OTOMASYON SİSTEMLERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OTOMASYON SİSTEMLERİ"

Transkript

1 OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER 2015 Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 1

2 Endüstriyel Otomasyon Bir üretim sisteminin istenilen biçimde gerekli işlemlerin insan müdahalesine gerek olmadan otomatik olarak yapılmasını sağlayan süreç olarak tanımlanır. Başka bir ifadeyle üretim biriminin amaca uygun çalışmasını düzenler. Bu düzenleme esnasında ayrıca üretim biriminin yönetim ve planlanması için verilerin sahadan alınması ve ilgili birimlere aktarılması işlemlerini de gerçekleştirir. Endüstriyel otomasyon genel olarak; i) Endüstriyel kumanda sistemleri, ii) Endüstriyel kontrol sistemleri, iii) Endüstriyel veri iletişim sistemleri, alt bölümlerinden oluşur. Endüstriyel kumanda sistemleri : Üretim birimlerinin çalışma koşullarını mantıksal kurallara göre düzenleyen ve gerçekleyen sistemleridir. Bu tür devrelerde mantıksal ilişki, zamanlama ve sayma işlevleri kullanılarak amaca uygun kumanda işaretleri üretilir. Endüstriyel kontrol sistemleri : Bir üretim sürecini, her türlü bozucu etkiye istenen değerde çalışmasını sağlamak üzere kurulan sistemlerdir. Kontrol sisteminin temel görevi, herhangi bir nedenle oluşan hatayı (kontrol edilen büyüklük ile istenen büyüklük arasındaki fark) belirli değerler arasında tutmaya çalışmaktır. Endüstriyel veri iletişim sistemleri : Bilginin güvenilir ve hızlı şekilde birimler arasında gerçek zamanlı olarak akışını sağlayan sistemlerdir. Ayrıca SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition) gibi özel yazılımlar ile gerçek zamanlı süreç izleme, uzaktan kumanda ve kontrol işlemleri gerçekleştirilir. Programlanabilir Lojik Kontrolör (PLC Programmable Logic Controller) günümüzde endüstriyel otomasyon sistemlerinin yukarıda anlatılan her üç alt bölümünü de gerçekleyen aygıt özelliğini taşımaktadır. PROGRAMLANABİLİR LOJİK KONTROLÖR (PLC) Otomasyon sistemlerinin en önemli kısmını, bu sistemlere büyük esneklik veren programlanabilen cihazlar oluşturmaktadır. Bu cihazların temelini de mikroişlemciler ya da mikrodenetleyiciler oluşturmaktadır. Gerçekte PLC ler mikroişlemciler ya da mikrodenetleyiciler kullanılarak gerçekleştirilmiş cihazlardır. PLC lerin ortaya çıkarılma amacı, röleli kumanda sistemlerinin gerçekleştirdiği fonksiyonların mikroişlemcili kontrol sistemleri ile yerine getirilebilmesidir. Lojik temelli röle sistemlerine alternatif olarak tasarlandıklarından PROGRAMLANABILIR LOJIK KONTROLÖR (Programmnable Logic Controller) adı verilmiştir. İlk ticari PLC, 1969 yılında röleli elektriksel kumanda devrelerinin yerine kullanılmak üzere Modicon firması tarafından geliştirilmiş ve üretilmiştir. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 2

3 Şekil 1. Modicon 084 ilk PLC Röleli kumanda devreleri yerine kullanılmak üzere geliştirilen bu aygıt yalnız temel mantıksal işlem komutları içerdiğinden programlanabilir lojik kontrolör adı ile piyasaya sunulmuştur. PLC ler otomasyon sistemlerinde yardımcı röleler, zaman röleleri, sayıcılar gibi kumanda elemanlarının yerine kullanılan mikroişlemci temelli cihazlardır. Bu cihazlarda zamanlama, sayma, sıralama ve her türlü kombinasyonel ve ardışık lojik işlemler yazılımla gerçekleştirilir. Karmaşık otomasyon problemlerini PLC ile çözmek hızlı ve güvenli ve kolaydır. PLC lerin avantajlarını kısaca sıralayacak olursak; PLC leri kullanmak daha kolay ve güvenilirdir. Daha az yer tutar ve daha az arıza yaparlar. Yeni bir uygulamaya daha çabuk adapte olurlar. Kötü çevre şartlarından kolay etkilenmezler. Daha az kablo bağlantısı isterler. Hazır fonksiyonları kullanma imkanı vardır. Giriş ve çıkışların durumları izlenebilir. PLC ler ; lojiksel ve aritmatiksel işlemler, sıralama, sayma, veri işleme, karşılaştırma gibi fonksiyonları gerçekleştirirken girişleri değerlendirip çıkışları atayan, bellek, giriş/çıkış, CPU ve programlayıcı bölümlerinden oluşan entegre bir cihazdır. Günümüzde üretilen PLC lerin giriş/çıkış sayısı, program belleği, işlem yeteneği gibi özellikleri başlangıçtaki durumu ile kıyaslanamayacak bir düzeye ulaşmıştır. Örneğin, geniş ölçekli bir PLC lerde giriş/çıkış sayısı binleri, program belleği megabyte boyutunu ve işlem yeteneği genel amaçlı kişisel bilgisayar düzeyine ulaşmıştır. Piyasada, Allen Bradley, General Electric, Siemens, Mitsubishi, Omron, Toshiba, ABB, Hitachi, Texas Instruments gibi firmalara ait PLC ler yer almaktadır. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 3

4 a) Siemens Simatic S7 200 b) Siemens Simatic S7 300 c) Siemens Simatic S d) Siemens Simatic S e) Siemens Simatic S7 400 f) Omron PLC g) ABB AC500 eco h) Mitsubitsi PLC Şekil 2. Piyada yer alan PLC lerden bazıları Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 4

5 PLC NİN KULLANIM AMACI VE ALANLARI PLC ler endüstri alanında kullanılmak üzere tasarlanmış, sayısal prensiplere göre yazılan fonksiyonu gerçekleyen, bir sistemi ya da sistem gruplarını giriş/çıkış birimleri ile denetleyen, içinde barındırdığı zamanlama, sayma, saklama ve aritmetik işlem fonksiyonları ile genel kontrol sağlayan elektronik bir cihazdır. PLC sistemi sahada meydana gelen fiziksel olayları, değişimleri ve hareketleri çeşitli ölçüm cihazları (algılayıcılar) ile belirleyerek, gelen bilgileri, yazılan programa göre bir değerlendirmeye tabi tutar. Mantıksal işlemler sonucu ortaya çıkan sonuçları da kumanda ettiği elemanlar aracılığıyla sahaya yansıtır. Sahadan gelen bilgiler ortamda meydana gelen aksiyonların elektriksel sinyallere dönüşmüş halidir. Bu bilgiler analog ya da sayısal olabilir. Bu sinyaller bir algılayıcıdan veya bir kontaktörün yardımcı kontağından gelebilir. Gelen bilgi analog ise gelen değerin belli bir aralığı için, dijital ise sinyalin lojik 0 veya lojik 1 olmasına göre sorgulama yapılabilir. Bu algılama olayları giriş birimleri ile müdahale olayları ise çıkış birimleri ile yapılır. PLC ile kontrolü yapılacak sistem büyüklük açısından farklılıklar gösterebilir. PLC ile sadece bir makine kontrolü yapılabileceği gibi bir fabrikanın komple kumandası da gerçekleştirilebilir. Aradaki fark sadece, kullanılan kontrolörün (PLC nin) kapasitesi ile ilgilidir. PLC'ler her türlü otomasyon işlerinde kullanılmaktadır. Kimya sektöründen gıda sektörüne, üretim hatlarından depolama sistemlerine, marketlerden rafinerilere kadar çok geniş bir yelpazede PLC ler kullanılmaktadır. Elektronik sektöründeki hızlı gelişmelere paralel olarak gelişen PLC teknolojisi, gün geçtikçe ilerlemekte otomasyon alanında mühendislere yeni ufuklar açmaktadır. İmalat sanayi, tarım, enerji üretimi, kimya sanayi vb. endüstrinin tüm alanlarında kullanılan PLC lerin genel uygulama alanları aşağıda sıralanmıştır; i) Sıralı Kontrol PLC lerde en çok kullanılan kontrol yöntemidir. Bu kontrol yöntemi sıralı çalışma özelliği ile kumanda sistemlerine en benzer olan endüstriyel uygulamadır. Uygulama açısından, bağımsız makinelerde ya da makine hatlarında, konveyör ve paketleme makinelerinde ve hatta modern asansör denetim sistemlerinde kullanılmaktadır. ii) Hareket Kontrolü Doğrusal veya döner hareket denetim sistemlerinin PLC ler ile ortak kullanılmasıdır. Örnek olarak servo kontrol veya hidrolik sürücülerde kullanılabilen tek ya da çok eksenli bir sistem denetimi verilebilir. PLC hareket kontrolü uygulamaları, sonsuz bir makine çeşitliliği ve çoklu hareket eksenlerini kontrol edebilirler. Bunlara örnek olarak; kartezyen robotlar, film, kauçuk ve dokunmamış kumaş tekstil sistemleri gibi ilgili örnekler verilebilir. iii) Süreç Denetimi Bu uygulama PLC nin birkaç fiziksel parametreyi (sıcaklık, basınç, debi, hız, ağırlık vb gibi) denetleme yeteneğiyle ilgilidir. Bu da bir kapalı çevrim denetim sistemi oluşturmak için, Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 5

6 analog giriş/çıkış gerektirir. PID fonksiyonunun kullanımıyla PLC, tek başına kapalı çevrim denetleme görevini yerine getirebilir. Buna tipik örnek olarak plastik enjeksiyon makineleri ve ısıtma fırınları verilebilir. iv) Veri Yönetimi PLC ile verilerin toplanması, incelenmesi ve işlenmesi kolaylıkla yapılabilmektedir. PLC ler denetlediği proses hakkında veri toplayıcı olarak kullanılabilir. Bu veriler, denetleyicinin belleğindeki referans veri ile karşılaştırılır ve rapor alımı için başka cihazlara aktarılabilir. Veri yönetimi, endüstride, malzeme işleme tesislerinde, kağıt, metal ve yiyecek işleme gibi birçok prosesde kullanılır. Kullanım Alanlarına Örnekler Havalandırma ve soğutma tesislerinde, Paketleme ve ambalajlama tesislerinde, Taşıma tesislerinde, Otomobil endüstrisi, Petrol dolum ve yıkama tesislerinde, Çimento sanayinde, Klima ve asansör tesislerinde, Aydınlatma ve vinç tesislerinde, İmalat, tarım, tekstil ve her türlü makinelerde, Elektro pnomatik hidrolik sistemlerde, Robot tekniğinde kullanılmaktadır. PLC NİN GENEL YAPISI Bir PLC, en genel anlamda işlevsel üç temel birimden oluşur. Bu birimler; giriş birimi, merkezi işlem birimi (CPU) ve çıkış birimidir. Şekil 3. PLC genel yapısı Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 6

7 Merkezi İşlem Birimi (CPU) : Merkezi işlem birimi; mikroişlemci, bellek çipleri, bellekten bilgi isteme ve bilgi saklama devreleri ve programlama aygıtlarıyla işlemcinin ihtiyaç duyduğu haberleşme devrelerinden oluşur. İşlemci zamanlama, sayma, tutma, karşılaştırma ve temel dört işlemi içeren matematik işlemleri gerçekleştirilebilir. Bellekler : PLC de bulunan bellekler 3 kısımdan oluşmaktadır. Sistem Program Belleği : Bu bellek ROM tipi (sadece okunabilir) bellektir ve içinde PLC nin işletim sistemin bulunmaktadır. Program Belleği : Bu bellek EEPROM tipi bellektir. Bu belleğe programcının yazdığı program kaydedilmektedir. Veri Belleği : İşlem esnasında veya sonucunda oluşan ve daha sonra kullanılacak olan verilerin saklandığı yerdir. Örnek : Giriş/Çıkış ların durumları, sayıcı/zamanlayıcı içerikleri analog işaretlere ilişkin sayısal değerler vb. Ayrıca PLC lerde ara değerlerin saklandığı Marker, Flag, Internal Output, Auxilary Relay gibi işimler verilen veri alanları da bulunmaktadır. Bu verilen için F, M, V gibi harflerle başlayan F0.1, M0.2, V0.0 gibi adresler kullanılır. Giriş Birimi : Sahadan, endüstriyel sistemden, algılama elemanlarından gelen elektriksel işaretleri mantıksal (lojik) gerilim seviyelerine dönüştüren birimdir. Giriş biriminde lojik gerilim seviyelerine dönüşmüş bilgiler Giriş Görüntü Belleğine alınmaktadır. Şekil 4. PLC ye bağlanan bazı giriş/çıkış elemanları Kumanda edilen sisteme ilişkin, basınç, seviye, sıcaklık algılayıcıları, kumanda düğmeleri ve yaklaşım anahtarları gibi elemanlardan gelen 2 değerli işaretler (lojik 0 lojik 1 ) giriş birimi üzerinden alınır. Giriş biriminde gerilim seviyesi ; 24V DC, V AC, V AC olabilir. Çıkış Birimi : İşlem sonucunda elde edilen sonuçlar Çıkış Görüntü Belleğine aktarılmaktadır. Çıkış birimi, çıkış görüntü belleğindeki mantıksal (lojik) işaretleri, kontaktör, röle gibi kumanda elemanlarını sürmeye uygun elektriksel işaretlere dönüştüren kısımdır. Çıkış birimi; röle, transistör veya triyak çıkışlı olabilir. Röle çıkış : 1A 8A arasında sık devreye girmeyen ve elektriksel yalıtım gerektiren duumlarda kullanılır. Transistör çıkış : Doğru akım (DC) devrelerinde 0.1A 2A arasında ve hızlı açmakapama yapılması gereken durumlarda kullanılır. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 7

8 Triyak çıkış : Alternatif akım (AC) devrelerinde 0.1A 2A arasında ve hızlı açma kapama yapılması gereken durumlarda kullanılır. Diğer Birimler : Besleme güç kaynağı : PLC içerisindeki elektronik devrelerin çalışması için gerekli olan gerilimi istenilen seviyede temin eder. PLC lerin 220 VAC veya 24 VDC de çalışan tipleri mevcuttur. Bazı PLC lerde dahili bir güç kaynağı bulunmakta olup bu kaynak PLC nin kendisinin, genişleme modüllerinin gereksinimini karşılamaktadır. İletişim ara birimi : PLC nin dokunmatik panel, bilgisayar, motor sürücüleri ve diğer PLC ve cihazlar ile haberleşmesini sağlayan birimdir. Haberleşme esnasında, PLC ler için geliştirilmiş, RS232, RS485, Profibus, Profinet gibi haberleşme protokolleri kullanılmaktadır. Genişleme birimi: Giriş ve çıkış sayısı kumanda problemini çözecek miktarda değilse PLC sistemine ek bir takım modüller bağlanarak cihazın kapasitesi genişletilir. Bu durumda PLC ye giriş ve çıkış üniteleri eklenmiş olur. Genişletilecek giriş ve çıkış sayıları PLC lerin marka ve modellerine göre değişir. Hangi firmanın PLC sine genişletme ünitesi eklenecekse o firmanı ürettiği genişletme modülleri kullanılır. Yüksek hızlı sayıcı birimi, Analog giriş/çıkış birimi : Analog giriş modülleri analog girişlerden alınan analog akım ve gerilim sinyallerini okumak için kullanılır. Bu sinyaller bir analog dijital konverter (ADC) sayesinde dijital sinyale çevrilir. Bu birimde analog sinyal ile orantılı olarak bit ikili sayı (binary) şekline dönüştürülür. Analog girişe genellikle sıcaklık, hız, basınç, nem algılayıcıları gibi algılayıcılar bağlanır. Analog çıkış modülü ise dijital bilgiyi analog sinyale dönüştürerek, küçük motorlar, valfler ve analog ölçü aletleri gibi elemanlara kumanda eder. Gerçek zamanlı saat birimi, Programlayıcı birimi : Yazılan bir programı işletilmek üzere PLC program belleğine yüklenmesi bir programlayıcı birimi sağlanır. Bu birim günümüzde kişisel bilgisayara yüklenmiş bir yazılımdır. Bu birim programın yazılması, PLC ye aktarılması ve çalışma anında giriş/çıkış, sayıcı, zamanlayıcı ve veri belleğindeki çeşitli bilgilerin durumlarının gözlenmesi veya değiştirilmesi gibi olanakları da sağlamaktadır. PLC lere gerektiği durumlarda ek olarak ; Dijital Giriş/Çıkış (I/O DI/DO) modülleri, Analog Giriş/Çıkış (AI/AO) modülleri, Hızlı Giriş/Çıkış (I/O DI/DO) modülleri, Termokupl modülleri, Sürücü modülleri, bağlanabilmektedir. PLC Giriş/Çıkış Elemanları Butonlar : Start Butonu : Start (NO kontak) (başlatma) butonudur. Bu butonlarda kontak normalde açıktır. Butona basılınca, açık olan kontak kapanır. Buton üzerinden etki kaldırıldığında, kapanan kontak hemen açılır. Bunlara ani temaslı buton da denir. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 8

9 Şekil 5. Start butonunun elektriksel gösterimi ve resmi. Stop Butonu : Stop (NC kontak) (durdurma) butonudur. Bu butonlarda kontak normalde kapalıdır. Butona temas edilince, kapalı olan kontak açılır; temas olduğu sürece açık kalır. Butondan temas kalkınca kontaklar normal konumunu alır. Şekil 6. Stop butonunun elektriksel gösterimi ve resmi. İki Yollu Kumanda Butonu : Start (NO kontak) ve stop (NC kontak) butonunun birleşmesinden oluşmuştur. Kapalı kontak stop butonu olarak açık kontak ise start butonu olarak kullanılır. Mekanik Sınır Anahtarları : Şekil 7. Jog butonunun elektriksel gösterimi ve resmi. Mekanik bir etkiyle kontakları konum değiştiren giriş elemanlarıdır. Şekil 8. Sınır anahtarının elektriksel gösterimi ve resmi. Endüktif Yaklaşım Sensörler : Kendisine yaklaşan cismi temas etmeden algılamak için kullanılır. Sensör kendi algılama sahası içerisinde bir manyetik alan oluşturur. Algılama sahasına giren bir metal cisim bu manyetik alanı etkiler. Bu değişim sensör içerisindeki elektronik devrelerde işlenir ve sensörün çıkış değerini değiştirir. Endüktif yaklaşım sensörleri Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 9

10 daha çok, makinelerin hareketli metal parçalarının konumlarını algılamak amacıyla kullanılır. Endüstriyel alanda ise makine otomasyonunda pozisyon algılama ve hareket kontrol amacıyla kullanılırlar. CNC kontrollü takım tezgahları, robotik uygulamalar, enjeksiyon ve ekstrüksiyon makinaları, ambalaj makinaları, hidrolik presler, otomat tezgahları, sac kesme makinaları endüktif sensörlerin uygulama alanlarıdır. Endüktif sensörler genellikle 50mm mesafeye kadar algılama yaparlar. Fiziksel özellikleri birçok uygulama için farklılık gösterir. Standart uygulamalarda kullanılan modeller silindirik ve kübik olmalarına rağmen özel uygulamalarda birçok farklı şekilde imal edilebilirler. Metrik vida dişli standart silindirik sensörler M5, M8, M12, M18 ve M30 dur. Sensör çapı büyüdükçe algılama mesafesi artar. Standart M5 endüktif sensör 1 2mm mesafeye kadar algılama yaparken, standart M30 endüktif sensör mm mesafeden algılama yapabilirler. Şekil 9. Endüktif Yaklaşım sensörünün iç yapısı ve fotoğrafı. Kapasitif Yaklaşım Sensörler : Alandaki kapasitif değişikliği saptayarak algılama yaparlar. Kapasitif yaklaşım algılayıcıları hem iletken olmayan (plastik, tahta, cam, porselen vb.) hem de iletken olan (metaller) nesneleri algılamak için sanayide kullanılırlar. Metrik vida dişli standart silindirik sensörler M5, M8, M12, M18 ve M30 dur. Sensör çapı büyüdükçe algılama mesafesi artar. 2 15mm mesafeden algılama yapabilirler. Şekil 10. Kapasitif Yaklaşım sensörünün fotoğrafı. Optik Sensörler : Optik sensörlerin, cisimden yansımalı, karşılıklı tip ve reflektörlü olanları mevcuttur. Tehlikeli makinelerin çevresinde güvenlik bariyeri olarak, otopark girişlerinde araç saydırma işlemlerinde, üretim bantlarında üretilen malın sayımında, alarm sistemlerinde, yaklaşım anahtarı olarak otomatik kapılarda vb. gibi yerlerde kullanılırlar. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 10

11 Şekil 11. Çeşitli optik sensörlerin fotoğrafları. Röleler : Küçük güçteki elektromanyetik anahtarlara, röle denir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur. Şekilde bir rölenin yapısı, görünüşü ve sembolü verilmiştir. Elektromıknatıs, demir nüve ve üzerine sarılmış bir bobinden ibarettir. Bobin uçlarına gerilim uygulandığında, nüve mıknatıslık özelliği kazanarak paleti kendine doğru çeker. Bu hareket sonucu, palet üzerindeki kontaklar konum değiştirir, açık olan kontak kapanır, kapalı olan kontak açılır. Rölelerde bir veya daha fazla sayıda kontak bulunabilir. Rölenin paletine bağlanmış bir yay kontakların normal konumda kalmalarını sağlar. Rölenin kontakları normalde açık ("Normally Open NO"), normalde kapalı ("Normally Closed NC") şeklinde olabilir. Şekil 12. Bir rölenin yapısı, fotoğrafı ve sembolü. Kontaktörler : Kontaktörler, bobinine enerji verilmesiyle açık kontakları kapatan, kapalı kontakları açan, uzaktan kontrol edilmeye imkân veren elektromanyetik anahtarlardır. Rölelerin aksine, yüksek akım çeken devrelerde kullanılır. Kontaktör elektrik motorlarında, kompanzasyonda kondansatörlerin devreye alınıp çıkarılmasında, ısıtma sistemlerinin ayarlanmasında sıklıkla kullanılır. Termik röleler ile kullanıldığında ise cihazları ve tesisleri aşırı yük akımlarına karşı korurlar. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 11

12 Şekil 13. Kontaktörün çalışma prensibi. Şekil 14. Çeşitli kontaktörlerin fotoğrafları. Bir kontaktörün yapısında bulunan temel elamanlar demir nüve, bobin, palet ve kontaklardır. Demir Nüve: Alternatif akım kontaktörlerinde ince saçlardan yapılır, doğru akım kontaktörlerinde tek parçalı yumuşak demirden imal edilir. AC kontaktörlerinde nüvenin ön yüzüne oyuklar açılır ve bu oyuklara bakır halkalar yerleştirilir. Bu halkalar hem gürültü ve titreşimi önler hem de akımın sıfır olduğu durumda nüvenin bırakılmasına engeller. DC kontaktörlerinde ise bobinin enerjiden kesildiği anda paleti hemen bırakması için plastik pullar yerleştirilir. Şekil 15. Kontaktör nüvesi, bakır halka ve bobin resimleri. Bobin: Üzerinden akım geçmesiyle nüveye manyetik özellik katar. Sarım sayısı çalışma gerilimine göre değişir. Bobinlerin gerilimleri DC ya da AC olarak volt olabilmektedir. Kontaklar: Normalde açık (NO) ve normalde kapalı (NC) olmak üzere iki çeşittirler. Bunlar ana ve yardımcı kontaklar olarak da adlandırılırlar. Palet üzerine yerleştirilen Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 12

13 kontakların bir kısmı başlangıçta açık veya kapalıdırlar. Bobinin enerjilenmesiyle kontaklar durum değiştirirler. Güç Kontakları Şekil 16. Kontaktör bobin ve kontak sembolleri. Yardımcı Kontaklar Güç kontakları (ana kontaklar), ana akım yolu üzerinde bulunur ve yük akımını taşırlar. Yardımcı kontaklara göre yüksek akıma dayanıklı olup, motor vb. alıcıları çalıştırmak için kullanılırlar. Bu nedenle yapıları büyüktür. Kumanda kontakları (yardımcı kontaklar), isminden de belli olduğu üzere kumanda sisteminde kullanılır ve kumanda devresinin akımını taşırlar. Termik aşırı akım rölesi, zaman rölesi, ısı kontrol rölesi, mühürleme vb. gibi düzeneklerin çalıştırılmasında görev yaparlar. Bu kontakların ana akım kontaklarına göre mukavemetleri düşüktür. Bu nedenle yapıları küçüktür ve ana akım devresine bağlanmamalıdır.ana kontaklar yük akımını, yardımcı kontaklar kumanda akımını taşırlar. Şekil 17. Kontaktör kontaklarını elektriksel sembol ve numaraları. Zaman Röleleri : Zaman röleleri, zamanı tutmak için kullanılan kumanda elemanıdır. Özelliğine göre, zaman rölelerinin kontakları, ani ya da zaman gecikmeli olarak konum değiştirir. Zaman röleleri en çok düz zaman rölesi (ON delay timer) ve ters zaman rölesi (OFF delay timer) olarak bulunur. Şekil 18. Çeşitli zaman röle fotoğrafları. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 13

14 Düz zaman röleleri : Bobinine enerji verildikten belli bir süre sonra, normalde açık olan kontağını kapatır, normalde kapalı olan kontağını da açar. Başka deyişle ; Röle bobinine enerji uygulandığında, ayarlanan süre sonunda kontaklar konum değiştirir. Röle bobininin enerjisi kesildiğinde kontaklar ilk konumuna geri döner. Şekil 19. Düz zaman rölesi bobin ve kontak sembolleri. Şekil 20. Düz ve ters zaman rölesi zaman diyagramları. Ters zaman röleleri : Röle bobinine enerji uygulanır uygulanmaz, kontaklar hemen konum değiştirir. Röle bobininin enerjisi kesildiğinde, ayarlanan süre sonunda kontaklar ilk konumuna geri döner. Zamanlayıcının gecikme zamanı, kullanılan zamanlayıcının tipine bağlıdır. Örneğin 0.1sn., 1sn., 1dk. vb. Şekil 21. Ters zaman rölesi bobin ve kontak sembolleri. Sayıcılar : Sayıcı, girişine uygulanan verileri saymaya yarayan kumanda elemandır. Sayıcılar, ardışık diyagram içerisinde numaraları kontrol etmek ve göstermek amaçları ile kullanılır. Sayıcılar, toplam sayıcı ve on değer sayıcısı olmak üzere ikiye ayrılabilir. Toplam sayıcı, saymaya ve sayılan değeri ekranında göstermeye yarar. Herhangi bir çıkış kontağı yoktur. On değer sayıcısı ise, önceden belirtilmiş olan değere kadar giriş verilerini sayar ve bu değere ulaşıldığı anda çıkış kontağını aktif eder. On değer sayıcıları hemen hemen toplam sayıcıların sahip olduğu tüm özelliklere sahiptir. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 14

15 Şekil 22. Çeşitli sayıcı fotoğrafları. Yukarı sayıcı (UP counter) : Bu sayıcı, her giriş sinyalinde saymış olduğu sayıyı bir yukarıya arttırır. Asağı sayıcı (DOWN counter) : Bu sayıcı, her giriş sinyalinde saymış olduğu sayıyı bir aşağıya doğru azaltır. Yukarı / asağı (UP/Down) sayıcı : Bu sayıcı, her bir sinyalin gelişine göre toplam sayıyı artıran ya da azaltan fonksiyona sahiptir. Şekil 23. Sayıcı zaman diyagramları. Kaynaklar 1) PLC ile Endüstriyel Otomasyon, Salman Kurtulan, ) MEB Temel PLC Eğitimleri, ) Elektromekanik kumanda sistemleri, Yrd.Doç.Dr. Nuray At, Yrd.Doç.Dr. Hanife Apaydın Özkan, Anadolu üniversitesi, Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 15

16 KUMANDA DEVRELERİ Örnek : Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi): START butonuna basıldığında M kontaktörü enerjilenir, M kontaktörünün normalde açık (NO) kontakları kapanır ve motor dönmeye başlar. Aynı anda M kontaktörünün START butonuna paralel bağlı olan kontağı da kapanır ve akım üzerinden geçmeye başlar. Dolayısıyla START butonu bırakılsa bile akım start butonuna paralel bağlı M kontağından geçerek M kontaktörünü enerjili tutmaya devam eder. Bu olaya mühürleme (elektriksel mühürleme) adı verilir. STOP butonuna basıldığı zaman M kontaktörünün enerjisini kesilir, kontaktör enerjilendiğinde kapanan kontaklar eski durumuna geri döner ve motor durur. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 16

17 Örnek : Start öncelikli Start Stop Devresi : Örnek : Elektriksel Kilitlemeli Dönüş Yönünü Değiştirme Devresi Motoru istenilen yönde döndürmek için ILERI ve GERI butonları kullanılır. Motor bir yönde dönmekteyken tersi yönde dönmesi kumanda devresinden elektriksel olarak engellenmiştir. Örneğin ILERI butonuna basıldığında I kontaktörü enerjilenecek ve motor ileri yönde dönmeye başlayacaktır. I kontaktörü enerjilendiğinde, G kontaktörünün önünde bulunan I kontaktörünün normalde kapalı kontağı (NC) açılır ve Geri butonuna basılsa bile G Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 17

18 kontaktörünün enerjilenmesini engeller. Bu duruma elektriksel kilitleme denir. Dolayısıyla motoru geri döndürmek için önce STOP butonuna basılarak I kontaktörünün enerjisinin kesilmesi gerekir. Örnek : Sınır Anahtarı ile Dönüş Yönü Değiştirme Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 18

19 Örnek : 2 start ve 2 stop butonu ile 2 ayrı motorun kontrolü yapılacaktır. 1. motorun start butonuna basıldığında 1 nolu motor çalışacaktır. 1 nolu motor çalışırken 2. motorun start butonuna basılsa bile 2 nolu motor çalışmayacaktır. Aynı durum 2 nolu motor içinde geçerli olacak yani 2 nolu motor çalışırken 1. motorun start butonuna basılsa bile 1 nolu motor çalışmayacaktır. Gerekli kumanda ve güç devresini çiziniz. Örnek : Bir giyotin pres çalıştırılacaktır. Güvenlik amacıyla pres üzerinde 2 adet start butonu yerleştirilmiştir. 2 start butonuna 1 dk süre ile basıldığında pres devreye girecek ve 3 dk. çalışıp devreden çıkacaktır. 2 start butona basıldığında ve basılı kaldığı süre boyunca bir korna çalacak ve pres çalışmaya başlayınca 2 start butonuna basılsa bile korna devreden çıkacaktır. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 19

20 Örnek : Bir tezgah üzerindeki 3 motor aşağıdaki sıra ve şartlara uygun çalışacaktır. Start butonuna basılır basılmaz sistem kontaktörü devreye girecektir. Sistem kontaktörünün devreye girmesi ile birlikte 1 nolu motor devreye girecektir. 1 nolu motor 10dk çalışıp devreden çıkacak ve 2 nolu motor devreye girecektir. 2 nolu motor 15dk çalışıp devreden çıkacak ve 3 nolu motor devreye girecektir. 3 nolu motor 5dk çalışıp devreden çıkacak ve sistem başa, start butonuna basılmadan önceki durumuna dönecektir. Örnek : Bir start ve stop butonu ile bir motor periyodik olarak çalıştırılacaktır. Start butonuna basıldığında bir sistem kontaktörü devreye girecektir. Sistem kontaktörü ile beraber motor devreye girecektir. Motor 3dk çalışıp, 2dk durarak periyodik olarak çalışacaktır. Bu periyodik çalışma stop butonuna basılmasıyla duracaktır. Gerekli kumanda ve güç devresini çiziniz. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 20

21 Örnek : Bir hidrolik pompa sistemi çalıştırılacaktır. (NOT: Sistem kontaktörü kullanılmayacaktır.) Start butonuna basıldığı zaman uyarı korması çalmaya başlayacak ve start butonuna 1 dk boyunca sürekli basılırsa hidrolik pompa devreye girecektir. Hidrolik pompa 10dk çalışıp devreden çıkacaktır. Eğer start butonuna 1dk dan az süre ile basılırsa hidrolik pompa devreye girmeyecektir. Hidrolik pompa devreye girdikten sonra start butonu bırakılsa bile hidrolik pompa 10dk boyunca devrede kalacaktır. Hidrolik pompa devreye girince korna devreden çıkacaktır. Hidrolik pompa devreden çıktıktan sonra start butonuna basılsa bile 5dk boyunca devreye girmesi engellenecektir. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 21

22 Örnek : Zaman diyagramı verilen sistemin kumanda devresini gerçekleştiriniz. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 22

23 PLC DE PROGRAMIN YÜRÜTÜLMESİ Başlangıç PLC de programın yürütülmesi, yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi belirli işlemlerin sürekli periyodik bir çevrim halinde yapılması ile gerçeklenir. Kesmeli çalışma, analog giriş/çıkış biriminden veri okuma veya yazma, giriş biriminden anında okuma, çıkış birimine anında yazma gibi işlemlerin yapılmadığı sadece dijital giriş/çıkış biriminden okuma veya yazma yapıldığı durumlarda yukarıda görülen periyodik çevrim sürekli tekrarlanır. Yukarıda belirtilen periyodik çevrime 1 tarama süresi (1 scan time) adı verilir. Tarama süresi (scan time) genel olarak 1024 Byte başına işlem hızı olarak adlandırılır ve 0.1ms 20ms arasında değişebilir. PLC nin çalışması kısaca anlatacak olursak; 1) PLC nin Giriş Birimine bağlı olan giriş elemanlarından gelen giriş bilgileri okunur ve PLC nin Giriş Görüntü Belleğine yazılır. Bu bilgiler bir sonraki tarama çevrimine kadar değişmez. 2) Program belleğinde yer alan komutlar sırayla işlenir ve elde edilen çıkış değerleri Çıkış görüntü Belleğine yazılır. 3) İşlemci ve işletim süreci denetlenir herhangi bir sorun yoksa Çıkış Görüntü Belleğindeki bilgiler Çıkış Birimine aktarılır. Çıkış Birimine aktarılan dijital bilgiler bir sonraki tarama çevrimine kadar değişmez. Böylece 1 tarama çevrimi tamamlanır ve bir sonraki çevrime geçilir. Bu çevrim PLC, STOP durumuna alınıncaya kadar devam eder. PLC lerde WATCHDOG Timer (Bekçi Köpeği) olarak isimlendirilen bir zamanlayıcı bulunmaktadır. Eğer PLC WATCHDOG Timer da ayarlanan süre içerisinde tarama çevrimini tamamlayamaz ise PLC de Hata (Fault) olduğu varsayılarak PLC durdurulur ve tüm çıkışlar sıfırlanır. Watchdog Timer ın zaman süresini programcı PLC kataloğunda yer alan sürelere göre ayarlar. Normal çalışma durumunda PLC nin girişleri tarama çevriminin başında okunur, PLC nin çıkışları da tarama çevriminin sonunda güncellenir. Özel durumlarda, bazı girişlerin komutların işlendiği anda okunması, bazı çıkışların da komutların işlendiği anda yazılması (çıkışa yansıtılması) istenebilir. Başka bir deyişle girişlerin, giriş görüntü belleğinden değilde doğrudan giriş biriminden okunması ve/veya çıkışların çıkış görüntü belleğinden değilde doğrudan çıkış birimine yazılması istenir. Bu durumda İvedi Giriş/Çıkış komutları (Immediate I/O Instructions) kullanılarak PLC ile anında okuma yazma Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 23

24 yapılabilir. Ancak bu komutlar ile sadece komutların işlendiği anda girişlerden okuma, çıkışlardan yazma yapılabilir. Gerçek anlamda girişlerden gelen bilgileri kaçırmamak için (Hızlı değişen bilgileri algılayabilmek için) Kesme (Interrupt) kullanılır. Kesme kullanıldığı durumda programın bulunduğu yere bakılmaksızın Kesme Girişi geldiği anda PLC nin o an yürüttüğü program durdurulur, Kesme alt programına geçilir ve kesme programı yürütülür. Kesme programı bitince PLC Kesmeye dallanmadan önce yürüttüğü programa kaldığı yerden devam eder. Üç farklı kesme durumu vardır. Bunlar; Zaman Kesmeli Çalışma, Olay Kesmeli Çalışma (Girişlerden gelir) ve Hızlı Sayıcı Kesmeli Çalışmadır. Olay Kesmeli Çalışma; kesme kaynağı olay olan kesmeli çalışmadır. Olaylar PLC nin belirli girişlerinden gelen yükselen veya düşen kenar sinyalleri ile algılanır. Zaman Kesmeli Çalışma; tarama süresinden bağımsız olarak tanımlanmış belirli sürelerde gerçekleşen kesmeli çalışmadır. Kesme süresi programcı tarafından belirlenmektedir. Hızlı sayıcılar, PLC nin tarama süresine (scan time) göre çok kısa sürelerde gelen hızlı sinyalleri algılayıp, değerlendirip duruma göre kumanda sinyalleri üretmek için kullanılır. PROGRAMLAMA YAPILARI Doğrusal (Lineer) Programlama Doğrusal programlama, bütün komutların aynı program alanına yazıldığı bir programlama biçimidir. Komut yazım sırasına göre yürütülür ve bir çevrim boyunca bütün komutlar işleme girer. Bu programlama biçiminde program ana program ve alt program biçiminde düzenlenir. Alt programlar ya ana programın program sonu komutundan (END, MEND gibi ) sonra ya da özel bir alana yazılır. Otomasyon Sistemleri Ders Notları B.ARİFOĞLU & E.BEŞER 24

PLC DE PROGRAMIN YÜRÜTÜLMESİ

PLC DE PROGRAMIN YÜRÜTÜLMESİ PLC DE PROGRAMIN YÜRÜTÜLMESİ Başlangıç PLC de programın yürütülmesi, yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi belirli işlemlerin sürekli periyodik bir çevrim halinde yapılması ile gerçeklenir. Kesmeli çalışma,

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER

OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI. Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER OTOMASYON SİSTEMLERİ DERS NOTLARI Yrd.Doç.Dr. Birol ARİFOĞLU Yrd.Doç.Dr. Ersoy BEŞER 2014 Endüstriyel Otomasyon Bir üretim sisteminin istenilen biçimde gerekli işlemlerin insan müdahalesine gerek olmadan

Detaylı

LD S0 IF (S0=TRUE AND S1=TRUE AND S2=TRUE) THEN AND S1 Q0:=TRUE; AND S2 ELSE ST Q0 Q0:=FALSE; END_IF;

LD S0 IF (S0=TRUE AND S1=TRUE AND S2=TRUE) THEN AND S1 Q0:=TRUE; AND S2 ELSE ST Q0 Q0:=FALSE; END_IF; KOMUT LİESİ ve YAPISAL METİN ile PROGRAMLAMA IF (=TRUE =TRUE =TRUE THEN Q0:=TRUE; Q0 Q0:=FALSE; N IF (=FALSE =FALSE =FALSE THEN Q0:=TRUE; Q0 Q0:=FALSE; IF (=TRUE =TRUE =TRUE THEN Q1:=TRUE; Q1 Q1:=FALSE;

Detaylı

KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi):

KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi): KUMANDA DEVRELERİ Örnek 1: Stop öncelikli Start Stop Devresi (Klasik Mühürleme Devresi): START butonuna basıldığında M kontaktörü enerjilenir, M kontaktörünün normalde açık (NO) kontakları kapanır ve motor

Detaylı

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu

OTOMASYON SİSTEMLERİ. Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu OTOMASYON SİSTEMLERİ Hazırlayan Yrd.Doç.Dr.Birol Arifoğlu Temel Kavramlar ve Tanımlar Açık Çevrim Kontrol Sistemleri Kapalı Çevrim (Geri Beslemeli) Kontrol Sistemleri İleri Beslemeli Kontrol Sistemleri

Detaylı

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici)

PLC (Programlanabilir Lojik. Denetleyici) PLC (Programlanabilir Lojik Denetleyici) İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama Alanları PLC lerin Yapısı PLC lerin Avantajları PLC Çeşitleri SİEMENS PLC JAPON PLCLER KARŞILAŞTIRMA Giriş PLC

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARA BUTON VE KONTAKTÖRLE YOL VERME Şekil - 1 Şekilde üç fazlı asenkron motora buton ve kontaktörle yol veren devre görülmektedir. Devrede start butonuna basıldığında K 1 kontaktörünün

Detaylı

SAYICILAR (COUNTERS) Codesys dilinde üç tip sayıcı bulunmaktadır. Bunlar; CTU : YUKARI (İLERİ) SAYICI (UP COUNTER)

SAYICILAR (COUNTERS) Codesys dilinde üç tip sayıcı bulunmaktadır. Bunlar; CTU : YUKARI (İLERİ) SAYICI (UP COUNTER) Örnek: Bir kapasitif sensör ile yürüyen banttaki cam şişelerin sayma işlemi yapılmaktadır. Şişe sayısı 12 olduğu zaman Paketleme işlemi başlatılmaktadır. Paketleme işlemi 1dk sürmekte ve işlem sonunda

Detaylı

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI

OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI OTOMASYON PROJELERİ VE UYGULAMALARI Otomasyon Nedir? Otomasyon u kısaca, bir işin insan ile makine arasında paylaşılması şeklinde tanımlayabiliriz. Bir otomasyon sisteminde toplam işin paylaşım yüzdesi

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

BÖLÜM 5 S_BĐT. Komut listesi (STL) Network 1 LD I0.0 S Q0.0, 1

BÖLÜM 5 S_BĐT. Komut listesi (STL) Network 1 LD I0.0 S Q0.0, 1 BÖLÜM 5 ET VE EET ÖLELEĐ : PLC teknolojisinde sürekli çalışmayı sağlamak için mühürleme (kilitleme) pek kullanılmaz. ürekli çalışma başka bir yöntemle çözülür. Bu da ET ve EET tekniğidir. Çıkışın girişe

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİKFAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI KONTROL KUMANDA ELEMANLARI DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ

Detaylı

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR

SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR SIEMENS LOGO KULLANIMI VE UYGULAMALAR 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 SIEMENS S7 200 UYGULAMALARI UYGULAMA _1 3 Fazlı Asenkron motorun iki yönde

Detaylı

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI

UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI UYGULANMIŞ ÖRNEK PLC PROGRAMLARI Örnek 1: Örneğ e başlamadan önce CPU yu 221 seçmeliyiz.(bu işlem program sonunda da yapılabilir.) Girişler I 0.0 dan I 0.5 e, Çıkışlar Q 0.0 dan Q 0.3 e kadardır. Amacı

Detaylı

Trafik Işık Kontrolü

Trafik Işık Kontrolü Trafik Işık Kontrolü TUNCELİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ OTOMASYON LABORATUVARI DENEY NO:2 1. Zamanlayıcılar PLC bünyesinde bulunan zamanlayıcılar klasik

Detaylı

Şekil 4.12 : Klasik kumanda devresi. Ladder devresi : Network1. Network 2. Network 3 I0.0

Şekil 4.12 : Klasik kumanda devresi. Ladder devresi : Network1. Network 2. Network 3 I0.0 4.8 - Örnek problemler : Örnek 1 : Bir sistemde, 2 adet motor çalıştırılacaktır. Start butonuna ilk defa basıldığında sadece 1 nolu motor devreye girecek ve sürekli çalışacaktır. 1. motor çalışmaya başladıktan

Detaylı

GÖRSEL EKRAN TASARIMI (VISUALIZATIONS)

GÖRSEL EKRAN TASARIMI (VISUALIZATIONS) GÖRSEL EKRAN TASARIMI (VISUALIZATIONS) Visualizations sekmesi, PLC programlarına görsel arayüz tasarlamak için kullanılır. Ancak dokunmatik (touch) panellerin çoğu bu görsel arayüzü desteklememektedirler.

Detaylı

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ

PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ PLC (Programlanabilir Kontrol Cihazı) TABANLI SİSTEMLERİN İNTERNET ÜZERİNDEN İZLENMESİ Derya Birant, Alp Kut Dokuz Eylül Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama

Detaylı

6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER

6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER 6. ENVERSÖR PAKET ŞALTER Küçük güçlü motorlarda devir yönü değiştirme genellikle, buton ve kontaktör yerine paket şalterle veya kollu şalterle yapılmaktadır. Daha çok ekonomik olmaları nedeniyle tercih

Detaylı

ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ

ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ ELK432-MİKROBİLGİSAYARLI SİSTEM TASARIMI LABORATUAR DENEY FÖYÜ İÇİNDEKİLER 1. ASENKRON MOTORA YOLVERME YÖNTEMLERİ 2. ASENKRON MOTORA YILDIZ ÜÇGEN YOLVERME 3. OTOMATİK GİRİŞ KAPISININ PLC ÜZERİNDEN KONTROLU

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ. Öğr. Gör. RECEP KÖKÇAN. Tel: +90 312 267 30 20

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ. Öğr. Gör. RECEP KÖKÇAN. Tel: +90 312 267 30 20 HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ Tel: +90 312 267 30 20 E-mail_2: rkokcan@gmail.com KONTROL ÜNİTESİ ELEMANLARI EDIT MODU: Program yazmak, düzenlemek

Detaylı

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ

PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ PROGRAMLANABİLİR LOJİK DENETLEYİCİ İLE DENEYSEL ENDÜSTRİYEL SİSTEMİN KONTROLÜ Öğr.Gör. Mehmet TAŞTAN Celal Bayar Üniversitesi Kırkağaç M.Y.O 45700-Kırkağaç/Manisa Tel:0-236-5881828 mehmettastan@hotmail.com

Detaylı

PLC DERS SUNUSU. Prof. Dr. İlhan KOCAARSLAN

PLC DERS SUNUSU. Prof. Dr. İlhan KOCAARSLAN PLC DERS SUNUSU Prof. Dr. İlhan KOCAARSLAN İÇERİK Giriş PLC nedir? PLC lerin Uygulama Alanları PLC lerin Yapısı PLC lerin Avantajları PLC ile Elde Edilen Verilerin Değerlendirilmesi PLC Verilerine Internet

Detaylı

SRV2 +2 FONKSİYON. Servo Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

SRV2 +2 FONKSİYON. Servo Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin SRV2 Servo Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin %100 kendi imalatımız +2 FONKSİYON Pnömatik 2.eksen Vakumlu Parça Tutma Eğitim Seti

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU

ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU ROAD BLOCKER TEKNİK KLAVUZU TSH Teknik Servis Hizmetleri A.Ş Road Blocker - 2005 İÇİNDEKİLER Teknik Özellikler 3 Tanım 4 Elektronik Kontrol Panosu 4 Motor Koruma Rölesi 4 Termik Röle 4 Timeout Zaman Rölesi

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar

7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar 7. Bölüm Robot Programlamada Mantıksal Fonksiyonlar 7. Bölüm: Mantıksal Fonksiyonlar 7.1. Mantıksal Programlamanın Temelleri Endüstriyel Robot sisteminde çevre birimlerle olan iletişimin sağlanmasında

Detaylı

S71200 PLC UYGULAMA ÖRNEKLERİ

S71200 PLC UYGULAMA ÖRNEKLERİ S71200 PLC UYGULAMA ÖRNEKLERİ 1Örnek: Bir matbaacıda kitapların sayfa kenarlarındaki fazla kağıtları kesmek için bir giyotin makası kullanılacaktır. Bu makasın hareket etmesi çift taraflı pnömatik silindir

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI VE KUMANDA 4.1.ASENKRON MOTORLARA DİREKT YOL VERME VE DEVRE ŞEMALARI

ELEKTRİK MAKİNALARI VE KUMANDA 4.1.ASENKRON MOTORLARA DİREKT YOL VERME VE DEVRE ŞEMALARI BÖLÜM 4 OTOMATİK KUMANDA DEVRELERİ 4.1.ASENKRON MOTORLARA DİREKT YOL VERME VE DEVRE ŞEMALARI Basitliği, dayanıklılığı ve ekonomik olmasından endüstride en çok kullanılan asenkron motora, gücüne, işletme

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1

Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1 Simatic PLC Eğitim Kataloğu 2013 Sayfa -1 Global Otomasyon San. Ve Tic. Ltd. Şti Yukarı Mah. Atatürk Bulvarı Yaman Apt. No:7/4 Kartal İstanbul Tel: 0216-3895250 Fax: 0216-3898275 Kurslarımız Simatic S5

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

PLC1 3 EKSENLİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız

PLC1 3 EKSENLİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız PLC1 PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin MODELLER Standart Operatör Panelli 3 EKSENLİ Magazin Baskı Baskı sürücü

Detaylı

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi

SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ. Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi SANAEM RFQ (SPP) HIZLANDIRICISI GÜÇ KAYNAKLARI VE ÖLÇME KUTUSU KONTROL SİSTEMİ Aydın ÖZBEY İstanbul Üniversitesi Proton hızlandırıcısı kontrol sistemi Neler üzerinde duracağız? Kontrol edilecek parametreler

Detaylı

ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR

ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR ELEKTROMEKANİK KUMANDA SİSTEMLERİ ÖRNEK UYGULAMALAR PROBLEM 1: 3 Fazlı Bir Asenkron Motoru Kesik Kesik Çalıştırmak Çalışma Şekli : Kumanda devresindeki start butonuna basıldığında M kontaktörünün bobinine

Detaylı

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin

STP1 +2 FONKSİYON. Step Motor Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin STP1 Step Motor Eğitim Seti Tamamen mekatronik özel tasarım %100 kendi imalatımız Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin +2 FONKSİYON Konum göstrge cetveli 24V PLC kontrollü lazer pointer

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2005 (3) 65-70 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Problemlerin Farklı Endüstriyel Otomasyon Yöntemleri ile Çözümlenerek

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları 10. MOTORLARIN FRENLENMESİ Durdurulacak motoru daha kısa sürede durdurmada veya yükün yer çekimi nedeniyle motor devrinin artmasına sebep olduğu durumlarda elektriksel frenleme yapılır. Kumanda devrelerinde

Detaylı

RedoMayer Makina ve Otomasyon

RedoMayer Makina ve Otomasyon RedoMayer Makina ve Otomasyon >Robotik Sistemler >PLC ve modülleri >Operatör Panelleri >Servo Motor ve Sürücüleri >Redüktörler >Encoderler www.redomayer.com RedoMayer Makina ve Otomasyon, 20 yılı aşan

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19

010 SİSTEMİ. TEKNOSİSTEM MÜHENDİSLİK - Gazcılar Cad. Anafarta Sok. No:1/A BURSA, Tel:(224)272 37 34 Faks:272 40 19 010 SİSTEMİ 1 VOLUMETRİK DAĞITICILAR US ve USM Serisi volumetrik yağlama blokları endirek yağlama için tasarlanmıştır. Pompa basıncının düşmesinden sonra yağlama bloklarına gönderilen yağ yaylar vasıtasıyla

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 2) DENEYSEL KARIŞTIRMA İSTASYONUNUN PID İLE DEBİ KONTROLÜ

Detaylı

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim 1 PLC ye Giriş 2 PLC ye Giriş 3 PLC ye Giriş CJ1 I/O Modülleri - 8/16/32/64pts Max I/O - 160,640 Max Program Kapasitesi - 20K Steps Komut sayısı - 400 4 PLC Ladder Diyagram

Detaylı

PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) Sayfa 1. 1 DENEY NO:1 DENEY ADI: PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) AMAÇ:

PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) Sayfa 1. 1 DENEY NO:1 DENEY ADI: PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) AMAÇ: PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) Sayfa 1. 1 DENEY NO:1 DENEY ADI: PROGRAMLANABĐLĐR LOJĐK DENETLEYĐCĐLER ( PLC) AMAÇ: PLC deney düzeneğini kullanarak montaj hattında, dağıtım istasyonunda ve

Detaylı

PLC3 4 ÜNİTELİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız

PLC3 4 ÜNİTELİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız PLC3 PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin 4 ÜNİTELİ Magazin Robotik Kol Konveyör Parça Ayırma DC Motorlu UYGULAMALI

Detaylı

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ

PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ PEY-D810 SĠNYALĠZASYON SĠSTEMĠ AÇIKLAMALAR-KULLANIM-BAĞLANTILAR Sayfa 1 ĠÇĠNDEKĠLER SAYFA 1-) Sistemin Genel Tanıtımı 3 2-) Sistemin ÇalıĢma ġekli.4 3-) Sistem Yazılımı 5 4-) Sistemin Elektrik ve Bağlantı

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI

OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI OTOMATİK KAPI KONTROL CİHAZI EKONT Otomatik kapı kontrol cihaz her türlü tam otomatik kapı otomasyonu uygulamalarında kullanılmak üzere tasarlanmış, çok fonksiyonelli ve her türlü güvenlik önlemleri düşünülmüş

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL MANYETİK SENSÖRLER VE TRANSDÜSERLER Bir tel bobin haline getirilip içinden akım geçirilirse, bu bobinin içinde ve çevresinde manyetik alan oluşur. Bu manyetik alan gözle

Detaylı

SINAMICS G120 CU240B-2 ve CU240E-2 Kontrol Üniteleri Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları (V4.4)

SINAMICS G120 CU240B-2 ve CU240E-2 Kontrol Üniteleri Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları (V4.4) SINAMICS G120 CU240B-2 ve CU240E-2 Kontrol Üniteleri Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları (V4.4) Siemens Endüstri Sektörü Hareket Kontrol Sistemleri I DT MC Endüstri Sektörü / Hareket Kontrol Sistemleri

Detaylı

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa.

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa. KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU Kaynak : www.veppa.com Hakkında EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü

Detaylı

TEMEL SEVİYE PLC EĞİTİM NOTLARI

TEMEL SEVİYE PLC EĞİTİM NOTLARI F.A.S.T. TEMEL SEVİYE PLC EĞİTİM NOTLARI İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 : PLC TANIMI, GİRİŞ / ÇIKIŞ BAĞLANTILARI, BİT ve DATA ADRESLEMELERİ BÖLÜM 2 : DİJİTAL ÇIKIŞ IN ÇALIŞMASI ve KESİLMESİ UYGULAMALARI BÖLÜM 3 :

Detaylı

GEMO Ladder Editor V1.1 Kullanıcı Kılavuzu

GEMO Ladder Editor V1.1 Kullanıcı Kılavuzu GEMO Ladder Editor V1.1 Kullanıcı Kılavuzu Bütün bilgilerin değişiklik hakkı saklıdır 1/37 www.gemo.com.tr İÇİNDEKİLER 1 Giriş...4 2 Özellikler...5 2.1 Ana Pencere...5 2.1.1 Ana Menü...5 2.1.1.1 Dosya...5

Detaylı

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı.

TEKNİK ÖZELLİKLER. Giriş Beslemesi. Giriş besleme voltajı. Motor Çıkışı. Motor gerilimi. Aşırı yük ve kısa devre korumalı. 1 TEKNİK ÖZELLİKLER Giriş besleme voltajı Maks. güç harcaması Besleme koruması Motor gerilimi Motor çıkış akımı Motor kontrol şekli Motor koruması Encoder tipi Encoder çözünürlüğü Encoder voltajı Kumanda

Detaylı

PLC2 3 ÜNİTELİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız

PLC2 3 ÜNİTELİ. PLC Eğitim Seti. Tamamen mekatronik özel tasarım. Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin. %100 kendi imalatımız PLC2 PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız Tamamen mekatronik özel tasarım Pratik Becerileri kazanmak ve Proje Odaklı Uzmanlık İçin MODELLER Standart Operatör Panelli 3 ÜNİTELİ Magazin Konveyör Parça Ayırma

Detaylı

Algoritma ve Akış Diyagramları

Algoritma ve Akış Diyagramları Algoritma ve Akış Diyagramları Bir problemin çözümüne ulaşabilmek için izlenecek ardışık mantık ve işlem dizisine ALGORİTMA, algoritmanın çizimsel gösterimine ise AKIŞ DİYAGRAMI adı verilir 1 Akış diyagramları

Detaylı

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL

Sensörler. Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL Sensörler Yrd.Doç.Dr. İlker ÜNAL İçerik Algılama Teknolojisi Algılama Mekanizması Uygun Sensör SENSÖR SİSTEMİ Ölçme ve Kontrol Sistemi Transdüser ve Sensör Kavramı Günlük hayatımızda ısı, ışık, basınç

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ PLC YE HAZIRLIK MODÜLÜ ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından

Detaylı

Sinamics V20 Genel Özellikler & Geli mi Fonksiyon Yapısı

Sinamics V20 Genel Özellikler & Geli mi Fonksiyon Yapısı Sinamics V20 Genel Özellikler & Geli mi Fonksiyon Yapısı Siemens Endüstri Sektörü Hareket Kontrol Sistemleri I DT MC Endüstri Sektörü / Hareket Kontrol Sistemleri Ba lıklar * Sinamics V20 Genel Özellikler

Detaylı

S7 1200 PLC PROGRAMLAMA BÖLÜM I GİRİŞ. Festo Eğitim ve Danışmanlık Yavuz EMİNOĞLU

S7 1200 PLC PROGRAMLAMA BÖLÜM I GİRİŞ. Festo Eğitim ve Danışmanlık Yavuz EMİNOĞLU S7 1200 PLC PROGRAMLAMA BÖLÜM I GİRİŞ PLC NEDİR? Programlanabilir denetleyiciler; (PLC; Programmable Logic Controller) probleme bağlı olmaksızın seri olarak üretilmiş, üniversal kumanda ve kontrol elemanlarıdır.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

BÖLÜM RÖLELER VE KONTAKTÖRLER

BÖLÜM RÖLELER VE KONTAKTÖRLER BÖLÜM RÖLELER VE KONTAKTÖRLER AMAÇ: Kontaktör ve rölelerin çalışma prensiplerinin anlaşılması, çeşitlerinin yapı ve özelliklerini kavrayabilme, anlaşılır bir şekilde kullanılabilmesi. Röleler Ve Kontaktörler

Detaylı

Operatör panelleri FED

Operatör panelleri FED Operatör panelleri FED 120x32 to 1024x768 piksel çözünürlük Text bazlı monokrom ve renkli dokunmatik ekranlı tipler Entegre web tarayıcılı tipler Kullanıșlı WYSIWYG editörleriyle kolay tasarım Sistemden

Detaylı

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201

İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 İzolasyon Yalıtım Direnç Ölçer Marka/Model METREL/ 3201 250V-5kV arası 25V luk adımlarla ayarlanabilir test gerilimi 5mA güçlü kısa devre akımı 10 T Ohm a kadar direnç ölçebilme Doğruluk-İzolasyon: 5 %

Detaylı

Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları

Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları Sinamics G120C Genel Tanımlar & Parametre Açıklamaları Siemens Endüstri Sektörü Hareket Kontrol Sistemleri I DT MC Endüstri Sektörü / Hareket Kontrol Sistemleri Ba lıklar * G120C Güç ve Kontrol Terminal

Detaylı

HM150 ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 100 A B C D E F G 2BC 2G İBRAHİMOĞLU MÜHENDİSLİK ÇAĞRI BAĞLANTILARI

HM150 ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 100 A B C D E F G 2BC 2G İBRAHİMOĞLU MÜHENDİSLİK ÇAĞRI BAĞLANTILARI ZEMİN KAT 1. KAT 2. KAT KUMANDA PANOSU 031 032 02 12 SDS MEŞGUL SDS MEŞGUL SDS MEŞGUL 1000 816 YK YK YK 100 A B C D E F G 2BC 2G g 2g ORTAK ANOT DISPLAY e d c d 2g ef f g b a bc a g 2g ORTAK ANOT DISPLAY

Detaylı

1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir.

1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir. Delta PLC Pals Komutarı 1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir. Komut Kullanım Şekli DPLSY D50 D60 Y0 D50 Pals frekans değeri bu register a yazılır. D60 Üretilecek

Detaylı

RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur.

RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur. BÖLÜM-5 RÖLELER 1 RÖLELER Ufak güçteki elektromanyetik anahtarlara röle adı verilir. Röleler elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur. Elektromıknatıs, demir nüve ve üzerine sarılmış

Detaylı

TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400

TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400 TIA P0RTAL (TEMEL DÜZEY) S7-1200 S7-300 S7-400 EĞİTMEN AD SOYAD : FAHRETTİN ERDİNÇ TECRÜBE : 1996 DAN BERİ OKUL : 1995 DEÜ ELK-ELKTR MÜH. LÜTFEN DİKKAT! SINIFTAKİ BAŞARIMIZIN MAKSİMUM DÜZEYDE OLMASI İÇİN:

Detaylı

MKT2012,Proje Tabanlı Mekatronik Eğitim Çalıştayı, 25-27 Mayıs 2012, Çankırı-Ilgaz, TÜRKĐYE

MKT2012,Proje Tabanlı Mekatronik Eğitim Çalıştayı, 25-27 Mayıs 2012, Çankırı-Ilgaz, TÜRKĐYE PIC 16F877A Mikro denetleyicisinin PLC olarak kullanılması PIC LDR Programlama Using PIC16F877A microcontroller for PLC programming PIC LDR Programming Murat BAŞKAN, Mustafa Eren GAZĐ, Kadir Has Üniversitesi

Detaylı

ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET

ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET ELEKTRİK GRUBU ELEKTRİK MAKİNELERİ EĞİTİM SETİ ELECTRICAL MACHINERY TRAINING SET Elektrik Makineleri ve Kumanda Eğitim Seti; çok fonksiyonlu deney masası ve enerji üniteleri, elektrik motorları, motor

Detaylı

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV X1 X5 EN DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) ENABLE GİRİŞİ SW1 Y1 Y2 DİJİTAL

Detaylı

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş

Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Derste Neler Anlatılacak? Temel Mekatronik Birimler,temel birim dönüşümü Güncel konular(hes,termik Santral,Rüzgar Enerjisi,Güneş Enerjisi,Doğalgaz,Biyogaz vs.) Mekatroniğin uygulama alanları Temel Mekanik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU

5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU 5.39. MALZEME SAYIMI VE AMBALAJI PROJESİ OTOMASYONU Giriş: Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr Globalleşen dünyada insan ihtiyaçlarını hızlı ve kolay bir şekilde karşılayabilmek için seri üretime

Detaylı

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü

PLCM 28 OPSİYONEL MODÜL. Modüler PLC Eğitim Seti. PLC Çevre Birimleri PLC Programlama. %100 kendi imalatımız MODELLER. Tek Yönlü Çift Yönlü PLCM Modüler PLC Eğitim Seti %100 kendi imalatımız PLC Çevre Birimleri PLC Programlama 28 OPSİYONEL MODÜL MODELLER Tek Yönlü Çift Yönlü UYGULAMALI VİDEO EĞİTİMLERİ Her zaman her yerden... Video eğitimleri

Detaylı

RISING BOLLARD TEKNİK KLAVUZU

RISING BOLLARD TEKNİK KLAVUZU RISING BOLLARD TEKNİK KLAVUZU TSH Teknik Servis Hizmetleri A.Ş Rising Bollard - 2010 İÇİNDEKİLER Teknik Özellikler 3 Tanım 4 Elektronik Kontrol Panosu 4 Faz Koruma Rölesi 4 Termik Röle 4 Kontaktör 4 Elektronik

Detaylı

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri

YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri YAKLAŞIM SENSÖRLERİ (PROXIMITY) Endüktif, Kapasitif ve Optik Yaklaşım Sensörleri Sanayi fabrika otomasyonunda proximity (yaklasım) sensorler kullanılır. Porximity sensorler profesyonel yapıda cevre sartlarından

Detaylı

5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU

5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU 5.55. SERAMİKLERE SIR ATMA VE KURUTMA OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf Varol avarol@firat.edu.tr Abdulkadir Şengür ksengur@firat.edu.tr Engin Avcı enginavci@firat.edu.tr Özet Bu benzetim projesinde seramiklere

Detaylı

5.Butonlar. Resim 1: Değişik yapıdaki buton resimleri. Tablo 1 Tahrik türleri ve sembolleri. Şekil 3 Çok tahrikli üniteler

5.Butonlar. Resim 1: Değişik yapıdaki buton resimleri. Tablo 1 Tahrik türleri ve sembolleri. Şekil 3 Çok tahrikli üniteler 5.Butonlar Butonlar, kumanda devrelerinde, devrenin çalışmasını başlatmak ve durdurmak amacı ile kullanılan elemanlardır. Çalışma şekillerine göre değişik tip ve yapıda imal edilirler. Butonlar çalışma

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ALİAĞA MESLEK YÜKSEKOKULU ELEKTRİK PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 2013 / 2014 EĞİTİM ÖĞRETİM DÖNEMİ 1. SINIF 1. YARIYIL 107 Matematik-I 3 0 3 3 Sayılar,olasılık ile ilgili temel esasları uygulamak, cebir çözümlerini yapmak, geometri

Detaylı

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ

L300P GÜÇ BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ L3P HITACHI HIZ KONTROL ÜNİTESİ KULLANIM KILAVUZU L3P GÜÇ BAĞLANTISI KONTROL DEVRESİ TERMİNAL BAĞLANTISI BAĞLANTI TERMİNALLERİ Terminal Tanımı Açıklama Sembolü L1 L2 L3 Giriş fazları Şebeke gerilimi bağlanacak

Detaylı

S7 300 HABERLEŞME SİSTEMİ. S7 300 plc MPI, Profibus ve Endüstriyel Ethernet gibi haberleşme ağlarına bağlanabilme olanağı sağlar.

S7 300 HABERLEŞME SİSTEMİ. S7 300 plc MPI, Profibus ve Endüstriyel Ethernet gibi haberleşme ağlarına bağlanabilme olanağı sağlar. S7 300 HABERLEŞME SİSTEMİ S7 300 plc MPI, Profibus ve Endüstriyel Ethernet gibi haberleşme ağlarına bağlanabilme olanağı sağlar. CP 5611 PCI HABERLEŞME KARTI: CP511 HABERLEŞME KARTI VE ADAPTÖR: S7 300

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi ) GÜÇ ELEKTRONİĞİ (0860120203-0860170113) VE ENERJİ Zorunlu Meslek i Seçmeli (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri ) 4 56 44 100 Kredisi 3+1 4 Bu derste; yarı iletken anahtarlama elemanları, doğrultucu ve kıyıcı

Detaylı

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1

KAÇAK AKIM RÖLESİ. www.ulusanelektrik.com.tr. Sayfa 1 DELAB TM-18C KAÇAK AKIM RÖLESİ İÇERİK GENEL / BUTON FONKSİYONLARI.2 PARAMETRE AYARLARI...2 PARAMETRE AÇIKLAMALARI 3 KAÇAK AKIM AYARLARI...3 AÇMA SÜRESİ AYARLARI.3 AŞIRI AKIM AYARLARI...4 ÇALIŞMA SÜRESİ..4

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI

Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI Yrd. Doç. Dr. Hüseyin BULGURCU Prof. Dr. Cemal OKUYAN 25-27 MAYIS 2012 ÇANKIRI 1 1. Ev tipi soğutma 2. Ticari tip soğutma 3. Endüstriyel soğutma 2 1. Bireysel iklimlendirme (Split, paket, vb.) 2. Ticari

Detaylı

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN

ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC50-8 MAGNET- KONTROL SİSTEMİ TEKNİK PLAN ENC serisi magnet kontrol sistemleri yoğun proseslerde elektromagnetleri çalıştırmak için geliştirilmiştir. Ana kontrol/güç devrelerinde kontaktör kullanılmayan

Detaylı

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi

RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi RKR-GTSXX96 Reaktif Güç Kontrol Rölesi 1. GİRİŞ Alternatif akım devrelerinde kullanılan endüktif yüklerin (motor, transformatör vb.) ihtiyaç duyduğu reaktif güçlerin belirli teknikler kullanılarak karşılanması

Detaylı