİ Deneyde dolu alan tarama dönüşümünün nasıl yapıldığı anlatılacaktır. Dolu alan tarama

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber

Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Tam yağlı süt ürünleri tüketen erkeklere kötü haber Sağlıklı, güçlü kuvvetli bir erkeksiniz ama çocuğunuz olmuyorsa bu önemli sorunun sebebi yediklerinizle ilgili olabilir. Erkekler üzerinde yapılan bilimsel

Detaylı

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü

YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİ Akdeniz Müftülüğü YETİŞKİNLER DİN EĞİTİMİNİN TANIMI Yetişkinler din eğitimi kavramını tanımlayabilmek için önce yetişkinler eğitimini tanımlayalım. En çok kullanılan ifade ile yaygın

Detaylı

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır.

Topoloji değişik ağ teknolojilerinin yapısını ve çalışma şekillerini anlamada başlangıç noktasıdır. Yazıyı PDF Yapan : Seyhan Tekelioğlu seyhan@hotmail.com http://www.seyhan.biz Topolojiler Her bilgisayar ağı verinin sistemler arasında gelip gitmesini sağlayacak bir yola ihtiyaç duyar. Aradaki bu yol

Detaylı

Doç. Dr. Orhan YILMAZ

Doç. Dr. Orhan YILMAZ Yazar Ad 151 Doç. Dr. Orhan YILMAZ İnsanda iletişimin en önemli araçlarından biri olan ses, kişinin duygusal yapısını yansıtan bir olaydır. Yaş ilerledikçe tüm organlarda görülebilen yaşlanma konuşma

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB)

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNĐTE 1 : VÜCUDUMUZDA SĐSTEMLER (MEB) B- BOŞALTIM SĐSTEMĐ (6 SAAT) BOŞALTIM SĐSTEMĐMĐZ VÜCUDUMUZDAN ATIKLARI UZAKLAŞTIRIR 1- Boşaltım Sistemi 2- Boşaltım Sistemi Organları

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

BÜYÜME HORMONU EKS KL

BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 2 BÜYÜME HORMONU EKS KL Kolay okunabilir rehber Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 2 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü, Reading,

Detaylı

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu

30 > 35. nsan Kaynaklar. > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu 30 > 35 nsan Kaynaklar > nsan Kaynaklar Yönetimi > Personel E itimleri > Personel Otomasyonu > nsan Kaynaklar Personele Göre fl De il, fle Göre Personel. stanbul Büyükflehir Belediyesi, Personele Göre

Detaylı

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN

RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN RADYASYONDAN KORUNMA UZMANLARI DERNEĞİ (RADKOR) NİN Taslak Yönetmelik Hakkındaki Görüşleri Taslağın geneli üzerindeki görüş ve Teklif Yönetmelik Başlığında ; test, kontrol ve kalibrasyon ifadeleri kullanılmıştır.

Detaylı

İlkadım Birey Tanıma Envanteri

İlkadım Birey Tanıma Envanteri İlkadım Birey Tanıma Envanteri İLKADIM Birey Tanıma Envanteri; Birey tanıma teknikleri kapsamında hazırlanmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf ve Ortaokul 5.6.7.8.sınıf, ile Lise Haz.9.10.11. ve 12.sınıf aralığındaki

Detaylı

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu

Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Fizik I (Fizik ve Ölçme) - Ders sorumlusu: Yrd.Doç.Dr.Hilmi Ku çu Bu bölümde; Fizik ve Fizi in Yöntemleri, Fiziksel Nicelikler, Standartlar ve Birimler, Uluslararas Birim Sistemi (SI), Uzunluk, Kütle ve

Detaylı

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme

2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme 2. Projelerle bütçe formatlar n bütünlefltirme Proje bütçesi haz rlarken dikkat edilmesi gereken üç aflama vard r. Bu aflamalar flunlard r: Kaynak belirleme ve bütçe tasla n n haz rlanmas Piyasa araflt

Detaylı

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi ÜN VERS TEYE G R SINAV S STEM NDEK SON DE KL E L K N Ö RENC LER N ALGILARI Doç. Dr. Mehmet Durdu KARSLI Sakarya Üniversitesi E itim fakültesi Doç. Dr. I k ifa ÜSTÜNER Akdeniz Üniversitesi E itim Fakültesi

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL

GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Hasta Rehberi Say 7 GENÇ YET fik NLERDE BÜYÜME HORMONU EKS KL Orta kolayl kta okunabilir rehber Genç Yetiflkinlerde Büyüme Hormonu Eksikli i - Say 7 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading

Detaylı

PROSTAT KANSERİ. www.uroonkoloji.org

PROSTAT KANSERİ. www.uroonkoloji.org PROSTAT KANSERİ www.uroonkoloji.org PROSTAT KANSERİ HAKKINDA BİLMENİZ GEREKENLER Prostat kanseri en sık rastlanan kanser tiplerindedir. Amerika Birleşik Devletlerinde yapılan çalışmalarda prostat kanserinin

Detaylı

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor

AR& GE BÜLTEN. Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Enflasyonla Mücadelede En Zorlu Süreç Başlıyor Ahmet KARAYİĞİT Makroekonomik göstergeler açısından başarılı bir yılı geride bıraktık. Büyüme, ihracat, faizler, kurlar, faiz dışı fazla gibi pek çok ekonomik

Detaylı

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber

Hasta Rehberi Say 6. KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Hasta Rehberi Say 6 KONJEN TAL ADRENAL H PERPLAZ Kolay okunabilir rehber Konjenital Adrenal Hiperplazi - Say 6 (A ustos 2006 da güncellenmifltir) Bu rehber Reading Üniversitesi, Sa l k Bilimleri Enstitüsü,

Detaylı

Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik

Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik Nüfus Planlaması Hizmetlerini Yürütecek Personelin Eğitimi. Görev, Yetki ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik Tarih:10 Eylül 1983 Sayısı : 507 10 Eylül 1983 Tarih ve 18161 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

Detaylı

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY

MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY MOTORLU TAfiIT SÜRÜCÜLER KURSLARINDA KATMA DE ER VERG S N DO URAN OLAY brahim ERCAN * 1- GENEL B LG : Motorlu tafl t sürücüleri kurslar, 5580 say l Özel Ö retim Kurumlar Kanunu kapsam nda motorlu tafl

Detaylı

SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ

SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ SERVİKS (RAHİM AĞZI) KANSERİ Serviks (rahim ağzı) kanseri nedir? Serviks kanseri gelişimindeki risk faktörleri nelerdir? Serviks kanseri önlenebilir mi, bunun için neler yapılabilir? Kimler ve Ne Sıklıkta

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z!

elero SoloTel Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! SoloTel elero Kullan m talimat Lütfen kullan m k lavuzunu saklay n z! elero GmbH Antriebstechnik Linsenhofer Str. 59 63 D-72660 Beuren info@elero.de www.elero.com 309400 Nr. 18 101.5401/0305 çerik Güvenlik

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

6 MADDE VE ÖZELL KLER

6 MADDE VE ÖZELL KLER 6 MADDE VE ÖZELL KLER TERMOD NAM K MODEL SORU 1 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER MODEL SORU 2 DEK SORULARIN ÇÖZÜMLER 1. Birbirine temasdaki iki cisimden s cakl büyük olan s verir, küçük olan s al r. ki cisim bir

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler:

D- BU AMELİYATIN RİSKLERİ Bu ameliyatın taşıdığı bazı riskler/ komplikasyonlar vardır. Ameliyattaki riskler: Mikro TESE Sayın Hasta, Sayın Veli/Vasi, Mikroskopik TESE ameliyatı genel, veya bolgesel anestezi altında yapılabilir. Skrotum (torba) orta hattan 4 cm lik bir kesi yapılırak testislere ulaşılır ve testisler

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D

08.11.2008 VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D VİTAMİN D VE İMMÜN SİSTEM VİTAMİN D Vitamin D ve İmmün Sistem İnsülin Sekresyonuna Etkisi Besinlerde D Vitamini Makaleler Vitamin D, normal bir kemik gelişimi ve kalsiyum-fosfor homeostazisi için elzem

Detaylı

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol

BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol BURSA DAKİ ENBÜYÜK 250 FİRMAYA FİNANSAL ANALİZ AÇISINDAN BAKIŞ (2005) Prof.Dr.İbrahim Lazol 1. Giriş Bu yazıda, Bursa daki (ciro açısından) en büyük 250 firmanın finansal profilini ortaya koymak amacındayız.

Detaylı