BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU. ARD Çalışma Raporları No: 2005/6 BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU. ARD Çalışma Raporları No: 2005/6 BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE"

Transkript

1 BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU ARD Çalışma Raporları: 2005/6 BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE Araştırma Dairesi Eylül 2005

2 BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU ARD Çalışma Raporları No: 2005/6 BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE Münür YAYLA* Yasemin Türker KAYA** İbrahim EKMEN*** Eylül 2005 Bu çalışma Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun görüşlerini yansıtmaz. Rapor kamuoyunu bilgilendirme amaçlı olup, içinde yer alan bilgi ve verilere dayanarak verilecek yatırım ya da benzeri kararların sonuçlarından BDDK ve yazarları sorumlu tutulamaz. * Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başuzmanı ** Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başuzmanı *** Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Bankacılık Uzmanı

3 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye i BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE Özet Bu çalışma raporu, ulusal bankacılık sektörüne yabancı girişinin olası etkilerini uluslararası araştırmaların ışığı altında değerlendirmektedir. Yabancı bankalar farklı yaklaşımlara göre ulusal bankalarla karşılaştırılmış ve yabancı bankaların Türkiye deki varlıklarına ilişkin tespit ve önerilerde bulunulmuştur. Gelişmekte olan ülkelerde bankacılık sektörü finans sisteminin en önemli bileşeni olmaya devam etmektedir. Özellikle 1990 lı yıllarda uygulanan finansal liberalizasyon içerikli politikalar neticesinde gelişmekte olan ülkelerin bankacılık sektörlerine yabancı katılımı artmıştır. Latin Amerika, Orta-Doğu Avrupa ve Asya ülkelerinde yabancı bankaların aktif toplamı içindeki payı oldukça büyüktür. Orta ve Doğu Avrupa da bu oranın yüzde 90 ın üzerine çıktığı ülkeler görmek mümkündür. Türk bankacılık sektörüne yabancı girişi yeni bir olgu olmamakla beraber yabancı bankaların Türk bankacılık sistemi içindeki payı sınırlı kalmıştır öncesinde ithal ikamesine dayanan, yurtiçi mal ve hizmet üretiminin korunduğu bir ortamda yerli bankalar finans sisteminde baskın bir rol oynarken yabancıların girişi düşük düzeyde gerçekleşmiştir den sonra finansal sistemde rekabetin ve etkinliğin artması için uygulanan liberalizasyon politikaları çerçevesinde yabancı banka girişi kolaylaştırılmıştır. Bunun sonucu olarak sisteme daha fazla yabancı girişi olmuştur. Ancak, giriş önündeki engellerin azalmasına rağmen Türkiye de uzun süreli yüksek enflasyon ve istikrarsızlıklar sebebiyle yabancı bankaların sistem içindeki payı pek fazla değişmemiştir. Nitekim, 1990 lı yıllardan itibaren aktif toplamı içinde yabancı bankaların payı yüzde 5 i geçmemiştir. Ancak, 2004 yılından bu yana sektöre olan yabancı ilgisi neticesinde yabancı bankaların sistem içindeki payı yükselmektedir. Yabancı bankaların ulusal bankacılık sektörü üzerine bir dizi mikro ve makro ölçekli etkileri olabilmektedir. Literatürde, yabancı girişinin muhtemel etkileri üzerinde farklı görüşler mevcuttur. Başlıklar itibariyle incelendiğinde, ulusal bankacılık sektörüne yabancı girişinin istikrarı, verimliliği, finansal hizmetlerin çeşitliliğini ve kalitesini artırdığı ileri sürülmektedir. Ayrıca, yabancı bankaların gelişmiş kredi değerlendirme yöntemleri kullandıkları ve teknoloji transferi sağladıkları şeklinde görüşler mevcuttur. Öte yandan, yabancı finansal grupların kriz döneminde iştiraki konumundaki bankalara yardımcı olarak prestij kaybını önledikleri, yurtiçi tasarrufların ülke içerisinde kalmasına yardımcı olabildiklerine dair hipotezler de mevcuttur. Kurumsal yönetişim ve risk yönetimi açısından daha fazla tecrübeye sahip oldukları düşünülen yabancı bankaların bu alanlarda öncü rol oynadıkları ve ulusal bankaları olumlu etkiledikleri yine ileri sürülen görüşler arasındadır. Buna karşın, yabancı bankaların olası finansal kriz dönemlerinde işlerini bırakıp gittikleri, ölçek avantajlarını kullanarak daha kaliteli müşterilere yöneldikleri, dolayısıyla ulusal ekonominin küçük ölçekli işletmelerine kredi açmakta isteksiz davrandıklarına yönelik eleştiriler gündeme gelmektedir. Örneğin, son Arjantin krizinde bazı yabancı bankalar ülkeyi terk etmişlerdir.

4 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye ii FOREIGN ENTRY IN BANKING SECTOR: GLOBAL DEVELOPMENTS AND TURKEY Abstract This report, evaluates the possible effects of foreign entry into domestic sector under the light of international research. Foreign banks in Turkey have been compared with domestic banks using different methods, and accordingly some findings and suggestions have been made. Banking sector is still the most important component of financial systems in developing countries. In particular, after the liberalization policies of the 1990s foreign bank entries in developing countries banking sectors have been increased. The share of foreign banks in total assets is quite high among Latin America, Central and Eastern Europe and Asian countries. It is possible to observe foreign participation rates above 90% in some of the Central and Eastern European countries. Although foreign entry to Turkish banking sector is not a new phenomenon, the share of foreign banks in the Turkish banking sector has remained limited. Before 1980, in an inward oriented economic environment where domestic production of goods and services were protected, domestic banks played a dominant role while the entry of foreigners was small. After 1980, the entries of foreign banks have been eased within the framework of liberalization policies implemented in order to increase the competition and efficiency of the financial system. Subsequently, more foreign banks have entered the sector. However, despite the decrease of barriers to entry, the share of foreign banks stayed limited because of the high inflation and instabilities that existed for a long period of time in Turkey. Starting from 1990s the share of foreign banks in total assets did not exceed 5%. On the other hand, the ratio of foreign banks in the system increases with the increasing interest of foreigners since Foreign banks may have a number of micro and macro effects on domestic banking sectors. In the literature, there are different views on the possible effects of foreign entry. It is claimed that foreign entry into domestic sector increases stability, efficiency, number and quality of financial services of the domestic sector. Moreover, there are views such as that foreign banks transfer advanced credit scoring methods and technology. Also, it is hypothesized that foreign financial groups help their subsidiaries during financial turmoil periods in order to avoid reputation risk, and domestic savings to stay within the country. It is claimed that foreign banks that are more experienced in terms of corporate governance and risk management are also leaders in this area and affect domestic banks positively. On the other hand, there are criticisms that foreign banks cut their business and run during financial crises, cherry pick high quality costumers, and are reluctant to extend credits to small and medium enterprises. For example, during the recent crisis in Argentina some of the foreign banks have exited the market.

5 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye iii İÇİNDEKİLER I. Giriş... 1 II. Bankacılıkta Çokuluslaşma veya Uluslararasılaşma : Kuramlar, Yapılanma ve Süreç.. 2 II. 1. Kuramlar... 2 II. 2. Örgütsel Yapılanma... 3 II. 3. Bankacılıkta Uluslararasılaşma nın Gelişim Süreci... 5 III. Yabancı Katılımının Boyutları...8 III.1. Uluslararası Oranlar... 9 III.2. Türkiye de Yabancı Katılımı ve Boyutları III.2.1. Türkiye deki Yabancı Bankalar III.2.2. Türkiye deki Yabancı Katılımının Boyutları IV. Yabancı Girişinin Ulusal Sektörlere Etkileri IV.1. Uluslararası Çalışmalar IV.2. Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Yapılan Çalışmalar V. Genel Değerlendirme: Yabancı Katılımını Özendiren Unsurlar VI. Yabancı Katılımında Ülke Farklılaşmaları VII. Türkiye deki Bankaların Sahiplik Yapısına Göre Karşılaştırılması VII.1. Rasyo Analizi VII.2. Etkinlik Analizi VII.2.1. Yöntem (Veri Zarflama Analizi) VII.2.2. Veri Zarflama Analizinin Sonuçları VIII. Türk Bankacılık Sektörünün Yaşam Alanı ve Yabancılar IX. Sonuç KAYNAKÇA... 39

6 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye iv TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bölgelere Göre Yabancı Katılım Oranları (%)... 9 Tablo 2: Gelişmiş Piyasalarda Yabancı Katılımı (%, 2001) Tablo 3: Gelişmekte Olan Ülkelerde Yabancı Katılım Oranları (%) Tablo 4: Avrupa Birliğinde Yabancı Katılım Oranları (%, 2001) Tablo 5: Yabancı Banka Sayısı / Toplam Banka Sayısı ( Ortalaması) Tablo 6: Türkiye de Faaliyet Gösteren Yabancı Sermayeli Bankalar (Haziran 2005) Tablo 7: Türkiye de Faaliyetleri Sona Eren Yabancı Sermayeli Bankalar Tablo 8: Türkiye de Banka, Şube ve Personel Sayısı Açısından Yabancı Bankalar (%) Tablo 9: Türkiye deki Yabancı Bankaların Sektördeki Payı (%) Tablo 10: Yabancı Payının Hisse Oranları Dikkate Alınarak Hesaplanması (%) Tablo 11: Bölgelere Göre Yabancı Katılımında Ağırlığı Olan Ülkeler (%, 2002) Tablo 12: Asya Ülkelerinde Uygulanmış/Uygulanan Kısıtlamalara Örnekler Tablo 13: Yabancı Başvuru ve Ret Sayısı ( ) Tablo 14: Yabancı, Özel ve Kamu Sermayeli Bankaları Seçilmiş Bilânço Göstergeleri (%). 28 Tablo 15: Kar/ Zarar Tablosundan Rasyolar (%) Tablo 16: Seçilmiş Göstergelerde Yabancıların Türk Bankacılık Sektöründeki Payları (%).. 30 Tablo 17: Yaklaşımlara Göre Girdiler ve Çıktılar Tablo 18: Mülkiyet Yapısına Göre Etkinlik Dereceleri... 34

7 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye v KISALTMALAR/TERİMLER ABD : Amerika Birleşik Devletleri BDDK: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BIS : Uluslararası Ödemeler Bankası (Bank for International Settlements) BM : Birleşmiş Milletler ÇUŞ : Çok Uluslu Şirketler (Multinational Companies) AB/EU: Avrupa Birliği (European Union) FDI : Doğrudan Yabancı Yatırım (Foreign Direct Investment) IMF : Uluslararası Para Fonu (International Monetary Fund) İMKB : İstanbul Menkul Kıymetler Borsası OECD : Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Ajansı (Organization for Economic Cooperation and Development) TBB : Türkiye Bankalar Birliği TCMB : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

8 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 1 BANKACILIK SEKTÖRÜNE YABANCI GİRİŞİ: KÜRESEL GELİŞMELER VE TÜRKİYE I. Giriş Küresel ekonomide 1970 li yıllarda ivme kazanan finansal yenilikler ve diğer iktisadi gelişmeler, fon fazlası bulunanlarla fon açığı bulunanlar arasında aracılık işlevi yapılması olarak tanımlanabilecek geleneksel bankacılığın gelişmiş ülkelerdeki rolünü zayıflatmıştır. Buna karşın, gelişmekte olan ülkelerde bankacılık sektörü hala önemli bir aracılık işlevini yerine getirmektedir. Gelişmiş ülkelerin göreli olarak olgun (mature) kabul edilen piyasalarında faaliyet gösteren büyük sermayeli bankalar, faal oldukları ekonomilere kıyasla daha az gelişmiş ülkelere veya benzer gelişmişlikteki sınır ötesindeki sektörlere giriş yapma eğilimi göstermektedirler. Akademik çevrelerde yabancı girişi veya yabancı katılımı, kamuoyunda ise yabancılaşma olarak tanımlanan bu olgunun birden fazla mikro ve makro sonuçları olabilmektedir. Yeni piyasalara giriş yapma isteğinin temelinde bazı iktisadi nedenler yer almaktadır. Uluslararası ticaretin hacim olarak artması, sermaye açığı bulunan gelişmekte olan ülkelerde getirinin yüksek olması, dezenflasyon, Avrupa Birliği gibi bölgesel ekonomik bütünleşme çabaları, gelişmekte olan ülkelerin büyüme potansiyelinden faydalanma isteği ve artan ticaret hacmiyle uluslararası nitelik kazanan girişimcilerin finansman ihtiyaçlarının sınır ötesinde de karşılanması ekonomik nedenler arasında yer almaktadır. Bu çerçeveden bakıldığında, bankacılık sektörüne yabancı katılımı küreselleşme ile paralel giden iktisadi bir gelişme olup iletişim ve bilgi teknolojilerinde yaşanan yeniliklerle hız kazanmış bulunmaktadır. Ancak, bankacılıkta yabancılaşma olgusu küresel ekonominin bir gerçeği olsa bile söz konusu gelişmenin olası faydaları ve dezavantajları konusunda tam olarak bir görüş birliği mevcut değildir. Bu alanda yapılan uygulamalı çalışmalar birbirleriyle tam olarak örtüşmeyen bulgulara işaret etmektedir. Bu nedenle, bankacılık sektörüne yabancı girişi konusunda dünya genelinde belli eğilimler olsa bile, bu eğilimlere karşı nasıl bir tutum izlenmesi gerektiği karar alıcıların gündemindeki yerini korumaktadır. Ulusal 1 bankacılık sektörüne yabancı girişi söz konusu katılımın büyüklüğüne göre sektör üzerinde yapısal etkide bulunabilmektedir. Yabancı girişi, ulusal sektördeki yoğunlaşma ve dolayısıyla rekabet üzerinde doğrudan etki yaratabilmekte ve böylece sektörün mevcut oyuncuları üzerinde bir dizi dolaylı yansımaya neden olabilmektedir. Örneğin, yabancı girişi finansal yenilikleri beraberinde getiriyor, diğer bir ifadeyle daha önce sunulmayan finansal ürünleri ulusal piyasaya sunabiliyorsa, mevcut oyuncular benzer ürünleri müşterilere arz etmek durumunda kalabilmektedirler. Rekabetin yanı sıra yabancı katılımıyla eş zamanlı olarak ele alınması gereken diğer kavram ise bankacılık sektöründe etkinliktir. Yabancı katılımına ilişkin politika seçenekleri gözden geçirilirken yabancıların ulusal sektördeki durumlarının bu çerçevede de değerlendirilmesinde fayda görülmektedir. Çalışmada, yabancı girişinin olası yansımaları olarak değerlendirilebilecek bu etkiler ayrıntılı olarak ele alınmaya çalışılmıştır. 1 Bu çalışmada, ulusal sektör ve ulusal piyasa terimleri yabancı bankaların giriş yapmak istedikleri ülke veya piyasa anlamında kullanılmaktadır. Yerli terimi ise literatürdeki domestic (yerli, yurtiçi) kavramına karşılık olarak kullanılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, aksi belirtilmedikçe yerli bankalar ulusal sektörde faaliyet gösteren ve yabancıların kontrolünde olmayan bankalar olarak anlaşılmalıdır.

9 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 2 Bu çalışmanın temel amacı gelişmekte olan ülkelerin bakış açısıyla yabancılaşma olgusunu ayrıntılı şekilde ele almak ve Türkiye nin bu alandaki deneyimlerini ortaya koymaktır. Bu raporun ikinci bölümü tarihsel bir bakış açısıyla bankacılık faaliyetlerinin uluslararası ölçekte yaygınlaşması sürecine ayrılmıştır. Bu amaçla, bankacılık faaliyetlerinin ulusal ölçekten çokuluslu (multinational) veya uluslararası (international) boyuta taşınması, mevcut kuramlar, ana ülke 2 (home country) dışında örgütsel yapılanma ve gelişim açısından ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, uluslararası alanda ve Türkiye deki yabancı katılımının boyutları sayısal olarak verilmiştir. Dördüncü bölümde, yabancı girişinin ulusal sektörlere etkisi değerlendirilmiştir. Yabancı katılımını özendiren hususların genel bir değerlendirmesinin yapıldığı beşinci bölümü, yabancı katılımında ülke farklılaşmalarının irdelendiği altıncı bölüm takip etmektedir. Yedinci bölümde Türkiye deki yerli ve yabancı bankalar çeşitli yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Sekizinci bölümde, sonuca bir girdi oluşturması bakımından ulusal piyasada bankaları çevreleyen makro ekonomik ortam incelenmiştir. Son bölümde ise raporun sonuçlarına yer verilmektedir. II. Bankacılıkta Çokuluslaşma veya İçselleştirme : Kuramlar, Yapılanma ve Süreç II. 1. Kuramlar Literatürde, çokuluslu (multinational) bankacılık ile uluslararası (international) bankacılık terimleri sıklıkla birbirinin yerine kullanılmaktadır. İki terim arasında belirgin bir ayrım olmasa bile uluslararası bankacılığın daha esnek bir terim olduğu ileri sürülmektedir. Bu yaklaşıma göre uluslararası bankacılık, ülkede yerleşik olmayanlarla ulusal para biriminde geleneksel dış ticaret finansmanı yapmak ve ülkedeki yerleşiklerle veya yerleşik olmayanlarla yabancı para cinsinden mübadeleye girmek olarak tanımlanmaktadır. Çokuluslu bankacılık ise, birden fazla ülkede şube veya bağlı ortaklıklara sahip olmak veya bunları kontrol etmek şeklinde tanımlanmaktadır. Dolayısıyla çokuluslu bankacılıkta doğrudan yabancı yatırım 3 niteliği aranmaktadır. Uluslararası bankacılık faaliyetleri çokuluslu bankalar tarafından da yapılabilecek olmasına rağmen pratikte bunun pek gerçekleşmediği dolayısıyla böyle bir ayrıştırmanın yapılabileceği ifade edilmektedir 4. Bu nedenle, çokuluslu ve uluslararası bankacılık ayrımı hukuki olmaktan ziyade uygulamadan kaynaklanan de facto bir ayrım olarak ortaya çıkmaktadır. Çokuluslu bankacılık ile uluslararası bankacılık arasında var olduğu ileri sürülen bu belirsiz ayrımdan sonra, çokuluslu bankacılığa ilişkin kuramlara değinmekte fayda görülmektedir. Bu alanda iki temel kuram mevcuttur; içselleştirme kuramı ve eklektik kuram. Ayrıca, içselleştirme kuramı kendi içinde alt kümelere ayrılmakta ve farklı altkuramları içermektedir. İçselleştirme kuramına göre, piyasa aksaklığı (market failure) sadece ulusal piyasalarda değil aynı zamanda sınır ötesindeki piyasalarda da mevcuttur. Kuram, firmaların kar maksimizasyonu yaptığı ve piyasaların aksadığı varsayımlarına dayanmaktadır. Kurama göre, şirket ulusal piyasadaki işgörü maliyetlerine (transaction costs) katlanmaktansa sınır 2 Çalışmada ana ülke (home country) uluslararası faaliyet gösteren bankanın esas olarak faaliyet gösterdiği ve merkezinin bulunduğu ülke olarak kullanılmaktadır. Ev sahibi ülke (host country) ise çeşitli biçimlerde sınır ötesinde faaliyet gösterilen ülke anlamına gelmektedir. 3 Doğrudan yabancı yatırımın tanımı ilerleyen bölümlerde yabancılaşmanın boyutu ele alınırken yapılmaktadır. 4 Ayrıntılar için bkz. Bain ve diğerleri (2003).

10 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 3 ötesinde tamamlayıcı (complementary) varlıklara sahip olmayı tercih etmektedir. Piyasanın işleyişi ayrıca dışsallıklar nedeniyle de aksayabildiğinden, söz konusu tamamlayıcı varlıklara sahip olmak bu dışsallıkların etkisinden kurtulmayı sağlamakta ve işgörü maliyetlerini düşürmektedir. Kuramın iki önemli sonucu bulunmaktadır: Firma maliyetin en düşük olduğu piyasaya yönelmekte ve içselleştirmenin maliyeti faydasına eşit olana dek içselleştirme yoluyla büyümektedir 5. Savunmacı genişleme (defensive expansion) yaklaşımı, bu kuramın bankacılık alanındaki uygulamasına sadece bir örnek teşkil etmektedir; ulusal kısıtlardan kurtulmak isteyen (ulusal piyasada yüksek işgörü maliyeti ile karşılaşan) ABD bankaları bu düzenlemelerin etkisinden kurtulmak amacıyla Londra piyasasına yönelmişlerdir 6. Savunmacı yaklaşımın dışında, göreli üstünlük (comparative advantage), uluslar arası yatırım (international investment), yatay ve dikey bütünleşme (horizontal and vertical integration) ve oligopolistik rekabet teorileri gibi bir dizi alt-küme mevcuttur 7. Öte yandan, eklektik kuram üç etkenin bileşimi şeklinde ifade edilmektedir. Bu etkenler: (i) içselleştirme, (ii) yerini bulma (location) ve (iii) mülkiyet olarak sıralanmaktadır. Her bir bileşenin firmanın yatırım yapma kararında önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Yukarıda da kısmen ele alındığı gibi, içselleştirme ile firma piyasa aksaklıklarından kurtulmaktadır. Örneğin, içselleştirmeyle yurtiçi piyasadaki risk/belirsizliklerden kurtulmak ve ölçek ekonomisinden faydalanmak mümkün olmaktadır. Uygun piyasayı ya da yerini bulma şeklinde ifade edilebilecek ikinci etkene göre, firmalar, girdi fiyatlarının uygun, piyasaya giriş önündeki engellerin minimum, vergi sisteminin avantajlı olduğu ve kurumsal düzenlemelerin bulunduğu yerleri seçmektedirler. Mülkiyet yapısının çokuluslu olması ise piyasalara erişimi kolaylaştırmakta ve kaynaklara erişim maliyetini düşürmektedir. Karmaşık mülkiyet yapısının, ürün çeşitliliği, finansal yenilikler yapma, kapsam ekonomisinden faydalanma ve artan deneyim gibi avantajları olduğu vurgulanmaktadır 8. Görüldüğü üzere, bahsedilen kuramlar mikro iktisadın bir bölümü olan endüstriyel organizasyon kuramlarına dayanmaktadır. Bu nedenle, bu bölümde banka ifadesi yerine firma ya da şirket terimi kullanılmıştır. İlerleyen bölümlerde, literatürden alıntı yapılan çalışmalardan görüleceği üzere, yabancı girişinin ulusal sektörlere yansımaları bu kuramlar etrafında test edilmiştir. Kuramların yabancı girişini açıklama gücünün piyasadan piyasaya değişebileceği gibi zamana göre de değişkenlik göstermesi mümkündür. Bu nedenle, hangi kuramının açıklama gücünün daha iyi olduğu piyasadan piyasaya ve konjonktüre göre değişebilmektedir. II. 2. Örgütsel Yapılanma 9 Hangi kuramın yabancı girişini daha iyi açıkladığı tartışması bir yana bırakılırsa, yabancı katılımının örgütsel biçimleri de önemli gözükmektedir. Zira tercih edilen giriş şekli ile yabancı bankanın yurtiçi piyasadaki rolü ve beklentileri arasında bir bağ olduğu düşünülmektedir. 5 Williams (1997). 6 Aliber (1984), Williams (1987). 7 Alt-küme teorilerinin dışında da teoriler mevcuttur ancak bu yaklaşımların hepsini bu çalışmada ele almak çalışmanın kapsamı dışında olduğundan ayrıntılar ve ek kaynaklar için bkz. Aliber (1984), Williams (1987) ve Bain ve diğerleri (2003) e bakılabilir. 8 Williams (1987). 9 Bu bölüm Seyidoğlu (1998) e dayanmaktadır.

11 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 4 Sınır ötesindeki sektörle bağ kurmanın organizasyonel formlarını muhabir bankacılığı, temsilcilik, şube, bağımlı banka, ilişkili banka, kıyı bankacılığı ve kalkınma bankaları şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Farklı ülke bankalarının karşılıklı anlaşma ile birbirleri nezdinde muhabir hesapları tutmak suretiyle yaptıkları bankacılık işlemleri muhabirlik olarak tanımlanmaktadır. Muhabir bankacılığı, sınır ötesinde personel ve fiziksel varlık bulundurmadan yurtdışı ile iş yapan müşterilere hizmet imkânını sağlamaktadır. Karşı taraf adına ödeme yapma, poliçe kabulü, akreditif açma, bilgi paylaşımı ve araştırma gibi hizmetler muhabir bankacılığı sayesinde gerçekleşebilmektedir. Yabancı ülkede iş yapan müşterilere o ülkede kendi personeliyle hizmet verebilmek amacıyla temsilcilik açmak ise bir diğer giriş yaklaşımıdır. Muhabir bankacılığının aksine burada fiziksel bir giriş söz konusudur. Ancak, bankacılık işlemi yapmayan temsilciliklerin amacı ev sahibi ülkeyi tanımak, bilgi toplamak, ana kuruluşun tanıtımını yapmak ve yerli müşterilerle bağlantı kurmak şeklinde özetlenebilir. Ev sahibi ülkede açılan şube, yasal olarak ana bankanın bir parçası olarak hizmet vermektedir. Şube hem ana hem de ev sahibi ülkenin yasal düzenlemelerine uyarak çalışmak durumundadır. Şube, ana ülke dışına giden müşteriyi izlemek (follow-the-client) bakımından iyi bir araç konumundadır. Şubeler sayesinde, ana bankanın uluslar arası piyasalarla yakın temas kurması ve uluslararası finansman kaynaklarına erişmesi mümkün olmaktadır. Şube bankacılığı nın daha gelişmiş bir şekli ise, ev sahibi ülkenin mevcut yerli bir bankasının satın alınması yoluyla söz konusu bankanın şube ağının ve müşteri portföyünün kullanılarak faaliyet gösterilmesidir. Son yıllarda, artan özelleştirmeler ve de-regülasyon politikaları sayesinde, kamu bankalarının veya yerli özel bankaların kısmen veya tamamen yabancılar tarafından satın alınmasıyla sıkça karşılaşılmaktadır. Bağımlı banka, ev sahibi ülkede kısmen ya da tamamen yabancı bir bankanın mülkiyetinde olan ve ayrı bir tüzel kişiliği olan kuruluştur. Bağımlı bankalar, ev sahibi ülkenin düzenlemelerine tabi olsalar bile çoğunlukla ana bankanın itibarından da faydalandıkları için yerli piyasada mevduat toplama konusunda avantaj sağlayabilmektedirler. Ev sahibi ülkenin mevzuatına göre kurulan, kısmen ana ülkedeki bankanın mülkiyetinde olan ancak mutlaka onun denetiminde olmayan bankalara ilişkili banka denilmektedir. Mülkiyetin diğer kısmı yerli veya ana ülke dışındaki diğer yabancı ortaklara ait olabilmektedir. Çokuluslu ortaklık yapısı nedeniyle bu tür bankalarda farklı deneyimlerin, bilgi ve uzmanlığın bir araya gelmesi söz konusudur. Kıyı bankacılığı, ana ülkedeki vergi ve benzeri yükümlülükler ile disponibilite ve munzam karşılık gibi kısıtlamalardan veya faiz oranları üzerindeki sınırlamalardan kaçınmak amacıyla yurtdışında kurulan şubelerdir. Ana ülkedeki düzenlemelerden kurtulmak için bankacılık işlemleri bu şubeler aracılığıyla yapılmaktadır. Bankacılık işlemine konu edilen fonlar, ana ülkedeki bankanın kayıt sistemleri üzerinden gerçekleştirildiğinden kaydi merkezler olarak da bilinen bu şubeler sadece temsili bir büro niteliğindedir. Altyapı gibi kalkınma projelerini uzun vadeli ve ticari kredilere göre daha düşük faizli kredilerle finanse etmek amacıyla ana ülke dışına çıkış ise kalkınma bankaları aracılığıyla olmaktadır. Bu bankaların sermayeleri çoğunlukla ana ülkenin hükümetleri tarafından

12 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 5 karşılanmaktadır. Öte yandan, Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların yanı sıra bölgesel ve ulusal kalkınma bankaları da mevcuttur. II. 3. Bankacılıkta Uluslararasılaşma nın Gelişim Süreci Bankacılık faaliyetlerinin uluslararası bir nitelik kazanması sürecini üç farklı evrede incelemek mümkündür. Birinci evre, I. Dünya Savaşının başlamasına kadar olan birkaç yüzyıllık süreçtir. İkinci evre, I. Dünya Savaşı sonrası büyük ekonomik buhranı ve II. Dünya savaşını kapsayan ve yavaşlama aşaması olarak adlandırılabilecek dönemdir. Üçüncü evre ise, II. Dünya savaşından sonra başlayan özellikle 1960 lı yıllarda etkisi belirginleşen, günümüze kadar finansal yeniliklerle zenginleşen, artan oranda de-regülasyonların, finansal krizlerin ve yeni uluslararası düzenlenmelerin tecrübe edildiği ve halihazırda devam eden son gelişmelerdir 10. Bu çalışmada, göreli öneminden dolayı son evrenin ele alınmasıyla yetinilecektir. Bankacılık faaliyetlerinin uluslararası bir düzeye gelmesinde II. Dünya Savaşı sonrasındaki ekonomik koşulların önemli bir etkisi bulunmaktadır. II. Dünya savaşı sonrasında Avrupa ülkeleri ciddi bir ekonomik yıkımla karşı karşıya kalmış, buna karşın ABD ekonomisi büyük bir sermaye birikimine sahip olmuştur. Savaş sonrasında uluslararası ekonomik ve parasal düzenin öncülüğünü de yine ABD yapmıştır. ABD nin girişimleriyle Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar oluşturulmuş, Avrupa ülkeleri Marshall Planı yla yeniden yapılandırılmıştır. Söz konusu planın öne sürdüğü koşullar arasında dış ticarette serbestlik de yer almaktadır 11. Savaş sırasındaki Amerikan ekonomik birikiminin bir bölümünün Avrupa ya aktarılmasıyla ve Avrupa nın yeniden inşasıyla büyük pazarlar oluşmaya başlamıştır. Avrupa ülkelerinin yeniden inşa süreci Amerikan şirketlerinin uluslararası boyutta faaliyet göstermelerini sağlamış, ABD kökenli yoğun sermaye birikimi modeli uluslararasılaşmış 12 ve Amerikan şirketleri Çok Uluslu Şirket (ÇUŞ) hüviyetini kazanmaya başlamışlardır. ÇUŞ lerin önce sanayi daha sonra bankacılık sektörlerinde yerlerini almaya başlamalarıyla, uluslararası ekonomik ilişkilere finans sektörü gibi yeni bir boyut eklenmiştir 13. Uluslararası bankacılığın doğması ve gelişmesi ile uluslararası işletmeciliğin yaygınlaşması arasında yakın bir ilişki olduğu bilinmektedir. Gelişme sürecinin ilk aşamasında bankalar uluslararası faaliyetlerini, kurulu bulundukları ana ülkeden yürütmüşlerdir. Uzaktan bankacılık da denilebilecek bu aşamada bankaların uluslararası faaliyetleri, daha çok muhabirlik ilişkisi çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Başlıca faaliyetler dış ticaretin finansmanına yönelik olup, işlemler bankanın kambiyo birimleri tarafından yürütülmüştür. Bu aşamada, uluslararası ödemelerin yapılması, ithalat ve ihracata aracılık etme ve dış ticarete finansman sağlama en yaygın işlemler olup başlıca müşteriler ithalatçılar, ihracatçılar, turistler ve diğer bankalardır lardan itibaren yeni müşterilerin ve farklı ihtiyaçların ortaya çıkması ile farklı bir aşamaya geçilmiştir. Söz konusu dönemde bankaların çok uluslu müşterilerini izleyerek, 10 Benzer bir sınıflama ve ayrıntılar için bkz. Aliber (1984), Bain ve diğerleri (2003) 11 Sönmez, Sinan; Dünya Ekonomisinde Dönüşüm, Ankara, 1998, s age; s age; s Seyidoğlu, Halil; Uluslararası Finans, İstanbul 1997, s.407

13 Bankacılık Sektörüne Yabancı Girişi: Küresel Gelişmeler ve Türkiye 6 onlarla birlikte yurtdışına açıldıkları görülmektedir. Çoğu banka için yurtdışına ilk çıkış deneyimi savunmacı (defensive) bir nitelikte olmuştur. Diğer bir deyişle, yerli şirket dışarıya yatırım yapınca, banka da müşterisi durumundaki işletmelerin finans işlemlerini yürütebilmek ve müşterisini başka bankalara kaptırmamak için onunla birlikte sınır ötesinde şube açma gereğini duymuştur. Böylece çoğu büyük ABD bankası, Avrupa ya yatırım yapan çok uluslu Amerikan şirketlerinin ardından Avrupa daki mali merkezlerde özellikle Londra da şubeler açmış, ve euro-para işlemleri yapmaya başlamışlardır 15. Tarihsel istatistiklere bakıldığında, 1968 yılında ABD nin yurt dışında iş yapan 26 banka ve 375 şube ve temsilciliği bulunurken 1979 da bu rakamlar sırasıyla 139 banka ve 779 şubeye ulaşmıştır itibarıyla ABD bankalarının yurt dışındaki şubelerinin %50,6 sı Karayipler de, %12,8 i ise Uzakdoğu ve Ortadoğu da konuşlanmıştır. Karayipler ve Uzakdoğu daki faaliyet yoğunlaşması kıyı bankacılığından kaynaklanmıştır. Diğer yandan, İngiliz ve Fransız bankaları da benzer bir yayılım göstermişlerdir. Örneğin, Fransız bankalarının 1979 yılında Avrupa da 71 şubesi varken eski sömürgelerinin bulunduğu Afrika da 63 şubesi olduğu görülmektedir. Buna ilaveten, Alman ve Japon bankalarının uluslararasılaşması nın ise reel sektörde faaliyette bulunan şirketlerin uluslararasılaşmasına paralel olarak gerçekleştiği kanısı yaygındır. Almanya da 1960 lı yılların ortalarında, Japonya da ise aynı dönemin sonlarında sınır ötesine gidiş başlamış ve hızlanmıştır lardan itibaren ortaya çıkan diğer bir gelişme ise, sınaî üretimde bulunan şirketlerin oto finansman paylarının azalması, uzun vadeli yatırımdan kısa vadeli borçlanmaya yönelmeleri ve hisse senedi ihraçlarıdır. Bu gelişme uluslararası bankacılığın yönünü değiştirmiştir. Firmaların, hisse senedi ihracına yönelerek kaynak sağlamaya başlamaları ve bankaların (mali kuruluşların) hisse senedi alarak yönetimde oy hakkına sahip olmaları çok uluslu şirket uluslararası bankacılık birlikteliğine yol açmıştır. Nitekim, Birleşmiş Milletler in (BM) 1978 yılında yaptığı bir araştırmaya göre dünyada satış hacmi açısından ön sırada yer alan ilk 500 şirketten 125 inde özel mali kurumlar söz sahibidir 17. Amerikan şirketlerinin ÇUŞ niteliğini kazanması ve bu şirketlerin finansmanının New York piyasasından yapılıyor olması ABD hükümetini ülkeden sermaye çıkışını engellemek amacıyla bazı önlemler almaya yöneltmiştir yılında ABD deki yerleşiklerin satın aldığı yabancı tahvillere Faiz Eşitleme Vergisi (Interest Equalization Tax) konularak Amerikan halkının yurt dışına sermaye transferi yapması önlenmeye çalışılmıştır. Buna tepki olarak ise ÇUŞ ler ABD bankalarından kredi almaya yönelmişlerdir. Ancak fonlarının bu sefer de dolar kredisi olarak ülke dışına çıkması ABD hükümetinin Gönüllü Dış Kredi Kısıtlama İlkeleri (Voluntary Foreign Credit Restraint Program) adlı bir program uygulamasına yol açmıştır. Kısıtlamayla birlikte ÇUŞ ler, krediler için New York piyasası yerine Avrupa bankalarına yani euro-kredi ye yönelmişlerdir. Amerikan Merkez Bankasının, çek hesaplarına ödenecek faizlere sınırlama getiren Regulation Q düzenlemesi de mudilerin hesaplarını Amerika dışına taşımalarına neden olmuş, böylelikle bir yandan New York un uluslararası finans piyasalarındaki ağırlığı kaybolurken, diğer yandan Londra piyasası önem kazanmaya başlamış ve euro-para piyasaları canlanmıştır Euro-para, ulusal paranın onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir. Bu işlemleri yapan bankalara ise euro-bank denilmektedir (Seyidoğlu, 1997, s.408). 16 Sönmez;1998, s.213, age;s Seyidoğlu, Halil; 1997, s.688

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Mart Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart

Detaylı

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI

II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI II. MALİ SEKTÖRÜN GENEL YAPISI Türk mali sektörü 27 yılının ilk altı ayında büyümesini sürdürmüştür. Bu dönemde bankacılık sektörüne yabancı yatırımcı ilgisi de devam etmiştir. Grafik II.1. Mali Sektörün

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2014 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI İstanbul Ekonomi ve Finans Konferansı Dr. İbrahim Turhan Başkan Yardımcısı 20 Mayıs 2011 İstanbul 1 Sunum Planı I. 2008 Krizi ve Değişen Finansal Merkez Algısı II. III.

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Türkiye de Yabancı Bankalar *

Türkiye de Yabancı Bankalar * Bankacılar Dergisi, Sayı 52, 2005 Türkiye de Yabancı Bankalar * I. Giriş: Uluslararası bankacılık faaliyetleri, geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren uluslararası ticaret akımlarının ve doğrudan yabancı

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar

* EL KAZANDI BİZ ÖVÜNÜYORUZ *BORSA 2012 DE DE YABANCIYA ÇALIŞTI *İstanbul da kazanıp, New York ta, Londra da şampanya patlattılar Umut Oran Basın Açıklaması 06.01.2013 Yarın Aydın-Söke de pamuk üreticileriyle bir araya gelecek olan CHP Genel Başkan Yardımcısı, İstanbul Milletvekili Umut Oran ın, yazılı açıklaması şöyle: * EL KAZANDI

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK)

KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇERİSİNDE TÜRK FİNANSAL SİSTEMİ BAKİ ALKAÇAR BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU (BDDK) KÜRESEL KRİZ SONRASI KÜRESEL FİNANSAL SİSTEM İÇİNDE TÜRK FİNANSAL

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran İstanbul Türkiye Merkez Şubesi 1 OCAK 31 MART 2010 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 Mart 2009 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI

KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI KARŞILIKLI TANIMA ANLAŞMALARI OCAK 2014 GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI AB VE DIŞİLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YÜCEL KARADİŞ/DAİRE BAŞKANI İÇERİK -Karşılıklı Tanıma Anlaşması (MRA) Nedir? -Karşılıklı Tanıma Anlaşmaları

Detaylı

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ

BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ BANKA DIŞI FİNANS KESİMİNİN GELİŞİMİ VE GELECEĞİ DR. GÜRMAN TEVFİK KURUMSAL YATIRIMCI YÖNETİCİLERİ DERNEĞİ SERMAYE PİYASASI KURUMU KONFERANSI 8 MAYIS 2003 1 FİNANSAL SİSTEMİN İŞLEVLERİ I Malların, hizmetlerin

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü

DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail ÜNVER Mevlana Kalkınma Ajansı, Konya Yatırım Destek Ofisi Koordinatörü KONYA ÖZELİNDE YABANCI SERMAYELİ FİRMALARIN ÜLKE BAZLI ANALİZİ 06.08.2014 1 DEĞERLENDİRME NOTU: İsmail

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ NİSAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 15 Haziran Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası

EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası EKONOMİK GÖRÜNÜM Bursa Ticaret ve Sanayi Odası Erdem Başçı Başkan 6 Ocak 212 Bursa Sunum Planı I. Küresel Gelişmeler II. Para Politikası III. Türkiye Ekonomisinde Son Gelişmeler 2 Sunum Planı I. Küresel

Detaylı

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş.

Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. Ara Dönem Özet Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri ve Beklentileri Bank of America Merrill Lynch, küresel stratejisinin

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları

Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Dünyada ve Türkiye de Doğrudan yabancı Sermaye Yatırımları Uluslararası sermaye hareketleri temel olarak kalkınma amaçlı, hibe ve kredi şeklindeki resmi sermaye hareketleri ile özel sermaye hareketlerinden

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları

Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları www.pwc.com Dünyada ve Türkiye de Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları İstanbul, Ersun Bayraktaroğlu Türkiye Gayrimenkul Sektör Lideri GYO lar 1995 ten beri hayatımızda Henüz SPK Tebliği yayınlanmadan GYO

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama

Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama Haftalık Para ve Banka İstatistikleri ne İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I- Tanım... 3 II- Amaç... 3 III- Yöntem... 3 IV- Yayımlama

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul

Basın Sohbet Toplantısı. 14 Temmuz 2009, İstanbul Basın Sohbet Toplantısı 14 Temmuz 2009, İstanbul Kuruluş : 7 Ocak 2009 Internet Adresi : www.tuyid.org Posta Adresi : Nispetiye Cad. Levent İşhanı No: 6/2 34330 Levent - İstanbul Telefon : (212) 278 30

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı : Bankpozitif Kredi ve Kalkınma

Detaylı

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1

Eylül 2013. Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Ara Dönem Özet Konsolide Faaliyet Raporu Eylül 2013 Merrill Lynch Yatırım Bank A.Ş. ve Bağlı Ortaklığı Merrill Lynch Menkul Değerler A.Ş.Bağlı 1 Yönetim Kurulu Başkanı nın Eylül 2013 Dönemi Değerlendirmeleri

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2015 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir.

LEASING. finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd. ndığı işlemdir. LEASING Leasing yatırımlara finansman sağlayan alternatif bir finansman yöntemidir. y Finansal Leasing %100 finansman riskinin alınd ndığı işlemdir. Operasyonel Leasing ise genel olarak %70 finansman riski

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 3 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 5. HAFTA 1.)MALİ PİYASALARIN ULUSLAR ARASI DÜZEYDE ENTEGRASYONU 1.1.Mali Piyasalarda Yaşanan Entegrasyon: Uluslar arası düzeyde

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR

PAZAR BÜYÜKLÜĞÜ YATIRIM MALĐYETLERĐ AÇIKLIK EKO OMĐK VE POLĐTĐK ĐSTĐKRAR FĐ A SAL ĐSTĐKRAR FDI doğrudan yabancı yatırım, bir ülke borsasında işlem gören şirketlerin hisselerinin bir diğer ülke veya ülkelerin kuruluşları tarafından satın alınmasını ifade eden portföy yatırımları dışında kalan

Detaylı

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANKPOZİTİF KREDİ VE KALKINMA BANKASI ANONİM ŞİRKETİ 31 MART 2015 ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2015 31.03.2015 Bankanın Ticaret Ünvanı Genel Müdürlük Adresi : Bankpozitif

Detaylı

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar

NDEK LER I. Finansal stikrarın Makroekonomik Unsurları II. Bankacılık Sektörü ve Di er Finansal Kurulu lar İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... i İÇİNDEKİLER... iii TABLO LİSTESİ... v GRAFİK LİSTESİ... vii KUTU LİSTESİ... xiv KISALTMA LİSTESİ.... xvi GENEL DEĞERLENDİRME... xvii I. Finansal İstikrarın Makroekonomik Unsurları...

Detaylı

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012

Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Dünya ve Türkiye Ekonomisinde Beklentiler: Sermaye Piyasalarının Rolü İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 28 Mart 2012 Sunum Planı Dünya Ekonomisi Kriz sonrası gerçekleşmeler ve beklentiler Türkiye Ekonomisi

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 1 OCAK 31 MART 2015 KONSOLİDE OLMAYAN ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. 2015 Yılı I. Dönem Faaliyet Raporu İÇİNDEKİLER Başlık... Sayfa

Detaylı

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE

GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 580610 KADIFE, PELUS VE TIRTIL MENSUCAT, DOKUNABILIR MADDELERDEN KURDELE MAYIS 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi

TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi. Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi TR33 Bölgesi nin Üretim Yapısının ve Düzeyinin Tespiti ve Analizi Ek 5: Uluslararası Koşulların Analizi Sektörün genel özellikleri Kümes hayvanlarının etleri ve yenilen sakatatı Ürünler dünyada ortalama

Detaylı

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month,

Makro Veri. Cari açık yeni rekorda. Tablo 1: Cari Denge (milyon $) -month, Makro Veri Ödemeler Dengesi: Cari açık yeni rekorda İbrahim Aksoy Ekonomist Tel: +90 212 334 91 04 E-mail: iaksoy@sekeryatirim.com.tr Cari denge Aralık ta 7,5 milyar $ rekor açık verirken, rakam, piyasa

Detaylı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. Ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı 1 OCAK 30 EYLÜL 2014 KONSOLİDE ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 30 Eylül 2014 Bankanın Ticaret Unvanı : Arap Türk Bankası

Detaylı

Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012

Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler. İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012 Sermaye Piyasaları: Eğilimler ve Hedefler İbrahim TURHAN Borsa Başkanı 9 Nisan 2012 Gündem Dünya Piyasalarında Ana Eğilimler Türkiye Sermaye Piyasalarının Genel Görünümü İMKB nin Yol Haritası 3 Sunum Planı

Detaylı

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR

İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri Safi Tasarruflar (özel sektör) 3. İşsizlik Oranı 30. Gayri Safi Tasarruflar (genel devlet)

Detaylı

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI *

PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Coşkun Can Aktan (Ed.) Yolsuzlukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Yayınları, 21. PRICE WATERHOUSE COOPERS ADLI YÖNETİM DANIŞMANLIĞI ŞİRKETİNİN OPASİTE İNDEKSİ ARAŞTIRMASININ SONUÇLARI * Opasite

Detaylı

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz.

Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Yatırımcılara dünyayı vadediyoruz. Akbank T.A.Ş. B Tipi Franklin Templeton Şemsiye Fonu na Bağlı Yabancı Menkul Kıymetler Alt Fonları Akbank - Franklin Templeton işbirliği ile dünya çapında yatırım fırsatı:

Detaylı

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU

CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU CİGNA FİNANS EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01.2015 30.06.2015 DÖNEMİ ALTI AYLIK RAPORU Bu rapor Cigna Finans Emeklilik ve Hayat A.Ş. Para Piyasası Likit Kamu

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

Ödemeler Dengesi Doç. Dr. Dilek Seymen Araş. Gör. Aslı Seda Bilman 1 Plan Ödemeler Dengesi, tanım, kapsamı Ana Hesap Grupları Cari Denge, Sermaye Hesabı Dengesi Farklı Ödemeler Dengesi Tanımları Otonom

Detaylı

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi

Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 10,02% 9,07% 5,25% 3,10% Enerji sanayi. Oto sanayi. Gıda sanayi. Ağaç sanayi. İnformasyon teknolojisi Metodoloji Anket`e katılan KOBİ lerin ait olduğu branş 25,0% 2 17,42% Birden fazla cevap 22,20% 15,0% 1 5,0% 12,89% 10,02% 9,07% 7,88% 8,11% 6,21% 5,97% 5,25% 5,49% 5,25% 3,10% 12,17% 10,26% 2,86% 3,58%

Detaylı

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009

TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU. Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 TEB MALİ YATIRIMLAR A.Ş. 2009 YILI I. ARA DÖNEM KONSOLİDE FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 01.01.2009 31.03.2009 Şirketin Ticaret Ünvanı : TEB Mali Yatırımlar A.Ş. Genel Müdürlük Adresi : Meclis-i

Detaylı

International Cartographic Association-ICA

International Cartographic Association-ICA International Cartographic Association-ICA 1.AMAÇ: Uluslararası Kartografya Birliği (International Cartographic Association-ICA), 1959 yılında kurulmuştur. Hükümetler dışı bir kuruluş olan ICA nın ana

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA YABANCI SERMAYE GÖSTERGELERİ

İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA YABANCI SERMAYE GÖSTERGELERİ İSTANBUL TİCARET ODASI İSTANBUL DA SERMAYE GÖSTERGELERİ (YENİ KAYIT ve İPTAL EDİLEN FİRMALARDA YATIRIMCI SAYISI ve SERMAYE DURUMU RAPORU) 2014 YILI DEĞERLENDİRMESİ sermaye yatırımları için Hazine Müsteşarlığı

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı

ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı ARAP TÜRK BANKASI A.Ş. ve Konsolidasyona Tabi Bağlı Ortaklığı 1 OCAK 30 HAZİRAN 2014 KONSOLİDE ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU Raporun Ait Olduğu Dönem : 30 Haziran 2014 Bankanın Ticaret Unvanı : Arap Türk Bankası

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU MART 2015 Mart 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Mart Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

Para Politikaları ve Finansal İstikrar

Para Politikaları ve Finansal İstikrar Para Politikaları ve Finansal İstikrar Ekonomi Yaz Seminerleri 211 Pamukkale Üniversitesi Doç. Dr. Erdem Başçı Başkan 22 Temmuz 211 Denizli 1 Sabit mi, değil mi? Sabit Kur Rejimleri Sabit Getirili Borç

Detaylı

ING FAKTORİNG A.Ş. ING Bank A.Ş. - İzmir Ticaret Odası. 22 Mayıs 2014 ING Faktoring A.Ş. Mete Ünsal Genel Müdür Yardımcısı

ING FAKTORİNG A.Ş. ING Bank A.Ş. - İzmir Ticaret Odası. 22 Mayıs 2014 ING Faktoring A.Ş. Mete Ünsal Genel Müdür Yardımcısı ING FAKTORİNG A.Ş. ING Bank A.Ş. - İzmir Ticaret Odası 22 Mayıs 2014 ING Faktoring A.Ş. Mete Ünsal Genel Müdür Yardımcısı Faktoring Nedir? Faktoring, en genel tanımı ile; mal ve hizmet satışlarından doğmuş

Detaylı

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ

DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ DEĞİŞEN DÜNYA-DEĞİŞEN ÜNİVERSİTE:YÜKSEKÖĞRETİMİN GELECEĞİ TÜRKİYE İÇİN BİR ÖNERİ Kemal Gürüz Atılım Üniversitesi 12 Mart 2012 Yirmi beş yaş üstü nüfus içinde ortaöğrenim görmüş olanların oranı, %. 2007.

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md.

Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. Kentsel Dönüşümde Finans Aktörleri ve Beklentileri Doç. Dr. Erk HACIHASANOĞLU Araştırma, İş ve Ürün Geliştirme Grup Md. 8 Ekim 2013 Ajanda 1- Finansal Aktörler: Güncel Durum A- Güncel Durum: Birincil Konut

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI

TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI TÜRKĐYE CUMHURĐYET MERKEZ BANKASI Türkiye Ekonomisi ve Para Politikası Uygulamaları Durmuş YILMAZ Başkan 12 Ocak 2011 1 Sunum Planı I. Küresel Görünüm II. Türkiye Ekonomisi III. Para Politikası Gelişmeleri

Detaylı

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ

DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ Pancar Ekicileri Kooperatifleri Birliği DÜNYA, AB ve TÜRKİYE ŞEKER İSTATİSTİKLERİ MAYIS 2015 ANKARA Ulus. İliş. ve İş Geliş. Müdürlüğü Cem KAPTAN Mithatpaşa Cad. 19/3 06420 ANKARA TÜRKİYE Tel: + 90 312

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

İstanbul, 14.07.2015. Sirküler No : 2015 / 70 Konu : Gelir Vergisinden İstisna Yurt İçi ve Yurt Dışı Harcırah Tutarları

İstanbul, 14.07.2015. Sirküler No : 2015 / 70 Konu : Gelir Vergisinden İstisna Yurt İçi ve Yurt Dışı Harcırah Tutarları Rödl & Partner Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti. Teşvikiye Cad. 17 D 12 13 15 Ikbal Ticaret Merkezi 34365 Teşvikiye-Istanbul Telefon: + 90 (212) 310 14 00 Telefax: + 90 (212) 327 32 14 E-Mail : istanbul@roedl.pro

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ MAYIS ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 14 Temmuz Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı Mayıs verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından

Detaylı

PISA EARGED PISA BÜLTENÝ 2 OECD MEB Eðitimi Araþtýrma ve Geliþtirme Dairesi Baþkanlýðý nýn Uluslararasý Öðrenci Deðerlendirme Programý (PISA-Programme for International Student Assessment) ile ilgili hazýrladýðý

Detaylı

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU

PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU PETROL VE LPG PİYASASI FİYATLANDIRMA RAPORU ŞUBAT 2015 Şubat 2015 A. PETROL PİYASASI : 1. Şubat Ayında Uluslararası Piyasalarda ve Türkiye de Ürün Fiyatlarının Seyri 1.1.

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı