INŞAAT IŞLETMELERINDE ÇAĞDAŞ YÖNETIM VE DEĞIŞIM MODELI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INŞAAT IŞLETMELERINDE ÇAĞDAŞ YÖNETIM VE DEĞIŞIM MODELI"

Transkript

1

2 İSTANBUL TİCARET ODASI YAYIN NO: INŞAAT IŞLETMELERINDE ÇAĞDAŞ YÖNETIM VE W t f DEĞIŞIM MODELI HAZIRLAYANLAR PROF.DR. DOĞAN SORGUÇ DR. MURAT KURUOĞLU İ.T.Ü. İNŞAAT FAKÜLTESİ YAPI İŞLETMESİ ANABİLİM DALI İSTANBUL 2001

3 Bu eserin tüm telif hakları İstanbul Ticaret Odası'na (İTO) aittir. İTO'nun ve yazarının ismi kaydedilmek koşuluyla yayından alıntı yapmak mümkündür. Ancak, İTO'nun yazılı izni olmadan yayının tamamı veya bir bölümü, kopyalanamaz, çoğaltılamaz, ticari amaçlarla kullanılamaz. Bu kitapta öne sürülen fikirler eserin yazarına aittir. İstanbul Ticaret Odasının görüşlerini yansıtmaz. Kasım 2001 ISBN İTO yayınları için ayrıntılı bilgi Etüd ve Araştırma Şubesi Ticari Dokümantasyon Servisi'nden edinilebilir. Tel.: (212) Faks:(212) E. Posta : BASKI & CtLT ACAR MATBAACILIK A.Ş. Tel: (212) Pbx Faks: (212)

4 ÖNSÖZ Türkiye ekonomisinin lokomotif sektörlerinden birisi, belki de en önemlisi inşaat sektörüdür. Sektör bir yandan üretimi ile ülkenin konut, imar, altyapı, üretim tesislerini doğrudan karşılarken nakliyesinden camına, plastiğinden ağaç ürünlerine birçok sektörü harekete geçiren etki sağlamaktadır. Doğrudan ve dolaylı istihdama katkısı tartışılmaz boyutlardadır. Bunun da ötesinde dış müteahhitlik sektörü bugüne kadar aldığı 42 milyar $'ı, aşan projeleri ile ülkenin döviz ihtiyacının karşılanmasında ve ödemeler dengesinde olumlu etki yapmış, Türkiye'nin imajına büyük katkı sağlamıştır. Hal böyleyken sektör özellikle son yıllarda ülkemizin içinde bulunduğu şartlardan en olumsuz etkilenen sektörlerin başında gelmektedir. 17 Ağustos depremi ile başlayan süreçte, içinde bulunduğumuz finansman krizinin de etkisi ile ağır yara almıştır. îç talepte yaşanılan büyük daralma, üretim ve finansman maliyetlerindeki olağandışı artışlar inşaat firmalarının ayakta durmasını zorlaştırmıştır. Ülkemiz gibi gelişmekte olan bir ülkede anahtar rolü oynayabilen bir sektörün gün geçtikçe erimesine göz yummak akılcı olmayacaktır. Geldiğimiz noktada artık sektörün dışsal faktörler yanında bir bütün olarak yeniden ele alınarak her açıdan yeniden yapılandırılması zorunluluk arzetmektedir. Odamız işte bu amaçla sektörle ilgili çalışmalarına elinizde bulunan "İnşaat İşletmelerinde Çağdaş Yönetim ve Değişim Modeli" adlı çalışma ile bir yenisini eklemektedir. Bilindiği üzere her kurum ve kuruluşta olduğu gibi bir işletmenin de mevcudiyetini sürdürmesi ve başansı neticede "Yönetim"e dayanmaktadır. İnşaat sektörünü günübirlik kararlar alan, planlama ve kontrol mekanizmalarından yoksun geleneksel yönetim sistemlerinden, modern, esnek ve verimli çalışan yönetim sistemlerine taşımayı amaçlayan ve bu yönde gerekli kurumsal altyapıyı oluşturmak için, uygulama ile ilgili somut öneriler getiren, bununla da kalmayıp yapılması önerilen değişiklikleri öncesi ve sonrası- ile örnek üzerinde inceleyen yayınımızın başta inşaatçı üyelerimiz olmak üzere üyelerimize ve sektörle ilgili diğer kesimlere faydalı olacağını ümit ediyorum. Çalışmayı Odamız adına gerçekleştiren İTÜ öğretim üyesi Prof. Dr. Doğan Sorguç ve Dr. Murat Kuruoğlu'na değerli çalışmaları için teşekkür ederim. Prof. Dr. İsmail Özaslan Genel Sekreter

5

6 SUNUŞ Dünyada insan ve toplumların başarısı, zamana uyumlarının bir göstergesidir. İnsanın ihtiyaç ve olanakları zamanla (sürekli) değiştiğinden marifet değişen ihtiyaçlarla olanaklar arasında denge kurabilmektir. Bu nedenle insan, sürekli bir iç ve dış uğraş içinde, maddi (örn: barınma, beslenme, giyim), tinsel (örn: estetik, sevgi) ve düşünsel ihtiyaçlarını olanakları ile dengelemeye çalışmaktadır. Yenilikçilik ve yaratıcılık, bu çabada kendisinin en büyük yardımcısı olmakla birlikte, hayal gücü (tüketim hırsı) ihtiyaçlarını olanakları üzerine çıkarmaktadır. Bu husus, ihtiyaçları karşılamanın kaynaklar ve zamana bağlı olarak sıralanmasını, başka bir deyişle planlamayı gündeme getirmektedir. Yukarıdaki gerçekler, insan ve toplumda değişimi - ve bilinçli olduğu ölçüde "planlı" değişimi - kaçınılmaz kılmaktadır. Bu nedenle Herakleitos (M.Ö. 4.yy) "Panta Rei" (herşey akar) sözüyle bugünkü uygarlığın temelini atmıştır. Münih Teknik Üniversitesi'nin Rektörlük avlusunda bulunan büyük bir kayanın içinden akan suyun ardındaki duvara yazılı olan bu iki kelime, yaşamdaki sürekli değişimin kaçınılmazlığına, bununla gelen fırsatlara işaret etmekte ve çağdaş girişimciliğin yolunu göstermektedir. Aynı hususu XVIII. yüzyılda ünlü Fransız edebiyatçısı Mme de Savigny "nehirdeki insan, her an başka suda yıkanır" biçiminde ifade etmiştir. Bugün de çağdaş düşünce, "dünyada değişmeyen tek kural, değişim kuralıdır" ifadesini benimsemiştir. Türk toplumu, çağdaş uygarlığın keşifler, Rönesans, aydınlanma ve sanayileşme atılımları yaptığı son 300 yılda dünya ile ilişkisini kesmiş, durağanlığı seçmiş ve halkın "zaman sana uymazsa sen zamana uy" özdeyişine, dinde "zaman, kuralları değiştirir" (Tagayyür-i ezman ile tebeddül-i ahkam) ilkesine karşın 500 yıllık Osmanlı Devletini tarihe gömmüştür. İnsanlık tarihinin yok olan imparatorluk veya büyük devletleri de çevrelerinde veya dünyadaki değişime ayak uyduramama sonucu batmışlardır. Ünlü dünya tarihçisi Arnold Toynbee'ye göre Türkiye, değişim açığını kapamaya ve çağdaş dünyaya uyuma yönelik radikal bir hareketle Atatürk önderliğinde kurulmuş ve kurtulmuştur. Bununla birlikte Toynbee 1926 yılında yazdığı kitabında [21]. büyük Atatürk'ün olağanüstü kişiliğince engellenen ters (gerici) tepkilerin kendisinden sonra ortaya çıkabileceğine işaret etmekten geri kalmamıştır. Böylece Türk değişimini özde, tarihin tek başarılı örneği sayan Toynbee, uzun yıllar boyunca statik yaşam ve statik düşünce sarmalındaki Türk toplumunun karşısındaki darboğaza parmak basmıştır. Nitekim esneklikten yoksun olduğu kabul edilen "Türk kafası" ("Tate de Turc"), son yüzyıldaki "zihniyet değişikliği" isteğine direnegelmiştir.

7 Bugünkü dünya, bilişim teknolojisi nedeni ile buharlı makinenin tarihte yarattığı değişimi yaşamaktadır. Bu değişimle birlikte iletişim, en büyük atılım alanını oluşturmaktadır. Bu atılım çağdaş yönetime çok büyük bir güç katacak niteliktedir. Oysa gelişmekte olan ülkelerin ve özellikle Türkiye'nin en zayıf olduğu ve en güçlü kılınması gereken alanının yönetim (kalitesi) olduğu bugün artık Türk kamuoyunca da kabul edilmektedir. Bu konunun, üretim ve yönetim biçimi (teknolojisi) nedeni ile en açıkça gözlendiği yer, inşaat sektörüdür. Zira inşaat sektörü, kendine has özellikleri ile (Böl. 1) çok karmaşık bir yapıya sahip, yatırım ve kalkınmanın aracı, ekonominin lokomotifi fakat yönetim ve üretim biçiminin geleneksel olduğu, buna karşı kapasitenin ekiplerden oluştuğu bir alandır. Ekip çalışmasının ortak aklın kaynağı olması yönetsel kültür değişiminde inşaat sektörünü - ekonomik işlevi nedeniyle 2. dünya savaşı ardından ülkelerin yapılanma ve yeniden yapılanmasındaki gibi - ön plana çıkarmaktadır. İnşaat sektöründe yönetsel kültürün gelenekselden çağdaşa geçişi (değişimi) çok özgün ve başka sektörlere örnek olacak niteliktedir. Kitap, bu değişimin planlanıp gerçekleştirildiği bir örneğe dayalı modelini sunmakta ve rehber niteliği taşımaktadır. Böylece inşaat işletmeciliği bilim alanının laboratuarı olarak kullanılan örnek kuruluşun yönetiminde, bilim, yaşama girmiş ve onun ışığında işletmedeki yaşamın (değişimin) çağa uyarlanmasına çalışılmıştır. İTÜ İnşaat Fakültesi Yapı İşletmesi Anabilim Dalı ile örnek kuruluş arasında 2 yıl süren bu çalışmanın sonunda, örnek kuruluştaki değişim ve sorunların gerçekçi çözümü, benzer nitelikteki inşaatçılarımıza yol gösterici olma özelliğine kavuşmuştur. Bu sonuca ulaşmada, değişimdeki basanları nedeniyle (isim vermek istemeyen) örnek işletme sahip ve çalışanlarını içtenlikle kutlarken kendileri ve sayın İstanbul Ticaret Odası yöneticilerine, İTÜ Yapı İşletmesi Anabilim Dalı çalışanlarına, İnşaat Y. IVIüh. Tolga Çıklaçiftçi, İnş. Müh. Dinçer Köse, Inş. Müh. Alptekin Özvek, İnş. Müh. Fatih Ustaalioğlu ve İnş. Müh. Fahri Bayoğlu'ya değerli katkı ve destekleri için en derin teşekkürlerimizi sunuyoruz. Kitabın inşaat işletmelerimize yararlı olmasını diliyor, değerli meslektaş ve okuyucularımızın sunulan değişim modeli ile ilgili her türlü sorun, soru ve görüşlerini rica ediyoruz. Prof.Dr. Doğan SORGUÇ Dr. Murat KURUOĞLU ins.itu.edu.tr İstanbul,Temmuz

8 1. BÖLÜM : İNŞAAT YATIRIM VE ÜRETİMİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ 1.1. inşaat Yatırımlannın (Genel) Durumu Sektörler, ülke ekonomisinde ulusun çeşitli mal ve hizmet gereksinimlerini karşılayan ana birimlerdir. Tarım sektörü tarımsal ürünleri, eğitim sektörü eğitim hizmetlerini, inşaat sektörü de ülkenin gereksinimi olan inşaatı sağlarken, bunu fiilen gerçekleştiren inşaat sanayii yanında, kamusal yönetim ve denetim mekanizmalarını, finansal vb. kuruluşlarını da içermektedir. Ülke ekonomisindeki hareketliliğin, yatırımlara bağlı inşaat gereksinimleri üzerinden inşaat sektöründe istem yarattığı bilinmektedir [1]. DPT 2001 yılı programında konut sektörünün kamu sabit sermaye yatırımları arasında yer almadığı, konut yatırım yüzdelerinin ise minimum sabit değerde seyrettiği görülmektedir [5]. Buna karşı özel sabit sermaye yatırımlarının dağılımında 90'lı yılların sonundan 2001 yılına kadar olan sürede, konut yatırımlarının diğer sektörlere göre yüksek oranını koruduğu ve en büyük paya sahip olduğu; bunu imalat ve ulaştırma sektörierinin izlediği görülmektedir. Bu husus özel sektör açısından inşaat sektörünün sorunlarını incelemede, konut alanındaki özel sektör işletmelerine yönelmek gereğini ortaya çıkarmaktadır. İnşaat sektörü gerek ulusal gelire katkısı, gerek yeni iş alanları ve olanaklarının yaratılmasında oynadığı rolü, gerekse diğer endüstrilerie olan yoğun ilişkileri nedeniyle ulusal ekonominin en karmaşık sektörierinden biri durumundadır. Bu sektörde çalışan inşaat işletmeleri, bulundukları ortamların yarattığı çevresel koşullardan etkilendikleri gibi, bunların belirgin bazı özellikleri, kendilerini diğer alanlarda faaliyet gösteren işletmelerden ayırmaktadıriar. Bu nedenle diğer sektörierdeki işletmelerin genellikle hiç karşılaşmadıkları, ama (yüklenici) inşaat işletmelerini büyük ölçüde etkileyen özellikler aşağıda açıklanmıştır [3] İnşaat Üretiminin Özellikleri (Koşulları) İnşaat üretimini etkileyen koşullar aşağıda sıralanmıştır [4]. İnşaat tipi, yeri ve koşulları (toprak, iklim, ulaşım, işçi, enerji olanakları) her projede değiştiğinden, üretim yöntemleri de değişmektedir. Dolayısıyla inşaat projelerinde üretim teknolojisi ve süreci seçimi ve bu seçimde, optimizasyon büyük önem taşımaktadır. Ayrıca üretim ve maliyet tahmininde daima risk unsuru bulunmakta; zira, genellikle açıkta üretim yapılmakta, üretim yeri dış etkilere maruz kalmakta, üretim yeri işletme merkezinin uzağında olmaktadır. İnşaat sanayiinde üretim yeri gezici, ürün sabittir. Bu hususlar inşaat sanayiinde yönetimin etkinliğini azaltmakta, risk ve maliyeti artırmaktadır.

9 inşaat sektöründe üretim,. yüklenicinin ihaleyi kazanması ile başlamakta, işin tipi ve büyüklüğüne bağlı biçimde sürmekte ve kendi içinde alt üretimlerden oluşmaktadır. Genellikle bu tür üretimde işletme için pazar araştırması, pazarlama ve üretim ile finansman gücünü dikkate alan uzun süreli programlar yapılamamaktadır. Ayrıca malsahibi tarafından saptanan süresel koşullar, inşaatta maliyetlerin yükselmesine yol açabilmekte, en güçlü işveren olan kamu kuruluşlarının, popülist politikalar nedeniyle uzun vadeli programlar yapmamaları veya yapılanlara uymamaları sonucu, ülkede inşaat piyasası saydam bir görüntü vermemektedir. Bu nedenle de yapı işletmeleri kapasite ve stoklarını piyasaya göre ayarlayamamakta ve ellerindeki proje dışında uzun vadeli faaliyet programları yapamamaktadırlar. Keşiflerde risk unsurunu kaçınılmaz olduğundan bunun önemle dikkate alınması gerekmektedir. Bu risk bazen öngörülen kar oranını aşmakta ve çeşitli tahminlerdeki farklar nedeniyle birbirinden çok farklı ihale tekliflerinin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. IVlalsahibinin inşaatı çeşitli yüklenicilere bölerek yaptırması, bunları bizzat seçmesi, koordine etmesi ve her türlü karar yetkisini kendinde tutması sonucu işin yürütülmesi daha da zorlaşmaktadır. Bu arada, üretimin zaman zaman kesilmesi, durup yeniden başlayan üretimin doğurduğu kayıplar maliyet artışları olasılığı doğurmaktadır. Her zaman her türlü ihaleye girmek zorunda bulunan yüklenici aksi halde boş kapasite yaratma riski ile de karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenlerle inşaat sürecinde belirsizlik esastır. Üretim faktörleri (insan ve makine) üretkenliğinde insan ve makine kalitesinin iş yeri, iklim, çalışma vb. koşulların her projede değeriendirilmesi gerekmektedir. Değişik deneyim ve tahminler nedeniyle, teklif fiyatlarında ortaya çıkan farklar, malsahibi tarafından hazırianan proje ve şartnamelerdeki belirsizliklere göre artmaktadır. Yapı işletmelerinin uzun vadeli kesin üretim programı yapamamaları ve ileriye dönük üretim miktariannı saptayamamaları nedeniyle, genel giderlerini geçmiş yılların deneyimlerini dikkate alarak öngördükleri (yıllık) ciro oranlarına göre dağıtma olanağı bulunmamaktadır. Genellikle birim fiyat esasına göre yapılan ihalelerde kesin hesap işlemi uzun sürdüğünden, yüklenicinin kesin teminatı da (kesintileri) uzun süre bağlı kalmaktadır. Bu nedenlerie ihale tekliflerindeki tahmini maliyetler, çeşitli açılardan ve değişik koşullarda edinilen tecrübeye dayanılarak içgüdüsel belirienebilmektedir (uydurulmaktadır). İnşaat sektöründe alıcı, imalat sektöründe olduğu gibi fiyat ve kaliteyi bir arada görerek seçim yapamaz. Kaliteyi her malsahibi şartnamelerde beliriemektedir. Fiyat ise, teklifler açılana kadar

10 bilinemediğinden geleneksel inşaat sektöründe reklamın bir işlevi bulunmamakta ve açık rekabet mekanizmasından da söz edilememektedir. Bu durumda yüklenici ancak maliyetteki risk, amortisman vb. unsuriardan özveride bulunarak indirim yapabilmekte, bu husus ise, örneğin Alman ihale düzeninde işin gereği "uygun fiyat ilkesi" ile çelişmekte ve bu ilkenin işlevini tari:ışmalı kılmaktadır. Yüklenicinin üretim yeri ve konusunun özelliklerini dikkate alarak yapabileceği rasyonelleşme (maliyet indirimi), sınırii olmak zorundadır. Gerçekten, yüklenici ancak malsahibi, kredi kuruluşu veya tasarımcıdan sonra devreye girdiğinden, rasyonelleşme açısından yüklenici önlemlerinin çap ve etkinliğini, kendisinden önce gelenler beliriemektedirier. Sürekli çalışan ve şantiyeden şantiyeye gönderilen küçük çekirdek ekibin dışında kalan inşaat işçileri, her projede işi ve yöntemleri yeniden öğrenmek, ekip ve yöneticilere alışmak zorundadıriar. Bu nedenle imalat sanayiinde fabrikanın üretime başlama aşamasında görülen öğrenme ve alışmanın yarattığı düşük üretim ve yüksek maliyet, inşaat sanayiinde her projede ortaya çıkmakta, değişik yerierden ve genellikle tarımdan gelerek büyük çoğunluğu geçici olarak çalışan çeşitli niteliklere sahip bu tür işçiler yüzünden üretkenlik, sağlıklı biçimde tahmin edilememektedir. Ayrıca işçi izin istekleri, mevsim açısından (hasat zamanı vb.) inşaat işyeri gereksinimine uymamakta, bu işçilerin ücretleri de, bireysel üretkenlikleri dikkate alınarak hesaplanamamaktadır. İnşaat proje, program ve şartnamelerinde doğal olarak bulunan belirsizlikler sonucu her şeyi bu evraklar çerçevesinde yeterii detay ve kesinlikle saptama olanaksızlığı, inşaat işlerinin bir kısmının geleneksel olarak işin gereğine göre yoruma ve yapıma açık bulunması, şantiyelerin yer değiştirmesi, uzaklığı ve yeterii detay, kalite ve sıklıkla denetlenememesi, şantiyede düzenlenen resmi toplantı tutanaklarının durum ve sorunları yeterii açıklıkla yansıtmaması sonucu ortaya çıkan haberieşme zoriukları, inşaat uygulamasına gayri resmi ilişkilerin egemen olmasına yol açmakta, formel yapı ve prosedürier ikinci plana atılmakta; inşaat bu gayri resmi ilişki ve gelişmenin sürekli baskısı altında kalmaktadır Yüklenici İnşaat İşletmelerini Diğer İşletmelerden Ayıran Özellikler Diğer sektörierdeki işletmelerle karşılaştırıldığında inşaat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin çok kendine has özellikleri bulunmaktadır. Önce, yüklenici inşaat işletmelerinin sermayeleri kısıtlıdır. Bu işletmeler yatırılan sermaye ile değil de gerçekleştirdikleri projeler ile variıklarmı sürdürdüklerinden, diğer sektörlerdeki işletmelerden daha değişik finansal sorunlara sahiptirler. Yüklenici inşaat işletmelerinde asıl önemli konu, inşaat

11 projesi süre ve maliyetlerine ilişkin kararlardaki yanılmalardır. Bir iş almak amacı ile teklif edilen fiyatın genellikle tahminlere dayanması, süre ve maliyete ilişkin yanılmaları gündeme getirebilmektedir. İşlerin planlandığı gibi gitmemesi, hava koşullarının kötü gitmesi, hakedişlerin zamanında ödenmemesi, sektöre girdi olan malzeme fiyatlarındaki değişikliklerin planlanandan farklı olması gibi durumlardan kaynaklanmaktadır. Bu nedenlerden ötürü, yüklenicinin işin başında projeyi tamamlamayı taahhüt ettiği süre ve maliyette (kolaylıkla) sapmalar olabilmektedir. Bu sapmalar yüklenici inşaat işletmesinde hedeflenen kara ulaşılmasını engellediği gibi iflasa bile neden olabilmektedir. Diğer sektörlerde bulunan işletmelerin belki de hiç karşılaşmadıkları, fakat yüklenici inşaat işletmelerini yakından etkileyen bu belirgin özellikler aşağıda açıklanmışlardır [3]. Farklı tipte ve birçok meslek grubundaki firmaların faaliyet gösterdiği inşaat sektöründe, işletmeler arası çıkar çatışması ve alman kararların bunları farklı yönde etkilemesi kaçınılmaz olmaktadır. İnşaat işletmelerinin sermayeleri kısıtlıdır. Bu işletmelerde çoğu zaman, işe başlamadan önce malsahibinden alınan avans ile şantiye düzeni kurulmakta, her ay düzenlenen belgelerle o ay yapılan işin karşılığında para alınmaktadır. Bu para genellikle bir sonraki ay yapılacak imalat sermayesini oluşturmaktadır. Yüklenici inşaat işletmelerinin varlıklarını sürdürebilmeleri, bu döngünün gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır. Üstlenilen işin süresinin çoğu zaman birkaç yıl olması, yüklenici inşaat işletmelerinin işin başında yaptıkları süre ve maliyet tahminlerinde yanılmalarına neden olmaktadır. İnşaat işletmelerinde kalıcı bir işgücü, malzeme, araç, ve makine envanteri bulunmamaktadır. Her proje değişik yönetim ve proje süresine bağlı olarak farklı işgücü, malzeme, araç makine ve nakit ihtiyacı gündeme getirdiğinden, bunlar ile, bunların kendi iç ve dış kaynakları açısından kurulacak dengeler, planlama işlerini (sistemini) ön plana çıkarmaktadır. Her projenin kendine has özelliklerini dikkate alarak yapılan maliyet tahminleri, sermaye şirketleri niteliğinde olmayan yüklenici işletmelerinde özel önem kazanmaktadır. Yüklenici inşaat işletmeleri, ellerindeki projeler dışında uzun vadeli faaliyet programı hazıriamaları olanağına sahip değillerdir. Büyük sermaye yatırımı gerekmediğinden yüklenici inşaat işletmelerinin sektöre girişi kolay olmakta, işletmelerde yeterii eğitim ve deneyim konusu gündeme gelmemektedir. Yeni bir proje için yeni bir işletme veya iş ortaklığı kurulmasına ve iş tamamlanınca

12 işletme veya ortaklığın tasfiyesine veya el değiştirmesine rastlanmaktadır. sık Yukarıdaki koşullar nedeni ile belirsizlik ve risklerin çok olduğu inşaat sektöründe yüklenici inşaat işletmeleri, proje aşamaları boyunca nakit çıkışlarını ve girişlerini doğru tahmin etmek ve izlemek hususunda her türlü çabayı harcamak zorundadırlar. Böylece hedeflenen kara ulaşabilmek açısından her projede gerçeğe yakın süre ve maliyet tahminlerinde bulunulabilecektir. Sektörün yukarıda açıklanan kendine özgü yapısı, aynı sektörden örnekleme gereğini gündeme getirmektedir.

13

14 2. BOLUM YÖNETSEL KÜLTÜR ÖZELLİKLERİ

15

16 2, BÖLÜM : YÖNETSEL KÜLTÜR ÖZELLİKLERİ 2.1. Yönetsel Kültür Kavramıjarihl Gelişimi ve Kurumsallaşma Dünyada insan ve toplum yaşamının sorunları yatay bir bütün oluştururken, bunlara değişik disiplinlerin sınırları içinde dikey çözümler aramanın yetersiz sonuç verdiği bilinmektedir. Çok geniş ve karmaşık bir alan olan inşaat sektöründe sorunların insan bilimleri ve ekonomik esaslar dikkate alınmadan çözüm aranması, sonuca ulaşmayı çok zorlaştırmaktadır [1]. Genel bir yaklaşımla kültür, insanın ortaya koyduğu, içinde insanın varolduğu tüm gerçeklik demektir. İnsanın nasıl düşündüğü, neler hissettiği, kendisini ve çevresini nasıl algıladığı, değerleri ve davranışları, kültürün temel öğeleridir. Kültür, insanın yaşama biçimi ve davranışıdır. İnsanların deneyimlerini yorumlamada ve eylemlerine karar vermede rehber aldıkları kavram, kültürdür [6]. Farklı kültürel altyapılardan gelen bireylerin oluşturduğu işletmelerde; paylaşılan, ortak değerler ve işletmeleri bir arada tutan normlar, inançlar, tutum ve düşünceler, işletme kültürünü oluşturmaktadır. Toplumsal kültür açısından bakıldığında, işletme kültürü bir alt kültürdür. İşletme kültürü, b:* grubun, dışa uyum sağlamak ve içle bütünleşmek için oluşturduğu temel varsayımlar demektir [8]. Örgüt kültürü, o örgütün çevrede tanınmasını, değerini, toplumsal standartlarını, çevredeki diğer örgüt ve bireylerle ilişki biçimlerini ve ilişki düzeylerini yansıtır. Bu fonksiyonu ile kültür, örgütü topluma bağlayan, onun toplum içindeki yerini, önemini hatta başarısını belirleyen en önemli araçlardan birisidir. İşletmelerin performans farklılıklarını açıklayan faktörlerden biri de kurum kültürüdür. Güçlü kurum kültürü olan işletmelerde örgüt üyeleri arasında güçlü paylaşım vardır. [7,9]. Osmanlı İmparatorluğu dönemindeki ilk işletmeler, küçük aile işletmesi çiftliklerdir. "Kimseye muhtaç olmama" anlayışı ile toprağını ekip biçen, kendi ihtiyacını karşıladıktan sonra kalanını satarak geçimini sağlayan aileler ilk işletmecilerdir. Aile için üretme ve birlikte çalışma; ekip çalışması, ustaya saygı, hakkına razı olma, paylaşma gibi kavramların, toplum içinde yeşerip gelişmesini sağlamıştır. Osmanlı'daki geleneksel inanç; sanat ve becerinin akıl ve zekayı işleterek yani rasyonel yollarla değil, üstadın önünde hizmet kemeri kuşanarak ve uzun yıllar onun emrinde çalışarak elde edileceği yolunda olmuştur. Bu nedenle esnaf ve sanatkariık, babadan oğula ya da ustadan çırağa geçen bireysel bir yetişme ve gelişme süreci, içinde gerçekleşmiştir. Böylece geleneksel usta-çırak ilişkisinde, ustaya tam bir egemendir. Bu anlayış ve dünyada Rönesans, aydınlanma, sanayileşmeye sırt çevirme insanın düşünme, sorgulama, karar verme ve yaratıcılık yeteneklerinin

17 gelişmemesine neden olmuştur. Böylece kendi içinde çalışan, yaşayan ve dış etkileşimlere açık olmayan halkın büyük kısmı kendiliğinden çağdışı kalmışlar, dışarıdaki gelişmelerle başa çıkacak bilgi ve beceriyi kazanamamışlardır. Osmanlı Imparatorluğu'nun son zamanlarında çiftçilik ve el sanatları dışında Türklerin elinde fazla ekonomik bir güç ve yetenek bulunmamaktaydı. Nitekim ünlü tarihçi Toynbee Batının dikey organizasyonlarını geliştirdiği süreçte, Osmanlı devletinin üç unsurdan oluşan yatay organizasyonlar ile yetindiğini belirtmiştir. Toynbee bu üç unsurun halk (sürü), çoban (padişah) ve çoban köpekleri (yeniçeriler) olduğunu ve devletin bu üçüncüsünün bozulması üzerine çökmeye yüz tuttuğunu ifade etmektedir [21]. Cumhuriyet dönemi ile birlikte devlet sanayileşmeye önayak olmuş ve KİT'lerin kurulması, özel sektörün gelişmesini sağlamıştır. İkinci Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde önemli ekonomik gelişmeler kaydedilmiş ise de, özel sektör işletmelerinde önemli gelişim olmamıştır [10]. İkinci Dünya Savaşı ardından borçlanmanın etkisiyle devletin mevcut kaynakları süratle tüketilmiş ve aşırı dış borçlanma eğilimine girilmiştir. Burada özel teşebbüsün geliştirilmesi gündeme gelmiş ve önemli değişiklikler ortaya çıkmıştır ihtilali ardından, o zaman kadar sağlanan koşulsuz dış mali destek sona ermiş ve gelecek yardımların nereye harcanacağı bilinmek istendiğinden, planlı ekonomiye geçiş şart olmuştur. Planlı ekonomi ile birlikte döviz ihtiyacını azaltma doğrultusunda ithal ikamesi politikası benimsenmiştir. Bu dönem hem özel kesiminin hem de KİT'lerin üretim ile ilgili yeterli bilgi birikimine sahip olmamasına, dışa kapalı ve rekabetten uzak olmasına karşın tarım dışı üretimden servet kazanma olanak ve anlayışının yerleşmeye başladığı görülmüştür yılından sonra artan dışa bağımlı yüksek maliyetli ithal yatırımlar ve ortaya çıkan OPEC, Kıbrıs sorunları toplumsal normlarda değişikliklere yol açmış ve servetin elde ediliş biçiminden çok, servete her ne pahasına olursa olsun ulaşmak; bürokraside de bir makama gelmek, nasıl gelindiğinden daha büyük önem kazanmıştır [7] döneminde dünyadaki ekonomik gelişmeler ve kredi veren dış finans çevrelerinin de etkisiyle, iş dünyası dışa açılmaya başlamıştır. Servetin nasıl edinildiğini önemsemeyen bu gelişme, önemli bir bilgi birikimine ve rekabet anlayışının gelişmesine yol açmıştır [7,10]. Bu kapsamda ülkemizde holdingleşen, yabancı ortaklarla işbirliği yaparak başarılar kazanan ve kurumsallaşan şirketlerin çoğunun kökenindeki aile tipi işletmeler, bu kuruluşların alt yapısını oluşturmuşlar ve halen de oluşturmaktadırlar.

18 Bu işletmeler genel olarak ataerkil aile yapısının özelliklerini taşımaktadırlar. Aile yapısında babanın her şeyi daha iyi bildiği ve her şeyi ailenin iyiliği için yaptığı kabul edilmektedir. Baba, otoriteyi temsil etmekte ve gücü, gelenekten kaynaklanmakta; ona itaat zorunlu bulunmaktadır. Aile kültürü ya da geniş bir aileye ait olma, bireyin cesaretini artıran bir unsurdur; zira birinin sorunu, hepsinin sorunu olmakta, her durumda bireye sahip çıkma söz konusu bulunmaktadır. Aileye karşı gelmenin ise çoğunlukla aile tarafından reddedilmek gibi oldukça ağır bir yaptırımı vardır [11]. Türkiye gibi kuvvetli aile yapısı bulunan ülkelerde, ailelerin sahip olduğu ve yönettiği küçük işletmeler çoğunlukta ve ağırlıktadır. Bu tür işletmelerde güvensizlik nedeniyle profesyonel yöneticilerin iş başına getirilmesine karşı isteksizlik vardır. Bunlardan kurumsallaşabilen ve profesyonel yöneticileri iş başına getirenler büyümüş ve gelişmişlerdir. Bu konuda devlet politikası ve yabancı sermaye, önemli etmenlerdir [7] Yönetsel Kültür Modelleri Hofstede Modeli Sosyal ve kültürel çalışmalar insanları, ülkelerine, bölgelerine, etnik özelliklerine, dinlerine veya dillerine göre olduğu kadar cinsiyetlerine, nesillerine ve sosyal sınıflarına göre de sınıflandırmaktadır. Kültürel farklılıklar 4 kategoride tanımlanmıştır [12]. Bireysellik / Kollektiflik (grup bağlarının gevşek yada sıkı olması) Güce olan uzaklık (eşit olmayan güç dağılımı) Dişilik / Erkeklik (Karşılıklı ilişkiler, para, gelişim süreci ve basan açısından) Belirsizlikten kaçınma (Bilinmeyen ve belirsiz durumlarda hangi tip bireylerin çekingen davrandığı) Bayars Modeli Tablo 2.1.'deki örgütsel kültür ölçeği modeli, iki boyutlu bir matristir. Boyutlardan biri katılımcılık durumunu, diğeri davranış biçimini ifade etmektedir [8]. Kurumlar, ya katılımcı bir örgüt kültürüne ya da katılımcı olmayan merkezi otoritenin varolduğu bir örgüt kültürüne sahiptir. Katılımcı kültürierde, herkesin fikrini rahatça söylediği, özgür, yaratıcı, bilgiye ve paylaşıma dayalı ortam vardır. Katılımcı olmayan kültürde ise, merkezi otorite işi planlar, organize eder, karar verir, uygulatır ve kontrol eder.

19 Tablo 2.1 Bayars modeli davranış biçimleri Katılımcı olmayan SİSTEMATİK GİRİŞİMCİ Katılımcı ETKİLEŞEN BÜTÜNLEŞEN Tepkisel Etkisel DAVRANIŞ Bir başka ayırıma göre, örgüt kültürü ya tepkisel ya da etkisel niteliktedir. Tepkisel kültürler, dış çevrenin değişmelerini izleyerek ve oradaki etkileri karşılayarak yaşarlar. Etki yaratıcı kültürler ise, kurdukları bilgi alma sistemi ve vizyonları ile geleceği biçimlendirirler ve yönetirler Trompenaars Modeli İşletme kültürü konusunda, on bin yönetici ile görüşerek yazdığı kitap ile yönetim ve iş dünyasında yankı yaratan Trompenaars'ın modeli Tablo 2.2.'de görülmektedir [11]. Trompenaars'ın modelinde örgütler dört ana grupta toplanmaktadırlar. Bunların ilk grubunu aile tipi işletmeler oluşturmaktadır. Bu işletmelerde baba aileye sahip çıkar, otoriteyi temsil eder ve yönü belirler, ilişkiler yakın ve sevgiye dayalıdır. Eyfel kulesi tipi örgütlerde organizasyon piramidi diktir ve tepe yönetim tabana yakın değildir. Önemli olan kuralla, roller ve görevlerdir. Güdümlü füze tipi örgütler problem çözücüdür. Çalışanlar işin uzmanıdır. Bu tür örgütler amaçlı çalışırlar ve hareket ettikçe, amaç da sürekli olarak değişir. Otorite ve güç, uzmanlarca paylaşılmıştır. Bir başka tip örgüt kültürü "Kuluçka makinesi" olarak adlandırılmaktadır. Bunlar, sürekli gelişen, üreten, süreç yönelimli, yaratıcı örgütlerdir.

20 Tablo 2.2 Trompenaars modeli kültür tiplerinin özellikleri KULTUR TİPLERİ ÖZELLİKLERİ Çalışanlar arasındaki ilişkiler Otoriteye Yaklaşım Düşünme ve öğrenme tarzları İnsanlara yaklaşım Değişme tarzları Motive etme ve ödüllendirme tarzları Eleştiri ve çatışmanın çözümü AİLE Kişinin bağlı olduğu organik bütünle aynntılı ilişkileri Statü, yakın ve güçlü ebeveyn kişiliklere tanınır. Sezgisel, bütüncü, yanal ve hata düzeltici Aile üyeleri Yönü "baba" değiştirir. Sevilme ve saygı görmede iç tatmin. Öznelere göre yönetim Öteki yanağını çevir. Başkalanna mahcup olmaktan kork. Güç oyununu kaybetme. EYFEL KULESİ Zorunlu etkileşimlerin mekanik sisteme özgü rolü Statü, güçlü üstün rollere tanınır. Mantıksal, analitik, dikey ve akılcı İnsan kaynakları Kural ve prosedürleri değiştirerek Daha üst konuma ve daha büyük role terfi etme, iş tanımlanna göre yönetim Çatışma giderme yöntemleri dışındaki eleştiriler mantıksızlıkla itham etme anlamına gelir. GÜDÜMLÜ FÜZE Paylaşılan hedeflere yönelik sibernetik sistemde özgül görevler Statü, hedefe katkıda bulunan proje grubu üyeleri tarafında kazanılır. Problem merkezli, profesyonel, pratik, çapraz işlevsel Uzmanlar Hedef hareket ettikçe amaç değiştirilir. Performansa ve çözülen problemlere göre ödeme ya da itibar Yapıcı ve sadece görevle ilişkili hatayı kabul eder ve hızla düzeltir. KULUÇKA MAKİNESİ Paylaşılan yaratıcı süreçten türeyen doğal ilişkiler Statü, yaratıcılığı olan, gelişen bireylerle kazanılır. Süreç yönetimli, yaratıcı, esinlendirici Birlikte yaratalım Doğaçlama yapar ve kendine uyarlar. Yeni gerçeklikler yaratma sürecine katılmak. Coşkuya göre yönetmek. Yaratıcı fikri reddetmez, iyileştirir.

İNŞAAT FİRMALARINDA YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ

İNŞAAT FİRMALARINDA YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi İnşaat Yönetimi Eğitim Semineri Serisi Harbiye İNŞAAT FİRMALARINDA YENİDEN YAPILANMA SÜRECİ Hazırlayan : Dr. Murat KURUOĞLU İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi Yapı İşletmesi

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi

Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları. Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları Yrd.Doç.Dr. Levent VURGUN Turgut Özal Üniversitesi Girişimcinin İş Kurma Sürecindeki Temel Adımları MOTİVASYON İŞ FİKRİ ÇALIŞMA PROGRAMI ÖN DEĞERLENDİRME

Detaylı

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Üniversite Sanayi İşbirliğinde Yaklaşımlar 29 Mart 2013 Elazığ Önsöz Çeşitli

Detaylı

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik

H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik H1. GİRİŞ VE TEMEL KAVRAMLAR 1.1. Girişimcilik 1. Girişimcilik nedir? a) Yaşanan çevrenin yarattığı fırsatları sezmek b) Sezgilerden düşler üretmek c) Düşleri projelere dönüştürmek d) Projeleri yaşama

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking

İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking İşletmelerarası Karşılaştırma Kıyaslama Benchmarking Kıyaslama, bir işletmenin kendi performansını yükseltebilmek için, üstün performansı olan diğer işletmeleri incelemesi, bu işletmelerin iş yapma usulleri

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Organize Etme: Temel Unsurlar

Organize Etme: Temel Unsurlar Örgütsel Tasarım Organize Etme: Temel Unsurlar Doç.Dr. A. Barış BARAZ www.barisbaraz.com adresinden indirebilirsiniz. Yönetici Adayı parasını fotokopiciye kaptırmaz Organizasyon UZMANLAŞMA: İşletme içinde

Detaylı

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU

5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 5Element Eğitim ve Danışmanlık EĞİTİM KATALOĞU 2016 Çatışma Yönetimi: Kişi, Ekip ve Organizasyon Değişimi Koçluk Yaklaşımı ile Yönetmek Eğiticinin Eğitimi: Eğitime ve Kişiye Özel Ekip Yönetimi: Bütünsel

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ)

İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ) TANIM İşletmede çalışacak insan kaynağının sayısını ve niteliğini belirleyerek, insan kaynağının başarısını, moralini, motivasyonunu ve uyum düzeyini artırıcı çalışmaları

Detaylı

İnsan. kaynakları. istihdam

İnsan. kaynakları. istihdam İnsan kaynakları ve istihdam İ ÇİN DE Kİ LER 1 Kurumsallaşmanın şirketler açısından önemi 2 Uygulamanın hedefleri 3 Uygulamanın kazandırdıkları 4 İçerik ve Yöntem 5 Akış tablosu Kurumsallaşmanın Şirketler

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA

MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA MALİ ANALİZ TÜRLERİ VE MALİ ANALİZ TEKNİKLERİ 4. HAFTA Mali Analiz Kavramı ve Mali Analiz Teknikleri Mali Analiz Kavramı p Mali tablolar analizi, bir işletmenin finansal durumunu, faaliyet sonuçlarını

Detaylı

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME PozitifİK tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. YOURLOGO ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ 2 Projenin Amacı Projenin amacı, fonksiyonel bir yaklaşımla Kiptaş taki tüm pozisyonların

Detaylı

Prof. Dr. Münevver ÇETİN

Prof. Dr. Münevver ÇETİN Prof. Dr. Münevver ÇETİN LİDERLİKLE İLGİLİ TANIMLAR Yönetim bilimcilerin üzerinde çok durdukları kavramlardan biri de liderliktir. Warren Bennis in belirttiği gibi, liderlik, üzerinde çok durulan, yazılan

Detaylı

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Ulusal Ar-Ge Merkezleri Sempozyumu 10-11 Nisan 2012 Adana İçerik Türkiye de Satış dan Ar-Ge

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI

MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI MEHMET ŞİRİN DENETİM STANDARTLARI DAİRESİ BAŞKANI Bağımsız Denetim Standartları 1. Kilit Terimlerin Belirlenmesi 2. Metnin Çevrilmesi 3. İlk Uzman Kontrolü 4. Çapraz Kontrol İkinci Uzman Kontrolü 5. Metnin

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu.

Enhancing Vocational Language Skills and Working Culture Awareness of European Construction Professionals (EVLAC) http://evlac.mku.edu. Anket 1: Dil eğitimi ihtiyacı olan kişilere yöneliktir. Sayın ilgili, Bu anket çalışmasının çıktıları Avrupa daki inşaat sektörü çalışanlarının dil becerilerini ve çalışma kültürü bilgilerini arttırmak

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR?

29.04.2013. Tanışalım, Kaynaşalım GİRİŞİMCİLİK. Arzu Akalın GİRİŞİM GİRİŞİMCİLİK GİRİŞİM? GİRİŞİM NEDİR? Tanışalım, Kaynaşalım CİLİK Arzu Akalın CİLİK? NEDİR? İŞ 1 GİR GİRİŞ GİRİŞMEK GİRİŞMEK GİDİŞMEK İŞ, GİR, GİRİŞ, GİRİŞMEK GİDİŞMEK 2 CİLİK NEDİR? GERÇEK CİLİK NEDİR? SEZMEK, GÖRMEK EYLEME GEÇMEK GERÇEK

Detaylı

Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu

Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu Süleyman Çelebi İmam Hatip Ortaokulu ÖĞRENCİ MEMNUNİYETİ VELİ MEMNUNİYETİ ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ ANKET DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Mayıs 2015 Değerlendirme Zekeriya ERDEM TEL: 0224 271 99 00 - GSM: 0505 314 37

Detaylı

Bağdat Caddesi Aksan Apt. No:326 D:14 Caddebostan Kadıköy/İSTANBUL

Bağdat Caddesi Aksan Apt. No:326 D:14 Caddebostan Kadıköy/İSTANBUL Bağdat Caddesi Aksan Apt. No:326 D:14 Caddebostan Kadıköy/İSTANBUL Şirket Ünvanı : Mert Group İnşaat, Elektronik Ve Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Adres : Bağdat Caddesi Aksan Apt. No:326 D:14 Caddebostan

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

Anket 2: Şirketteki yabancı dil ihtiyaçları hakkında bilgi verebilecek kişilere yöneliktir

Anket 2: Şirketteki yabancı dil ihtiyaçları hakkında bilgi verebilecek kişilere yöneliktir Anket 2: Şirketteki yabancı dil ihtiyaçları hakkında bilgi verebilecek kişilere yöneliktir Sayın ilgili, Bu anket çalışmasının çıktıları Avrupa daki inşaat sektörü çalışanlarının dil becerilerini ve çalışma

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI FİNANSAL YÖNETİM MAN 328 6 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri İşletme Finansı Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER KARİYER YÖNETİMİ Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER 7 KARİYER YÖNETİMİ Kariyer, bireyin mesleği ile ilgili pozisyonları, çalışma hayatı boyunca peş peşe kullanması ve organizasyonun üst kademelerine doğru ilerlemesidir.

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY

İŞLETMELERİN EKONOMİDEKİ ÖNEMİ IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY IMPORTANCE OF ENTERPRISES IN THE ECONOMY İşletmelerin bir ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemini, "ekonomik" ve "sosyal" olmak üzere iki açıdan incelemek gerekir. İşletmelerin Ekonomik Açıdan Yeri ve

Detaylı

İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar

İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar İlk Bölüm: Proje hazırlarken izlenmesi gereken yöntem ve yaklaşımlar İkinci Bölüm: Nitelikli Proje Teklifi hazırlayabilmek için kullanılması gereken belgeler ve dikkat edilmesi gereken hususlar Üçüncü

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

2) Bilgi Toplama ve Dağıtma (İşletme içinden ve dışından çeşitli kanallarla veri-bilginin toplanması, ilgililere aktarılması vb.)

2) Bilgi Toplama ve Dağıtma (İşletme içinden ve dışından çeşitli kanallarla veri-bilginin toplanması, ilgililere aktarılması vb.) Karar Verme Yönetici ne iş yapar? Ne iş yapmalı? H.Mintzberg in Araştırması 1) Kişilerarası İlişkiler (Astlık-üstlük ilişkileri, işletme-dış çevre arasında ilişki kurmak, temsil) 2) Bilgi Toplama ve Dağıtma

Detaylı

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara

Proje DöngD. Deniz Gümüşel REC Türkiye. 2007,Ankara Proje Yönetiminde Y Temel Kavramlar Proje DöngD ngüsü Yönetimi ve Mantıksal Çerçeve eve Yaklaşı şımı Deniz Gümüşel REC Türkiye 2007,Ankara TEMEL KAVRAMLAR Proje nedir? Proje Yönetimi nedir???? Proje Döngüsü

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ T.C. Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi vturker@marmara.edu.tr 10. DERS İKY - Teknik (Fonksiyonel) Kapsamı 6. Fonksiyon: KARİYER YÖNETİMİ (DEVAMI) Kariyer Aşamaları (4 Adet)

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK)

ENDÜSTRİ İŞLETME MÜHENDİSLİĞİ MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) İŞLETME MESLEK DALI ANA KOMİSYONU (EİM MEDAK) Endüstri İşletme Mühendisliği Meslek Dalı Ana Komisyonu (EİM MEDAK), TMMOB Makina Mühendisleri Odası nda Endüstri ve İşletme Mühendislerinin (EİM) örgütlenerek

Detaylı

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER

İŞLETMECİ TANIM A- GÖREVLER TANIM İşletmeci; otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim, yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan küçük işletmeleri kuran

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview)

GÖRÜŞME GÖRÜŞME GÖRÜŞME. Sanat vs Bilim? Görüşme Yapma Becerileri. Hangi Amaçlar için Kullanılır? (mülakat-interview) Görüşme Görüşme Türleri Görüşme Süreci (mülakat-interview) Nitel araştırmada en sık kullanılan veri veri toplama aracıdır. Amacı, bir bireyin iç dünyasına girmek ve onun bakış açısını anlamaktır. Odak

Detaylı

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI

2 İNSAN KAYNAKLARI PLANLANMASI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR11 1.1. İnsan Kaynakları 12 1.1.1. Tanımı 12 1.1.2. Kapsamı 13 1.2. İnsan Kaynakları Yönetiminin Tarihçesi 14 1.2.1. Klasik Kuram 14 1.2.2.İnsani İlişkiler

Detaylı

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005

Denetleme Kurumu. BASEL II ve TEKNOLOJĐ. Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Bankacılık k Düzenleme D ve Denetleme Kurumu BASEL II ve TEKNOLOJĐ Ahmet Türkay VARLI Bilgi Yönetimi Daire Başkanı 31.05.2005 Sunumda yer alan görüşler tamamen sunum yapan kişiye ait olup, kurumsal anlamda

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır.

Kuruluşumuzun amacı, beklentileriniz doğrultusunda kaliteli hizmeti siz değerli müşterilerimize sorunsuz ve en uygun şekilde sunmaktır. Değerli Müşterimiz; Günümüz iş dünyasının hızlı temposunda kuruluşlar arasında daha iyiye ulaşma çabası, belirlenen amaçlara ulaşma yolundaki rekabet, sonuçta ulaşılan başarı ve bu başarının değerini belirleyen

Detaylı

İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR?

İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR? İNOVATİF GİRİŞİMCİ ÜNİVERSİTE KÜLTÜRÜ NASIL OLUŞUR? İNOVATİF GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ İNOVASYON KÜLTÜRÜ Yenilikçi Fikirleri Yüksek Katma Değerli Çıktılara Dönüştürme GİRİŞİMCİLİK KÜLTÜRÜ Kıt Kaynakları Etkin

Detaylı

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü

kpss işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m a m m lü kpss 2013 işletme ÖSYM sınav formatına %100 uygun m ta a m ı çö z ü 10 m lü Komisyon KPSS İŞLETME TAMAMI ÇÖZÜMLÜ 10 DENEME ISBN- 978-605-364-374-6 Kitapta yer alan bölümlerin tüm sorumluluğu yazarına aittir.

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN KAMU ALTYAPI YATIRIMLARININ SERMAYE PİYASALARI ARACILIĞIYLA FİNANSMANI KONULU SPK 7. ARAMA KONFERANSI NDA YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 ARALIK

Detaylı

www.baltas-baltas.com www.acarbaltas.com Prof. Dr. Acar Baltaş, Psikolog

www.baltas-baltas.com www.acarbaltas.com Prof. Dr. Acar Baltaş, Psikolog www.baltas-baltas.com www.acarbaltas.com www.baltas-eksen.com KÜRESEL YÖNET NETİCİNİN PROFİLİ Prof. Dr. Acar Baltaş Psikolog 14 Kasım 2007 LİDER DOĞULUR MU? OLUNUR MU? LİDER İÇİN KARİZMA ŞART MIDIR? BİREYSEL

Detaylı

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü MUHASEBE VE FİNANSMAN DIŞ TİCARET UZMANLIK EĞİTİMİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

(H o ş g e l d i n i z)

(H o ş g e l d i n i z) 1 T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü (H o ş g e l d i n i z) 2010 / OSB / Honaz / DENİZLİ 2 İş ve Meslek Danışmanlığı Hizmetleri (Çalışmayan İşgücüne Yönelik) 3

Detaylı

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum.

GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. Değerli Yönetici, GÜZ DANIŞMANLIK'ı sizlerle tanıştırmak ve faaliyetlerini sizlerle paylaşmaktan onur duyuyorum. "Yaşamboyu Öğrenme" ilkesi çerçevesinde bireylerin, çeşitli sektörlerdeki işletmelerin,

Detaylı

İŞLETME YÖNETİMİ I-II

İŞLETME YÖNETİMİ I-II Editörler Doç.Dr.Ali Erbaşı & Yrd. Doç. Dr. Sezar Karaca İŞLETME YÖNETİMİ I-II Yazarlar Doç.Dr.Ali Erbaşı Yrd.Doç.Dr.Yağmur Özyer Yrd.Doç.Dr.Tolga Gök Dr.Müge Aksu Canan Şeker Eylem Bayrakçı Hakan Kırbaş

Detaylı

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri Ofis İnsanı Tipleri http://www.youtube.com/watch?v=3ob-kacgfok ÖRGÜT YAPISI Örgüt yapısı bir örgütte görevlerin biçimsel olarak nasıl bölüneceğini, sınıflanacağını,

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

Yapı işlerinde iş güvenliği açısından asıl işveren alt işveren ilişkisi, alt işveren yönetimi

Yapı işlerinde iş güvenliği açısından asıl işveren alt işveren ilişkisi, alt işveren yönetimi Yapı işlerinde iş güvenliği açısından asıl işveren alt işveren ilişkisi, alt işveren yönetimi Beste ARDIÇ ARSLAN İnşaat Mühendisi- İş Güvenliği Uzmanı 11-12 Kasım 2013 bardic@etkinisguvenligi.com 0 536

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

Yöneticiye Rapor Osman Şahin

Yöneticiye Rapor Osman Şahin Yöneticiye Rapor Osman Şahin Focus Styles 22-May-203'de Hazırlanmıştır Sayfa 2 2005-2009 Saville Consulting. Tüm hakları saklıdır. Bu Rapor Hakkında Bu Rapor, bir kişinin önemli çalışma alanlarındaki motivasyonlarını,

Detaylı

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT

İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI. Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT İŞLETMENİN KURULUŞ ÇALIŞMALARI Bu Dersimizde; Kuruluşla İlgili Bazı Temel Kavramlar Genel Olarak İşletmenin Kuruluş Aşamaları Fizibilite Çalışmalarının

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi. Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı

Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi. Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı Akdeniz Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Ofisi Erasmus+ Bilgilendirme Toplantısı Erasmus+ KA1: Bireylerin Öğrenme Hareketliliği KA2: İyi ve Yenilikçi Uygulamalar için İşbirliği Stratejik Ortaklıklar

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği

Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı. Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Muhasebe Bilgi Sisteminin Temel Yapısı Bilgi Sistemleri Muhasebe Bilgi Sisteminin Niteliği ve İçeriği Bilgi Sistemleri Yönetim Bilgi Sistemleri Para, insangücü, malzeme, makine, teknoloji ve bilgi gibi

Detaylı

Hedef Kitlelere Mesajınızı Nasıl İletirsiniz? enveripab Konferansı Ankara, Nisan 29, 2008 Pirkko Kasanen, Koordinet Oy

Hedef Kitlelere Mesajınızı Nasıl İletirsiniz? enveripab Konferansı Ankara, Nisan 29, 2008 Pirkko Kasanen, Koordinet Oy Hedef Kitlelere Mesajınızı Nasıl İletirsiniz? enveripab Konferansı Ankara, Nisan 29, 2008 Pirkko Kasanen, Koordinet Oy Sunumun İçeriği Pirkko Kasanen nin Tanıtılması Bölüm 1. Tüketicileri Etkilemek Bölüm

Detaylı

Gürc r an n B ange g r

Gürc r an n B ange g r Gürcan Banger Hareket Noktası Kendi işini kurmaya karar vermede başlıca etkenler şunlardır: 1. İşini kaybetmek, 2. İşsizlik döneminin uzun sürmesine tepki, 3. Bir iş fırsatının belirlenmesi, 4. Daha çok

Detaylı

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA

ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA MART EĞİTİMLERİ ETKİN YÖNETİM BECERİLERİ - FERDİN HOYİ 10 MART 2010- ÇARŞAMBA İNSAN ODAKLI YÖNETİM - FERDİN HOYİ 24 MART 2010 - ÇARŞAMBA EĞİTİM PROGRAMLARI Geçmişten geleceğe köprü... MART/ 2010 10 MARTT

Detaylı

EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ

EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ Egeli & Co. Yatırım Holding A.Ş. 13 Ekim 2010 Basın Bülteni EGELİ & CO.: REEL YATIRIMLAR İÇİN YERLİ ve YABANCI FİNANSAL YATIRIMCIYI TARIM SEKTÖRÜNE ÇEKECEĞİZ Halka açık bir şirket olan Egeli & Co. Yatırım

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI

YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI YÖNETİCİLİĞİ GELİŞTİRME PROGRAMLARI İçindekiler Koçluk Mini MBA... Motivasyon Toplantı Yönetimi Zaman Yönetimi ve Stratejik Önceliklendirme... Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma Koçluk K im le r k a t ı

Detaylı

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN

Finansal (Mali) Tablolar Analizi. Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN Finansal (Mali) Tablolar Analizi Genel Bilgiler Öğr. Gör. Ebubekir DOĞAN 1 Mali Tablolar Muhasebe sisteminin üretmiş olduğu muhasebe bilgileri İşletme içi ( Sahiplerine, ortaklarına, yöneticilerine ve

Detaylı

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli

EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU. : Eğitim Fakültesi Dekanlığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli EĞİTİM FAKÜLTESİ GÖREV TANIMI FORMU Dairesi Görevi Astları : Eğitim Fakültesi lığı : Fakülte Sekreteri : Fakülte Birimleri Personeli A- Stratejik yönetim ve planlama fonksiyonu kapsamında yürütülecek görevler

Detaylı

Bugüne kadar durum ve koşullarla ilgili olarak iki faktör üzerinde çok durulmuştur. Bunlar teknoloji ve çevre dir.

Bugüne kadar durum ve koşullarla ilgili olarak iki faktör üzerinde çok durulmuştur. Bunlar teknoloji ve çevre dir. Bugüne kadar durum ve koşullarla ilgili olarak iki faktör üzerinde çok durulmuştur. Bunlar teknoloji ve çevre dir. Organizasyonun kullandığı teknoloji, işletme içindeki pek çok sürecin işleyişini etkileyecektir.

Detaylı

Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program

Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program Sorunlara farklı açılardan bakıp, değer katarak çözüm üretmek ve akıllıca konuşarak avantaj sağlamak Kolektif zekayı oluşturmak ve kullanmak isteyen yöneticiler için pratik bir program Konuşarak Fark Yaratma

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ Murat BAYRAM Binalarda Enerji Verimliliği Şubesi Şube Müd.V. bayram.bay@gmail.com Enerji Nedir? İş yapabilme kabiliyetidir. Enerji Yönetimi Nedir? Yaşam için gerekli

Detaylı

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELER VE ÇALIŞMA ESASLARI 1- AMAÇ Bu düzenlemenin amacı Lokman Hekim Engürüsağ Sağlık, Turizm, Eğitim Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı