GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I)"

Transkript

1 GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I) Hazırlayanlar Dr. Dyt. Meltem Soylu Saðlýk Memuru Engin Alacahan Saðlýk Bakanlýðý Türkiye Halk Saðýlýðý Kurumu Uzm. Gýda Müh. Cengiz Kesici Saðlýk Bakanlýðý Şubat ANKARA ANKARA

2 Birinci Basım : Şubat 2008 / 3000 Adet İkinci Basım : 2012 Sağlık Bakanlığı Yayın No: 727 Sağlık Bakanlığı Yayın No: 727 ISBN : : Baskı Baskı : Reklam : Klasmat Kurdu Matbaacılık Ajansı Org. Tan. Tas. Rek. San. Tic. Ltd. Şti. Altın Matbaacılar Örnek Sanayi Sanayi Sitesi Sitesi Sokak Sokak No:52 No: 26 İvedik, İvedik Ostim, Organize Yenimahalle Sanayi Bölgesi / ANKARA / ANKARA Tel: Tel: Fax: - Fax: Bu yayın; T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Bu Müdürlüğü yayın; T.C. Beslenme Sağlık Bakanlığı, ve Fiziksel Türkiye Aktiviteler Halk Sağlığı Daire Kurumu, Başkanlığı Obezite Diyabet tarafından ve bastırılmıştır. Metabolik Hastalıklar Dairesi Başkanlığı tarafından bastırılmıştır. Her Her türlü türlü yayın yayın hakkı, hakkı, T.C. T.C. Sağlık Sağlık Bakanlığı na Bakanlığı na aittir. aittir. Kısmen Kısmen dahi dahi olsa alınamaz, olsa alınamaz, çoğaltılamaz, çoğaltılamaz, yayınlanamaz. yayınlanamaz.

3 TEŞEKKÜR Ulusal sağlık politikalarının ana hedefi sağlıklı bireylerden oluşan sağlıklı bir topluma ulaşmaktır. Devlet, hastalıklar ile mücadeleye yönelik etkin ve yaygın politikalar geliştirirken, bir taraftan da hastalıklarla mücadelede temel teşkil eden vatandaşların öz sorumluluğun geliştirilmesine yardımcı olacak doğru bilgi kaynakları ve çeşitli imkânları sağlayarak toplumu ve bireyleri sağlıklı bir hayat tarzına teşvik eder. Tüm dünyada ve ülkemizde kronik hastalıklar ölüm nedenlerinde ilk sırada yer almakta olup tütün kullanımı, obezite, yetersiz hareket ve alkol kullanımı ortak önlenebilir risk faktörleridir. Tütün ile mücadele çalışmalarımız Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere uluslararası alanda ve ülkemizde takdirle karşılanmakta olup aynı kararlılıkla devam edecektir. Diğer yandan çağımızın en büyük sağlık problemlerinden biri olan sağlıksız beslenmenin bir sonucu olan obeziteden (şişmanlık) korunmada devlete ve bireylere farklı sorumluluklar düşmektedir. Obezite, kalp-damar hastalıkları, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, bazı kanser türleri, solunum sistemi hastalıkları, kas-iskelet sistemi hastalıkları gibi pek çok sağlık probleminin oluşmasına zemin hazırlamakta, hayat kalitesi ve süresini olumsuz yönde etkilemektedir. Obezitenin en önemli nedenlerinden olan sağlıksız beslenme ve hareket yetersizliği, tütün kullanımına bağlı meydana gelen sağlık sorunlarından sonra önlenebilir ölümlerin ikinci en sık nedenidir. Toplumun obezite ile mücadelede sağlıklı beslenme bilgi konusunda düzeyini artırmak, yeterli ve dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazanmasını teşvik etmek ve böylece ülkemizde obezite ve obezite ile ilişkili hastalıkların (kalp-damar hastalıkları, diyabet, bazı kanser türleri, hipertansiyon, kasiskelet sistemi hastalıkları vb.) görülme sıklığını azaltmak amacıyla Türkiye Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Hayat Programı hazırlanmıştır. Geniş tabanlı ve çok sektörlü bir yaklaşımı benimseyen Program ile ilgili Başbakanlık Genelgesi tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bulunmaktadır. Sözkonusu program kapsamında toplumda yapılacak eğitimlerle farkındalık ve bilgi düzeylerinin artırılması çalışmalarına katkıda bulunacağına inandığımız bu bilgi serisinin ikinci baskısı ihtiyacı doğmuştur. Başta koordinatörlerimiz ve yazarlarımız olmak üzere birinci baskının hazırlanmasına emeği geçen Bakanlığımızın değerli yöneticilerine ve katkı veren herkese teşekkürlerimi sunarım. Dr. Mustafa AKSOY Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanı

4 1. BASKI SUNUŞ SUNUŞ Türkiye de beslenme ile ilgili temel veriler incelendiğinde yetersiz ve dengesiz beslenmeye bağlı önemli sağlık sorunlarının bulunduğu görülmektedir. Yapılan araştırmalar bu sağlık sorunlarının ekonomik güçsüzlüklerden daha çok beslenme bilgisinin yetersiz oluşundan kaynaklandığını göstermektedir. Bu çalışmalarda halkın beslenme konusunda yetersiz ve yanlış bilgilere sahip olduğu, bilimsel temeli olan doğru bilgilere ulaşmada sıkıntı çekildiği ve beslenme ile ilgili bilgilerin daha çok komşu, arkadaş, gazete ve televizyon gibi kaynaklardan öğrenildiği saptanmıştır. Beslenme sorunlarının önlenmesinde alınması gereken temel önlemlerin başında toplumun beslenme konusunda bilinçlendirilmesi gelmektedir. Beslenme eğitimleri ile toplumun; yeterli ve dengeli besin tüketimi alışkanlıklarının geliştirilmesi, yanlış olanların ortadan kaldırılması, besinlerin sağlığı bozucu duruma gelmesinin önlenmesi ve besin kaynaklarının daha etkin ve daha ekonomik kullanımı konularında eğitilerek, beslenme durumunun düzeltilmesi hedeflenmektedir. Bu kitapta merak edilen, öğrenilmek istenilen belki de yanlış bilinen gıda, su ve beslenmeyle ilgili pek çok sorunun cevabının bulunacağını ümit eder, bu kitabı hazırlayan Sayın Dr. Dyt. Meltem Soylu, Uzm. Gıda Müh. Cengiz Kesici, Sağlık Memuru Engin Alacahan ile çalışmada emeği geçen herkese teşekkür eder, kitabın okuyanlara faydalı olmasını dilerim. Dr. Seraceddin ÇOM Genel Müdür

5 İÇİNDEKİLER SUNUŞ Yeterli Ve Dengeli Beslenme Nedir? Nasıl Yeterli Ve Dengeli Beslenilir? Neden Her Gün Sebze Meyve Yenilmelidir? Taze Sebze Ve Meyve Tüketilirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Süt Ve Süt Ürünlerini Tüketirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Et Ve Yumurta Tüketilirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Kuru Baklagiller Tüketilirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Tahıl Ve Tahıl Ürünleri Tüketilirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Kahvaltı Neden Önemlidir? Çocuklar İçin Sabah Kahvaltısında Bir Bardak Süt İçmek Yeterli Midir? Sağlıklı Yağ Tüketimi Nasıl Olmalıdır? Tuz Tüketiminde Nelere Dikkat Edilmelidir? Şekerli Besinler Zararlı Mıdır? Et Veya Kemik Suyu Besleyici Midir? Boyuma Göre Uygun Ağırlıkta Mıyım? Sağlıklı Kilo Kontrolünde Nelere Dikkat Edilmelidir? Şişmanlık Söz Konusu İse Sağlığımızın Bozulmaması İçin Bir Ayda En Fazla Kaç Kilo Vermeliyiz? Çocukluk Döneminde Ağırlık Denetimi Nasıl Olmalıdır? Bitkisel Çaylar Zayıflatır Mı? Ilık Su İçmek Zayıflatır Mı? Zayıflık Nedir, Zayıf Kimseler Nelere Dikkat Etmelidirler? Mantar Yoğurt İle Beraber Yenirse Yine Zehirler Mi? Sokakta Satılan Sütü Neden Tercih Etmemeliyiz? Pastörize Süt Ve Uzun Ömürlü Süt (UHT) Ne Demektir? Kemik Erimesi Nedir? Nasıl Korunmalıdır? Anemi (Kansızlık) Nedir? Aneminin Nedenleri Nedir? Aneminin En Önemli Belirtileri Nelerdir?... 21

6 29. Aneminin Sonuçları Nelerdir? Anemiden Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmelidir? Demirin Zengin Kaynakları Nelerdir? Guatr Nedir? İyot Nedir? Ülkemizde İyot Yetersizliği Hastalıkları Niçin Sık Görülmektedir? Besinlerle İyodun Yetersiz Alınmasının Ne Gibi Sonuçları Vardır? İyot Yetersizliği Hastalıklarından Nasıl Korunabiliriz? İyotlu Tuz Nasıl Kullanılmalıdır? Kanserden Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmelidir? Gıdalara Neden Katkı Maddesi Katılmaktadır? Güvenli Gıda Nedir? Gıda Güvenliğinin Sağlanmasında Başlıca Nelere Dikkat Edilmelidir? Gıda Kirlenmesi Nedir? Gıdalar Nasıl Kirlenir? Hijyen Nedir? Sanitasyon Nedir? Temizlik Nedir? Dezenfeksiyon Nedir? Dezenfektan Nedir? Portör Nedir? Patojen Mikroorganizma Nedir? Gıda Zehirlenmesi Nedir? Gıdalarda Bulunabilecek Risk Oluşturucu Maddeler Nelerdir? Gıda Zehirlenmelerine Neden Olan Etmenler Nelerdir? Gıda Hizmetleri Hangi Bakanlıklar Tarafından Yürütülmektedir? Su Nedir? Suyun İşlevi Nedir? Sağlıklı Su Nedir? İnsan Sağlığında Suyun Önemi Nedir? Vücudumuzun Su İhtiyacı Nasıl Karşılanır? Günde Ne Kadar Su İçmeliyiz? Tüketiciye Ulaştırılan Suların Kalitesi Nelere Bağlıdır? Sular Nasıl Kirlenir?... 30

7 61. Suların Dezenfeksiyonu Nedir? İçme Suyunun Dezenfeksiyonunun Amacı Nedir? Dezenfeksiyonun İnsan Sağlığındaki Rolü Nedir? Suyun Dezenfeksiyonu Nasıl Yapılır? Suların Sertliği Neye Bağlıdır? Sularda Sertliğe Yol Açan Başlıca İyonlar Nelerdir? İnsani Tüketim Amaçlı Su Nedir, Bu Kapsamdaki Sular Nelerdir? Doğal Mineralli Su Nedir? ph Nedir? Kaynamış Su Arınmış mıdır? Klor Sağlığa Zararlı mıdır? Suda Hangi Analizler Yapılmalıdır? Sular İle Bulaşan Hastalıklar Nelerdir? Sağlık Bakanlığının Tüketiciye Sağlıklı Su Ulaştırmadaki Görev Ve Sorumluluğu Nedir? Ambalajlı Suların Etiketinde Hangi Bilgilere Yer Verilir? İnsani Tüketim Amaçlı Sularda Herhangi Bir Kirlilik Şüphesi Durumunda Nereye Müracaat Edilmelidir? Su İle İlgili Tesislerin Denetiminin İnsan Ve Çevre Sağlığı Açısından Önemi Nedir? Ambalajlı Su Kullanımında Dikkat Edilecek Hususlar Nelerdir? Sağlıklı Ve Güvenli Su Nedir? Hangi Sular Güvenle İçilebilir? Suyun Temiz Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır? Su Hangi Kaplarda Saklanmalıdır? Geri Dönüşlü Polikarbonat Damacanaların Kullanımında Nelere Dikkat Etmeliyiz? Pet Ve Cam Şişelerin Kullanımında Nelere Dikkat Etmeliyiz? KAYNAKLAR... 40

8

9 GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA 1. Yeterli SIK ve SORULAN dengeli beslenme SORULAR nedir? VE CEVAPLAR Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin 1. Yeterli öğelerinin ve dengeli her birinin beslenme yeterli nedir? miktarlarda alınması ve vücutta uygun şekilde kullanılması Yeterli ve Dengeli Beslenme deyimi ile açıklanır. Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çal mas için gerekli olan enerji ve besin ö elerinin her birinin yeterli mik- Sağlığın korunmasında ve hastalıkların önlenmesinde yeterli ve dengeli beslenme tarlarda al nmas önemli rol ve oynamaktadır. vücutta uygun ekilde kullan lmas Yeterli 2. Nasıl ve yeterli Dengeli ve Beslenme dengeli beslenilir? deyimi ile aç klan r. Sa l n korunmas nda ve hastal klar n önlenmesinde yeterli ve dengeli Yeterli beslenme ve dengeli önemli beslenme; rol oynamaktad r. besleyici değerleri yönünden dört besin grubu altında toplanan besinlerin yeterli miktarda tüketilmesi ile sağlanır. 2. Nas l yeterli ve dengeli beslenilir? Bir grup içinde yer alan besinler birbirlerinin yerini tutar. Bunlar; süt grubunda Yeterli yer alan ve süt, dengeli yoğurt, peynir, beslenme; et grubunda yer alan besleyici et, tavuk, de erleri balık, yumurta, yönünden kurubaklagiller dört ve yağlı tohumlar, besin grubu tahıl alt nda ve ekmek toplanan grubunda besinlerin yeterli makarna, miktarda pirinç, tüketilmesi mısır vb. benzeri ile besinler yer alan ekmek, bulgur, ve sa lan r. sebze ve Bir meyve grup grubudur. içinde yer Bu besinlerin alan önerilen tüketim besinler miktarları birbirlerinin kişiye özgü yerini olarak tutar. değişmektedir. Yaş, Bunlar; cinsiyet süt gibi grubunda bireysel özellikler yer alan ile fiziksel aktivite düzeyi süt, ve yo urt, gebelik, peynir, emziklilik et grubunda gibi bazı özel durumlar bireylerin yer alan besin et, gereksinimlerini tavuk, bal k, yumurta, etkiler. kurubaklagiller vs, tah l grubunda yer alan ekmek, bulgur, 3. makarna, Neden her pirinç, gün sebze m s r, meyve tarhana yenilmelidir? v.s. sebze ve meyve grubudur. Bu besinlerin önerilen tüketim miktarlar ki iye Sebze ve meyveler bazı mineraller (kalsiyum, potasyum, magnezyum özgü olarak de i mektedir. Bireyin ya, cinsiyeti ve fiziksel aktivite durumu bunu etkilemektedir. vb.) ve özellikle antioksidan vitaminler (karotenoidler, A vitamini, C vitamini ve posa) bakımıdan zengindir. Büyüme ve gelişmeye yardım ederler, hücre 3. Neden yenilenmesini her gün sebze ve doku meyve onarımını yenilmelidir? sağlarlar. Deri, göz, diş ve diş eti sağlığı için temel öğeleri içerirler, hastalıklara karşı direncin oluşumunda Sebzeler ve meyvelerin mineral ve vitamin içerikleri oldukça zengindir. Büyüme ve geli meye yard m ederler, etkindirler, barsakların düzenli çalışmasına yardımcı olurlar. Ayrıca dengesiz hücre beslenmeye yenilenmesini bağlı ve şişmanlık doku onar m n ve kalp-damar sa larlar. hastalıkları, Deri, göz, hipertansiyon, bazı di ve kanser di eti türleri sa l vb. için kronik temel hastalıkların ö eleri içerirler, oluşma hastal klara riskini azaltırlar. Sağlıklı beslenmek kar direncin için olu umunda her öğünde taze etkindirler, sebze ve barsaklar n meyve tüketilmeye düzenli çalışılmalıdır. çal mas na Günlük tüketilen yard mc sebze olurlar. ve Ayr ca meyvenin dengesiz iki porsiyonunun, beslenmeye yeşil yapraklı sebzeler ba l i manl k veya portakal, ve kalp-damar limon vb. hastal klar, turunçgiller hipertansiyon, ya da domates olmasına dikkat baz kanser edilmelidir. türleri vb. kronik hastal klar n olu ma riskini azalt rlar. Sa l kl beslenmek için her ö ünde taze sebze ve 4. Taze sebze ve meyve tüketilirken nelere dikkat edilmelidir? Sebze ve meyveler mümkün olduğunca taze tüketilmelidir. Yenilebilenlerin kabukları soyulmamalı ve tüketilmeden önce mutlaka iyice yıkan malıdır. Soyulması gerekiyorsa mümkün olduğunca ince soyulmalıdır.bir çok vitamin ve mineral, sebze ve meyvelerin özellikle dış yapraklarında, kabuğunda veya kabuğun hemen altındaki kısımlarında bulunurlar, iç kısımlarda yoğunlukları daha azdır.

10 larda yo unluklar daha azd r. Çimlenmi patateslerde kabu a yak n k s mda bulunan ve zehirleyici etkisi bulunan solanin maddesi miktar ar- Taze sebzeler önce ay klanmal, y kanmal, sonra do ranmal d r. Sebzeler pi irilmeden hemen önce ve büyük GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR parçalar halinde kesilmeli ve yeteri kadar su ile pi irilmelidir. Taze sebzeler önce ayıklanmalı, yıkanmalı, sonra doğranmalıdır. Sebzeler pişirilmeden hemen önce ve büyük parçalar halinde kesilmeli ve az do ranmadan suda veya kendi önce suyunda içinde pişirilmelidir. pi irilece i s cak ka- Sebzeler r m Sebzeler haz rlanmal d r. doğranmadan önce Bunun içinde için pişirileceği öncelikle sıcak ya, karışım so an, hazırlanmalıdır. kar m Bunun ve için gerekiyorsa öncelikle yağ, su soğan, konulmal ; salça karışımı kaynayana ve ge- salça kadar rekiyorsa geçen su sürede konulmalı; sebzeler kaynayana do ran larak kadar geçen s cak sürede kar ma sebzeler eklenmeli doğranılarak ve pi irilmelidir. sıcak karışıma eklenmeli ve pişirilmelidir. Ye il Yeşil yaprakl yapraklı sebzelerin su su oranı oran çok yüksektir. çok yüksektir. Bu nedenle Bu suyu nedenle koruyabilen suyu koruyabilen derecelerde hiç derecelerde su koymadan veya hiç susuz koymadan pişirilebilir. veya Sebze susuz yemeklerine pi irilebilir. ne kadar Sebze su ilave yemeklerine edilirse vitamin ne kaybı kadar o kadar su ilave fazla edilirse olur. vitamin kayb o kadar fazla olur. Sebzeler Sebzeler mümkün olduğunca oldu unca kısa k sa sürede sürede ve diriliği ve korunacak dirili i şekilde pişirilmelidir. korunacak ekilde pi irilmelidir. B vitaminleri ve B C vitaminleri vitamini gibi bazı ve vitaminler C vitamini ısı gibi ile baz kolayca vitaminler kayba uğrar. s ile kolayca kayba u rar. Sebzelerin haşlama suyu kesinlikle dökülmemelidir. Dökülürse suda eriyen vitaminlerin büyük bir kısmı (vitamin C, B 2 ve Sebzelerin ha lama suyu kesinlikle dökülmemelidir. folik asit vb) suya geçtiği için, besin değeri kaybı çok fazla olacaktır Dökülürse suda eriyen vitaminlerin büyük Vitamin bir k sm değerleri (vitamin azalacağından C, B2 ve folik salatalar hazırlandıktan; asit meyveler vb) suya kesildikten geçti i için, ya besin da suyu sıkıldıktan sonra de eri bekletilmeden kayb çok fazla hemen olacakt r. tükeltilmelidir. Meyve Vitamin ve de erleri sebzelerin azalaca ndan sularının sıkılıp içilmesi yerine, tüm olarak tüketilmesi, kabukları yenilebilenlerin salatalar haz rland ktan; meyveler kesildikten ya da suyu s k ld ktan sonra bekletilmemelidir. kabukları ile yenilmesi posa tüketimini artıracağından daha yararlıdır. Meyve ve sebzelerin sular n n s k l p içilmesi yerine, Dondurulmuş tüm olarak tüketilmesi, sebzeler çözdürülmeden kabuklar sıcak suya yenilebilenlerin atılarak pişirilmelidir. kabuklar ile yenilmesi posa tüketimini art raca ndan Dondurulmuş daha sebze yararl d r. ve meyveler çözdürülecekse mutlaka buzdolabı Besin ısısında de eri çözdürülmelidir. azalaca ndan konservelerin suyu dökülmemelidir. Zehirlenmelere yol açabilece inden kapaklar d a dönük 10(bombele mi ) konserveler sat n al nmamal d r.

11 (bombele mi ) konserveler sat n al n Çimlenmi patateslerde kabu a yak ve zehirleyici etkisi bulunan solanin GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK tar. SORULAN Bu nedenle SORULAR patates çimlenmekte r çimlenmi patatesler tüketilmeme Zehirlenmelere yol açabileceğinden kapakları lenmesi dışa dönük sindirim (bombeleşmiş) kutusunda küflenme olan konserveler lik satın bulgular yla alınmamalıdır. ortaya ç kar. sistemi bozukluklar 5. Süt ve süt ürünlerini tüketirken Çimlenmiş patateslerde kabuğa yakın kısımda bulunan ve zehirleyici etkisi bulunan solanin maddesi bulunur. Bu nedenle çimlenmiş dilmelidir? patatesler tüketilmemelidir. Hastal k yap c mikroorganizmalarda kaynat lm, pastörize/sterilize edilm. Süt ve süt ürünlerini tüketirken nelere dikkat ri edilmelidir? kullan lmal d r. Süt, uygun koşullar sağlanmadığı takdirde çeşitli hastalıklara neden olabilecek zararlı mikropların üremesi için çok uygun bir besin maddesidir. Bu nedenle sütü sağlıklı tüketmek çok önemlidir. Pastörizasyon ya da UHT ( Ultra yüksek ısı) işlemleri uygulanmış sütler tercih edilmelidir. 11 Pastörize memi sü sonra tük kaynat lm mikroplar mez. Süt en olur. Süt, kaynama kabar kl en en az 5 dakika kaynat lmal e edilmi d r. ise vitamin kayb na - neden 3 - olur ba lamas ndan itibaren en Kaynağı, içeriği, sağım ve taşıma koşu lları bilinmediği için açık sütler hastalık riski taşırlar. Bu nedenle açık buzdolau aç lm sütlerin tüketiminden kaçınılmalı, tüketilecekse Kaynat lm mutlaka ve pastörize edilm la 3 gün sütler cam kavanozda buzdo dakika kaynatılmalıdır. Ancak sütün b nda az 1-2 kaynatılması sütte bulunan mikropların tamamını sterilize öldürmez. sütler en fazla 3 g gün, kutusu aç lm t pi tikten eklenmeeklenirse Sütün çok kaynatılması ise vitamin kaybına saklanmal d r. neden olur. Süt, kaynama kabarıklığı başlamasından Sütlü itibaren tatl lara en az eker; 5 süt pi tikt birle ir ve lur. dakika kaynatılmalıdır. sonra ocaktan al n rken eklenm lidir. Pi irilme s ras nda ekleni i süt ve pastörize Kaynatılmış edilmemi sütler cam kavanozda buzdolabında 1-2 eker gün saklanabilir. Pastörize sütler, buzdolabı ısısında saklanmalı ve ile sütün proteini birle ir ütlerden yap lan peynir ve beneri besinler insanlarda Brusella protein 2-3 gün kayb na içinde neden olur. astal na neden olur. tüketilmelidir. UHT sütler (uzun ömürlü süt) paketi Çi süt arhana içinde yo urtta açılana bulunan kadar oda ısısında 4 ay tazeliğini korur. Paketi açıldıktan Ancak sonra buzdolabı koşullarında saklan- sütlerde eslenmemizde önemli yeri olan zeri be eleneksel bir besindir. hastal urutulma i lemi hava mak ak m kaydıyla olan 2-3 gün içinde tüketilmelidir. Kutusu e gölge bir yerde, üstü bezle Tarhana apal olarak yap lmal, açılmış güne sterilize al- sütler en fazla 2 gün saklanmalıdır. beslenm Aksi halde önemli vitamin kay pve yo urt kaplar, daha nırken sonra eklenmelidir.pişirilme yi- sırasında eklenirse ve gölg Sütlü tatlılara şeker; süt piştikten sonra ocaktan alı- gelenek kurutul kullan lmamal d r. şeker ile sütün proteini birleşir ve protein kaybına kapal o lirken nelere dikkat neden edilmelia ve sakatat uzun olur. t nda kurutulmamal d r. Aksi ha lar olu ur. Tarhana, süre saklaad ndan buzdolab nda leneksel sakla- bir besindir. Ancak kurutma işlemi hava akımı yecek olan saklama ve gölge amac ile kullan içinde yoğurt bulunan, beslenmemizde önemli yeri olan ge- Sat n al nan plastik süt ve yo ko uluyla 1 2 gün içinde tükeelidir. 6. Et ve yumurta tüketilirken bir yerde, üstü bezle kapalı olarak yapılmalı, güneş altında kurutulmamalıdır. Aksi halde önemli vitamin kayıpları oluşur. r hemen tüketilmeyecekse birer dir? eklik eklinde, yass ekilde pa- K yma ve namad nd mak ko ulu tilmelidir. Etler heme

12 Satın alınan plastik süt ve yoğurt kapları, daha sonra yiyecek saklama amacı ile kullanılmamalıdır.. Et ve yumurta tüketilirken nelere dikkat edilmelidir? Çabuk bozulabilen kırmızı et, tavuk, balık gibi besinler uzun süre saklanamadığından buzdolabında saklamak koşuluyla 1 2 gün içinde tüketilmelidir. dir? Etler hemen tüketilmeyecekse birer yemeklik şeklinde, yassı şekilde paketlenmiş olarak normal buzdolabı buzluklarında 1 hafta, derin dondurucularda 3 4 ay süre ile dondurularak saklanabilir. Dondurulmuş besinler, çözdürüldükten sonra yeniden dondurulmamalı, çözülmüş besinler bekletilmeden pişirilmelidir. Çözülme işi, oda sıcaklığında, soba/radyatör üzerinde ve altında, hafif ateşte veya güneşli yerlerde yapılmamalı, buzdolabının alt raflarında bekletilerek yapılmalıdır. Etler pişirilirken haşlama, fırında veya ızgara gibi sağlıklı pişirme yöntemleri kullanılmalı, kavurma, kızartma, gibi işlemlerden kaçınılmalıdır. Mangalda veya barbeküde et pişirirken et ile ateş arasındaki mesafenin en az cm olmasına dikkat edilmelidir. Kırık, çatlak ve kirli yumurtalar satın alınmamalıdır. Yumurta buzdolabında saklanmalı, kullanmadan önce mutlaka yıkanmalı ve kurulanmalıdır. Hastalık K r k, çatlak etkeni ve olabildiği kirli yumurtalar gibi bazı vitaminlerin kullanımını da engellediğinden çiğ yumurta tüketilmemelidir. sat n al nmamal d r. Yumurta buzdolab nda saklanmal, kullanmadan en fazla önce 8 10 mutlaka dakika y - süreyle haşlanmalıdır. Yumurta Daha kanmal uzun süre ve kurulanmal d r. haşlanmış yumurtanın sarısı etrafında oluşan yeşil Hastal k renk, etkeni besin olabildi i değerinin gibi baz azaldığının göstergesidir. ketlenmi olarak normal buzdolab buzluklar nda 1 hafta, derin dondurucularda 3 4 ay süre ile dondurularak saklanabilir. Dondurulmu besinler, özellikle etler buzu çözdürüldükten sonra yeniden dondurulmamal d r. Çözülmü besinler bekletilmeden pi irilmelidir. Çözülme i i, oda s cakl nda, soba/radyatör üzerinde ve alt nda, hafif ate te veya güne li yerlerde yap lmamal, buzdolab n n alt raflar nda bekletilerek yap lmal d r. vitaminlerin kullan m n da engelledi inden çi yumurta tüketilmemelidir.. Kuru baklagiller tüketilirken nelere dikkat edilmelidir? Yumurta en fazla 8 10 dakika süreyle ha lanmal d r. Daha uzun süre ha lanm yumurtan n sar s etraf nda Kuru baklagiller, sindiriminin kolaylaşması için uygun şekilde pişirilmelidir. Kurubaklagillerin pişirme aşamaları şu şekilde olu an ye il renk, besin de erinin azald n n gösterge- olmalıdır. sidir. 7. Kuru 1. Islatma: baklagiller Oda tüketilirken ısısındaki nelere suda dikkat 8-24 saat edilmelidir? ıslatılır. Gaz yapıcı maddeler ıslatma suyuna geçer. Islatma suyu dökülebilir. Kuru baklagiller, sindiriminin kolayla mas için uygun ekilde pi irilmelidir. Kurubaklagillerin pi irme a amalar u ekilde 12 olmal d r. 1. Islatma: Oda s s ndaki suda 8-24 saat slat l r.gaz yap c maddeler slatma suyuna geçer. Islatma suyu dökülebilir. ha Ta be ge ku ve ka t nda kurutulmamal d r. A lar olu ur. Sat n al nan plastik süt ve yecek saklama amac ile k 6. Et ve yumurta tüketilir K yma namad mak k tilmeli Etler yemek -

13 2. Dış zarlarının çıkarılması: Sindirim sistemi bozukluğu olanlarda ve bebek beslenmesinde yararlı olabilir. Bu durumlar dışında dış kabuğun ayrılmasına gerek yoktur. 3. Pişirme: İyi pişirme sindiriminin kolaylaşması açısından önemlidir. Pişme suyu atılırsa B vitaminleri ve mineraller kayba uğrar. Bu nedenle pişirme suları kesinlikle dökülmemelidir. kayba u rar. Kuru Bu nedenle baklagiller pi irme posa sular içeriklerinin kesinlikle yüksek, dökülmemelidir. yağ içeriklerinin düşük olması nedeni ile özellikle kalp-damar ve diyabet hastalarının diyetinde sıklıkla yer almalıdır. posa içeriklerinin yüksek, ya içerikleri- Kuru baklagiller nin dü ük olmas nedeni ile özellikle kalp-damar ve diyabet hastalar n n Protein kalitesini diyetinde s kl kla artırmak yer için almal d r. tahıllarla birlikte, bileşimindeki minerallerin yararlılığı açısından C vitamininden zengin besinlerle birlikte tüketilmelidir. Protein kalitesini art rmak için tah llarla birlikte tüketilmelidir. Bile imindeki 8. Tahıl minerallerin ve tahıl yararl l ürünleri aç s ndan tüketilirken C vitamininden zengin besinlerle birlikte tüketilmelidir. nelere dikkat edilmelidir? Kabuk ve öz kısmı ayrılmamış tahıllardan yapılan yiyecekler, vitaminler, mineraller ve diyet posası (diyet lifi) yönünden zengindir. Lif içeriği yüksek olan besinlerin tüketimi sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Lif türü veya 8. Tah l ve tah l ürünleri tüketilirken nelere bileşimi dikkat de beslenme açısından edilmelidir? çok önemlidir. Ayrıca tam tahıl ürünlerinin kalori değerleri de daha Kabuk ve öz düşüktür. k sm ayr lmam tah llardan yap lan yiyecekler, vitaminler, mineraller ve diyet posas (diyet lifi) Alışveriş yaparken, tam tahıl ürünleri tercih edilmelidir. yönünden zengindir. Lif içeri i yüksek olan besinlerin tüketimi barsak Dış hareketlerinin kepeği biraz düzgün ayrılmış olmas n fakat sa lar. özü ve Lif iç kepeği ayrılmamış undan türü veya bile imi de beslenme aç s ndan çok önemlidir. Ayr ca tam tah l mayalandırılarak ürünlerinin kalori yapılan de erleri ekmeğin de daha besleyici dü- değeri, beyaz undan yapılan ekmekten daha fazladır. Bu nedenle tam tahıl ürünleri her gün üktür. Besin de erini azaltaca ndan makarna, eri te vb. besinlerin ha lama sular dökülmemelidir. hatta her öğün tüketilmelidir. Al veri yaparken, tam tah l ürünleri tercih edilmelidir. D kepe i Besin biraz ayr lm değerini fakat arttıracağı özü ve için kepe i ekmek, mayaland r larak çörek, kurabiye yap lan yapılırken ekme in besleyi- ayr lmam undan ci de eri, beyaz hamur undan mayalandırılmalıdır. yap lan ekmekten daha fazlad r. Bu nedenle tam tah l ürünleri her gün hatta her ö ün tüketilmelidir. Besin değerini azaltacağından Besin de erini makarna, artt raca erişte için vb. ekmek, besinlerin çörek, kurabiye yap l rken hamur haşlama mayaland r lmal d r. suları dökülmemelidir Protein ve vitamin içeri ini artt rmak için di er besinlerle (kurubaklagiller, süt ve ürünleri) birlikte tüketilmelidir. Az hareketli, i man bireylere günde 3 ince dilim ekmek (75g) yeterli iken zay f bireyler, a r i te çal anlar bunun 3-5 kat n yiyebilirler. 13 Tam tah l ürünleri günde 6 porsiyon (6 dilim ekmek veya 3 dilim ekmek, 1 kepçe unlu çorba, 4 yemek ka pilav gibi) tüketilebilir.a r i te çal an ve enerji gereksinimi fazla olanlar bu grupta yer alan besinleri daha fazla tü-

14 Protein ve vitamin içeriğini arttırmak için diğer besinlerle (kurubaklagiller, süt ve ürünleri) birlikte tüketilmelidir. Tam tahıl ürünleri günde 6 porsiyon (1 ince dilim ekmek, 1 kepçe çorba, 2 yemek kaşığı pirinç pilavı bir porsiyondur.) tüketilebilir.ağır işte çalışan ve enerji gereksinimi fazla olanlar bu grupta yer alan besinler gereksinimleri doğrultusunda daha fazla tüketebilirler.. Kahvaltı neden önemlidir? Akşam yemeği ile sabah Çocuklarda arasında okul yaklaşık ba ar s 12 dü er. saatlik bir süre geçer. Bu süre içinde vücut, besinlerin Ö ünler içinde en önemlisi sabah kahvalt s d r. Yeterli ve dengeli tümünü kullanır. Sabah kahvaltı bir kahvalt yapılmazsa, mönüsü güne beynin istekli ba lamada ve elveri li bir biçimde sürdürmede oldukça önemli- kullanacağı enerjide azalma olur. Bu durumda yorgunluk, baş ağrısı, dikkat ve algılama dir. Kahvalt da azlığı gibi protein sıkıntılar kayna olarak yumurta veya peynir, yeterince enerji alabilmek için ek- yaşanır. mek, çörek vs. vitamin ihtiyac m z düşer. için sö ü Öğünler sebze, taze içinde s k l- Çocuklarda okul başarısı en önemlisi sabah kahvaltısıdır. m meyve Yeterli suyu ve ya dengeli da meyve bir tüketilmelidir. kahvaltı Çocuklarda menüsü okul ba ar s güne dü er. istekli başlamada ve elverişli bir Ö ünler biçimde içinde sürdürmede en önemlisi sabah Zaman zaman kahvalt l k gevrekler de sütle kar t r larak ancak bir meyve ile desteklenerek oldukça önemlidir. Kahvaltıda kahvalt s d r. Yeterli ve dengeli protein bir kahvalt kaynağı mönüsü olarak güne istekli bir su tüketilebilir. bardağı süt, Evde yumurta haz rlanan veya tarhana, peynir, mercimek, yeterince yayla ba lamada ve elveri li bir biçimde sürdürmede oldukça önemli- çorbas gibi çorbalar da kahvalt için iyi birer seçenektir. enerji alabilmek için ekmek, çörek vb. vitamin ihtiyacımız için söğüş sebzedir. taze Kahvalt da sıkılmış protein meyve kayna suyu ya da meyve tüketilmelidir. 10. Çocuklar için sabah kahvalt s nda bir bardak süt olarak yumurta veya peynir, yeterince içmek yeterli midir? Zaman enerji zaman alabilmek kahvaltılık için ekmek, çörek vs. vitamin ihtiyac dir. Ancak tek ba na yeterli de ildir. Yan nda peynir veya Çocuklar gevrekler kahvalt da de sütle veya karıştırılarak meyve suyunu tercih ancak etmeli- bir meyve m z için ile sö ü desteklenerek sebze, taze s k lm meyve suyu ya da meyve tü- tüketilebilir. Evde hazırlanan tarhana, mercimek, yumurta, ekmek ve vitamin kayna olarak sebze veya yayla çorbası gibi çorbalar da meyve kahvaltı de tüketilmelidir. için iyi birer seçenektir. ketilmelidir. 11. Sa l kl ya tüketimi nas l olmal d r? Zaman 10. Çocuklar zaman kahvalt l k için gevrekler de sütle kar t r larak ancak bir meyve ile desteklenerek Ya lar konusunda ölçülü sabah kahvaltısında bir bardak süt içmek yeterli midir? tüketilebilir. Evde haz rlanan tarhana, mercimek, yayla olunmal ve doymam çorbas gibi çorbalar da kahvalt için iyi birer seçenektir. ya lar tercih edilmelidir. Çocuklar kahvaltıda süt veya meyve suyunu tercih etmelidir. Tereya, di er Ancak hayvansal tek 10. Çocuklar için sabah kahvalt s nda bir bardak süt başına içmek yeterli midir? değildir. Yanında peynir veya yumurta, ya lar ekmek ve ve margarinlerin vitamin ço u doymu ya lard r ve kaynağı Çocuklar olarak kahvalt da sebze süt veya veya meyve meyve suyunu de tercih tüketilmelidir. etmelidir. Ancak tek ba na yeterli de ildir. Yan nda peynir veya r rlar. kolesterol seviyesini art - yumurta, 11. Sağlıklı ekmek yağ ve vitamin tüketimi kayna nasıl olarak olmalıdır? sebze veya meyve de tüketilmelidir. Ayçiçek, soya, m s rözü gibi bitkisel ya lar n ço u ise doymam ya lard r ve kolesterol içermezler. Pratik olarak günlük tüketilecek ya n üçte 11. Yağlar Sa l kl konusunda ya tüketimi ölçülü nas l olmal d r? olunmalı ve doymamış yağlar tercih edilmelidir. Ya lar birinin Tereyağı konusunda tereya gibi ve ölçülü diğer kat ya lardan, hayvansal üçte biri kaynaklı zeytinya yağlar gibi olunmal doymuş ve yağlardır doymam ve kolesterol içerirler. ya lar tercih edilmelidir Tereya, di er hayvansal ya lar Ayçiçek, ve margarinlerin soya, mısırözü gibi bitkisel yağlar ise ço u doymamış doymu ya lard r yağlardır ve ve kolesterol içermezlerr rlar. Pratik olarak günlük tüketilecek yağın üçte kolesterol seviyesini art - birinin Ayçiçek, tereyağı soya, m s rözü gibi doymuş yağlardan üçte bigibi bitkisel ya lar n ço u ise doymam ya lard r ve koles- içermezler. Pratik olarak günlük tüketilecek ya n üçte 14terol birinin tereya gibi kat ya lardan, üçte biri zeytinya gibi - 8 -

15 rinin tekli doymam zeytinyağı ya lardan, gibi tekli kalan doymamış üçte biri de m s r yağlardan, özü ve kalan üçte birinin de mısır özü ayçiçek ve ya ayçiçek gibi bitkisel yağı kaynakl gibi bitkisel çoklu doymam kaynaklı ya çoklu asitlerinden olu an ya lardan kar lanmas önerilmektedir. doymamış yağ asitlerinden oluşan yağlardan karşılanması önerilmektedir. Ancak günlük olarak al nan et, süt ve yo urt tüketimi ile kat Ancak ya ihtiyac m z günlük kar land olarak alınan için, ayr ca et, kat süt ya ve al nmas na gerek yoktur. yoğurt tüketimi ile doymuş yağ ihtiyacımız karşılandığı için, ayrıca tereyağı gibi katı yağ alınmasına gerek yoktur. Margarinler, s v ya lar n hidrojenlendirilmesi ile olu turulur. Sa l k için zararl trans ya asitlerini içerdi inden diyette Kızartma yer almas işlemleri önerilmemektedir. için katı Ya lar yağlar k zartma kullanılmamalı, i lemi ayçiçek, mısırözü gibi dumanlama için kullan ld nda noktası trans ya yüksek asitleri bitkisel yan nda, yağlar di er zararl kullanılmalıdır. Ancak, kızartma madde oran da artt ndan günlük beslenmede k zartmalara fazla yer sırasında verilmemelidir. kanser riski oluşturan trans yağ asitleri oluşumu arttı- işlemleri ğından 12. Tuz tüketiminde besinleri kızartma nelere dikkat işleminden edilmelidir? kaçınılmalıdır. Tuz 12. tüketimi Tuz ile tüketiminde hipertansiyon aras nda nelere yak n dikkat bir ili ki edilmelidir? vard r. Tuz Ayr ca tüketimi fazla tuz tüketimi ile hipertansiyon idrarla kalsiyum arasında at lmas n yakın artt rarak kemiklerden kalsiyum kayb na neden olur. Tuz tü- bir ilişki vardır. Ayrıca fazlketimini tuz tüketimi azaltmak için; idrarla kalsiyum atılmasını arttırarak kemiklerden kalsiyum kaybına Lezzetine neden bak lmadan olur. yemeklere Tuz tüketimini azaltmak için; Lezzetine tuz eklenmemelidir. bakılmadan yemeklere tuz eklenmemelidir. Daima taze ve ve a r aşırı tuz tuz içermeyen besinler tercih edilmelidir. içermeyen besinler tercih edilmelidir. Sat n al nan haz r ürünlerin etiketleri alınan mutlaka hazır okunmal d r. ürünlerin Tuz-etiketleri mutlaka okunmalıdır. Satın Tuzsuz ya ya da da tuzu tuzu azalt lm azaltılmış besinle-besinlerri tercih edilmelidir. tercih edilmelidir. Masada tuz kullanılmamalıdır. Baharat ve maydanoz, Masada tuz kullan lmamal d r. nane, Baharat kekik, ve maydanoz, dereotu, nane, rezene, kekikyıcılar dereotu, tuz rezene, yerine fesle en tercih gibi edilmelidir. aroma sa lay c lar tuz fesleğen gibi aroma sağla- yerine tercih edilmelidir. Turşu, ketçap, hardal, soya sosu vb. yiyeceklerin tuz içeriği çok fazladır. Bu besinlerden uzak durulmalı ya da az ve seyrek tüketilmelidir. Tur u, ketçap, hardal, soya sosu vb. yiyeceklerin tuz i- çeri i çok fazlad r. Bu besinlerden uzak durulmal ya da az Sebze ve seyrek ve tüketilmelidir. meyve tüketimi arttırılmalıdır. Bol su içilmelidir. Sebze Bol su ve meyve içilmelidir. tüketimi artt r lmal d r. Su genelde az sodyum içerir. sodyum Şişe içeri ini suları etiketinden ve maden kontrol sularının edilmelidir. sodyum içeriği etiketinden kontrol edilmelidir. 13. ekerli besinler zararl m d r? 13. Şekerli besinler zararlı mıdır? Su genelde az sodyum içerir. i e sular ve maden sular n n ekerler saf karbonhidratt r ve yo un enerji kayna d r. Bu besinlerin fazla miktarda tüketimi a r enerji al m n n nedenidir ve vücut a rl n n artmas na ( i manl a) ve besleyici de eri yüksek olan besinlerin tüketiminin de azalmas na neden olur. Bu nedenle bu tür besinlerin tüketiminin Şekerler saf karbonhidrattır ve yoğun enerji kaynağıdır. Bu besinlerin fazla miktarda tüketimi aşırı enerji alımının nedenidir ve vücut ağırlığının artmasına (şişmanlığa) ve besleyici azalt lmas değeri büyük önem yüksek ta maktad r. olan besinlerin Bunun için; tüketiminin de azalmasına neden olur. Bu nedenle bu tür besinlerin tüketiminin azaltılması büyük önem taşımaktadır. Bunun için; Fazla eker içeren besinlerin ve içeceklerin tüketimi s n rland r lmal d r. 1 Enerjimizin ço unlu u tah llardan (tam tah l ürünleri), taze meyve ve sebzelerden, az ya l veya ya s z besinlerden örne in ya azalt lm süt ve ürünlerinden, ya -

16 Fazla şeker içeren besinlerin ve içeceklerin tüketimi sınırlandırılmalıdır. Enerjimizin çoğunluğu tahıllardan (tam tahıl ürünleri), taze meyve ve sebzelerden, az yağlı veya yağsız besinlerden örneğin yağı azaltılmış süt ve ürünlerinden, yağsız et veya et yerine geçenlerden sağlanmalıdır. Asitli ve gazlı içecekler yerine süt ve ürünleri tercih edilmelidir. Şeker içeren içecekler yerine sadece su içilmelidir. Çay ve bitkisel çaylar şekersiz içilmelidir. Şekerli besin tüketiminden sonra dişler fırçalanmalıdır. 14. Et veya kemik suyu, besleyici midir? k sm pi me suyuna geçmedi i gibi kalsiyum da suya geç- Et, proteinden zengin mez. bir Bu besin nedenle olduğu et veya için kemik çocuklar suyunun ve büyüklerin besleyici de eri beslenmesinde önemlidir. Kemikler kalsiyumdan zengindir. Ancak ette bulu- yoktur. nan besin öğelerinin 15. büyük Boyuma bir kısmı göre pişme uygun a rl kta suyuna geçmediği m y m? gibi kalsiyum da suya geçmez. Uygun vücut a rl Beden Kitle ndeksi (BK ) hesaplana- Bu nedenle et veya kemik suyunun besleyici değeri yoktur. 1. Boyuma göre uygun ağırlıkta mıyım? Uygun vücut ağırlığı Beden Kitle İndeksi (BKİ) hesaplanarak bulunur. BKİ formülü aşağıda 2 = 75 / 2.89 = 26 BK = 75 / (1.70) verilmektedir. BKİ= Vücut ağırlığı (kg) / Boy uzunluğu 2 (m) 2 BKİ= 75 / (1.70) 2 = 75 / 2.89 = 26 rak bulunur. BK formülü a a da verilmektedir. BK = A rl k (kg) / Boy uzunlu u (m) 2 Örnek: 1.70 m boyunda ve 75 kg a rl nda olan bir insan n BK de eri öyle hesaplan r: Yeti kinler için, BK nin 18.5 ile 24.9 aras nda olmas uygun vücut a rl na sahip olundu unun göstergesidir. BK nin Örnek: 1.70 m boyunda 18.5 dan ve dü ük 75 kg olmas ağırlığında zay fl n, olan 25 bir den insanın BKİ değeri şöyle yüksek hesaplanır: olmas i manl n, 30 un üzerinde olmas ise obezitenin (a r i manl k) göstergesidir. Bel çevresi de vücut a rl n n de erlen- Yetişkinler için, BKİ dirilmesinde nin 18.5 önemli ile 24.9 bir arasında ölçüttür. olması Bel çevresinin sahip olunduğunun erkeklerde 102 göstergesidir. cm ve kad nlarda BKİ uygun vücut ağırlığına 88 cm üzerine ç kmas sa l k riskini artt r r. nin 18.5 dan düşük olması zayıflığın, 25 den yüksek olması şişmanlığın, 30 un üzerinde olması ise obezitenin (aşırı şişmanlık) göstergesidir. 16. Sa l kl kilo kontrolünde nelere dikkat edilmelidir? Vücutta yağ dağılımını belirlemede bel çevresini Boya uygun ölçmek, a rl k hedeflenmeli, bel ve kalça çevresini değerlendirmek de önemli bir ölçüttür. ideal a rl kta olanlar kilo almaktan kaç nmal d rlar. Bel çevresinin santimetre cinsinden değeri i man kalça olanlar çevresinin önce fazla santimetre a rl k cinsinden değerine bölündüğündeki değerin art n erkeklerde önlemeli 1.0 in daha kadınlarda sonra sa l klar n korumak için a rl k kaybedilmesini hedeflemelidir. ise 0.8 in üzerinde olması sağlık riskinin artması olarak değerlendirilir. Bel çevresinin erkeklerde 102 cm ve kadınlarda 88 cm üzerine çıkması sağlık riskini arttırır. Az ya eklenmi sebze, ya s z beyaz et, kurubaklagiller, ya

17 resinin erkeklerde 102 cm ve kad nlarda 88 cm üzerine ç kmas sa l k riskini artt r r. 16. Sa l kl kilo kontrolünde nelere dikkat edilmelidir? GIDA, SU VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR Boya uygun a rl k hedeflenmeli, 1. Sağlıklı kilo kontrolünde nelere dikkat edilmelidir? ideal a rl kta olanlar kilo almaktan kaç nmal d rlar. Boya i man uygun olanlar ağırlık önce hedeflenmeli, fazla a rl k ideal ağırlıkta olanlar art n kilo almaktan önlemeli daha kaçınmalıdırlar. sonra sa l klar n korumak için a rl k kay- Şişman bedilmesini olanlar hedeflemelidir. önce fazla ağırlık artışını önlemeli daha Az ya sonra eklenmi sağlıklarını sebze, korumak ya s z için ağırlık kaybedilmesini beyaz et, hedeflemelidir. kurubaklagiller, ya Az - yağ 11 -eklenmiş sebze, yağsız beyaz et, kurubaklagiller, yağı azaltılmış süt-yoğurt, meyve ve tam tahıl ürünleri tüketerek kilo kontrolüne yardımcı olunmalıdır. Düzenli olarak fiziksel aktivite yapılmalıdır. Alınan enerji ile tüketilen enerji miktarı dengelenmelidir. meyve ve tam tah l ürünleri tükee al kanl kazan lmal d r. l aktivite yap lmal d r. Günde en az üç öğün düzenli yemek yenilmeli, öğün atlanılmamalı, öğünlerde enerjisi yüksek hamur işleri, tatlılar, yağlı çerezler yerine meyve, sebze, yoğurt, kuru meyveler gibi besinler tercih edilmelidir. Al nan enerji ile tüketilen enerji miktar dengelenmelidir. Günde en az üç ö ün düzenli yemek yenilmeli, ö ün atlan lmamal, ö ünlerde enerjisi yüksek hamur i leri, tatl lar, ya l çerezler yenilmemelidir. Günde (10-12 su bardağı) güvenilir içme suyu tüketilmelidir. Bol su ve ekersiz bitkisel çaylar tercih edilmelidir. Vücut ağırlığının korunmasında davranış değişikliğinin önemli olduğu unutulmamalıdır. runmas nda davran de i ikli inin mamal d r. 1. Şişmanlık söz konusu ise sağlığımızın bozulmaması için bir ayda en fazla kaç kilo vermeliyiz? nusu ise sa l m z n bozulmafazla kaç kilo vermeliyiz? kaybetu geli tigeli me sini artt rme, i isklerden i iye özel Eğer kilolu iseniz ağırlık kaybetmeniz daha tehlikelidir. sağlık durumunuzu geliştirir, vücut işlevlerinde gelişme sağlar olmal d r. ve yaşam kalitesini arttırır. Ancak hızlı kilo verme, şişmanlığın oluşturduğu risklerden daha tehlikelidir. Zayıflama programları kişiye özel olmalıdır. azalt lm süt-yo urt, meyve ve ta terek sa l kl beslenme al kanl k Düzenli olarak fiziksel aktivite yap Her birey için verilebilecek maksimum kilo, o bireyin fazla kilosuna, yaşına ve yaşam şekline göre farklılık gösterir. cek maksimum kilo, o bireyin fazla m ekline göre farkl l k gösterir. Haftada yarım, en fazla bir kilo ağırlık kaybı hedeflenmelidir. Yavaş verilen kilolar daha kalıcı olur, hızlı verilen kilolar hızla geri alınır. Amaç hızlı ve çok kilo vermek değil, sağlığımızı bozmadan zayıflamak olmalıdır. bir kilo a rl k kayb hedeflenmelidaha kal c olur, h zl verilen kilolar zl ve çok kilo vermek de il, sa l mak olmal d r. Al nan ene miktar den Günde en yemek ye mamal, ö sek hamur çerezler ye Bol su ve tercih edilm Vücut a rl n n korunmas nda d önemli oldu u unutulmamal d r. 17. i manl k söz konusu ise sa mas için bir ayda en fazla kaç kilo E er kilolu iseniz a rl k kaybetmeniz sa l k durumunuzu geli tirir, vücut i levlerinde geli me sa lar ve ya am kalitesini artt r r. Ancak h zl kilo verme, i manl n olu turdu u risklerden Zay flama programlar ki iye özel Her birey için verilebilecek maksimu kilosuna, ya na ve ya am ekline gö Haftada yar m, en fazla bir kilo a rl dir. Yava verilen kilolar daha kal c o h zla geri al n r. Amaç h zl ve çok ki m z bozmadan zay flamak olmal d r

18 18. Çocukluk döneminde a rl k denetimi nas l olmal d r? GIDA, SU VE BESLENME 18. KONUSUNDA Çocukluk SIK döneminde SORULAN SORULAR a rl k denetimi nas l olmal d r? 18. Çocukluk döneminde a rl k denetimi nas l olmal d r? Çocuklar n büyümeleri ve geli meleri için yeterli ve dengeli 18. Çocukluk döneminde ağırlık denetimi nasıl olmalıdır? Çocuklar n besin tüketmeleri Çocuklar n Çocukların gerekir. büyümeleri büyümeleri A r büyümeleri ve geli meleri ve enerji için yeterli geli meleri için fiziksel yeterli aktivite ve dengeli azl ve al m ve dengeli besin tüketmeleri gelişmeleri için yeterli ve ve i manl a gerekir. A r enerji al m besin tüketmeleri açar. gerekir. Çocuklarda A r erken dengeli yol besin tüketmeleri gerekir. Aşırı enerji alımı ve ve fiziksel enerji ya lardan ve fiziksel itibaren aktivite aktivite sa l kl azlığı azl beslenme şişmanlığa yol açar. aktivite azl i manl a al m fiziksel i manl a al kanl n n yol açar. yaşlardan Çocuklarda kazand r lmas Çocuklarda yol açar. Çocuklarda erken ya lardan erken itibaren erken sağlıklı gerekir. itibaren sa l kl beslenme al kanl n n ya lardan itibaren sebze sa l kl ve meyve, beslenme beslenme alışkanlığının kazandırılması gerekir. Yeterli sebze ve meyve, Yeterli ya azalt lm kanl n n süt ve kazand r lmas sütten yap lan al - kazand r lmas gerekir. Yeterli besinler, sebze ve meyve, ya azalt lm sütten süt yapılan ve sütten besinler, yap lan besinler, gerekir. yağı ya s z Yeterli azaltılmış et, sebze tavuk, ve süt bal k meyve, ve ya azalt lm tavuk, süt balık ve sütten ve tahıl, yap lan fındık, besinler, fıstık tüketimi (enerji ge- yağsız ya s z et, tavuk, bal k ve et, tah l, reksinmesi ya s z f nd k, et, tavuk, f st k göz bal k tüketimi önünde ve (enerji gereksinmesi göz önünde bulundurularak) çocuklarda tah l, bulundurularak) f nd k, desteklenmeli, yeterli tüketimi desteklenmeli, f st k tüketimi çocuklarda (enerji gereksinmesi tah l, sa lanmal d r. göz yeterli önünde bulundurularak) sağlanmalıdır. çocuklarda desteklenmeli, yeterli tüketimi sa lanmal d r. f nd k, f st k tüketimi (enerji gereksinmesi göz önünde bulundurularak) çocuklarda desteklenmeli, Şeker ve ya ve yeterli eker içeri i yağ tüketimi içeriği yüksek sa lanmal d r. yüksek olan besinlerin olan besinlerin tüketimi s n rland r lmal d r. Çocuklar n tüketimi sınırlandırılmalıdır. Çocukların televizyon seyretmeleri, bilgisayar ve video oyunları için eker televizyon ve ya seyretmeleri, içeri i yüksek bilgisayar eker ve ve video ya oyunlar içeri i yüksek için olan besinlerin tüketimi s n rland r lmal d r. harcad klar harcadıkları land r lmal d r. zaman s n rland r lmal, zaman Çocuklar n sınırlandırılmalı, yar ve Çocuklar n televizyon seyretmeleri, bilgisa- olan besinlerin tüketimi s n r- televizyon daha video oyunlar seyretmeleri, daha için fazla harcad klar zaman bilgisayar ve fiziksel video yapmaya aktivite oyunlar yönlendirilmelidirler. yapmaya fiziksel fazla aktivite için harcad klar zaman s n rland r lmal, daha yönlendirilmelidirler. s n rland r lmal, daha fazla fiziksel aktivite yapmaya yönlendirilmelidirler. fazla Bu fiziksel dönemde aktivite sağlıklı yapmaya beslenme yönlendirilmelidirler. alışkanlığı kazanmalarına Bu dönemde sa l kl beslenme al kanl kazanmalar na yardımcı olunmalıdır. yard mc Bu dönemde o- sa l kl beslenme al kanl kazanmalar na yard mc o- lunmal d r. Bu dönemde sa l kl beslenme al kanl kazanmalar na yard mc o- 19. Bitkisel çaylar lunmal d r. zayıflatır mı? 19. lunmal d r. Bitkisel çaylar zay flat r m? Bazı bitkiler bağırsakları 19. Bitkisel çalıştırır, çaylar bazı zay flat r bitkiler m? idrar söktürücü özellik Baz gösterir. 19. Bitkisel bitkiler Ancak ba rsaklar çaylar hiçbir zay flat r bitki çal t r r, zayıflatmaz. m? baz bitkiler Zayıflamak idrar söktürücü özellik gösterir. Ancak için uzman kişilerin hazırladığı Baz bitkiler için beslenme uzman ba rsaklar ki ilerin programları rücü Baz hiçbir bitkiler bitki ba rsaklar zay flatmaz. çal t r r, Zay flamak baz bitkiler idrar söktü- çal t r r, haz rlad özellik baz uygulanmalıdır. gösterir. beslenme Ancak bitkiler idrar programlar hiçbir bitki zay flatmaz. Zay flamak için uzman ki ilerin haz rlad beslenme programlar söktürücü özellik gösterir. Ancak hiçbir bitki zay flatmaz. Zay f- uygulanmal d r. 20. Ilık su içmek zayıflatır uygulanmal d r. mı? lamak için uzman ki ilerin haz rlad beslenme programlar 20. uygulanmal d r. Il k su içmek zay flat r m? 20. İçilen Il k suyun içmek midede zay flat r doluluk m? hissi uyandırması ve 20. Il k su içmek zay flat r çilen bağırsak m? suyun midede doluluk hissi hareketlerini çilen artırması suyun gibi midede etkilerinden doluluk dolayrini çilen zayıflama art rmas suyun gibi üzerinde midede etkilerinden doluluk uyand rmas ve ba rsak hareketle- hissi uyand rmas olumlu dolay hissi etkisi ve vardır. ba rsak Ancak hareketlerini art rmas gibi etkilerinden dolay zayıflama zay flama uyand rmas diyetleri üzerinde ve ba rsak uygulanırken olumlu hareketlerini Bu art rmas durumda etkisi su içme isteği azalabilir. zay flama üzerinde olumlu etkisi vard r. Ancak gibi zay flama etkilerinden vücudun diyetleri susuz dolay vard r. Ancak kalmaması zay flama için diyetleri özen zay flama üzerinde olumlu etkisi gösterilmelidir. vard r Ancak zay flama diyetleri Zayıflık nedir, zayıf kimseler nelere dikkat etmelidirler? Vücut ağırlığının olması gerekenden daha düşük olmasıdır. Beden kitle indeksinin 18.5 in altında olmasıdır. Zayıflık uzun süren eksi enerji dengesi sonucu oluşur. Çocukluk ve gençlik yıllarındaki eksi enerji dengesi, büyümeyi etkiler. Yetişkinlikte çalışma verimini düşürür. Vücudun dış etkenlere ve enfeksiyonlara karşı direncini azaltır. Öncelikle zayıflığın nedeni ortaya konulmalı eğer zayıflık yiyeceklerin vücutta kullanılması ile ilgili bir bozukluktan ileri geliyorsa örneğin barsak parazitleri varsa öncellikle bu tedavi edilmelidir. 18

19 Zay fl n nedeni ortaya konduktan sonra önlenmesine geçilmelidir. E er zay fl k yiyeceklerin vücutta kullan lmas ile ilgili bir bozukluktan ileri geliyorsa örne in barsak parazitleri varsa öncellikle bu GIDA, tedavi SU edilmelidir. VE BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR Diyet tedavisinde, enerji bireyin harcamas ndan daha yüksek Diyet olmal tedavisinde, mümkünse proteinin enerji bireyin kalitesi harcamasından yüksek olmal d r. daha yüksek olmalı mümkünse Enerji art na proteinin ba l olarak kalitesi vitamin yüksek ve mineral olmalıdır. al m Enerji art r lmal d r. Diyette artışına bağlı olarak vitamin ve mineral özellikle alımı enerji artırılmalıdır. de eri yüksek Diyette besinlere özellikle yer enerji değeri yüksek verilmelidir. Sütlü tatl lar, meyve sular ve ya l tohumlar besinlere diyette yer yer almal d r. verilmelidir. Normal Sütlü a rl a tatlılar, yakla ld ktan meyve suları sonra ve yağlı tohumlar di- diyetten yer ekerlerin almalıdır. ve Normal tatl lar n ağırlığa gerekirde yaklaşıldıktan tah llar n bir k sm sonra diyetten şekerlerin ve azalt larak tatlıların o gerektiğinde a rl sürdürecek tahılların ekilde bir kısmı kalori azaltılarak ayarlamas o ağırlığı sürdürecek yap lmal d r. şekilde kalori ayarlaması yapılmalıdır. 22. Mantar yo urt ile beraber yenirse yine zehirler mi? 22. Mantar yoğurt ile beraber yenirse yine zehirler mi? Mantarlar besleyici de eri değeri olan olan besinlerdir. mantarları Ancak, kültür dışında mantarlar kesinlikle türü bilinmeyen besinlerdir. Ancak, kültür d nda kesinlikle türü bilinmeyen mantarlar mantarlar tüketilmemelidir. tüketilmemelidir. Özellikle Özellikle doğada kendiliğinden do ada yetişen kendili inden mantarların yeti en tüketilmesi mantarlar n tüketilmesi yol açabilir. mantar mantar zehirlenmelerine zehirlenmelerine yol açabilir. 23. Sokakta satılan sütü neden tercih etmemeliyiz? Süt ne kadar iyi koşullarda elde edilirse edilsin içinde değişen miktarlarda mikroorganizmalar bulunduğu için sokakta satılan açık sütler satın alınmamalıdır. Sağlıklı bir inekten sağılan süt, az miktarda mikroorganizma içerir. Ancak süt; sağım yapılırken memenin dış kısmından, sağan kişinin elleri ve kullanılan araç gereçten kirlenebilir. Hayvanın memesi de gübre, toprak ve su ile kirlenebilir. Bu nedenlerle sokak sütü yerine işlem görmüş pastörize veya uzun ömürlü süt (UHT) tüketilmesi daha sağlıklıdır. 24. Pastörize süt ve uzun ömürlü süt (UHT) ne demektir? Halk arasında çayırda yetişen mantarın zehirlemediğitar n mantarın zehirlemedi i, yoğurt mantar n ile birlikte yo urtyenirse zehirlemeye- Halk aras nda çay rda yeti en manceği ile birlikte ve pişirilen yenirse mantarın zehirlemeyece i zehirinin ortadan kaybolduğu ve gibi pi irilen mantarlarla mantar n ilgili zehirinin bazı orta- yanlış düşünceler bulunmaktadır. Doğada kendiliğinden yetişen mantarların zehirli veya zehirsiz olduğunu bakarak anlamak mümkün değildir. Türü bilinmeyen mantarlar yerine kültür mantarları tercih edilmelidir. Satın alacağınız mantarın ambalajlı olmasına ve etiketinde üretim yeri, üretim izni, üretim tarihi gibi bilgilerin yer almasına dikkat edilmelidir. dan kayboldu u gibi mantarlarla i bulunmaktad r. Do ada kendili i zehirli veya zehirsiz oldu unu b de ildir. Türü bilinmeyen mantarl r tercih edilmelidir. Sat n alaca mas na ve etiketinde üretim yeri, gibi bilgilerin yer almas na dikkat 23. Sokakta sat lan sütü neden Süt ne kad lirse edils larda mikr için sokak al nmamal Sa l kl bi miktarda Ancak süt nin d k s leri ve kul lenebilir. H re, toprak ve su ile kirlenebilir. yerine i lem görmü pastörize ve tüketilmesi daha sa l kl d r. Sütün içindeki patojen mikroorganizmayı yok etmek, 24. dayanma Pastörize süresini süt ve uzun öm mektir? uzatmak diğer mikroorganizmaların büyük bir çoğunluğunu ortadan kal- Sütün içindeki patojen mikroorg yanma süresini uzatmak di er m bir ço unlu unu ortadan 1 kald rm cüne sahip güvenilir bir ürün elde i lemidir. Pastörizasyon i lemi ülk yap lmaktad r: Birincisi dü ük der

20 dırmak ve belirli dayanma gücüne sahip güvenilir bir ürün elde etmek için uygulanan ısıl işlemdir. Pastörizasyon işlemi ülkemizde çeşitli yöntemlerle yapılmaktadır: Birincisi düşük derecede, uzun süre ( 65 C de 30 dakika ) diğeri ise yüksek sıcaklıkta kısa sürede (72-75 C de saniye) tutularak yapılan işlemdir. UHT yöntemi ise İngilizce Ultra High Temperature kelimelerinin kısaltılmasından oluşmaktadır. UHT sütü sterilize etmek için uygulanan bir yöntemdir. Bu yöntemde süt C de 1-4 saniye ısıtılır ve süratle soğutulur. Sterilize edilen UHT sütler 4-6 ay ağzı açılmadan saklanabilir. Ağzı açıldıktan sonra 2-3 gün buzdolabında muhafaza edilebilir. a z aç lmadan saklanabilir. A z zdolab nda muhafaza edilebilir. ir? Nas l korunmal d r? poroz olasteoporoz yb n n artrin dayakolayl kla. Kemikte na kadar 2. Kemik erimesi nedir? Nasıl korunmalıdır? ik yo unnra kemik kad nlar n erkekleröneminde zdan sons nedeni östrojen yetersizli idir. ak için beslenmemizde a a dilmelidir. Kemik erimesi tıpta osteoporoz olarak adlandırılmaktadır. Osteoporoz kemiklerden kalsiyum kaybının artması sonucunda kemiklerin dayanıklılığının azalması ve kolaylıkla kırılabilmesi durumudur. Kemikte kalsiyum birikimi 30 yaşına kadar devam etmektedir. Bu yaşta maksimum kemik yoğunluğu oluşur. Bundan sonra kemik kaybı başlar. Genelde kadınların kemik mineral yoğunluğu erkeklerden daha düşüktür. Kemik kaybı menopoz döneminde daha da hızlanır. Menopozdan sonraki kemik kaybının esas nedeni östrojen yetersizliğidir. Osteoporozdan korunmak için beslenmemizde aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir. Her yaş döneminde yeterli kalsiyum tüketilmelidir. Her gün yetişkin bireylerin 2 porsiyon, çocukların, adölesan dönemi gençlerin, gebe ve emzikli kadınlarla menopoz sonrası kadınların 3-4 porsiyon süt ve süt ürünü tüketmeleri gerekir. Bir orta boy su bardağı (200 cc) süt veya yoğurt veya iki kibrit kutusu büyüklüğünde peynir bir porsiyondur. Her ya döneminde yeterli kalsiyum tüketilmelidir. Her gün yeti kin bireylerin 2 porsiyon, çocuklar n, adölesan dönemi gençlerin, gebe ve emzikli kad nlarla menopoz sonras kad nlar n 3-4 porsiyon süt ve süt ürünü tüketmeleri gerekir. Bir orta boy su barda (200 cc) süt veya yo urt veya iki kibrit kutusu büyüklü ünde peynir bir porsiyondur. Kalsiyum için en iyi kaynak süt ve süt ürünleridir. Bunun dışında balıklar, koyu yeşil yapraklı sebzeler, tam tahıl ürünleri, pekmez, zenginleştirilmiş besinler ve kuru baklagiller de kalsiyum sağlar. Ancak bu besinlerden sağlanan kalsiyumun vücutta kullanımı süte göre daha sınırlıdır. ynak süt ve süt ürünleridir. Bunun ye il yaprakl sebzeler, tam tah l inle tirilmi besinler ve kuru bak- edilen UHT sütler 4-6 ay a z aç lm aç ld ktan sonra 2 gün buzdolab nda 25. Kemik erimesi nedir? Nas l k Kemik erimesi t pta osteoporoz olarak adland r lmaktad r. Osteoporoz kemiklerden kalsiyum kayb n n artmas sonucunda kemiklerin dayan kl l n n azalmas ve kolayl kla k r labilmesi durumudur. Kemikte kalsiyum birikimi 30 ya na kadar devam etmektedir. Bu ya ta maksimum kemik yo unlu u olu ur. Bundan sonra kemik kayb ba lar. Genelde kad nlar n kemik mineral yo unlu u erkeklerden daha dü üktür. Kemik kayb menopoz döneminde daha da h zlan r. Menopozdan sonraki kemik kayb n n esas nedeni Osteoporozdan korunmak için b daki hususlara dikkat edilmelidi Her ya siyum yeti ki çocukl gençle d nlarla d nlar n süt ürü Bir ort cc) sü kibrit peynir Kalsiyum için en iyi kaynak süt v d nda bal klar, koyu ye il yapr ürünleri, pekmez, zenginle tirilm

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ

BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ BESLENME DOSTU OKUL PROJESİ Öğrencilerin kişiliği özellikle okul çağlarında şekillenmekte ve yetişkin çağdaki davranışları üzerinde etkili olacak alışkanlıkların edinilmesi yine bu yıllara dayanmaktadır.

Detaylı

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır.

Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. ŞİŞMANLIK (OBEZİTE) Şişmanlık (obezite); sağlığı bozacak düzeyde vücutta yağ miktarının artmasıdır. Yağ dokusunun oranı; Yetişkin erkeklerde % 12 15, Yetişkin kadınlarda %20 27 arasındadır. Bu oranların

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

Et Kurubaklagil Yumurta Grubu

Et Kurubaklagil Yumurta Grubu Et Kurubaklagil Yumurta Grubu Pişmiş besinler oda sıcaklığında 2 saatten uzun süre bırakılmamalı, buzdolabına konulmalıdır. Etler birer yemeklik miktarlarda, yassı bir şekilde paketlenmiş olarak dondurulmalıdır.

Detaylı

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI

TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI TÜRKİYE DE EN FAZLA GÖRÜLEN BESLENME HATALARI Türkiye beslenme durumu yönünden hem gelişmekte olan, hem de gelişmiş ülkelerin sorunlarını birlikte içeren bir görünüme sahiptir. Ülkemizde halkın beslenme

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu Yaşlılık döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam süresinin ve kalitesinin arttırılmasında

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT

SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIKLI BESLENMEDE SÜTÜN ÖNEMİ VE SAĞLIKLI SÜT SAĞLIK Dünya Sağlık Örgütü tanımına göre sağlık ; bedensel ve ruhsal olarak tam iyi olma halidir. BESLENME Bir insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41 FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BESLENME

SAĞLIKLI BESLENME BESLENME SAĞLIKLI BESLENME BESLENME Beslenme, insanın büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan besin öğelerini yeterli miktarlarda alıp vücudunda kullanmasıdır. Bu öğelerin

Detaylı

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

GIDA, SU ve BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I)

GIDA, SU ve BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I) GIDA, SU ve BESLENME KONUSUNDA SIK SORULAN SORULAR (I) HAZIRLAYANLAR Gıda Güvenliği Daire Başkanlığı Çalışanları Ekim-2006 ANKARA Birinci Basım : Ekim-2006 Ankara 3000 Adet ISBN : 975 590 181-7 Baskı :

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU

Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU 173 Prof. Dr. Sedat BOYACIOĞLU Hiçbir canlının beslenmeden yaşamını sürdürmesi mümkün değildir. Bu, her yaşta olmak üzere, insanlar için de geçerlidir. Özellikle bebekler ve

Detaylı

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI

Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI Uzm.Dyt. Rukiye BOZBULUT GAZİ ÜN. TIP FAK. HASTANESİ ÇOCUK ENDOKRİNOLOJİ BİLİM DALI OKUL ÇAĞI ÇOCUKLARINDA BESLENME YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Karın doyurmak yada açlık duygusunu bastırmak değildir. Sevilen

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı

YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK. MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı YAŞLILIKTA BESLENME VE SAĞLIK MERSİN SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ Züleyha KAPLAN Beslenme ve Diyet Uzmanı Yaşlanma her canlıda görülen ve vücutta değişiklik yapan bir süreçtir Herkes bir gün yaşlanacaktır

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize göre size özgü planlanmıştır.

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR?

YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? YETERLİ VE DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun, büyümesi yenilenmesi çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin yeterli miktarda alınmasıdır. Ş. İKİBUDAK BİYOLOJİ ÖĞRETMENİ SAĞLIKLI BİR Y AŞAMIN

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI

ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI ALANYA BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONT.MD YETERLİ VE DOĞRU BESLENME KURALLARI 16 EKİM DÜNYA GIDA GÜNÜ Dünya da bir yanda obeziteyle mücadele yapılırken diğer tarafta açlıktan ölme noktasına gelen insanlara

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize

Detaylı

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin

EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ. Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin EMZİREN ANNELERİN BESLENMESİ Kendiniz ve bebeğiniz için sağlıklı olan gıdaları seçin Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir GAV yayınıdır. GAV Yayın No:

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI

TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ BESLENME VE FİZİKSEL AKTİVİTELER DAİRE BAŞKANLIĞI TÜRKİYE AŞIRI TUZ TÜKETİMİNİN AZALTILMASI PROGRAMI Bulaşıcı Olmayan Kronik Hastalıklara Neden

Detaylı

KANSERDE BESLENME. Önce-esnasında-sonra

KANSERDE BESLENME. Önce-esnasında-sonra KANSERDE BESLENME Önce-esnasında-sonra İYİ BESLENMENİN YARARLARI Kanser hastalığı ile savaşanlarda doğru beslenme çok önemlidir.çünkü hastalığın kendisi ve tedavi şekli iştahı çok olumsuz etkiler.kanser

Detaylı

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU SPOR KULUBÜ YAYINI VUCUDUMUZ VE DENGELİ BESLENME 2015 BOĞAZLIYAN / YOZGAT SUNU PLANI * Sağlıklı ve Dengeli beslenme * Temel besin öğeleri ve grupları * Öğün içerikleri: Kahvaltı

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME Hazırlayan Doç. Dr. Emine Akal Yıldız Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 2012 ANKARA İkinci Basım : 2012 Sağlık

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

YETERLİ ve DENGELİ BESLENME SEBZE ve MEYVE GRUBU T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Broşürleri No: 01 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME Tüm sebze ve meyveler bu gruptadır. Bu besinler folik asit, A vitamininin ön öğesi olan karotenler, E, C, B2 vitamini

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ 1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin

Detaylı

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME

KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME KRONİK BÖBREK YETMEZLİĞİ VE BESLENME Hazırlayan Yrd. Doç. Dr. Emine Yıldız Hacettepe Üniversitesi-Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Şubat - 2008 ANKARA Birinci Basım : Şubat 2008

Detaylı

DİABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

DİABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ DİABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ DİABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME Diyetiniz günlük enerji

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME SANATI

SAĞLIKLI BESLENME SANATI SAĞLIKLI BESLENME SANATI BESLENME NEDİR? BESLENME; canlıların büyüme, gelişme, yaşamlarını sağlıklı sürdürebilmesi için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin her birinin yeterli miktarda alınması ve

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02 FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi:

Detaylı

BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ BESLENME DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Beslenmenin değerlendirilmesi nasıl doğru beslenilmesi gerektiği konusunda bilgi verir. Genellikle değerlendirme bir hekim tarafından diyetisyen yardımı ile yapılır.

Detaylı

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ

GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ GIDA ve KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ 1 2 SAĞLIKLI BESLENMEYE DESTEK VERİYORUZ Toplumun sağlıklı yaşaması ve ekonomik yönden gelişmesi onu oluşturan bireylerin sağlıklı olmasına

Detaylı

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ Sporcuların performansını etkileyen faktörlerden genetik yapı, uygun antrenmanın yanında beslenmeleri de son derece önem taşımaktadır.

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU EKİM 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. BESİN GRUPLARI 4. MENÜ KILAVUZU a. ARA ÖĞÜNLER b. ANA ÖĞÜNLER c. SALATA BAR 5. MENÜNÜN YAĞ VE ŞEKER İÇERİĞİ

Detaylı

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SAĞLIĞIN DENGESİ 5 Gıda Grubu Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SÜGAV Yayın No: 05/2011 Sağlığın Dengesi Yeterli ve dengeli beslenebilmek

Detaylı

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm

Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm Bölüm 24 Astım ve Beslenme Dr. Alpaslan TANOĞLU ve Dr. Mustafa DİNÇ Astım hastalığının görülme sıklığında, özellikle Batı toplumlarında daha fazla olmak üzere, tüm dünya yüzeyinde, son 50 yılda büyük bir

Detaylı

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? KALP DAMAR HASTALIĞI NEDİR? DAMARLAR NEDEN DARALIR? KALP DAMAR HASTALIĞININ BULGULARI RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? KALP

Detaylı

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ

MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME 1 MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ 2 3 YAŞAM BEBEKLİK ÇOCUKLUK

Detaylı

Sağlık deposu meyveler

Sağlık deposu meyveler Yaz Mevsiminde Sağlığın Anahtarı: Yaz Meyveleri Meyveler, sağlık için ne kadar önemli olduğunun bilinmesine rağmen; pek çok kişi tarafından yeterli miktarlarda tüketilemiyor. Yaz ayları ise meyve çeşitliliği

Detaylı

YEMEK HİZMETLERİ MEMNUNİYET ÖLÇÜM ANKETİ DEĞERLENDİRME RAPORU

YEMEK HİZMETLERİ MEMNUNİYET ÖLÇÜM ANKETİ DEĞERLENDİRME RAPORU YEMEK HİZMETLERİ MEMNUNİYET ÖLÇÜM ANKETİ DEĞERLENDİRME RAPORU 28 Mart - 01 Nisan 2016 tarihleri arasında yapılan ve Müsteşarlığımızdan 375 personel (253 erkek, 122 kadın) ve Ekonomi Bakanlığından 276 personel

Detaylı

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU

ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU ÖZEL EGE İLKÖĞRETİM OKULU KULLANIMA HAZIR HALE GETİRİLME SIRASINDA UYGULANAN YÖNTEMLER VE AMBALAJLAMA ŞEKİLLERİNE GÖRE SINIFLANDIRILAN SÜTLERDEKİ PROTEİN MİKTARININ BELİRLENMESİ VE SAĞLIĞIMIZA ETKİLERİ

Detaylı

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ* PROGRAMI

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ* PROGRAMI KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 14 KASIM DÜNYA DİYABET GÜNÜ* PROGRAMI Diyabet, erişkinlerde daha sık olmak üzere her yaşta görülebilen ve yol açtığı komplikasyonlar nedeniyle çok önemli bir halk sağlığı

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ 1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ BİR GÜNDE ALINMASI GEREKEN YİYECEK MİKTARLARI BESİN GRUBU DEĞİŞİM MİKTARI SÜT 3 ET 5 EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN 10 SEBZE YEMEĞİ 2 MEYVE 5 YAĞ 4 SABAH: ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12 FR-HYE-04-719-12 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu

BESLENME VE SPOR. E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR E.Ü.T.F Hastanesi Başdiyetisyeni Dilay Çopuroğlu BESLENME VE SPOR Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık

Detaylı

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME FR-HYE-04-423-05 Bu broşürün amacı diyaliz hastalarında hasta ve hasta yakınlarına beslenme ile ilgili önemli noktaları hatırlatmak ve diyetimizde dikkat edilmesi

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI İLKÖĞRETİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE VE BESLENME Obezite vücut ağırlığının ve vücuttaki

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ GEBELİK VE EMZİKLİKTE BESLENME BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ?

Detaylı

Sütlü tatlıların ana malzemesi olan sütün temizliği son derece önemlidir. Hastalık yapıcı mikroorganizmalardan arındırılmış olmalıdır. Sektörde kullanılan açık sütler süzülerek kaynatılır. Sütlü tatlılar

Detaylı

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir.

ailesinden ilk kez uzun saatler ayrıldığı ve çevresi ile iletişiminin arttığı bir dönemdir. Sağlıklı Bir Beslenme Çantası İçin... Sürekli büyüme ve gelişme süreci içinde olan çocuklar, beslenme yetersizliklerinden doğrudan olumsuz etkileniyor. İSTANBUL - İlkokul çağı, çocuğun ailesinden ilk kez

Detaylı

SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME

SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME MENAPOZDA VE YAŞLILIKTA BESLENME SUNUM PLANI MENOPOZ DÖNEMİNİN ÖZELLİKLERİ MENOPOZDA GÖRÜLEN SORUNLAR MENOPOZ DÖNEMİNDE BESLENME İLKELERİ YAŞLILIKTA BESLENME YAŞLILIKTA BESLENME İLKELERİ YAŞAM BEBEKLİK

Detaylı

Beslenme İle İlgili Altın Kurallar

Beslenme İle İlgili Altın Kurallar Beslenme İle İlgili Altın Kurallar Egzersiz yapanlar performanslarını artırmak için enerji ve besin öğelerini yeterli almalı, dengeli ve çeşitli beslenmelidirler. Besin öğeleri 6 farklı kategoride değerlendirilir.

Detaylı

BEBEK BESLENMESİ ÖNERİLER. Sevgili Anneler ve Babalar; ÖNERİLER ÖNERİLER. Bebeğe verilecek besinlere tuz, şeker, salça ve baharat eklemeyin.

BEBEK BESLENMESİ ÖNERİLER. Sevgili Anneler ve Babalar; ÖNERİLER ÖNERİLER. Bebeğe verilecek besinlere tuz, şeker, salça ve baharat eklemeyin. Broşürleri No: 08 BEBEK BESLENMESİ Bebeğe verilecek besinlere tuz, şeker, salça ve baharat eklemeyin. Yemeğin sadece suyunu değil, taneli kısımlarını da ezerek verin. Et ve tavuk suyu sanıldığı gibi besleyici

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ 0 1 YAŞ ÇOCUK BESLENMESİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? o Süt

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı

MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME. Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı MÜSABAKA ÖNCESİ,SIRASI ve SONRASI DÖNEMDE BESLENME Doç. Dr.Funda Elmacıoğlu O.M.Ü Tıp Fakültesi Beslenme ve Diyet Uzmanı SPORCULARIN MÜSABAKALARDAKĠ BAġARISI ÇEġĠTLĠ FAKTÖRLER BAĞLIDIR. Antrenman süresi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-01 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/BİRİM(ler) : Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 OBESİTE HASTALARI

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı