Modern Türk Coğrafyasının Tarihsel Gelişiminde Batılı Coğrafya Okullarının Etkisi: Ampirik Bir Analiz

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Modern Türk Coğrafyasının Tarihsel Gelişiminde Batılı Coğrafya Okullarının Etkisi: Ampirik Bir Analiz"

Transkript

1 BEŞERİ COĞRAFYA DERGİSİ, 1 (1), 51-66, 2013 Modern Türk Coğrafyasının Tarihsel Gelişiminde Batılı Coğrafya Okullarının Etkisi: Ampirik Bir Analiz Influences of Western Geography on the Historical Development of Modern Turkish Geography: An Empirical Analysis Erdem BEKAROĞLU, Nuri YAVAN Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Coğrafya Bölümü, Ankara Özet: Bu çalışmanın amacı, Türk coğrafyasının tarihsel gelişiminde etkisi altında kaldığı Batılı coğrafya okullarını belirlemek ve disiplinin evrimindeki belirli tarihsel dönemleri ayırt etmektir. Bu doğrultuda, Türk Coğrafyasının tarihsel gelişiminin örneklenebileceği akademik dergilerde yayımlanan makalelerin kaynakçalarında yer alan eserler ait oldukları dillere göre sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Referans analizine dayalı olan bu çalışmanın bulguları, Türk Coğrafyasının ilk akademik dergisinin hayata geçtiği 1943 yılından günümüze (2010) birbirinden farklı Batılı coğrafya okullarının etkisi altında kaldığını ve bu okulların bilim yapma pratiğini benimsediğini göstermektedir. Türk Coğrafyası 1943 ten 1980 yılına dek Kıta Avrupası nda yer alan (temel olarak Fransız ve Alman) coğrafya okullarının etkisi altında kalmıştır yılından 2000 yılına dek geçen 20 yıllık periyotta ise, büyük ölçüde içine kapanan disiplin kendine has bir bilim yapma pratiği geliştirmiştir. Türk Coğrafyası, 2000 li yılların başından itibaren Anglo-Amerikan coğrafya geleneğinin etkisi altına girerek hem disiplini hem de dünyadaki ana akım coğrafyayı yeniden keşfetme sürecine girmiş görünmektedir. Kendine has problemleri olmakla birlikte bu periyod, Türk Coğrafyasının yeniden yapılanacağı ve kendisini uluslararası standartlara göre yeniden üreteceği bir umut olarak öne çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: Türk Coğrafyası, Coğrafi Düşünce, Coğrafya tarihi, Batılı coğrafya okulları, Referans analizi, Türkiye Abstract: The aim of this study is to determine the dominant influences of Western schools of geography on Turkish geography and to distinguish main historical periods throughout the development of the discipline in Turkey. In this respect, we made a comprehensive reference analysis of papers published by Turkish geographers in the main local geography journals for the period of 1940s to Here, references cited by Turkish geographers have been classified according to written languages of original sources (Turkish, English, German, French and others). This type of study suggests that Turkish geography developed under the strong influences of geography schools in continental Europe (especially French and German) for the period of 1943 to Data show that there is a sharp break in this tradition in early 1980s in that Turkish geography suddenly stops following up any mainstream geography schools outside but instead becomes self-enclosed until 2000s. Influences of Anglo-American geography tradition on the discipline have begun to be dominant since early 2000s and from this time onwards, Turkish geography apparently in the period of new hopes in that the discipline tries to re-discover and re-establish itself by considering contemporary geography practices mainly in the Anglo-American geography. Keywords: Turkish geography, Geographic thought, History of geography, Western schools of geography, Reference analysis, Turkey 1. Giriş Erinç (1973:27), Türk Coğrafyasının tarihsel gelişimini ele alan yazısında, disiplinin yılları arasındaki yükseliş dönemini şu şekilde tasvir etmektedir: Takriben 30 yılı kapsayan bu dönemin başlıca özellikleri, Türk coğrafyasında her bakımdan kendini gösteren ilerleme, gelişme ve yükseliştir. ( ) [Bu dönemde] Türk Coğrafyası milletlerarası düzeye, hatta bazı bakımlardan bu düzeyin de üstüne çıkmıştır. Nitekim bu durum 1960 larda Avrupa Konseyi nin Avrupa üniversitelerinde coğrafya öğretimi ile ilgili olarak yaptırdığı mukayeseli bir incelemede de açıkça ifade edilmiş ve hatta Türk üniversitelerindeki coğrafya öğretim ve araştırma sistemi, bütün Avrupa üniversiteleri için ideal bir örnek olarak nitelenmiştir. Erinç (1973:27). Bu durumun yaklaşık 40 yıl içinde dramatik bir biçimde nasıl değiştiği, bu sefer bir Fransız coğrafyacının, Pérouse un (2012) Türk Coğrafyasının durumunu değerlendirdiği kısa yazısının sadece alt başlıklarına bakılarak bile anlaşılabilmektedir: Daralmaya devam eden bir araştırma alanı, Uluslararası araştırmalara düşük katılım, Fiziki coğrafyanın egemenliği ve sosyal bilimlere yönelik söylem çekingenliği, Hala çoğunlukla başkaları tarafından yapılan bir coğrafya.

2 Peki, ne oldu? Esasında bu iki alıntı, basit olarak bir yorum farkına değil, Türk coğrafyasının tarihsel gelişiminde ortaya çıkan ve birikimli olarak günümüze dek gelen ciddi yapısal sorunların varlığına işaret etmektedir. Nitekim, disiplinin güncel durumu sadece Pérouse tarafından değil, özellikle 2000 li yılların başından beri bir dizi Türk coğrafyacısı tarafından da eleştirel bir bakışla sorgulanmaktadır. Bu çalışmaların bir kısmı coğrafya eğitimindeki açmazlar (Koçman, 1999; Kayan, 2000), bir kısmı da coğrafyadaki teorik yetersizlikler (Kaya, 2005; Yavan, 2005; Kaya, 2010; Tuysuz ve Yavan, 2012), tematik eksiklikler (Arı ve Köse, 2005), yurtdışı yayın performansındaki düşük düzey (Yavan, 2005) ve lisansüstü eğitimdeki sorunlar (Yavan, 2012) üzerinde durmaktadır. Türk coğrafyasının bugün sahip olduğu derin yapısal problemlerin ilk işaretleri, yükseliş döneminin en önemli mimarlarından olan Erinç (1973, 1997) tarafından çok açık bir şekilde dile getirilmiş olmasına rağmen, disiplinin kurumsal olarak kendini yenilemeye yönelik girişimleri, niceliksel büyümeye karşın, ihmal edilebilecek düzeyde kalmıştır. Hatta akademik bir disiplin olarak coğrafyanın Türkiye deki tarihsel gelişimi üzerine günümüze dek yazılmış yazılar çoğunlukla Erinç e (1973) bir dipnot niteliğindedir. Yaklaşık olarak 100 yıllık bir kurumsal kimliğe sahip Türk coğrafyasının kendi tarihsel evrimi ve problemleri üzerine herhangi bir doktora çalışmasının şu ana kadar yapılmamış olması da oldukça manidardır. Kuşkusuz, bu durum, kurumsal problemleri olan Türk Coğrafyasının kendisini anlamaya yönelik problemlerinin de olduğuna işaret etmektedir. Türk coğrafyasındaki bu iki temel problem, yani disiplinin tarihsel gelişiminde ortaya çıkan ve birikimli olarak günümüze dek gelen yapısal-kurumsal sorunları ile disiplinin Türkiye deki tarihsel gelişiminin uygun bir anlayışının elde edilmesi yönünde önemli eksikliklerin bulunması, Türk coğrafyacılarının üzerinde titizlikle durmaları gereken iki ana konuyu oluşturmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, disiplinin kendisini anlamaya yönelik bir girişimi olarak, Türk coğrafyasının tarihsel gelişiminde etkisi altında kaldığı Batılı coğrafya okullarını belirlemek ve disiplinin evrimindeki belirli tarihsel dönemleri ayırt etmektir. Bu türlü bir çaba, sadece bilim tarihi açısından değil, aynı zamanda Türk coğrafyasının tarihsel evriminin doğru bir analizinin yapılıp potansiyel problemlerinin belirlenebilmesi bakımından da oldukça önemlidir. Türk coğrafyasının tarihsel gelişimi boyunca etkisi altında kaldığı geleneklerin ne olduğu hemen hemen bütünüyle ölçülebilen bir niteliktir. Bunun en işlevsel göstergelerinden biri, hiç kuşkusuz, coğrafyacıların hem bizzat kullandıkları yabancı dil hem de bilimsel çalışmalarında kullandıkları literatürün dilidir. Bu bağlamda, Türk coğrafyasının nabzını tuttuğunu düşündüğümüz ve disiplinin bilim yapma pratiğini tarihsel olarak yansıtabilecek kendi akademik dergilerinde (Türk Coğrafya Dergisi, Ankara Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü-Bölümü dergileri ve İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü- Bölümü dergileri) yayınlanmış 1200 ün üzerindeki makalenin kaynakçasında yer alan 20,000 den fazla eser ait olduğu dile göre sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Referans analizine dayalı bu tip bir ampirik metodun tercih edilmesindeki en önemli motivasyon, disiplinin Türkiye deki gelişiminde etkili olan Batılı coğrafya okullarının tanımlanması, takip edilen geleneklerin belirlenmesi ve de bu bağlamda ortaya çıkan tarihsel dönemlerin ayırt edilebilmesini mümkün kılabilecek bir nesnel çerçevenin belirlenmesi gerekliliğidir. Bu tip bir çerçevenin, kendisi üzerine düşünen ve kendisini anlamaya çalışan bir Türk coğrafyası için uygun bir zemin sağlaması söz konusudur. Nitekim, bu çalışmayla elde edilen sonuçlar, Türkiye deki coğrafyanın kuruluşundan günümüze belirli Batılı coğrafya okullarının geleneklerini izleyip izlemediği, bunların hangileri olduğu, geleneklerdeki ve bilim yapma pratiğindeki değişimlerin zamanlaması, disiplinin ne ölçüde dışa açık ve ilerlemeci olduğu sorularına ikna edici yanıtlar vermektedir. Bu bakımdan, Türk coğrafyası kuruluşundan 1980 lere dek Kıta Avrupası ndaki okulların, 2000 li yılların başından günümüze dek ise Anglo-Amerikan coğrafya okullarının etkisi altında kalmıştır. Bu iki Batılı okul geleneğini aralayan ler arasındaki dönemde ise, Türk coğrafyası dünyadan büyük bir kopuşla kendi kabuğuna çekilerek içe dönmüştür. Bu doğrultuda, diğerlerinin yanı sıra, Türk coğrafyasının önde gelen problemlerinin ana kaynağı, hem teorik hem de pratik olarak Anglo-Amerikan coğrafya geleneğiyle olan (yaklaşık yarım yüzyıllık) geç tanışıklığıdır. 2. Teorik Çerçeve: Kıta Avrupası (Alman ve Fransız) ve Anglo-Amerikan Coğrafya Geleneği Oldukça eski bir bilim geleneğine sahip olan coğrafyanın modern döneminin başlangıcı 19. yüzyılın son çeyreğine dek uzanır. Bu dönemde, coğrafya, bir üniversite disiplini olarak dönemin önde gelen ülkelerinde teşkilatlanmaya başlamıştır. Coğrafya, bir üniversite disiplini olarak ilk önce, 1874 te 52

3 Almanya da, kısa bir süre sonra da İngiliz ve Amerikan üniversitelerinde kurumsallaşmış ve disiplindeki temel gelişmeler büyük oranda bu tarihten sonra, 20. yüzyılda yaşanmıştır. Coğrafyadaki modern dönemden önceki periyod klasik coğrafya olarak bilinir. Klasik dönemde coğrafya, çoğunlukla amatörler ve başka bilim alanında eğitim görmüş kişiler tarafından pratik edilen bir entelektüel ilgi alanıyken, disiplinin üniversitelerde kurumsallaşmasıyla coğrafya artık profesyonel coğrafyacılar tarafından pratik edilen bir bilim haline gelmiştir. Coğrafyadaki modern dönem, yaklaşık olarak üç çeyrek asır sürmüş ve II. Dünya Savaşı nın bitimiyle disiplinde yaşanan nicel devrimle, yani 1950 lerde son bulmuştur. 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze dek olan dönem ise, coğrafyanın çağdaş dönemidir. Yarım yüzyıldan biraz daha uzun bir geçmişe sahip olan çağdaş coğrafyayı modern coğrafyadan ayıran en önemli özellik, disiplinin 1950 lerden itibaren gelişiminde kendisini gösteren gelenek ve yaklaşımların, eşit olmayan derecelerde olsa da, halen kullanılıyor olmasıdır. Bu bakımdan, modern coğrafya dönemindeki gelenek ve yaklaşımlar ya terk edilmiş ya da çağdaş versiyonlarına dönüşmüştür. Dolayısıyla, bir bilim olarak coğrafya, başlangıcından günümüze temel olarak 3 döneme ayrılır (Johnston, 1983): Klasik coğrafya (M.Ö ), Modern coğrafya ( ), Çağdaş coğrafya (1950-günümüz). Bu çalışmada ele alındığı şekliyle Kıta Avrupası geleneği, çok büyük bir ölçüde Alman ve Fransız coğrafya okullarından türeyen, disiplinin modern dönemini domine eden bir bilim yapma pratiğine tekabül etmektedir. Elbette, bu, söz konusu dönemde coğrafyanın sadece Kıta Avrupası nda yapıldığı anlamına değil; modern dönemdeki coğrafya pratiğinin ister Kıta Avrupası nda, ister Ada Avrupası nda, isterse de Yeni Dünya da olsun, büyük ölçüde Kıta Avrupası ndaki hakim coğrafya okullarından çıkan pratik doğrultusunda yapıldığı anlamına gelmektedir. Bu nedenle, Kıta Avrupası geleneğinin tabiatını ve coğrafya üzerindeki hakim etkisini anlayabilmek için disiplinin 19. yüzyılın ikinci yarısı ile 20. yüzyılın ilk yarısı arasındaki modern döneminin tarihselliğine odaklanmak gerekmektedir. Disiplinin modern dönemi temel olarak 3 yaklaşımla karakterize olmaktadır. Bunlardan birincisi geziaraştırma yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, coğrafyanın klasik döneminden modern dönemine transfer olmuş olan bir yaklaşımdır ve büyük ölçüde 19. yüzyıl coğrafya pratiğini yansıtmaktadır. Gezi-araştırma yaklaşımının hakim olduğu coğrafya pratiğinin en temel özelliği, Yer in bilinmeyen kısımlarına ait bilgilerin toplanması ve sınıflandırılmasıdır. Bu pratik, 19. yüzyılın ikinci yarısında kurumsallaşan coğrafya toplulukları tarafından desteklenmiş ve ayrıca finanse edilmiştir (Unwin, 1992). 20. yüzyılın başında zayıflamaya başlayan bu yaklaşım yakından incelendiğinde, yaklaşımın gözlemleri önceleyen teorik bir bakış açısından yoksun olduğu, empirik bir metodolojiye sahip olduğu ve de ansiklopedik bilgi toplama ile kolonyal genişleme eğilimleriyle karakterize olduğu ortaya çıkmaktadır. Modern coğrafyaya damgasını vuran ikinci yaklaşım çevresel determinizm ile olanakçılıktır (possibilism). Bu iki yaklaşım, coğrafi düşüncedeki temel bir dönüm noktasını oluşturmaktadır. Çünkü, ilk defa bu yaklaşımlarla, fiziksel-sosyal olgu ve olaylar teorik bir bakış açısıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Bu teorik bakış açısının kilit noktası fiziksel ortamın belirleyiciliğidir. Birbirinden farklı fiziksel ortamların yeryüzündeki varlığına yine birbirinden farklı insan yaşayışının eşlik etmesi, çevresel determinizm yaklaşımında, insan yaşayışının fiziksel ortamın (iklim, yeryüzü şekilleri, bitki örtüsü vb.) kontrolünde ve belirleyiciliğinde gerçekleştiği şeklinde yorumlanmıştır. Bu yaklaşımın modern coğrafyaki hakimiyetinde Darwin in evrim teorisinin oldukça önemli bir etkisi vardır (Stoddart, 1986). Çevresel determinizme bir tepki olarak ortaya çıkan olanakçılıkta ise, insan, fiziksel ortama pasif bir şekilde tepki veren bir unsur değil, seçim yapabilen aktif bir aktör olarak görülür. Fransız tarihçi Lucien Febvre in düşüncelerinden esinlenen Fransız coğrafyacıların öne sürdükleri olanakçı açıklama modeli, fiziksel ortamın sınırlayıcı etkisi altında insanın kendi sosyo-kültürel pozisyonuna en iyi uyan alternatifi seçebildiğini önermektedir (Dickinson, 1969). Modern coğrafyayı karakterize eden üçüncü ve son yaklaşım ise bölgeselciliktir. 20. yüzyılın ilk yarısına kadar çok güçlü bir biçimde coğrafyayı etkileyen ve hatta onu yönlendiren bir yaklaşım olan bölgeselcilik ya da bölgesel coğrafya yaklaşımı, coğrafyadaki genelleştirmenin ikinci şeklidir. Coğrafyadaki ilk teorik çerçeve olan çevresel determinizm, bölgeselci yaklaşımın içerisinde de yer bulmuştur; ancak, çevresel determinizm nomotetik bir anlayışa dayanırken, bölgeselcilik idiografik bir anlayışa dayanmaktadır. Bu yüzden, bölgeselci anlayışın çevresel belirlenimciliği yerele ilişkin olayların ilişkiselliğinde kendisini göstermektedir. Empirik bir metodolojiye dayanan bu yaklaşımda, belirli fenomenlerin yeryüzündeki dağılışının üst üste bindiği/çakıştığı ve böylelikle de bu çakışma alanlarının (bölgelerin) belirli, ayırt edici, kendine has bir karakter oluşturduğu düşünülmektedir. Bu nedenle, bölgeselci yaklaşıma sahip coğrafya, fiziksel ve sosyal olgu-olayların alansal olarak farklılaşmasını tespit 53

4 eden; mekanı bölgelere ayıran ve her bölgenin karakteristiğine ilişkin idiografik bilgi üreten bir bilim olarak kendisini konumlandırmış; hatta bu özelliğinin, kendisini diğer tüm bilimlerden ayırt edici kıldığını iddia etmiştir (Hartshorne, 1939). Dolayısıyla, bölgeselci yaklaşımın temel amacı, bölgelerin sınırlarını çizmek ve her bölgeyi karakterize eden fiziksel ve sosyal fenomenleri birbirine entegre ederek bir senteze ulaşmaktır. Bölgeselci yaklaşım, bu türlü bir senteze ulaşmak için yerele ilişkin çok detay bilgilerin varlığına gereksinim duyduğundan, coğrafya disiplini, bu yaklaşımın hakim olduğu zamanlarda iki ana kısımdan oluşuyordu: Sistematik ve bölgesel. Burada, sistematik coğrafya, belirli bir konunun mekansal olarak incelenmesi olarak tanımlanabilir. Modern coğrafya eğilimlerinde uzmanlaşmayla örtüşen sistematik coğrafya çalışmaları, nihai sentez için bölgesel coğrafyaya gerekli bilgiyi sağlayan bir fonksiyona sahipti. Dolayısıyla, genel olarak Kıta Avrupası ndaki Fransız ve Alman okullarının hakimiyeti altında Yeni-Kantçı bir çizgide gelişen modern dönemdeki coğrafi yaklaşımlar ve coğrafi pratik iki boyutlu bir yapıya sahiptir: Bunlardan birincisi dikey boyuttur ve tam karşılığını bölgeselcilikte bulmaktadır. Burada, belirli bir mekan parçası üzerinde, söz konusu mekanda hüküm süren fiziksel ve sosyal olgu-olayların entegrasyonuna, ilişkiselliğine ilişkin bir inceleme söz konusudur. İkincisi ise, yatay boyuttur ve tam karşılığını sistematik ya da tematik (konusal) uzmanlaşma alanlarında (jeomorfoloji, nüfus coğrafyası vb.) bulmaktadır. Burada da, yeryüzünün belirli fenomenleri mekansal olarak incelenir. Yani, dikey boyutta aynı mekandaki farklı fenomenler arasındaki bağlantı; yatay boyutta ise, aynı fenomenlerin farklı mekanlardaki ilişkiselliği öne çıkmaktadır (Johnston, 1986). Alman ve Fransızların coğrafya yaklaşımı bazı bakımdan farklılıklar içermesine rağmen, birçok bakımdan bu iki yaklaşım benzeşmektedir. Kıta Avrupası geleneği olarak adlandırılan bu geleneğin en önemli özelliklerinden biri, çok uzun süre bölgesel coğrafya yaklaşımını coğrafyanın özü olarak kabul etmiş ve uygulamış olmasıdır. Gerçekten de bölgesel coğrafya yaklaşımı, 20. yüzyılda Batı coğrafyasında en uzun süren hakim yaklaşım olmuştur. Birçok ülkede oldukça etkili olmuş olan bu yaklaşım en büyük etkisini esas olarak Fransa ve Almanya da göstermiştir. Nitekim Fransa da Vidal, Almanya da da Hettner tarafından güçlü biçimde savunulan bölgeselcilik yaklaşımı, hem Fransa da hem de Almanya da coğrafyanın esası olarak kabul edilmiş ve disiplini domine etmiştir. Özellikle Fransız bölgesel coğrafya ekolü, bilimsel yöntem ve yaklaşım bakımından ünlü monografik etütleri ile dünyada çok uzun süre ana coğrafi düşünme biçimi ve uygulama modeli olarak kalmıştır. Gerçekten de Fransız bölgesel monoğrafya modeli (Almanya daki adıyla Landerkunde yani sınırları belli bir alanın tasvir edilme sanatı), tüm dünyada coğrafyacılar için bir model oluşturmuş ve geniş bir şekilde coğrafya pratiği olarak uygulanmıştır. Bu yaklaşıma göre her bölge farklı ve özel karaktere sahipti ve her bölge kendi içerisinde biricik ti. Belirli bir yerdeki fiziki ve beşeri olguları üst üste binen bir tabaka şeklinde tasvir edip senteze erişen bölgesel monografya/etüt çalışmaları, Fransa da Vidal, Almanya da Hettner ve Amerika da da Hartshorne un çalışmaları tarafından güçlü biçimde savunulmuştur. Bölgesel yaklaşım, 1950 li yıllara kadar ABD de de, 1960 lara kadar İngiltere de, 1970 lere kadar Almanya da ve 1980 lere kadar da Fransa da hakim araştırma programı olmuştur. Çalışmada ele alındığı şekliyle Anglo-Amerikan coğrafya geleneği ise, her ne kadar ABD, İngiltere, Kanada, Avustralya, İrlanda ve Yeni Zelanda gibi ülkeleri kapsasa da, esas olarak İngiltere, özellikle de ABD de tarafından oluşturulmuştur. Bu gelenek, disiplinin çağdaş dönemini domine eden bir bilim yapma pratiğine tekabül etmektedir. Anglo-Amerikan geleneği ortak dil, kültür ve tarihsel miras birlikteliği şeklinde gelişen, temelde İngiliz ve Amerikan coğrafya pratiğiyle karakterize edilen bir gelenektir. Anglo-Amerikan coğrafya geleneği, başlangıçta sadece ana dili İngilizce olan Anglo- Amerikan ülkelerinde gelişirken, bilhassa İngilizcenin Lingua Franca olmasından sonra tüm dünyaya yayılmış ve hakimiyet kazanmıştır. Bu nedenle, Anglo-Amerikan geleneğinin tabiatını ve coğrafya üzerindeki hakim etkisini anlayabilmek için disiplinin 20. yüzyılın ikinci yarısından günümüze dek uzanan çağdaş döneminin tarihselliğine odaklanmak gerekmektedir. Çağdaş coğrafya periyodunun başlangıcı olarak alınan II. Dünya Savaşı sonrasında coğrafya disiplini bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşümün başlangıcı her ne kadar Schaefer ın (1953) idiografik coğrafya anlayışını eleştirdiği makalesiyle sembolleşse de, coğrafyanın pozitivist araştırma programı etkisinde nomotetik bir bilim haline gelişi aslolarak 1960 lı yıllarda tekamül etmiştir (Bird, 1993). Bu dönemde, diğer disiplinlerden teorik modeller (fiziksel modeller, ekonomik teoriler vb.) ve yöntemler (matematiksel modeller, istatistiksel metodlar vb.) coğrafyaya ithal edilerek mekansal süreçlerin incelenmesinde kullanılmıştır (Barnes, 2004). Böylelikle pozitivist bir karakter kazanan coğrafya pratiği, temel olarak, 1970 li yıllarda küresel ölçekte yaşanan toplumsal değişim (yoksulluk, insan hakları, 54

5 çevresel problemler, cinsiyet ve ırklar arası eşitlik arayışı, savaş vb.) nedeniyle sosyo-mekansal süreçleri açıklama bakımından itiraz ve eleştirilere uğramıştır. Tarihsel olarak değerlendirildiğinde, bu eleştiriler coğrafya disiplinin çok-yaklaşımlı (ya da paradigmalı ) bir tabiata sahip olmasının miladını oluşturmaktadır. Nitekim, 1970 ler itibariyle coğrafyaya insan-merkezli (sosyal-psikoloji kökenli davranışsal coğrafya ve varoluşçuluk-fenomenoloji kaynaklı hümanist coğrafya) ve yapısalcı (Marksist ve feminist) yaklaşımlar nüfuz etmeye başlamıştır (Hubbard vd., 2002). Bu nedenle, pozitivist coğrafyayı sonralayan çağdaş coğrafya pratikleri post-pozitivist coğrafya yaklaşımları olarak ele alınmaktadır. Çağdaş coğrafyayı karakterize eden coğrafya pratikleri temel olarak Anglo-Amerikan coğrafya okullarından doğmuş ve gelişmiştir. Bu bakımdan, modern coğrafyayı domine eden Kıta Avrupası hakimiyeti, çağdaş dönemde yerini Anglo-Amerikan geleneğine bırakmıştır. Bu, çağdaş coğrafyanın en öne çıkan özelliklerinden biridir. Dönemin öne çıkan ikinci önemli özelliği, çağdaş coğrafyanın çok-yaklaşımlı bir pratik haline gelmesidir. Yani, disiplinin sosyo-mekansal süreçlere yönelimi birbirinden oldukça farklı teorik çerçevelere ve bunlara ilişkin metodolojik uzantılara sahiptir. Üçüncü önemli özellik ise, çağdaş coğrafya döneminde, tarihsel olarak ikili (dual) bir yapıda olan coğrafyanın fiziki coğrafya ve beşeri coğrafya ayaklarının birbiriyle neredeyse temasını kesmesi; fiziki coğrafyanın disiplinde yaşanan nicel devrimle birlikte doğa bilimlerine yaklaşması, beşeri coğrafyanın ise sosyal bilimlere entegre olmasıdır. Alman ve Fransız coğrafya gelenekleri 1950 lere kadar tüm dünyaya fikir ihraç eden konumda iken, 1950 sonrası tümüyle fikir ithal eden hale gelmişlerdir (Martin ve James, 1993). Hatta modern döneme damgasını vuran bu iki ülke ve coğrafi geleneği, kantitatif devrim sonrası kendilerini dünyadan izole etmiş ve Anglo-Amerikan coğrafyası karşısında mevzisini tamamen kaybetmiştir. Böylece bu ülkedeki coğrafyacılar kendi ifadeleri ile uzun süren bir yalnızlık içine girmişlerdir. Gerçekten de Alman coğrafyası, 1950 sonrası yeni bir yaklaşım ve yöntem geliştirmek şöyle dursun, değişen paradigma ve perspektifler bakımından Anglo-Amerikan coğrafyasını 10 yıl gecikmeli olarak izlemeye başlamıştır. Örneğin, pozitivist mekânsal bilim yaklaşımı 1950 ve 1960 larda ABD ve İngiltere de hızla benimsenmesine rağmen, aynı dönemde Alman coğrafyasında halen klasik yaklaşımlar olan peyzaj coğrafyası (Landschaftskunde) ve bölgesel coğrafya (Länderkunde) çok önemli bir yer tutmaktaydı (Wardenga, 2006; Hess, 2009). Nitekim Alman coğrafya geleneğindeki esas değişim, 1970 lerde peyzaj ve bölgesel coğrafya ile uğraşmanın artık bilimsel görülmemesi ve şiddetle reddedilmesi ile ortaya çıkmıştır. Böylece 1970 lerde pozitivist coğrafyaya kapı aralayan Alman coğrafyası, 1980 lerde de radikal, feminist ve postyapısalcı yaklaşımlara kucak açarak çok-paradigmalı hale gelmiştir. Günümüz Alman coğrafyası çok paradigmalı, çoğulcu bir yapı göstermektedir. Öte yandan Fransız coğrafyasında Anglo-Amerikan etkisi Almanlara göre çok sınırlı kalmıştır. Fransız coğrafyası, gerek Fransızların genel yaklaşımı, gerekse Fransız bilim insanları arasındaki anti-amerikan anlayıştan dolayı çok yakın yıllara kadar Amerikan orijinli yaklaşımlara mesafeli, uzak ve hatta reddedici bir şekilde yaklaşmıştır (Claval, 2004). Nitekim Fransız coğrafyası pozitivist yeni coğrafyanın teorik ve metodolojik açılımına ilgi göstermeyerek kantitatif devrime ne katılmış, ne de ondan fayda sağlamıştır (Benko ve Strohmayer, 1993). Tıpkı Almanya gibi Fransa da da 1970 lerin ortalarına kadar disiplin tipik bir biçimde kırsal yaşam ve bölgesel peyzajın tasvirini içeren geleneksel bölgesel coğrafya yaklaşımına sahipti ki, bu durum ve o günün diğer toplumsal şartları Fransız coğrafyasının derin bir krize girmesine yol açmıştır (Claval, 1984) sonrası yeni bir arayış ve yeniden yapılan içine giren Fransız coğrafyası günümüzde daha coğulçu bir yapı sergilemekle birlikte, halen güçlü geleneksel bağlarından tamamen kopamamış ve uluslararası arenada da herhangi bir varlık gösterememektedir. Sonuç olarak, Alman ve Fransız coğrafya geleneğini ve bu geleneğin uzun süre etkisinde kalan ülkelerde coğrafya, halen güçlü bir biçimde fiziki ve beşeri geleneği bir arada tutmakta veya ara-kesitte (çevre gibi) bir yerde durmaktadır. Gerçekten de bu ülkelerde coğrafya Anglo-Amerikan ve Kuzey Avrupa ülkeleri (Hollanda ve İskandinav ülkeleri) gibi çok uzmanlaşmış değildir; bunun yerine genellikle fiziki ve beşeri coğrafyayı birleştiren çalışmalar yaygındır. Bu geleneği takip eden ülkelerin ortak özelliği aynı zamanda uluslararası yayınlara ve çalışmalara katılımın görece daha sınırlı olması ve nitelik sorunu göstermesidir. 3. Veri ve Yöntem Bu çalışmada, Türkiye deki coğrafya disiplinin tarihsel gelişiminde etkili olan Batılı coğrafya okullarını, bu doğrultuda takip edilen gelenekleri ve bunun bir sonucu olarak ortaya çıkan tarihsel dönemleri belirlemek için Türk coğrafyacılarının 1943 yılından itibaren çıkardıkları akademik coğrafya dergilerine odaklanılmıştır. Çalışmada, modern Türk Coğrafyasının bilim yapma pratiğini tarihsel olarak 55

6 yansıtabilecek akademik dergilerde yayımlanan tüm makalelerin kaynakçalarındaki eserler ait oldukları dillere göre (Türkçe, İngilizce, Almanca, Fransızca ve diğer) sınıflandırılarak analiz edilmiştir. Bu türlü bir metodolojik yaklaşımın gerekçesi niteliğinde olan temel varsayım şudur: Bir araştırmacının yayınlarında kullandığı (yerli-yabancı) literatür, o araştırmacının farkında olarak ya da olmayarak takip ettiği bilim yapma pratiğinin (teori, metod, uygulama vb.) bir göstergesidir. Araştırmacının, örneğin, çalışmalarında ağırlıklı olarak Fransızca literatüre yer vermesi, onun büyük oranda Fransız coğrafya anlayışını ve bilim yapma pratiğini kullandığı anlamına gelmektedir. Bu bakış açısı bir tarihsel dönem boyunca uygulandığındaysa, disiplin içerisinde etkinlik gösteren araştırmacıların coğrafya yapma anlayışlarında ve bilim yapma pratiklerinde meydana gelen farklılıkları ve değişimleri izlemek mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda, çalışmada, bir araştırmacının çalışmalarında ağırlıklı olarak Fransız ve/veya Alman kaynaklara yer vermesi, söz konusu araştırmacının Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarının etkisi altında kaldığının; İngilizce kaynaklara yer vermesi ise, Anglo-Amerikan coğrafya geleneğinin etkisi altında kaldığının bir göstergesi olarak ele alınmıştır. Bu tip bir metodolojinin sahip olduğu avantajlar: (1) Akademik bir disiplin olarak Türk coğrafyasının kurumsal olarak tesis oluşundan günümüze dek geçen süreçte, disiplinin hangi Batılı coğrafya okullarından etkilenerek bu okulların bilim yapma pratiğini benimsediğinin ve bu etkilerdeki tarihsel değişimlerin kantitatif olarak ortaya konabilmesi, (2) Türk coğrafyasının, disipline dönemsel olarak liderlik eden Batılı coğrafya okullarını ne ölçüde takip ettiğinin izlenebilmesi, (3) Coğrafyacıların çalışmalarında yabancı dilde yazılmış eserleri ne oranda kullandıklarının belirlenmesiyle, Türk coğrafyasının ne ölçüde dışa açık olduğunun açığa çıkarılabilmesi, (4) Buraya kadar ele alınan üç faktörün toplu olarak değerlendirilmesiyle disiplinin tarihsel evriminde belirli dönemlerin ayırt edilebilmesini mümkün kılacak bir çerçevenin ortaya konulabilmesi, (5) Son olarak, metodolojinin ampirik doğası sayesinde, disiplinin kendi tarihsel gelişimini anlayabilmesine yönelik olabildiğince nesnel bir çerçeveyi çizebilmesidir. Araştırmanın evrenini, Türk coğrafyacılarının 1943 yılından 2010 yılına kadar yayınladıkları akademik çalışmalar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, araştırma evreninde yer alan, belirli kesintiler ve isim değişiklikleri olmakla birlikte tarihsel olarak devamlılık gösteren akademik coğrafya dergileri araştırmanın örneklemi olarak seçilmiştir (Şekil 1). Bunlar Türk Coğrafya Dergisi, Ankara Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü-Bölümü dergileri (Coğrafya Araştırmaları Dergisi, Türkiye Coğrafyası Dergisi, Coğrafi Bilimler Dergisi) ile İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü-Bölümü dergileridir (Coğrafya Enstitüsü Dergisi, Coğrafya Dergisi). Araştırmanın örneklemini oluşturan bu dergiler, tarihsel olarak devamlılık sergilemelerinin yanı sıra, Türkiye nin en köklü coğrafya okulları tarafından çıkarılmaları bakımından da Türk coğrafyasındaki tarihsel değişimlerin izlenebileceği uygun bir veri setini sunmaktadır. Bu nedenle, araştırma evreninde olmalarına ve değerli çalışmalar yayımlamış olmalarına rağmen tarihsel bir veri sağlayamayan nispeten yeni coğrafya dergileri (Ege Coğrafya Dergisi, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Coğrafya Araştırmaları, Doğu Coğrafya Dergisi ile Marmara Coğrafya Dergisi) araştırmanın örnekleminin dışında bırakılmıştır. Diğer yandan, fiziki coğrafya ağırlıklı yayınlara yer veren Jeomorfoloji Dergisi ile Deniz Bilimleri ve Coğrafya Enstitüsü Bülteni de, oluşturulan veri setini saptırmamaları açısından örnekleme dahil edilmemiştir (Şekil 1). Yayın periyodu yılları arasındaki 68 yıllık bir süreyi kapsayan araştırma örnekleminde yer alan dergilerin bu süre içerisinde yayınlanmadığı yıllar vardır (Şekil 1). Bunlardan, disiplinin ilk akademik meslek dergisi olma özelliğini taşıyan ve 1943 yılında çıkmaya başlayan TCD, 2010 yılı dahil olmak üzere toplamda 33 yıl etkinlik göstermiştir yılları arasında etkinlik gösteren İ.Ü. CED 17 yıl, 1985 yılında çıkarılmaya başlanan ve yayın hayatına halen devam eden İ.Ü. CD ise 18 yıllık bir yayın süresine sahiptir yılları arasında etkinlik gösteren A.Ü. CAD toplamda sadece 10 yıl, yılları arasında basılan A.Ü. TCD 8 yıl, 2003 yılından bu yana çıkmakta olan A.Ü. CBD ise günümüze dek kesintisiz olarak yayınlanmıştır. Belirtmek gerekir ki, bazı dergiler, bazı yıllara ait yayınlanmayan sayıları daha sonra yayınladıkları sayılarla birleştirmişlerdir. Örneğin, İ.Ü. CED dergisi, 1977 yılında, yıllarını kapsayan sayıyı çıkarmıştır. Bu çalışmada yayın süreleri için dergilerin basım yılı esas alınmıştır. Yukarıdaki örnekten hareket edilecek olursa, sayısı, basım yılı olan 1977 olarak kabul edilmiştir. Bu bakımdan, araştırma örneklemindeki dergilerin yayın süresi yılları arasındaki 68 yılı kapsamasına rağmen, söz konusu dergilerin yayınlandıkları yıllar göz önüne alındığında bu süre 52 yılı bulmaktadır. 56

7 Şekil 1. Türk coğrafyasının başlangıçtan (1943) günümüze (2010) çıkardığı akademik coğrafya dergileri. Kısaltmalar: TCD, Türk Coğrafya Dergisi; A.Ü-CAD, Ankara Üniversitesi Coğrafya Araştırmaları Dergisi; A.Ü-TCD, Ankara Üniversitesi Türkiye Coğrafyası Dergisi; A.Ü-CBD, Ankara Üniversitesi Coğrafi Bilimler Dergisi; İ.Ü-CED, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü Dergisi; İ.Ü-CD, İstanbul Üniversitesi Coğrafya Dergisi; ECD, Ege Coğrafya Dergisi; CA, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Coğrafya Araştırmaları; DCD, Doğu Coğrafya Dergisi; MCD, Marmara Coğrafya Dergisi; JD, Jeomorfoloji Dergisi. Bu çalışmada, araştırma evreninde yer alan, belirli kesintiler ve isim değişiklikleri olmakla birlikte tarihsel olarak devamlılık gösteren (mavi renkle işaretlenen) akademik coğrafya dergileri araştırmanın örneklemi olarak seçilmiştir. Sağ taraftaki oklar, yayın hayatına devam eden dergileri göstermektedir. Veri ile ilgili olarak diğer bir özellik, TCD dışındaki dergilerin tarihsel süreç boyunca çeşitli nedenlerle isim değişikliklerine uğramasıdır. İstanbul Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü/Bölümü nün yayın faaliyeti olan İ.Ü. CED 1980 yılında yayın faaliyetini noktalarken, aynı bölüm yayın faaliyetine 1985 ten itibaren İ.Ü. CD ile devam etmektedir. Benzer bir durum Ankara Üniversitesi Coğrafya Enstitüsü/Bölümü dergileri için de söz konusudur (Şekil 1). Çeşitli isim değişiklikleri olmakla birlikte, söz konusu dergiler aynı kurumlar tarafından çıkarıldıkları için yeni ve farklı dergiler olarak değerlendirilmemiştir. Diğer yandan, bu çalışmada analiz edilen bir parametre olarak, araştırma örneklemindeki dergilerde yayınlanan makalelerin belirli yıllarda makale özetleri bulunmamaktadır. Bu nedenle analizler, makale özetleri açısından, sadece yazılan özetler dikkate alınarak yapılmıştır. Atıf analizleri bakımından ise, az sayıda olmakla birlikte, yabancı dilden yapılan çevirilerde kullanılmış olan atıflar ve de nekroloji niteliğindeki yazılarda konu edilen kişiye ait eserler listesi atıf analizlerinde değerlendirilmemiştir. Bu çalışmada, araştırma örneklemindeki dergilerde yayınlamış makalelerin özetleri ile makalelerin kaynakçalarındaki eserler ait olduğu dillere göre sınıflandırılıp istatistiksel olarak (tanımlayıcı) analiz edilmiştir. Bu bakımdan, çalışmada uygulanan metodolojiye yönelik olarak bazı eleştiriler getirilebilir. Temelde, çalışmanın sınırlılıklarına işaret edecek olan bu muhtemel eleştiriler ve ifade ettikleri potansiyel problemler (aşağıda, tırnak içine alınarak belirtilmiştir) şu şekilde ele alınabilir: Coğrafyacıların akademik araştırmalarının çıktısı niteliğindeki diğer yayın çeşitlerinin (kitap, tez, bildiri, rapor vb.) örneklenmemesi çalışmanın kapsamı açısından bir problemdir. Bu durum, kuşkusuz, araştırma örnekleminin güçlü bir temsil yeteneğinin olmasıyla telafi edilebilecek bir eksikliktir. Bununla birlikte, örneğin, araştırma makalelerinde yoğun olarak Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarının bilim yapma pratiğini yansıtan bir araştırmacının, yaptığı diğer yayınlarda (kitap, tez, bildiri, rapor vb.) yoğun olarak Anglo-Amerikan coğrafya geleneğinin bilim yapma pratiğini yansıtması beklenen bir durum da değildir. Araştırmacının yaptığı çalışmanın belirli bir Batılı coğrafya okulunun literatürüne ağırlık verecek bir temaya sahip olmasından dolayı, bu durumun veriyi saptırması olasılığı bulunmaktadır. Örneğin, Anglo- Amerikan coğrafya geleneğinin etkisinde olup yoğunlukla İngilizce yayınları kullanan bir araştırmacının, 20. yüzyılın ilk yarısında coğrafyada mekan algısı üzerine yazacağı bir incelemede yoğun olarak Almanca eserleri kullanması mümkündür. Ayrıca, araştırmacının, yeterli düzeyde bilmediği ve bu 57

8 yüzden okumadığı bir dilde yayımlanmış çalışmalara, bunların okuduğu yabancı literatürde de ilgi görmesi nedeniyle, kendi çalışmalarında atıf yapması ve bunun neticesinde yine veriyi saptırması olasılığı da vardır. Yapılan çalışma 68 yıllık bir süreyi kapsamaktadır. Bu sürenin içerisinde, örneklemdeki dergilerin yayın hayatı 52 yıl gibi nispeten uzun bir süreye sahiptir. Bu nedenle, veriyi saptırabilecek söz konusu bozucu etkiler verinin içinde kaybolmaktadır. Dolayısıyla, bu olası faktörlerin ihmal edilebilecek boyutlarda olduğu söylenebilir. Çalışmada uygulanan metodoloji araştırma sorusuna tam olarak yanıt verememektedir. Çünkü, disiplinin tarihsel gelişiminde etkisi altında kaldığı geleneklerin ve kendi bilim yapma pratiğinin daha farklı metodlarla, özellikle nitel olarak da (içerik analizi, kişisel deneyimler, tarihi tanıklıklar vb.) analiz edilmesi gereklidir. Bu, önemli bir sınırlayıcı faktördür ve araştırmayı derinleştirebilecek olan nitel çalışmaların da yapılması gerekliliğini göstermektedir. Ancak, buna rağmen, bu çalışmada uygulanan ampirik metodun sağladığı avantajlar küçümsenecek ölçüde de değildir. Disiplinin tarihsel evriminin ana hatları, etkilendiği gelenekler, eğilimleri, performansı, dışa açıklığı vb. konuların birer parametre olarak kantitatif analizi, nitel çalışmaların üzerine oturabileceği çerçeveyi sağlaması bakımından oldukça önemlidir. Bu nedenle, ampirik analizlerin, disiplinin kendi üzerine düşünebilmesi için gerekli olan çerçeveyi ortaya koyma yeteneği göz ardı edilemez. Bilimsel çalışmalardaki referans-atıf örüntüsünün kaotik bir yapıda olması, elde edilen sonuçların geçerliliğini bozmaktadır. Örneğin, Alman coğrafya geleneğini takip eden bir araştırmacı Anglo- Amerikan bilim pratiğini benimsemiş bir Türk coğrafyacının yayınlarını kullanabilir (ve bu durumun çeşitlemeleri) ya da çalışmalarında sadece Türkçe literatürü kullanan bir araştırmacı, yoğun olarak belirli Batılı coğrafya okullarının etkisinde kalmış Türk araştırmacıların yayınlarına kendi çalışmalarında yer verebilir. Ayrıca, bu durumlar yıllar arası bir geçişkenliğe de sahiptir. Bu durumda, halen bir gelenekten bahsetmek mümkündür; ancak net ayrımlar yapılamaz, ilişki girifttir. Kuşkusuz, bu durum, bu çalışmanın metodolojisi açısından önemli bir dezavantajdır. Ne var ki, sözü edilen girift ilişki pratik olarak ölçülebilir bir nitelik değildir. Bu nedenle, bu çalışmada benimsenen metodla elde edilen sonuçlar belirli hata paylarına sahiptir ve hata payları referans-atıf örüntüsünün bir bakıma kaotik yapısından ileri gelmektedir. 4. Bulgular Bu bölümde, yılları arasında araştırma örnekleminde yer alan dergilerde yayınlanan makalelerin analizi dört ana parametre göz önünde bulundurularak yapılmaktadır: (1) Yabancı dilde yazılmış kaynaklara yapılan atıflar, (2) Makalelerin yabancı dilde yazılmış özetleri, (3) Türkçe ve yabancı dildeki kaynaklara yapılan atıflar, (4) Makale başına düşen Türkçe ve yabancı dilde yazılmış kaynakların oranı. (1) Yabancı dilde yazılmış kaynaklara yapılan atıflar. Araştırma örnekleminde yer alan akademik coğrafya dergilerinde yılları arasında yayınlanmış makalelerin kaynakçalarında yer alan yabancı dildeki eserlerin % 99.6 sı üç dilde yazılmıştır: İngilizce, Almanca ve Fransızca. Coğrafyacıların 1943 yılından 2010 yılına dek yayınladıkları makalelerde kullandıkları yabancı dildeki eserlerin yazıldıkları dillere göre (İngilizce, Almanca ve Fransızca) dağılımı Şekil 2a da gösterilmektedir. Buna göre, coğrafyacıların 1943 yılından 2010 yılına dek yayınladıkları makalelerde kullandıkları yabancı dilde yazılmış eserlerin ağırlığı homojen değildir. Bu bakımdan, tüm periyod göz önüne alındığında birbirinden farklı iki ana dönem ayırt etmek mümkündür: arasını kapsayan birinci dönemde, coğrafyacılar ağırlıklı olarak Fransız ve Alman kaynaklarını kullanmışlardır. Öyle ki, bu periyotta, Almanca ve Fransızca kaynaklara yapılan atıfların oranı sadece yabancı kaynaklar göz önüne alındığında % 64.3 ü bulmaktadır. Buna karşın İngilizce kaynaklara yapılan başvuru çok daha az olup, oranı, yine sadece yabancı kaynaklar göz önüne alındığında % 33.9 dur. Nitekim, yabancı kaynaklara ait atıf verileri normalleştirildiğinde, aralığında Almanca ve Fransızca kaynakların çoğunlukla pozitif, İngilizce kaynaklarının ise neredeyse tümüyle negatif değerler gösterdiği net olarak görülebilmektedir (Şekil 3b-d) aralığını kapsayan ikinci dönemde ise, coğrafyacıların kullandığı yabancı kaynakların oranı hem niceliksel hem de niteliksel olarak değişmiştir. Bu dönemde toplam atıf içerisinde yabancı kaynaklara başvuru oranı (% 23.3) ilk dönemle karşılaştırıldığında (% 45.4) hemen hemen yarı yarıya azaldığı gibi (Tablo 1), kullanılan yabancı kaynakların içerisinde İngilizce yazılmış olanların ağırlığı olağanüstü bir şekilde artış göstermiştir. Nitekim, 1980 sonrasında Alman ve Fransız kaynaklarının 58

9 kullanımı sadece yabancı kaynaklar göz önüne alındığında % 10.9, İngilizce kaynakların kullanımı ise % 88 dir. Gerçekten, bu döneme ait normalleştirilmiş atıf verileri göz önüne alındığında, İngilizce kaynakların 1990 lardan itibaren neredeyse kesintisiz olarak pozitif değerler gösterdiği, Almanca ve Fransızca kaynaklarınsa, bir önceki dönemin tersine, negatif değerler sergilediği ortaya çıkmaktadır (Şekil 3b-d). Şekil 2. (a) Bu çalışmada incelenen dergilerde yayınlanan makalelerin kaynakçalarında yer alan yabancı dilde yazılmış eserlerin yıllara göre toplam sayıları. (b) Bu çalışmada incelenen dergilerde yayınlanan makalelerin yabancı dilde yazılmış özetlerinin toplam sayıları. (c) Bu çalışmada incelenen dergilerde yayınlanan makalelerin kaynakçalarında yer alan yerli ve yabancı dilde yazılmış eserlerin toplam sayısı. (d) Bu çalışmada incelenen dergilerde yayınlanan çalışmalardaki makale başına düşen Türkçe ve yabancı dilde yazılmış esere atıf sayıları. Kısaltmalar: İng, İngilizce; Alm: Almanca; Fra, Fransızca; Tür, Türkçe. Şekil 3. Araştırma örnekleminde yer alan coğrafya dergilerinde yayınlanan makalelerin kaynakçalarındaki atıfların ait oldukları dillere göre z-skoruyla normalleştirilmiş diyagramları (z = (χ μ) / σ). Burada z, z-skoru; χ, z-skoru hesaplanmak istenen değer; μ, veri serisinin ortalaması; σ, veri serisinin standart sapmasıdır. (a) Türkçe atıfların z-skoru, (b) İngilizce atıfların z- skoru, (c) Almanca atıfların z-skoru, (d) Fransızca atıfların z-skoru. Kısaltmalar: İng, İngilizce; Alm: Almanca; Fra, Fransızca; Tür, Türkçe. 59

10 (2) Makalelerin yabancı dilde yazılmış özetleri. Türk coğrafyacılarının yılları arasında çalışmalarında yer verdikleri yabancı kaynakların yukarıda detayları verilen söz konusu örüntüsü rastlantısal değildir. Coğrafyacılar bu atıfları büyük oranda okudukları ve aynı zamanda yazdıkları dillerdeki kaynaklara yapmışlardır. Bu durum, coğrafyacıların incelenen periyod içerisinde yayınladıkları makalelerinin yabancı dilde yazılmış özetleri incelendiğinde ortaya çıkmaktadır (Şekil 2b; Tablo 1) yılında yayınlanan makalelerin özetleri incelendiğinde, bunların % 60.5 inin Fransızca (% 53.2) ve Almanca (%7.2) yazıldığı görülmektedir. Bu dönemde İngilizce yazılan özetlerin oranı sadece % 39.4 tür. İkinci periyotta, yani arasında yayınlanan makalelerin yabancı dilde yazılmış özetlerindeki ağırlıksa yine dramatik bir biçimde değişmiş; İngilizce özetlerin oranı % 96.4 e varmıştır. Bu dönemde, Almanca ve Fransızca kaynakların kullanımının azalmasına paralel olarak, bu dillerde yazılan özetlerin oranı da (% 3.5) oldukça düşmüştür. Kullanılan yabancı kaynakların ağırlıkları ve zaman içerisindeki değişim örüntüsü ile (bir bakıma yabancı dil kullanımının güvenlik göstergesi olan) yabancı dilde yazılan özetlerdeki ağırlığın ve zaman içerisindeki değişim örüntüsünün örtüşmesi gerçekten dikkat çekicidir. Şekil 4. Araştırma örnekleminde yer alan coğrafya dergilerinde yayınlanan makale başına düşen atıf sayılarının ait oldukları dillere göre z-skoruyla normalleştirilmiş diyagramları (z = (χ μ) / σ). Burada z, z-skoru; χ, z-skoru hesaplanmak istenen değer; μ, veri serisinin ortalaması; σ, veri serisinin standart sapmasıdır. (a) Makale başına düşen Türkçe atıfların z-skoru, (b) Makale başına düşen İngilizce atıfların z-skoru, (c) Makale başına düşen Almanca atıfların z-skoru, (d) Makale başına düşen Fransızca atıfların z-skoru. Kısaltmalar: İng, İngilizce; Alm: Almanca; Fra, Fransızca; Tür, Türkçe. (3) Türkçe ve yabancı dildeki kaynaklara yapılan atıflar. Türk Coğrafyacılarının araştırma örnekleminde bulunan dergilerde yayınladıkları çalışmalarda kullandıkları yerli ve yabancı kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde temel olarak üç farklı dönem ortaya çıkmaktadır (Şekil 2c-d): yıllarını kapsayan birinci dönemde, kullanılan Türkçe kaynakların oranı % 54.6, yabancı kaynakların oranı ise % 45.4 tür (Tablo 1). Yani, bu dönemde coğrafyacıların kullandığı 4 kaynaktan yaklaşık 2 si yabancı dilde yazılmış eserlerden oluşmaktadır. Bu dönemde, yabancı kaynaklar içerisinde Almanca (% 15.1) ve Fransızca (%14.1) yazılmış eserlerin kullanımı ağırlıktadır aralığını kapsayan ikinci dönemde ise, yayınlanan makalelerde kullanılan Türkçe yazılmış kaynakların oranı % 83.9 a yükselirken yabancı dilde yazılmış kaynaklarının oranı % 16.1 e düşmüştür (Tablo 1). Nitekim, Türkçe kaynaklara ait normalleştirilmiş atıf verileri, 1990 lı yıllardan 2000 li yılların başına dek giderek artan oranlada pozitif değerler göstermektedir (Şekil 3a). Söz konusu periyotta coğrafyacıların çalışmalarında kullandıkları 4 kaynaktan sadece 0.7 si yabancı dilde yazılmıştır. Bununla birlikte, Türkçe ve yabancı dilde yazılmış kaynakların oranı söz konusu dönem içerisinde belirli ölçülerde de değişmiştir. Bu bakımdan, örneğin, aralığında yayınlanan makalelerde kullanılan yabancı dilde yazılmış eserin oranı % 28.9 iken, bu oran yılları arasında % 15 e kadar gerilemiştir (Tablo 1). 60

11 aralığını kapsayan üçüncü dönemde ise, kullanılan Türkçe kaynakların oranı bir önceki döneme göre gerileyerek % 67 ye düşerken, yabancı kaynakların oranı % 33 e yükselmiştir. Ayrıca, yine bu döneme ait normalleştirilmiş atıf verileri, Almanca ve Fransızca kaynaklara yapılan atıfların kesintisiz olarak negatif değerler sergilediğini; buna karşın, İngilizce kaynaklara yapılan atıfların ise en yüksek pozitif değerlerine eriştiğini göstermektedir (Şekil 3b-d). (4) Makale başına düşen Türkçe ve yabancı dilde yazılmış kaynakların oranı yılları arasında örneklemde yer alan dergilerde yayınlanan makalelerin kaynakçaları esas alındığında, coğrafyacıların makale başına kullandıkları atıf sayısı tir. Bunun 11.7 si Türkçe kaynaklardan, 4.75 i ise yabancı dilde yazılmış kaynaklardan oluşmaktadır (Tablo 2). Tüm inceleme periyodu boyunca makale başına düşen Türkçe ve yabancı dilde yazılmış eserlere yapılan atıflara ilişkin veriler normalleştirildiğinde, makale başına düşen yabancı dilde yazılmış kaynaklara atıflar, yılları arasında Almanca ve Fransızca kaynaklar için çoğunlukla pozitif, İngilizce kaynaklar içinse hemen hemen tümüyle negatif değerler göstermektedir (Şekil 4b-d). Buna karşın, yılları arasında makale başına düşen yabancı dildeki atıflar Almanca ve Fransızca kaynaklar için kesintisiz olarak negatif değerdedir. İngilizce kaynaklara ilişkin normalleştirilmiş atıf verileri ise, 2003 yılından itibaren pozitif değerler sergilemeye başlamıştır (Şekil 4b). Dolayısıyla, makale başına düşen kaynak kullanımı da, bundan önce ele alınan parametrelerdeki dönemselliğe tam olarak uymaktadır. Bu dönemselliğe ilişkin mutlak sayılar değerlendirildiğinde, makale başına düşen atıfların ortalaması periyodunda 10.4 olup, Türkçe (5.7) ve yabancı dilde (4.7) yazılmış eserlere yapılan atıfların oranı birbirine çok yakındır (Tablo 2) yılları arasında ise, makale başına düşen atıfların ortalaması 20.4 e çıkarken, bunun yaklaşık 3/4 ünü Türkçe kaynaklar oluşturmaktadır. Bu dönem içerisinde, yılları arasında makale başına düşen atıf oranları dramatik bir biçimde düşmüştür ve coğrafyacıların bu dönemde kullandıkları yabancı dildeki eserler makale başına 3 atıfın altına inmiştir. Buna paralel olarak, yararlanılan Türkçe kaynakların oranı, bu dönemde önemli ölçüde artmıştır (Şekil 2d; Tablo 2; Şekil 4a). Diğer yandan, makale başına düşen atıf sayılarının örüntüsü 2003 yılından itibaren önemli ölçüde değişmiştir. Bu dönemdeki yayınlarda makale başına düşen atıfların ortalaması 27.2 ye yükselirken, bunun 1/3 ünü İngilizce kaynaklar oluşturmaktadır. 5. Tartışma Türk coğrafyacılarının yayın pratiklerinin örneklemdeki dergiler özelinde incelenmesi, akademik bir disiplin olarak coğrafyanın başlangıcından günümüze dek birbirinden farklı Batılı coğrafya okullarının etkisi altında kaldığını ortaya koymaktadır. Bu bakımdan, üç ana dönem ayırt etmek mümkündür. Bu çalışmada analiz edilen tüm göstergeler, Türk coğrafyacılarının, disiplinin akademik platformda tesis oluşundan yaklaşık olarak 1980 yılına dek ağırlıklı olarak Fransızca ve Almanca kaynakları kullandığını, bu dönemde esas olarak Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarının bilim yapma pratiğini benimsediğini göstermektedir li yıllardan 2000 li yılların başına kadar ise, Türk coğrafyası belirli bir Batılı okul geleneğini takip etmekten uzak kalmış, bunun yerine kendine has bir bilim yapma pratiği geliştirmiştir li yılların başından günümüze dek geçen sürede ise, giderek artan oranda İngilizce kaynakları kullanan Türk coğrafyacıları, bu periyotta Anglo-Amerikan coğrafya geleneğinin etkisi altına girmiştir. Kuşkusuz, akademik bir disiplin olarak Türk coğrafyasının tarihsel gelişiminde disipline dönemsel olarak yön vermiş ve coğrafyacıların bilim yapma pratiklerini belirli oranlarda belirlemiş olan bu farklı Batılı coğrafya okullarının disiplin üzerindeki etkilerinin arka planında, coğrafya disiplini merkeze alındığında, bazı içsel ve dışsal faktörler bulunmaktadır. (1) Kıta Avrupası geleneği etkisindeki dönem (< ): 20. yüzyılın ikinci yarısına dek Dünya egemenliğini elinde bulunduran güçlerin Avrupa da yer alması, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti nin batılılaşma çabalarının kaynağını büyük oranda Kıta Avrupası nda yer alan devletlerden (özellikle Fransa ve Almanya dan) alması; İkinci Dünya Savaşı na dek genel olarak bilime, özel olaraksa coğrafya bilimine önderlik eden okulların Kıta Avrupası nda (özellikle Almanya ve Fransa) bulunması (Martin, 1993), Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarının Türk coğrafyası üzerindeki etkisinin arka planında yer alan başlıca dışsal faktörlerdir. Dolayısıyla hegemonik ilişkiler, coğrafi yakınlık ve sosyo-kültürel etki bu dışsal faktörlerin belirleyicileri olarak öne çıkmaktadır. Bunların yanı sıra, coğrafyanın Türkiye deki organizasyonu ve kurumsallaşma şekli de, içsel birer faktör olarak, disiplinin Türkiye deki Kıta Avrupası geleneği eksenli gelişimini desteklemiştir. Bunların başında, 61

12 Cumhuriyet in ilk yıllarında ülkeye davet edilen kurucu bilim insanlarının büyük ölçüde Kıta Avrupası ndaki akademik kurumlardan gelmesi yer almaktadır. Gerçekten, bu dönemde, İstanbul Üniversitesi Coğrafya ya Almanya dan E. Obst ( ), daha sonra Fransa dan T. Lefebre ( ) ve E. Chaput ( ) kurucu bilim insanları olarak gelmiş ve bölümde Kıta Avrupası çizgisini yerleştirmişlerdir (Erinç, 1973). Ankara Üniversitesi coğrafya ya ise Almanya dan Louis ve daha sonra Britanya dan McCallien gelerek disiplinin Kıta Avrupası eksenli gelişiminin ilk tohumlarını atmışlardır (Akkan, 1972). İkinci olarak, Türkiye de coğrafyayı akademik bir disiplin olarak kurumsallaştıran coğrafyacıların Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarında eğitim görmeleri ve bunun ardından Türkiye deki coğrafya enstitülerine yerleştirilmeleri gelmektedir. İlk kuşak coğrafyacılardan İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) Coğrafya kadrosunda bulunan F. S. Duran (Fransa), A. M. Arda (Fransa), S. Mansur (Fransa) ve H. S. Selen (Avusturya), İ. H. Akyol (İsviçre); daha sonra ise B. Darkot (Fransa), A. Ardel (Fransa), A. Tanoğlu (Fransa); Ankara Üniversitesi Coğrafya kadrosunda bulunan C. A. Alagöz (Fransa), D. Bediz (Almanya), N. Çıtakoğlu (Almanya) ve sonradan R. İzbırak (Almanya) hem disiplinin kurumsallaşması ve teorik çerçevesinin çizilmesi hem de coğrafyanın pratik edilmesinde Kıta Avrupası ndaki coğrafya geleneğinin etkisini yansıtmıştır (Erinç, 1997; Gümüşçü, 2012). Üçüncü olarak ise, Batı coğrafyasının koloniyal eğilimler gösterdiği dönemde (Freeman, 1961), esas olarak Kıta Avrupası ndaki coğrafya okullarından Anadolu ya gelen araştırmacıların, daha çok fiziki coğrafya ve jeoloji ağırlıklı olmak üzere, disiplinin temel konularıyla ilgili bazı çalışmalar yapmış olmaları (Dickinson, 1969) ve bu doğrultuda, özellikle ilk kuşak Türk coğrafyacılarının araştırmalarını kendilerinden önce yapılan bu çalışmalar üzerinde kurmuş olmaları gelmektedir. Türk coğrafyası, bu türlü bir tarihsel arka plana bağlı olarak, Kıta Avrupası ndaki kurumsal yapıların ve bilimsel-entelektüel birikimin ülkeye transferine dayalı güçlü bir modernist anlayışla Türkiye de akademik bir üniversite disiplini olarak kurulmuştur. En önemli adımları 1930 lu yıllarda atılan disiplinin kurumsallaşma süreci ise, 1940 lı yılların başında büyük ölçüde tamamlamıştır. Nitekim, 1940 lı yılların başlarına gelindiğinde, Türk coğrafyası, iki büyük üniversitede (İstanbul Üniversitesi ve Ankara Üniversitesi) akademik bir disiplin olarak etkinlik gösteren, kendine ait bir kurumu olan (Türk Coğrafya Kurumu) ve de bilimsel araştırmaları yayınlayabildiği akademik bir dergiye (Türk Coğrafya Dergisi) sahip bir topluluk halindedir (Gümüşçü, 2012). Coğrafyanın Türkiye deki bu Kıta Avrupası geleneği eksenli kurumsallaşma süreci, bu çalışmadan elde edilen bulgularla da çok açık olarak ortaya konmaktadır. Coğrafyacıların yüzü, kuruluş döneminden 1980 li yıllara dek esas olarak Kıta Avrupası na dönüktür. Bu durum, coğrafyacıların, bilimsel araştırma çıktılarını kendi akademik dergilerinde yayınlamaya başladıkları tarihten itibaren bilim yapma pratiklerine de güçlü bir şekilde yansımıştır. Bu dönemde, coğrafyacıların bilimsel araştırmalarında başvurdukları bilimsel eserlerin büyük çoğunluğu Alman ve Fransız kaynaklarına aittir (Şekil 2a). Ayrıca, yayınlanan makalelerin yabancı dildeki özetlerinin büyük çoğunluğu da yine Almanca ve özellikle Fransızca yazılmıştır (Şekil 2b). Bu çalışmanın bulguları, Türk Coğrafyasının Kıta Avrupası geleneği etkisindeki bu tarihsel evriminin inişli çıkışlı olarak 1970 li yılların sonuna kadar devam ettiğini ve 1980 e gelindiğinde sona erdiğini göstermektedir den itibaren Türk Coğrafyacılarının başvurduğu bilimsel eserler içerisinde Alman ve Fransız kaynaklarının oranı % 2.5 i geçmezken, yabancı dildeki makale özetlerininse sadece % 3.6 sı Almanca ve Fransızca yazılmıştır (Tablo 1). Dolayısıyla, Türk Coğrafyasının kuruluşundan 1980 yılına kadar süren bu tarihsel dönemin, disiplinin esas olarak Kıta Avrupası geleneği etkisi altındaki kuruluş ve gelişme aşaması olarak tanımlanması oldukça uygun olacaktır (Şekil 5). (2) Milli Coğrafya Dönemi ( ): Kıta Avrupası geleneğinin Türk coğrafyası üzerindeki hakimiyeti 1980 li yılların başında sonra ererken, küresel düzendeki ve ulusal politikalardaki bir dizi yapısal dönüşüm, dışsal birer faktör olarak, disiplinin 1980 sonrası evriminin ana hatlarını büyük ölçüde belirlemiştir. Bu dönüşüm kendisini, İkinci Dünya Savaşı yla birlikte dünyadaki hegemonik güç ilişkilerinde ABD nin egemen olmaya başlaması, Amerika nın adeta bilimsel bilgi üretiminin merkezi haline gelmesi, Türk modernleşmesinin beslenme kaynağını sosyo-ekonomik ve kültürel bir entegrasyon olarak Atlantik in diğer yakasına taşıması ve özellikle 21. yüzyılın başından itibaren giderek güçlenen küreselleşme etkisi ile göstermiştir. Bunların yanı sıra, 1980 deki askeri darbeyle Türkiye deki toplumsal düzenin yeniden inşası, bununla ilintili olarak üniversitelerin YÖK çatısı altında daha çok Anglo-Amerikan bir öykünmeyle tekrar organize edilmesi ve bu sırada üniversiteye hakim olan baskıcı (a)politik atmosfer (Tekeli, 2010), coğrafyanın 1980 sonrası gelişimini önemli ölçüde etkileyen diğer dışsal faktörlerdir. 62

13 Tablo 1. Araştırma örnekleminde yer alan akademik coğrafya dergilerinde döneminde yayınlanan makalelerin farklı dillere göre atıf ve özet sayıları Periyod Toplam Türkçe Yabancı dil** (% 71,1) (% 28,9) (% 54,6) (% 45,4) (% 83,9) (% 16,1) (% 76,7) (% 23,3) (% 71,1) (% 28,9) (% 84,6) (% 15,4) (% 67,1) (% 32,9) Dergilerdeki atıf sayıları Makale Özetleri İngilizce Almanca Fransızca İngilizce Almanca Fransızca 3984 (% 19,2) 805 (% 15,4) 1079 (% 12,2) 3179 (% 20,5) 83 (% 19,2) 996 (% 11,8) 2100 (% 31,5) 992 (% 4,8) 791 (% 15,1) 170 (% 1,9) 201 (% 1,3) 25 (% 5,8) 145 (% 1,7) 31 (% 0,5) 929 (% 4,5) 737 (% 14,1) 166 (% 1,9) 192 (% 1,2) 17 (% 3,9) 149 (% 1,8) 26 (% 0,4) Tablo 2. Araştırma örnekleminde yer alan akademik coğrafya dergilerinde döneminde yayınlanan makalelerin çeşitli parametrelere göre özellikleri Periyod Yazar Sayısı Makale Sayısı Makale başına düşen atıf Toplam Türkçe Yabancı Dilde İngilizce Kıta Avrupası (Almanca + Fransızca) ,4 11,7 4,7 3,2 1,5 (0,8 + 0,7) ,4 5,7 4,7 1,6 3,1 (1,6 + 1,5) ,1 14,4 2,8 2,1 0,7 (0,4 + 0,3) ,4 15,6 4,8 4,2 0,5 (0,3 + 0,2) ,8 7 2,8 1,9 1,0 (0,6 + 0,4) ,8 15,1 2,7 2,1 0,6 (0,3 + 0,3) ,2 18,3 8,9 8,6 0,2 (0,1 + 0,1) 8 Yayın periyodu Bu çalışmada analiz edilen tüm göstergeler, Türk coğrafyasının entelektüel beslenme kaynakları ve bilim yapma pratiği bakımından 1980 yılının bir milat olduğunu tüm açıklığıyla gözler önüne sermektedir (Şekil 2a-d). Nitekim, coğrafyacıların bilimsel çalışmalarında yararlandığı yabancı dildeki kaynaklarda, makale özetlerini yazdıkları yabancı dilde ve yararlandıkları Türkçe kaynakların niceliğinde 1980 öncesi ve sonrası arasında büyük bir niteliksel fark olduğu görülebilmektedir. Dönüm noktası niteliğindeki bu tarihsel değişimin zamanlaması, Türk coğrafyasının gelişimini konu alan bazı çalışmalarda da daha önce belirtilmiştir (Erinç, 1997; Kayan, 2000). Genel olarak değerlendirildiğinde, yılları aralığında disiplinin uygulayıcılarının Almanca ve Fransızca kaynakları takip etmeyi bırakarak sınırlı sayıda olmakla birlikte genellikle İngilizce eserlere başvurduğu, makale özetlerini İngilizce yazdığı, daha çok Türkçe kaynak kullanmaya başladığı ilk bakışta göze çarpan niteliklerdir (Şekil 3a-d, Şekil 2b). Öyle ki, Türk coğrafyacıları bu dönemde rekor düzeyde Türkçe kaynak kullanırken (% 84), makale başına düşen yabancı dildeki kaynaklara atıf oranı ise tarihsel olarak en düşük değerini (2.76) kaydetmiştir (Tablo 1 ve 2). Coğrafya yapma pratiğindeki bu değişim ile yukarıda ifade edilen politik arka plan birlikte ele alındığında, yılları arasındaki bu ayırt edici dönemin Milli Coğrafya geleneği olarak adlandırılması yerinde görünmektedir. Bu bakımdan, Milli Coğrafya döneminin ilk aşaması yılları arasını kapsamaktadır li yılların başına gelindiğinde, bu araştırmanın örneklemini oluşturan Türk coğrafyasının ilk ana akım dergilerinin etkinliği büyük oranda sona ermiştir. Nitekim, yılları arasında, araştırma örnekleminde yer alan dergiler toplamda 4 periyodik çıkarıp sadece 44 makale yayınlamıştır (Tablo 2). Bilimsel üretkenlikteki bu dramatik düşüş, büyük oranda ülkedeki baskıcı askeri rejimin ve bunun akademik ortama yansımasıyla ilgili olmalıdır. Bu çalışmada analiz edilen tüm göstergeler, bilim-açık toplum ilişkisinin negatif bir örneğini oluşturan bu dönemde Türk coğrafyasının yok olma noktasına gelmiş olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, yılları arasındaki bu 10 yıllık alt periyodun Türk Coğrafyasının kendi kabuğuna girdiği bir Yitik Dönem olarak ayırt edilmesi abartılı olmaz (Şekil 5). Milli Coğrafya döneminin ikinci aşaması yılları arasını kapsamaktadır. Bu dönemi ayırt edici kılan en önemli özellik, yaklaşık 10 yıl süreyle yitik bir dönem yaşayan Türk Coğrafyasının teşkilatlanma ya başlamasıdır. Bu dönem, bu çalışmanın örnekleminde yer alan ana akım dergilerin 63

14 tekrar faaliyete geçmesiyle olduğu kadar, yeni üniversitelerde coğrafya bölümlerinin açılması ve de profesyonel coğrafyacıların sayılarındaki artışla da karakterize olmaktadır (Yavan, 2012). Nitekim, yılları arasındaki yitik dönem de yayınlanan toplam 44 makaleye karşın, yılları arasında yaklaşık on katlık bir artışla toplam 473 makale yayınlanmıştır (Tablo 2). Hem kurumsal olarak hem de bilim yapma pratiği açısından bir yeniden yapılanma sürecinin en açık belirtilerini taşıyan bu dönemin en önemli ikinci ayırt edici özelliği ise, uluslararası bilimsel gelişmelere büyük oranda kapalı oluşudur (Şekil 2c-d). Gerçekten, bu dönemde, araştırma örnekleminde yer alan dergilerde yayınlanan bilimsel çalışmalarda kaydedilen atıfların sadece % 15 i yabancı dildeki kaynaklara yapılmışken, % 85 i Türkçe kaynaklara aittir. Bu dönemde, makale başına düşen Türkçe kaynaklara atıf oranının göreceli olarak yüksek olmasına rağmen (17.8), makale başına düşen yabancı dilde yazılmış kaynaklara atıf oranının (2.75) disiplin tarihinin en düşük ortalamasını kaydetmesi dikkate değerdir (Tablo 1 ve 2). Tüm bu göstergeler, söz konusu periyodun bir teşkilatlanma dönemi olarak adlandırılmasının uygun olduğunu göstermektedir (Şekil 5). Şekil 5. Türk Coğrafyasının tarihsel gelişiminde etkisi altında kaldığı Batılı coğrafya geleneklerinin ayrımı ve tarihsel aşamalar. Kısaltmalar: İng, İngilizce; Alm: Almanca; Fra, Fransızca; Tür, Türkçe. Milli Coğrafya dönemi bir bütün olarak ele alındığında, bu dönemde dış dünyaya büyük oranda kapıları kapatan Türk Coğrafyasının kendine has bir bilim yapma pratiği geliştirdiği söylenebilir. Söz konusu dönem içerisinde yayınlanan makalelerin yüzeysel olarak taranmasıyla bile bu pratiğin anlayış olarak Kıta Avrupası geleneğinin güçlü bir biçimde devamı olduğu da görülebilmektedir. Bu türlü bir tespit esas olarak içerik analizine dayalı bir çalışmayı gerektirse de, bir öngörü niteliğinde olmak üzere, Milli Coğrafya döneminin, < yılları arasını karakterize eden Kıta Avrupası geleneği etkisindeki dönemin Türkçe literatür üzerinden bir devamı olduğunu söylemek, bu dönemi karakterize eden niteliklerin belirlenmesi açısından oldukça önemlidir. (3) Anglo-Amerikan geleneği etkisindeki dönem ( ): Türk coğrafyasının tarihsel evrimi boyunca bazı nüveler taşımakla birlikte, Anglo-Amerikan coğrafya geleneğinin kendisini en bariz olarak hissettirdiği dönem 2003 yılı ve sonrasına rastlamaktadır. Coğrafyanın önceki dönemlerden miras aldığı kendi kabuğuna giren ve daha sonra içe dönen bir bilim yapma pratiğini terk etmeye başlaması bu dönemin en önemli özelliklerindendir. Türk coğrafyasında bu son dönem, temel olarak, coğrafyacıların yüzünü bir ölçüde Anglo-Amerikan dünyaya çevirmesi, dışa açık olmaya başlaması, bilgi ve yöntem transferine dayalı bir bilim yapma pratiğini hayata geçirmesiyle karakterize olmaktadır. Araştırma 64

15 örnekleminde yer alan ana akım coğrafya dergilerinde yayınlanan makalelerin analizi, bu dönemde coğrafyacıların daha fazla İngilizce kaynak kullandığını (Şekil 3c ve 4c) ve makale özetlerini hemen hemen tümüyle İngilizce yazdığını (Tablo 2; Şekil 2b) ortaya koyarken, disiplin tarihi boyunca makale başına düşen en yüksek atıf oranlarının da bu dönemde kaydedilmiş olduğunu göstermektedir (Şekil 3b ve 4b). Coğrafyacılar yılları arasında ortalama 27 atıfla makale yazarken, bunun yaklaşık 1/3 ü İngilizce kaynaklardan oluşmaktadır (Tablo 2). Bu türlü bir değişim, kuşkusuz, bir yönüyle küreselleşme ve bunun erişim-iletişim olanaklarında yarattığı dönüşümle ilgiliyken; diğer yönüyle de akademik kurumlardaki düzenlemeler (uluslararası yayınlara teşvik, atama ve yükselme ilkelerinde yeni kurallar vb.), 2000 kuşağı bir kısım genç coğrafyacının coğrafya disiplinine getirdiği yenilik ile Anglo- Amerikan coğrafyanın etkin olduğu yerlere lisansüstü eğitim çalışmaları için giden yeni jenerasyonun yarattığı pozitif etkiyle bağlantılıdır. Dolayısıyla, kendisini Anglo-Amerikan bilim yapma pratiğine adapte etmeye çalışan bu son dönem, Türk Coğrafyasında Yeni Arayışlar olarak adlandırılabilecek bir aşama olarak kendisini göstermektedir. 6. Sonuç Türk coğrafyasının kendisini anlamaya yönelik bir girişimi olarak, disiplinin tarihsel evrimi boyunca etkisi altında kaldığı Batılı coğrafya okullarını ampirik bir metodolojiyle belirlemeye ve bu bağlamda belirli tarihsel dönemleri ayırt etmeye çalıştığımız bu araştırmanın işaret ettiği sonuçlardan birincisi ve belki de en önemlisi, Türk coğrafyasının tarihsel gelişimi boyunca temel olarak iki Batılı coğrafya okulunun etkisi altında kaldığıdır. Türkiye de coğrafya, akademik bir üniversite disiplini olarak kuruluşundan 1980 li yıllara dek esas olarak Kıta Avrupası ndaki (Alman ve Fransız) coğrafya okullarının etkisi altında kalmış; 2000 li yılların başından günümüze dek ise, Anglo-Amerikan coğrafya okullarının bilim yapma pratiğini benimsemiştir. Bu iki Batılı okul geleneğini ayıran dönemde, yani 1980 ler ile 2000 li yılların başları arasındaki yaklaşık 20 yıllık dönemde ise, Türk coğrafyası kendine özgü bir bilim yapma pratiği geliştirerek coğrafyadaki ana akım gelişmelerden ve yeniliklerden neredeyse tamamen kopmuştur. Bu resmin birbiriyle ilintili iki önemli tarihsel sonucu bulunmaktadır: Birincisi, Kıta Avrupası etkisindeki Türk coğrafyası, 1950 ve hatta 1960 lara kadar dünyadaki hakim coğrafya anlayışına paralel bir gelişim göstermiştir. Bu, yeni kurulan bir cumhuriyette, neredeyse sıfırdan erişilen bir nokta olması bakımından takdire şayandır. İkincisi ise, 20. yüzyılın ortalarına kadar coğrafya bilimine liderlik eden okulların genel olarak Kıta Avrupası nda bulunduğu ve 1950 lerden itibaren coğrafyadaki gelişmelerin ve değişimlerin büyük ölçüde Anglo-Amerikan dünyada meydana geldiği göz önüne alındığında, Türk coğrafyasının çağdaş coğrafyayı yaklaşık olarak yarım yüzyıl boyunca ihmal ettiği, yani bir anlamda ıslakaladığıdır. Bu tarihsellik, Türk coğrafyacıların 1950 li yılların başında ABD de kendisini gösteren kantitatif devrimi; sonrasında, 1960 lardan itibaren ise, çok paradigmalı coğrafya yapma pratiğini nasıl kaçırmış olduğunu (Tekeli, 2012) açık bir şekilde ortaya koymaktadır. Günümüz Türk coğrafyasının en önemli sorunu, kuşkusuz, yaklaşık yarım yüzyıllık bu gecikmedir. Bu bakımdan, bir zamanlar dünya coğrafyasına liderlik eden Kıta Avrupası nın hakim coğrafya okullarının da (Fransız ve Alman) benzer problemleri yaşadığını ve belirli ölçülerde hala daha yaşamaya devam ettiğini belirtmek gerekir (Claval, 2004; Ehlers, 1998, 2004). Özellikle Anglo-Amerikan coğrafyanın 1960 lardan itibaren disiplinin yörüngesinde bulunan bilimlerle (jeoloji, biyoloji, fizik; ekonomi, sosyoloji, antropoloji, politik bilimler, psikoloji vb.) giderek artan oranda işbirliğine gitmesi, disiplinlerarası ortak çalışma ortamını yaratarak hem coğrafyanın hem de kesiştiği alanda yer alan bilimlerin bu sinerjiden yararlanmasını ve kendi disiplinleri içinde kalanlara göre daha avantajlı bir pozisyon kazanmalarını sağlamıştır (Taaffe, 1974). Bu bakımdan Türk coğrafyası tarihsel evrimi boyunca disiplinlerarası çalışmalara genel olarak kapalı bir görünüm sergilemektedir. Gerçekten, bu çalışmanın örnekleminde yer alan dergilerdeki aralığında yayınlamış makalelerdeki yazar sayısı toplam olarak 1532 iken, farklı disiplinlere mensup yazarların sayısı sadece 118 dir. Yani, coğrafyanın diğer disiplinlerle olan işbirliğinin bir göstergesi niteliğinde ele alınabilecek olan farklı disiplinlere mensup araştırmacılarının akademik coğrafya dergilerindeki görünürlük oranı oldukça düşüktür (% 7.7). Bu bakımdan, kendi içinde kalan Türk coğrafyası, göreceli olarak, işbirliğine giden disiplinlere oranla zaman içerisinde daha dezavantajlı bir pozisyona kaymıştır. Türk coğrafyasının çağdaş coğrafya okullarıyla rekabet edebilecek dinamiklerini hayata geçirebilen en önemli etken, coğrafyanın ana akım coğrafya okullarını-anlayışlarını yakından takip etmesidir. Bu takip kendisini, bir yönüyle de olsa, coğrafyacıların bilimsel araştırmalarında yabancı dilde yazılmış eserleri 65

16 ne oranda kullandıklarıyla gösterebilmektedir. Bu bakımdan, Türk Coğrafyası Kıta Avrupası geleneğinin etkisi altında kaldığı dönemin önemli bir bölümünde dışa açık görünmektedir. Ancak, disiplin, özellikle 1980 lerden 2000 li yılların başına dek neredeyse bütünüyle dışa kapalı olarak yaşamıştır. En az 20 sene boyunca kendi içine kapanan coğrafyanın kabuğundan çıkmaya başladığı zaman 2000 li yılların başına rastlamaktadır. Bu bakımdan, coğrafya, beliren bu yeni şansı iyi değerlendirmek; kurumsallaşmak, yenilikleri desteklemek, bilgi ve yöntem transferine dayalı bir reformu kendi içerisinde başlatmak zorundadır. Kaynakça Akkan, E. (1972). Cumhuriyetin 50. yıldönümünde coğrafya. Coğrafya Araştırmaları Dergisi, 5-6, 1-5. Arı, Y. ve Köse, A. (2005). İnsan-çevre etkileşimini yorumlamada yeni bir alternatif: Kültürel coğrafya. Ulusal Coğrafya Kongresi 2005 (Prof.Dr. İsmail Yalçınlar Anısına) Bildiriler Kitabı içinde (s ). İstanbul: Türk Coğrafya Kurumu. Barnes, T. (2004). Placing ideas: Genius loci, heterotopia and geography s quantitative revolution. Progress in Human Geography, 28, Benko, G. B. ve Strohmayer, U. (1993). A view on contemporary French human geography. GeoJournal, 31 (3), Bird, J. (1993). The changing worlds of geography. Oxford: Oxford University Press. Claval, P. (1984). France. R.J. Johnston ve P. Claval (Eds.). Geography since the second world war: An international survey içinde (s ). New York: Routledge. Claval, P. (2004). The reception of American geography in France: Enthusiasm, indifference, and critical perspectives. Geojournal, 59, 3-8. Dickinson, R. E. (1969). The makers of modern geography. Routledge: London. Ehlers, E. (1998). Current German geography in a globalizing world of science. A documentation and personal interpretation. GeoJournal, 45, Ehlers, E. (2004). Once upon a time Interactions of German and American geography in a rapidly changing (academic) world. GeoJournal, 59, Erinç, S. (1973). Cumhuriyetin 50. yılında Türkiye de coğrafya. Ankara: Başbakanlık Cumhuriyetin 50. Yıldönümü Yayınları. Erinç, S. (1997). Coğrafya. Cumhuriyet döneminde Türkiye de bilim içinde (s ). Ankara: TÜBA Yayınları. Freeman, T. W. (1961). A hundred years of geography. London: Cox Wyman. Gümüşçü, O. (2012). Katip Çelebi den günümüze Türkiye de coğrafyanın tarihi serüveni. TÜCAUM VII. Coğrafya sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s ). Ankara: TÜCAUM. Hartshorne, R. (1939). The nature of geography: A critical survey of current thought in the light of the past. Annals of the Association of American Geographers, 29, Hess, M. (2009). German-Language geography. R. Kitchin ve N. Thrift (Eds.). International encyclopedia of human geography içinde (C. 4, s ). Amsterdam: Elsevier. Hubbard, P., Kitchin, R., Bartley, B. ve Fuller, D. (2002). Thinking geographically. London: Continuum. Johnston, R. (1983). Geography and geographers: Anglo-American human geography since London: Edward Arnold. Johnston, R. (1986). Philosophy and human geography. London: Edward Arnold. Kaya, İ. (2005). Sosyal teori ve beşeri coğrafya. Ulusal Coğrafya Kongresi 2005 (Prof.Dr. İsmail Yalçınlar Anısına) Bildiriler Kitabı içinde (s ). İstanbul: Türk Coğrafya Kurumu. Kaya, İ. (2010). Eleştirel düşünce sosyal teori ve coğrafya eğitimi. R. Özey ve A. Demirci (Ed.). Coğrafya öğretiminde yöntem ve yaklaşımlar içinde (s ). Erzurum: Aktif Yayınevi. Kayan, İ. (2000). Türkiye üniversitelerinde coğrafya eğitimi: amaç, yeni hedefler, sorunlar ve öneriler. Ege Coğrafya Dergisi, 11, Koçman, A. (1999). Cumhuriyet döneminde yükseköğretim kurumlarında coğrafya öğretimi ve sorunları. Ege Coğrafya Dergisi, 10, Martin, J. G. ve James, P. E. (1993). All possible worlds: A history of geographical ideas. New York: Wiley. Pérouse, J.F. (2012) Türkiye de coğrafyanın yansımaları. (N. Yavan ve S. Acar, Çev.) Coğrafi Bilimler Dergisi, 10 (1), 1-8. Schaefer, F. K. (1953). Exceptionalism in geography: A methodological examination. Annals of the Association of American Geographers, 43, Stoddart, D. R. (1986). On geography and its history. Oxford: Blackwell. Taaffe, E. J. (1974). The spatial view in context. Annals of the Association of American Geographers, 64, Tekeli, İ. (2010). Tarihsel bağlamı içinde Türkiye de yükseköğretimin ve YÖK ün tarihi. İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları. Tekeli, İ. (2012). Türkiye de coğrafyacıların çok paradigmalı bir coğrafya dünyasında yaşamayı öğrenmesi gerekiyor. TÜCAUM VII. Coğrafya sempozyumu bildiriler kitabı içinde (s ). Ankara: TÜCAUM. Tuysuz, S. ve Yavan, N. (2012). Bölgesel coğrafya yaklaşımı ve Türk coğrafyasındaki etkileri üzerine kritik bir değerlendirme. TÜCAUM VII. Coğrafya Sempozyumu Bildiriler Kitabı içinde (s ). Ankara: TÜCAUM. Unwin, T. (1992). The place of geography. Essex: Prentice Hall. Wardenga, U. (2006). German geographical thought and the development of Länderkunde. Inforgeo, 18/19, Yavan, N. (2005). SCI ve SSCI bağlamında Türkiye de coğrafya biliminin uluslararası yayın performansının karşılaştırmalı analizi: Coğrafi Bilimler Dergisi, 3 (1), Yavan, N. (2012). Postgraduate geography education in Turkey. N. Yavan ve İ. Kaya (Ed.). International perspectives on postgraduate education and training in geography içinde (s ). Diyarbakır:Turkish Association of Geographers. 66

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24

GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM KAVRAMSAL VE KURAMSAL ÇERÇEVE: İŞLETME KULUÇKASI KAVRAMI 1.1. İŞLETME KULUÇKALARININ TANIMI... 24 iv İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ VE TEŞEKKÜR... İ ÖZET... İİ ABSTRACT... İİİ İÇİNDEKİLER... İV KISALTMALAR DİZİNİ... X ŞEKİLLER DİZİNİ... Xİ ÇİZELGELER DİZİNİ... Xİİİ GİRİŞ GİRİŞ... 1 ÇALIŞMANIN AMACI... 12 ÇALIŞMANIN

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa

KADINA ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ YÖNELİK. www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa KADINA YÖNELİK ŞİDDETİN KİŞİ ANALİZİ www.perspektifs.com info@perspektifs.com twitter.com/perspektifsa PERSPEKTİF STRATEJİ ARAŞTIRMA ANALİZ - HAZİRAN 2015 ANALİZ NO: 6 Araştırma; doğru, nitelikli bilginin

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Gelişmelerin Şekillendirdiği Bir Bilim Olarak Arşivcilik ve Arşivcilik Eğitimi

Gelişmelerin Şekillendirdiği Bir Bilim Olarak Arşivcilik ve Arşivcilik Eğitimi Gelişmelerin Şekillendirdiği Bir Bilim Olarak Arşivcilik ve Arşivcilik Eğitimi İshak KESKİN İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü ishakkeskin@hotmail.com Sunuş Planı Tarihsel

Detaylı

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak International Congress of the Turkish Association of Geographers as a joint event with the EUROGEO

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Akademik Yazıma Giriş PSIR 182 2 3 + 0 3 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman

BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman BÜRO, MUHASEBE VE BİLGİ İŞLEM MAKİNELERİ İMALATI Hazırlayan M. Emin KARACA Kıdemli Uzman 516 1. SEKTÖRÜN TANIMI Büro, muhasebe ve bilgi işlem makineleri imalatı ISIC Revize 3 ve NACE Revize 1 sınıflandırmasına

Detaylı

Tablo 11 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı

Tablo 11 Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Kod Bilim Alanı Koşul No 1179 Açık ve Uzaktan Öğrenme 111 1180 Arkeoloji 111 1181 Atatürk İlkeleri ve Cumhuriyet Tarihi 111 1176 Avrupa Birliği 111 1182 Bankacılık ve Sigortacılık 111 1102 Batı Sanatı

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance)

URAP ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) URAP 2015-2016 ALAN SIRALAMASI 9 EYLÜL 2016 URAP (University Ranking by Academic Performance) ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı, üniversitelerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerini belirlemelerine

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ

HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ HASTANE HİZMET KALİTE STANDARTLARI METODOLOJİSİ Sağlıkta Dönüşüm Programının ana hedeflerinden biride sağlık hizmetlerinde sürekli kalite gelişimini sağlamaktır. 2003 yılında ülkemize özgü bir uygulama

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi

Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi T.C İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Finans Bilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Özeti Kurumsal Şeffaflık, Firma Değeri Ve Firma Performansları İlişkisi Bist İncelemesi Prof.

Detaylı

A. BİÇİME İLİŞKİN ANALİZ VE DEĞERLENDİRME

A. BİÇİME İLİŞKİN ANALİZ VE DEĞERLENDİRME Y. Mimar Emrah ACAR ın Doktora Tez Çalışmasına İlişkin Rapor 18 Nisan 2005 A. BİÇİME İLİŞKİN ANALİZ VE DEĞERLENDİRME 1. Çalışmanın Bölümleri Aday tarafından hazırlanarak değerlendirmeye sunulan doktora

Detaylı

2 PARADİGMALAR IŞIĞINDA BİLİMSEL ARAŞTIRMA ANLAYIŞLARI

2 PARADİGMALAR IŞIĞINDA BİLİMSEL ARAŞTIRMA ANLAYIŞLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 BİLİM ve ARAŞTIRMA 11 1.1. Bilim 12 1.2. Bilimin Temel Özellikleri 13 1.3. Bilimin Dallarının Sınıflandırılması 13 1.3.1. Aksiyomatik Bilimler 13 1.3.2. Pozitif Bilimler 15

Detaylı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı

SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu. 1.Projenin tanıtımı SGSCC WP 2: Türkçe Ulusal Raporu 1.Projenin tanıtımı SGSCC projesi Avrupa Birliği Hayat Boyu Öğrenme Projesi olup, 7 farklı Avrupa Birliği Ülkesinin katılımı ile yürütülmektedir. Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan,

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Yaş Doğrulama Metotları

Yaş Doğrulama Metotları Yaş Doğrulama Metotları Yrd. Doç. Dr. Aysun GÜMÜŞ Ondokuzmayıs Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, Samsun Birçok kemikleşmiş yapı günlük ve yıllık periyodik birikimler oluşturmak suretiyle

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

DOKTORA TEZ SÜRECİ: ALTERNATİF MODEL ÖNERİSİ

DOKTORA TEZ SÜRECİ: ALTERNATİF MODEL ÖNERİSİ DOKTORA TEZ SÜRECİ: ALTERNATİF MODEL ÖNERİSİ Yrd.Doç.Dr. İlhan Oğuz AKDEMİR Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ioakdemir@firat.edu.tr ÖNCÜLLER Ülkemizde her yıl 2.000 civarında doktora tezi yapılmaktadır.

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

SCI - SATIŞ YETKİNLİKLERİ ENVANTERİ DEĞERLENDİRME RAPORU

SCI - SATIŞ YETKİNLİKLERİ ENVANTERİ DEĞERLENDİRME RAPORU DEĞERLENDİRME RAPORU ADI, SOYADI: KURUMU: GÖREVİ: Örnek Kişi ABC Yönetici ÖLÇÜM TARİHİ: 01.01.2015 İnönü Cad. Üçler Apt. 12/5 Gümüşsuyu Taksim 34437 İstanbul Tel: (212) 293 83 45 Fax: (212) 243 07 38 www.pmetrica.com

Detaylı

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015

2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 2015 Haziran ENFLASYON RAKAMLARI 3 Temmuz 2015 Haziran 2015 Tüketici Fiyat Endeksi ne(tüfe) ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Temmuz 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından

Detaylı

URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance)

URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance) URAP 2014-2015 ALAN SIRALAMASI 28 MAYIS 2015 URAP (University Ranking by Academic Performance) ODTÜ Enformatik Enstitüsü URAP Laboratuvarı nın, üniversitelerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerine dikkat

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi

2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Parlakbirgelecek.com Araştırma Serisi Yıl:3 Sayı:7 26 Haziran 2015 2015 Tercih Dönemi Üniversite Kontenjanları Analizi Üniversite Kontenjanlarındaki Artış*: 2015 yılında toplam kontenjan %1.8 artmıştır.

Detaylı

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ

BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ 2014 YILI FAALİYET RAPORU BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Oda Faaliyetleri 86 BİLGİYE ERİŞİM MERKEZİ Muhasebecilikte kural, karar ve mevzuat çok sık değişebilmektedir. Bu alanda çalışanların kararlardan haberdar

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI LOJİSTİK UYGULAMALARI VE ARAŞTIRMALARI MERKEZİ LOJİSTİK SEKTÖRÜ SOSYAL MEDYA ARAŞTIRMASI Şubat, 2014 Fikri Mülkiyet Hakları Saklıdır ÇALIŞMA EKİBİ Bülent TANLA (Danışman) Prof. Dr. Okan Tuna (Koordinatör-Raportör)

Detaylı

21. YÜZYIL için EĞİTİM STANDARTLARI Erken Çocukluk Gelişiminde Kaliteli EğiGm ve Profesyonel Hizmetler

21. YÜZYIL için EĞİTİM STANDARTLARI Erken Çocukluk Gelişiminde Kaliteli EğiGm ve Profesyonel Hizmetler 21. YÜZYIL için EĞİTİM STANDARTLARI Erken Çocukluk Gelişiminde Kaliteli EğiGm ve Profesyonel Hizmetler Liana Ghent Direktör, ISSA BÖLGESEL BAKANLIK EĞİTİM KONFERANSI 12 Aralık, 2013 Istanbul ISSA Hakkında

Detaylı

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması

Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Yığma yapı elemanları ve bu elemanlardan temel taşıyıcı olan yığma duvarlar ve malzeme karakteristiklerinin araştırılması Farklı sonlu eleman tipleri ve farklı modelleme teknikleri kullanılarak yığma duvarların

Detaylı

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:5 Rassal Değişken Üretimi

1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN. Ders No:5 Rassal Değişken Üretimi 1203608-SIMÜLASYON DERS SORUMLUSU: DOÇ. DR. SAADETTIN ERHAN KESEN Ders No:5 RASSAL DEĞIŞKEN ÜRETIMI Bu bölümde oldukça yaygın bir biçimde kullanılan sürekli ve kesikli dağılımlardan örneklem alma prosedürleri

Detaylı

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace)

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace) Ocak 2010 Cilt:18 No:1 Kastamonu Eğitim Dergisi 227-232 TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR Özet Duran AYDINÖZÜ Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Kastamonu

Detaylı

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ

BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ 359 BĠYOLOJĠ EĞĠTĠMĠ LĠSANSÜSTÜ ÖĞRENCĠLERĠNĠN LĠSANSÜSTÜ YETERLĠKLERĠNE ĠLĠġKĠN GÖRÜġLERĠ Osman ÇİMEN, Gazi Üniversitesi, Biyoloji Eğitimi Anabilim Dalı, Ankara, osman.cimen@gmail.com Gonca ÇİMEN, Milli

Detaylı

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği

Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği 3. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu 21-23 Ekim 2011, Çanakkale Türk İnşaat Firmalarının Yurtdışı Projelerde İşçi Sağlığı, İş Güvenliği ve Çevre Uygulamalarına Bakışı - Rusya Federasyonu Örneği Aslı

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

9. SINIF (LİSE 1) COĞRAFYA ÖĞRETİM PROGRAMLARININ İNCELENMESİ VE KARŞILAŞTIRMASI

9. SINIF (LİSE 1) COĞRAFYA ÖĞRETİM PROGRAMLARININ İNCELENMESİ VE KARŞILAŞTIRMASI MARMARA COĞRAFAY DERGİSİ SAYI:7, OCAK -2003, İSTANBUL 9. SINIF (LİSE 1) COĞRAFYA ÖĞRETİM PROGRAMLARININ İNCELENMESİ VE KARŞILAŞTIRMASI Yrd. Doç. Dr. SEFA SEKİN Yrd. Doç. Dr. Ali ÖZEL ** ÖZET: Coğrafya

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik

Detaylı

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117

Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Kod 1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 Tablo 11. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Temel Alanı Not: Bu tablo ile ilgili koşul (111, 112, 113, 114, 115, 116), kısaltmalar ve tanımlar dokümanın sonunda yer almaktadır. Kod Bilim Alanı Koşul No

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Bahar GÜDEK Doğum Tarihi: 30 Ekim 1977 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Güzel Sanatlar Fakültesi Erciyes Üniversitesi 1996-2000 Müzik

Detaylı

Arşivcilik Eğitimi: Hacettepe Üniversitesi Deneyiminin Ardından Archival Education: The Experience of Hacettepe University

Arşivcilik Eğitimi: Hacettepe Üniversitesi Deneyiminin Ardından Archival Education: The Experience of Hacettepe University Arşivcilik Eğitimi: Hacettepe Üniversitesi Deneyiminin Ardından Archival Education: The Experience of Hacettepe University Prof.Dr. Gülbün Baydur H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü gulbun@hacettepe.edu.tr

Detaylı

OECD Regions at a Glance. OECD Bölgelerine Bakış. Okur Kılavuzu. Summary in Turkish. Türkçe Özet. Neden OECD Bölgelerine Bakış?

OECD Regions at a Glance. OECD Bölgelerine Bakış. Okur Kılavuzu. Summary in Turkish. Türkçe Özet. Neden OECD Bölgelerine Bakış? OECD Regions at a Glance Summary in Turkish OECD Bölgelerine Bakış Türkçe Özet Okur Kılavuzu Neden OECD Bölgelerine Bakış? Son yıllarda bölgesel kalkınma sorunları OECD ülkelerinin çoğunun politik gündemine

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

Yaşam Boyu Finansal Okur-Yazarlık

Yaşam Boyu Finansal Okur-Yazarlık Yaşam Boyu Finansal Okur-Yazarlık HAKKIMIZDA İFE İstanbul Finans Enstitüsü Kasım 2010 yılında tescil edilerek İFE İstanbul Finans Enstitüsü Eğitim ve Danışmanlık Hizmetleri Limited Şirketi ünvanı ile kurulmuştur.

Detaylı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Ocak2013 N201307 TÜRKİYE DE YOLSUZLUK ALGISI ÜZERİNE NOTLAR DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak01 N0 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Evren AYDOĞAN 1 Araştırmacı, Yönetişim Çalışmaları Uluslararası Şeffaflık Örgütü nün- Transparency International (TI), Yolsuzluk

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

İstatistiksel Süreç Kontrol KAZIM KARABOĞA

İstatistiksel Süreç Kontrol KAZIM KARABOĞA İstatistiksel Süreç Kontrol KAZIM KARABOĞA KALİTENİN TARİHSEL KİMLİK DEĞİŞİMİ Muayene İstatistiksel Kalite Kontrol Toplam Kalite Kontrol Toplam Kalite Yönetimi İSTATİSTİKSEL KALİTE KONTROL İstatistiksel

Detaylı

Turkiye nin ve Turkiye deki Akademik Kurumlarin Performanslarinin Nitelikli Degerlendirilmesi. ANKOSLINK Antalya, Nisan 2015

Turkiye nin ve Turkiye deki Akademik Kurumlarin Performanslarinin Nitelikli Degerlendirilmesi. ANKOSLINK Antalya, Nisan 2015 Turkiye nin ve Turkiye deki Akademik Kurumlarin Performanslarinin Nitelikli Degerlendirilmesi ANKOSLINK Antalya, Nisan 2015 Dr. Basak Candemir Customer Consultant, Elsevier BV b.candemir@elsevier.com İҫerik

Detaylı

Tablo 8 Mimarlık, Planlama ve Tasarım Temel Alanı

Tablo 8 Mimarlık, Planlama ve Tasarım Temel Alanı Kod Bilim Alanı Koşul No 80 Endüstri Ürünleri Tasarımı 81 804 İç Mimarlık 81 801 Mimarlık 81 805 Peyzaj Mimarlığı 81 802 Şehir ve Bölge Planlama 81 Koşul No Başvuru Şartları Puan 81 Mimarlık, Planlama,

Detaylı

Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü

Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü Finansal Hesaplar İstatistik Genel Müdürlüğü Parasal ve Finansal Veriler Müdürlüğü İçindekiler I-Giriş... 2 II- Mali Kuruluşlar... 3 III. Genel Yönetim... 6 1 I-Giriş Son yıllarda uluslararası kuruluşlar

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Uygulamalı İşletme İstatistiği BBA 282 Bahar 3+0+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin

Detaylı

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi KADIN HAYATLARINI YAZMAK: OTO/BİYOGRAFİ,

Detaylı

TÜRKÇE. Sözcükte anlam 1. Cümlede anlam 4. Sözcük türleri 4. Cümle bilgisi 2. Paragraf bölme 2. Anlatım biçimleri 1. Paragraf tamamlama 3

TÜRKÇE. Sözcükte anlam 1. Cümlede anlam 4. Sözcük türleri 4. Cümle bilgisi 2. Paragraf bölme 2. Anlatım biçimleri 1. Paragraf tamamlama 3 TÜRKÇE 2012 KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür sınavının öğrenciler açısından en sıkıntılı bölümü bu sene Türkçedir. Hem soru formatı açısından hem de içerik açısından tam anlamıyla ezber bozan bir sınav

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ

SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİ SAĞLIK ETKİSİ Bir politikanın, bir stratejinin programın veya projenin nüfusun ve nüfus gruplarının sağlığı üzerinde dolaylı yada dolaysız etkileridir. SAĞLIK ETKİ DEĞERLENDİRMESİNİN

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7

DERS BİLGİLERİ. Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Staj BBA 491 Güz 0+0+0 NC 7 Ön Koşul Dersleri Üçüncü sınıf dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR

HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR HANEHALKI İŞGÜCÜ ANKETİNDE YAPILAN YENİ DÜZENLEMELERE İLİŞKİN AÇIKLAMALAR (1) Türkiye İstatistik Kurumu, işgücü piyasasının temel veri kaynağını oluşturan hanehalkı işgücü araştırmasını1988 yılından beri,

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Girişimcilik İlkeleri BBA 204 Bahar 3, 0, 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U+L Saat Kredi AKTS Girişimcilik İlkeleri BBA 04 Bahar 3, 0, 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

MCI - YÖNETİM YETKİNLİKLERİ ENVANTERİ DEĞERLENDİRME RAPORU

MCI - YÖNETİM YETKİNLİKLERİ ENVANTERİ DEĞERLENDİRME RAPORU DEĞERLENDİRME RAPORU ADI, SOYADI: KURUMU: GÖREVİ: Örnek Kişi ABC Yönetici ÖLÇÜM TARİHİ: 01.01.2015 İnönü Cad. Üçler Apt. 12/5 Gümüşsuyu Taksim 34437 İstanbul Tel: (212) 293 83 45 Fax: (212) 243 07 38 www.pmetrica.com

Detaylı

Su Ürünlerinde Temel İstatistik. Ders 2: Tanımlar

Su Ürünlerinde Temel İstatistik. Ders 2: Tanımlar Su Ürünlerinde Temel İstatistik Ders 2: Tanımlar Karakter Araştırma yada istatistiksel analizde ele alınan ünitenin yapısal (morfolojik, fizyolojik, psikolojik, estetik, vb.) özellikleridir. Tüm karakterler

Detaylı

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9

İÇİNDEKİLER. ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ... iii GİRİŞ...1 1. BÖLÜM ÖRGÜTLERDE İNSAN KAYNAKLARI VE YÖNETİMİ...9 İNSAN KAYNAKLARI KAVRAMI, ÖNEMİ VE ÖZELLİKLERİ...10 İnsan Kaynakları Kavramı...10 İnsan Kaynaklarının Önemi...12

Detaylı

12. MĐSYON 13. VĐZYON

12. MĐSYON 13. VĐZYON 12. MĐSYON Namık Kemal Üniversitesi Tıp Fakültesi nin misyonu, evrensel ölçütleri kendisine temel alan, beraberinde ulusal değerlere sahip çıkan, çağdaş tıp bilgi birikimine sahip, koruyucu hekimlik ilkelerini

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili PSİKOLOJİYE GİRİŞ Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

Türk Coğrafyacılarının İç Hesaplaşması: Neden Başaramadık? Nasıl Başarabiliriz?

Türk Coğrafyacılarının İç Hesaplaşması: Neden Başaramadık? Nasıl Başarabiliriz? BEŞERİ COĞRAFYA DERGİSİ, 1 (1), 14-38, 2013 Türk Coğrafyacılarının İç Hesaplaşması: Neden Başaramadık? Nasıl Başarabiliriz? An Essay on Self-Criticism of Turkish Geography: Why Have We Failed? How Can

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU

YÜZEYSULARI ÇALIŞMA GRUBU 1/23 HEDEFLER Mühendislerimiz ve akademisyenlerimiz ile birlikte gelişmiş yöntem ve teknikleri kullanarak; su kaynaklarımızın planlama, inşaat ve işletme aşamalarındaki problemlere çözüm bulmak ve bu alanda

Detaylı

Genç Akademisyenlerin Araştırma Potansiyelinin Artırılması

Genç Akademisyenlerin Araştırma Potansiyelinin Artırılması Etkinliğin Adı Genç Akademisyenlerin Araştırma Potansiyelinin Artırılması Etkinliğin amacı Bu etkinliğin amacı Mimarlık bilim alanında yer alan Mimarlık, Şehir Bölge Planlama, İç Mimarlık ve Peyzaj Mimarlığı

Detaylı

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş.

SONUÇ RAPORU. CYF Fuarcılık A.Ş. SONUÇ RAPORU Bitki sektörünün dev buluşması bu yılda 28 Kasım - 01 Aralık 2013 tarihleri arasında, İstanbul Fuar Merkezi nde gerçekleşti. Kıtaların buluşma noktası İstanbul da 21 farklı ülkeden gelen 286

Detaylı

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

ALTIN MÜCEVHERAT. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ALTIN MÜCEVHERAT Türk altın mücevherat üretim geleneği çok eskilere dayanmaktadır.

Detaylı

Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR YARIYILI İÇM 402 DİPLOMA PROJESİ

Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR YARIYILI İÇM 402 DİPLOMA PROJESİ Ç.Ü. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ İÇ MİMARLIK BÖLÜMÜ 2014-2015 BAHAR YARIYILI İÇM 402 DİPLOMA PROJESİ KONU: Ç.Ü. Dış İlişkiler Birim Binası YER: ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ KAMPÜSÜ / ADANA 1. Konu Hakkında Genel

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

ABD'de Üniversite Eğitimi

ABD'de Üniversite Eğitimi ABD'de Üniversite Eğitimi Ana Hatlarıyla Amerikan Eğitim Sistemi: Amerikan eğitim sistemi, eğitimde yönetimi yerel yönetimlere (yani eyaletlere) devretmiş bir sistemdir. Her eyalet kendi eğitim sistemine

Detaylı

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006 PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 1. Para Politikası Kurulu (Kurul), kararlarını enflasyonun orta vadeli hedeflerle uyumlu olmasını

Detaylı

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ

ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ ÖZGEÇMĠġ Adı Soyadı: Erol YENER Doğum Tarihi: 20/06/1970 Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMĠġ VE ESERLER LĠSTESĠ Derece Bölüm Üniversite Yıl Lisans İşletme Böl. Karadeniz Teknik Üniversitesi 1992 Y. Lisans İşletme

Detaylı

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler

11.10.2015. Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher Ohlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri. Heckscher Ohlin Modelinden Çıkartılan Teoremler Faktör Donatımı Teorisi (Heckscher hlin) Karşılaştırmalı Üstünlüklere Eleştiri Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uluslararası emek verimliliğindeki farklılıkların nedeni üzerinde durmamaktadır. Bu açığı

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014

PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Enflasyon Gelişmeleri Toplantı Tarihi: 17 Temmuz 2014 1. Haziran ayında tüketici fiyatları yüzde 0,31 oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 9,16 ya gerilemiştir.

Detaylı

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Üniversite Sanayi İşbirliğinde Yaklaşımlar 29 Mart 2013 Elazığ Önsöz Çeşitli

Detaylı