BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ"

Transkript

1 OTEKON Otomotiv Teknolojileri Kongresi Haziran 2012, BURSA BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ Şeref Server ERSOLMAZ *, Mustafa KARAMUK *, Feyyaz Furkan ŞENTÜRK *, Muhammet GEÇGİL*, Orhan ATABAY** * OTAM A.Ş. İTÜ Ayazağa Yerleşkesi, Motorlar Taşıtlar Laboratuvarı, 34396, Maslak, İSTANBUL ** İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Gümüşsuyu İSTANBUL ÖZET sistemi otomotivde en önemli alt sistemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun ana nedenleri olarak direkt olarak müşterinin etkileşimde olduğu bir sistem olması, araç üzerindeki işlevi nedeni ile aktif ve pasif güvenlik unsurlarının önemli bir bileşeni olması ve yapı itibari ile değişik tasarım ve geliştirme alternatiflerine açık bir sistem olması sayılabilir. Günümüzde otomotiv sektörünün regülasyonlar, müşteri beklentileri ve artan rekabet ortamında hızla kat etmekte olduğu gelişim ve değişimlerden direksiyon sistemleri de etkilenmektedir. Bu çalışmada temel olarak direksiyon sistemlerinin yapısı temel unsurları ile özetlenmiş ve sürücüye sağladıkları destek momentinin tipine göre sınıflandırılmış ve açıklanmışlardır. Binek araçlardan başlayarak yaygınlaşan ve diğer alternatiflerine göre birçok yönden öne çıkan elektrik destekli direksiyon sistemleri alt detayları ve örnek modellerle açıklanmış ve bu sistemlerin geliştirilmesi sırasında uygulanan testlere ve test sistemlerine değinilmiştir. Anahtar kelimeler: Sistemi, Elektrikli Sistemi, Testleri, Test Sistemleri AN OVERVIEW OF STEERING AND STEERING TEST SYSTEMS OF PASSENGER AND LIGHT COMMERCIAL VEHICLES ABSTRACT Steering systems are one of the most important sub-systems of today s vehicles. Importance of a steering system can be given in several ways: First of all, it directly interacts with the customers. It is an important component of active and passive safety features due to its function in a vehicle, and the system is open to new design and developments. Steering systems are being affected by changes in regulations, customer expectations and rapidly increasing competitive environment in automotive industry. In this study, the basic structures of the steering systems are summarized and they are categorized and represented with the type of steering moment support. Electric power assisted steering systems, which have been spreading from passengers cars to the other vehicles segments, are investigated with its subcomponent and model details with respect to an example model. Steering system development tests and steering test systems are also investigated and mentioned in this study. Keywords: Steering System, Electric Power Assisted Steering Systems, Steering Tests, Steering Test Systems 1. GİRİŞ sistemleri araçlarda kullanılan en önemli alt sistemlerden biridir ve artan rekabet ortamı ve gelişen teknolojiler ile yapısı, işlevi ve çalışma prensibi gelişerek değişim göstermektedir. Bu değişimi yakalayabilmek için sistem ana yapısına hakim olmak, tasarım ve çalışma alternatiflerini, seçim kriterlerini değerlendirebilmek gereklidir. Günümüzde binek segment araçlardan başlayarak yayılmaya başlayan Elektrik Destekli Sistemi özelliklerinin, çalışma prensiplerinin bilinmesinin ve bir sonraki aşamada bu sistemlerin geliştirilmesinde kullanılan testlerin ve test sistemlerinin anlaşılmasının önemi büyüktür.

2 2. BİNEK VE HAFİF TİCARİ TAŞIT DİREKSİYON SİSTEMLERİ Mevcut araç uygulamaları dikkate alındığında, sürücüye direksiyon simidinin döndürülmesinde sağlanan destek momentinin tipine göre, direksiyon sistemleri üç gruba ayrılabilir: 1. Hidrolik Destekli Sistemler (HDS: Hidrolik Destekli Sistemi) 2. Elektro-hidrolik Destekli Sistemler (EHDS: Elektro- Hidrolik Destekli Sistemi) 3. Elektrik Destekli Sistemleri (EDS: Elektrik Destekli Sistemi) Bunların yanında, sürücü ile tekerlekler arası direksiyon mili bağlantısının elektriksel olarak yapıldığı Steer-by-Wire (SbW) tipi teknolojiler kanun koyucuların onayını henüz almamıştır. Homologasyon kuralları gereği, direksiyon simidi ile saptırılabilen tekerlekler arasında mekanik bağlantı gerekmektedir. Hidrolik direksiyon sisteminde (HDS) hidrolik pompa içten yanmalı motora kayış kasnak sistemi ile bağlıdır. Şekil 1 de örnek bir HDS verilmiştir. Şekil 2. Hidrolik direksiyon sisteminde direksiyon döndürme momentinin sürüş koşullarına göre değişimi [2] Şekil 3 de bir HDS deki kayıpların dağılımı gösterilmiştir [3] Şekil 3. Bir hidrolik direksiyon sisteminde kayıpların dağılımı [3] HDS ne alternatif çözüm olarak elektrik motoru ile tahrik edilen hidrolik pompalı elektro-hidrolik direksiyon sistemleri ve sadece elektrik motoru ile tahrik edilen elektrik destekli direksiyon sistemleri (EDS) geliştirilmiştir. Şekil 1. Bir Hidrolik Sistemi [1] u çevirmek için sürücüye gereken destek momenti sürüş koşullarına göre değişmektedir. Yüksek hızlarda giderken direksiyonu çevirmek için gereken destek momenti düşüktür. Hatta bazı uygulamalarda destek momenti sıfır alınır. Ancak park durumunda gereken destek momenti oldukça yüksektir. Şekil 2 de örnek bir hidrolik direksiyon sisteminde (HDS), hidrolik sistem basıncı ile sürücünün uygulaması gereken moment arasındaki fonksiyon verilmiştir [2]. hareketlerinin düşük mertebelerde kaldığı düz yol seyirlerinde veya yüksek hızlarda sürüş durumlarında, HDS nin harcadığı enerji işe dönüşmediği için kayıplar artar. Bir binek araçta HDS nin harcadığı enerji aracın kullandığı enerjinin ortalama %3 üne karşılık gelebilir [3]. Şekil 4. Bir Elektro-Hidrolik Sistemi [4] tipleri araç segmentine göre değişmektedir. tipinin (hidrolik veya elektrikli) belirlenmesinde direksiyon döndürme momentinin ve dolayısıyla kremayer/pinyon dişli oranının dikkate alınması gerekmektedir. u döndürmek için gerekli moment, kremayer kuvvetinin ve kremayer-pinion oranının bir fonksiyonudur. Bu orana C-faktörü denecek olursa, tanım olarak bu faktör; direksiyon simidi 360 derece döndüğünde kremayer

3 mekanizmasının mm olarak ötelenme miktarından ibarettir. Aşağıda verilen bağıntılar, direksiyon döndürme momenti, C faktörü ve araç sınıfına göre (binek, hafif ticari ve ağır vasıta) direksiyon tiplerinin (hidrolik veya elektrikli) seçimi açısından önemlidir [5]. döndürme momenti: T s Frack C 2000 rp Kremayer (rack) doğrusal hızı V rp s C 2000 (Nm) (m/s) direksiyon açısal hızı (rad/s),, kremayer mekanizmasının verimi olarak tanımlıdır. Yüksek C-faktörü gereken durumlarda tekerlekleri döndürmek için gerekli kuvvet, daha fazla güç ve enerji tüketimi gerektirir. Aracın ön aks yükü arttıkça istenen C- faktörü için gerekli güç ve enerji de artacaktır. EDS seçilmesi durumunda, elektrik motorunun yüksek moment üretmesi için elektrik sisteminden (alternatörakü) çekeceği akım da artacaktır. Bu nedenle elektrikli direksiyon sistemleri, mevcut taşıt elektriksel sistemlerindeki gerilim değerleri düşünülecek olursa ağır taşıtlar için uygun bir çözüm değildir. Hidrolik direksiyon sistemleri, bu sebeple binek ve hafif ticari araçların yanında yüksek direksiyon simidi momenti gerektiren durumlarda da (kamyon ve çekici gibi) kullanılmaktadır. 3. DİREKSİYON SİSTEMLERİNDE HİDROLİK, ELEKTROHİDROLİK VE ELEKTRİKLİ DESTEK SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI İlk hidrolik direksiyon sistemlerinde araç hızı ile direksiyon tepkisi arasında herhangi bir ilişki yok iken yeni nesil elektro-hidrolik takviyeli sistemler genellikle araç hızına duyarlıdırlar ve sürücüye sağladıkları direksiyon kuvvet takviyesi açısından hidrolik takviyeli direksiyonlara göre daha uygun bir karakteristikle çalışırlar. Elektrik takviyeli direksiyon sistemlerinde, araç hızını tespit etmek için elektro-hidrolik destek sistemlerinde olduğu gibi hız sensörü (çoğunlukla ABS ye ait tekerlek hız sensörleri) kullanılır. Genellikle araç hız bilgisi aracın CAN haberleşmesi içinde de mevcuttur. Böylelikle sistem sahip olduğu hıza bağlı destek eğrileri sayesinde, farklı hızlar için farklı direksiyon simidi destekleri uygulayabilir. Bu üç ana direksiyon yardımcı sistemi arasındaki başlıca farklılıklar aşağıdaki gibidir [1][6]: 1) Hidrolik temelli direksiyon sistemleri elektrik destekli (elektro-mekanik) direksiyon sistemleri ile karşılaştırıldığında daha fazla bileşenden oluştuğundan (yağ pompası, hortumlar, yağ tankı, filtreler vb.) araç içerisinde daha fazla hacim kaplarlar. 2) Hidrolik sistemlerinin çalışması için hidrolik sıvılar kullanır. Tam elektrikli direksiyon sistemleri için hidrolik sıvı gereksinimi yoktur. Gereken enerji araç elektrik sisteminden (alternatörakü) üzerinden sağlanır. sıvısı ihtiyacının olmaması, normalde sıvının belirli aralıklarla değişmesi gerektiğinden, çevrecidir. Üretilen her otomobil için yaklaşık litre hidrolik sıvı tasarrufu sağlanır [7]. 3) Hidrolik sıvı kullanan direksiyon sistemlerinde yağ sızıntısı zaman zaman olabilir ve bu durum aracın gittiği ve park ettiği yerlerdeki çevreyi kirletir. Elektrik destekli direksiyon sistemlerinde ise enerji aküden sağlandığından böyle bir sorun söz konusu değildir. 4) Hidrolik direksiyon sistemi gücünü motordan alır ve motorun yakıt tüketimini arttırır. Elektrik Takviyeli direksiyon sistemleri ise ancak moment desteği gerektiğinde, aracın elektrik sisteminden enerji çektiğinden enerji tasarrufu sağlarlar. Elektrik destekli direksiyon sistemleri CO 2 emisyonunu azaltır [8]. 5) Hidrolik destek sistemleri araç motoru üzerinden tahrik edildiğinden araç hızlandığında daha fazla güç üretir. Araç yavaşladığında üretilen hidrolik güç daha azdır. Her iki durum da direksiyon sistemleri için istenmeyen durumlardır. Sürücünün en fazla güç yardımına ihtiyaç duyduğu durumlar seyir hızının düşük ya da sıfır olduğu durumlardır. İdeal bir direksiyonun araç hızlandıkça ağırlaşması gerekir. Hidrolik destek sistemlerinin bu olumsuz davranışı hidrolik pompa motorunun araç motorundan ayırılarak bir elektrik motoru üzerinden sürülmesi ile giderilmiştir. 6) Hidrolik destekli direksiyonlar ağırlığı daha fazla olan araçlar arasında daha yaygındır. Elektrik destekli sistemler ise hafif araçlar arasında daha yaygın olarak kullanılan bir güç destek sistemi tipidir. 7) Elektrik destekli direksiyon sistemlerinin hidrolik destekli direksiyonlara göre daha az gürültü üretmesi nedeni ile (Gürültüye neden olabilecek kayış/kasnak, pompa sistemlerini ortadan kaldırır.) araç kabini içi ve dışında oluşan gürültü azalır. [1] 8) Elektrik destekli direksiyon sistemleri, çok sayıda ilave fonksiyon ile zenginleştirilerek emniyet ve konfora yönelik pek çok ek özellik oluşturulabilir. Şeritte düz gidiş, yan eğimli yollarda destek momenti, yan rüzgâr kompenzasyonu, otomatik park yardımı, şeritten ayrılma uyarıcısı, şerit takip asistanı, kör nokta uyarı asistanı, engelden kaçma ya da çarpışmalardan kaçınma asistanları bu ilave fonksiyonlardan sadece birkaçıdır. Diğer sistemlerle karşılaştırıldığında daha yenilikçi bir çözüm olarak ortaya çıkan elektrik destekli direksiyon sistemlerinin başlıca dezavantajları ise şu şekilde sıralanabilir;

4 Elektronik parçalardan kaynaklanan arızalar oluşabilir [9]. Elektrikli direksiyon sistemlerinin uygulayabileceği ilave destek kuvveti araçta mevcut olan azami akım ile sınırlıdır. 12V sistemler 80 amper azami akım uygulayabilirler. Bu da azami gücü 1 KW ile sınırladığından EDS direksiyonlar küçük ya da orta sınıf direksiyonlarda tercih edilir. 42V elektrik sistemlerine geçilirse EDS daha büyük araçlara da uygulanabilecektir [10]. sistemlerinin enerji tüketimi açısından dikkate değer bazı veriler Tablo 1 de sunulmuştur. Tablo 1. sistemlerinin enerji Tüketimi Karşılaştırılması [1] Karşılaştırma Hidrolik Elektro mekanik Ağırlık 16 kg 11 kg Güç tüketim Şehir içi Şehir dışı 400 w w 25w 10w Mekanik direksiyon dişlileriyle karşılaştırıldığında ek yakıt tüketimi 0,1 lt 0,01 lt 4. ELEKTRİK DESTEKLİ DİREKSİYON SİSTEMLERİ sistemlerinde tam elektrikli (elektromekanik) destek kavramı sürücünün direksiyon hareketlerini yardımcı bir elektrik motoru ile desteklemek amacı ile geliştirilmiştir. Bu şekilde ortaya çıkan elektrik destekli direksiyon sistemlerinde) bulunan ve yardımcı tork kuvvetini sağlayan elektrik motorunun yerleşim yerleri Şekil 5 te gösterilmiştir [11]. Tek Pinyon Tipi Çift Pinyon Tipi Kolon Tipi Rack Tipi Şekil 5. Elektrik motorunun yerleşim yerleri [11] Hangi tip EDS kullanılacağı, ihtiyaç duyulan kremayer kuvvetinin ve gücünün büyüklüğüne (Steering Rack Power) göre değişmektedir. Tablo 2 de konu ile ilgili kullanım alanları detaylandırılmıştır. Gösterilen detaylar kural şeklinde olmayıp, genel meyli sergilemektedir. Tablo 2. EDS Tipi Araç Tipi İlişkisi [11] EDS Tipi Kremayer Kullanıldığı araçlar Kuvveti [N] Kolon Tipi Küçük ve orta büyüklükte araçlar Tek Pinyon Tipi Orta büyüklükteki araçlar Çift Pinyon Tipi Orta boydan daha büyük araçlar Rack Tipi Büyük araçlar 4.1 Sistem elemanları ve Sistemin Çalışma Prensibi Şekil 6. Elektrik Destekli [1] Şekil 6 ile gösterilmiş olan kolon (direksiyon mili) tipi elektrik destekli direksiyon sistemi kompakt bir üniteye sahiptir. Bu ünite direksiyon dişlilerini, kontrol ünitesini, elektrik motorunu ve sensörleri kapsar. Elektro-mekanik direksiyon siteminde yönlendirme, üniversal bağlantı milinden önce yer alan parçalar tarafından gerçekleştirilir. Bu sistemde moment bir elektrik motoru tarafından desteklenir. Şekil 7 de gösterilen sistemde bulunan önemli parçalar aşağıda sıralanmıştır [1]: - mili - Yükseklik ayarlı direksiyon kolonu borusu - Ara mil - Burulma çubuğu - moment sensörü ve direksiyon konum sensörünün bulunduğu sensör muhafazası - Elektrik motoru - Sonsuz tahrik dişlisi - Dişli kutusu muhafazası - kolonu elektronik kontrol ünitesi ve üniversal bağlantı mili Elektrik destekli direksiyon sisteminin merkezi parçası Şekil 7 te gösterilen burulma çubuğudur. Çubuk boylamasına ekseni etrafında dönebilir. Burulma çubuğu mekanik olarak ara mil ve sonsuz dişliyi birbirine bağlar. Bu bağlantı yardımıyla ara mil ve sonsuz tahrik dişlisi küçük bir açıyla döner. Bu küçük açı değişimi direksiyonun çevrilme işlemine başlandığı anlamına gelir. Tablo 3 te sisteme ait parçalar ve özellikleri gösterilmiştir [1].

5 çubuğuyla birlikte dönen direksiyon moment sensörü, direksiyon üzerine etkiyen torkun yönünü ve şiddetini içeren sinyali kontrol ünitesine gönderir. Kontrol ünitesi gerekli olan döndürme desteğini hesaplar. Elektrik motorunu çalıştırır. dişlisine aktarılan tork, sürücü ve motor tarafından aktarılan toplam torktur [1]. Şekil 7. Örnek Elektrik Destekli Sistemi Parçaları [1] Tablo 3: Sisteme ait parçalar ve parçaların özellikleri [1] Sistem Özellikleri ve Bulunduğu yer Parçası Sonsuz Sonsuz dişli elektrik motorunun da yer dişli aldığı bir alüminyum dişli kutusuna Sensör Muhafazası Konum Sensörü Moment Sensörü Kontrol Ünitesi Elektro- Mekanik Motoru Kontrol Lambası yerleştirilmiştir. konum sensörü ve direksiyon moment sensörü muhafazaya monte edilmiştir. Sensör muhafazası sonsuz dişlinin üzerinde yer alır. Sonsuz dişli miline bağlıdır. konum sensörü direksiyonun o anki konumunu izler. Burulma çubuğuna bağlıdır. Ara mil ile birlikte burulma çubuğunun dönme açısını izler. Kontrol ünitesi bu sinyale dayalı olarak moment hesaplamasını yapar. Kontrol ünitesi sonsuz dişli muhafazasına vidalanmış bir kasa içindedir. Kontrol ünitesi araç hızını da dikkate alarak sensörlerden gelen sinyalleri değerlendirerek gerekli direksiyon çevirme desteğini hesaplar. Bünyesinde ilave algoritmaları da barındırır. Sonsuz dişli muhafazasına vidalanmıştır. Titreşimlerin aktarılmaması için bir kauçuk tampon ile bağlanmıştır. Bu uyarı lambası gösterge tablasında yer almaktadır. Kontrol ünitesi direksiyon sisteminde bir arıza tespit ederse gösterge tablosundaki uyarı lambası yanar. çalışma prensibi genel hatları ile şu şekilde özetlenebilir; Sürücü direksiyonu çevirmeye başlar. Burulma çubuğu da aynı anda döner. Burulma Şekil 8. Toplam Tork Çizelgesi [1] Şekil 8 de toplam tork temsili olarak gösterilmektedir. Sürücü direksiyona uyguladığı torku artırırsa, elektrik motoru tork desteğini artırır. Bu da direksiyon dişlisinin daha kolay bir şekilde dönmesine yardımcı olur [1]. Sürücü dönüş esnasında direksiyonu bırakırsa burulma çubuğu üzerindeki burulma ortadan kalkar. Bu anda elektrik motoru devreden çıkar. Sonuç olarak tork desteği ortadan kalkar. Araç hala düz doğrultuda hareket etmiyorsa bu durum direksiyon konum sensörü tarafından algılanır. Elektrik motoru devreye girer ve direksiyon düz doğrultuya gelecek şekilde döndürülebilir. Bu tip kararlar direksiyon ECU sü içindeki yazılımı geliştiren mühendislerce verilir [1]. 4.2 Sistem Detayları Şekil 9 da örnek bir elektrikli direksiyon modeli gösterilmiştir. Şekil 9. Elektrikli direksiyon modeli [12] Elektrikli Sisteminde yer alan elektrik motorunun kontrolü, tekerleklere uygulanan yanal kuvvetlerin değişkenliği ve bozucu etkilerinden dolayı, direksiyon mekanizmasındaki parametrelerin sürekli izlenmesini gerektirir. karakteristik eğrisinden hesaplanan motor referans akımları EDS kontrolörüne referans olarak uygulanır. Bu sistemlerde konfor ve sürüş hissiyatı gibi performans kriterleri kişiye özel (subjektif) ve yol koşullarından dolayı değişebilir kriterlerdir. Bu performans kriterlerini sistematik hale getirmek için

6 karakteristik eğriler geliştirilmiştir. Bu eğriler ile istenen direksiyon hissiyatını sağlamak için gereken destek torku belirlenir. Yol kuvvetlerindeki düzensiz değişim ve sistem parametrelerindeki belirsizlik, kesin bir matematik model kurulmasını zorlaştırır. Şekil 10 da verilen örnek karakteristik eğrilerde görüldüğü gibi düşey eksende EDS motor akımı için referans değerler verilmiştir. Verilen yol koşullarında istenen direksiyon hissiyatını oluşturmak için EDS motoru PID kontrolör ile bu referansa göre kontrol edilecek ve motor torku bu akıma göre hesaplanmaktadır. Şekil 12. Tork/Açı Sensörü Görünüşü [15] Şekil 10. Örnek direksiyon karakteristik eğrileri [13] Elektrik destekli direksiyon sisteminin örnek blok diyagramı Şekil 11 de gösterilmiştir. Tork sensörü tarafından algılanan sinyal ve araç hızı sinyali olmak üzere iki giriş bulunmaktadır. Sistemde geri besleme olarak motor akımı bulunmakta ve sistem PID ile kontrol edilmektedir. Şekil 11. EDS Kontrol Blok Diyagramı Burulma çubuğunun iki ucundaki açı farkı hesaplanarak bir çıkış üretilir. Δθ, çubuktaki burulmayı göstermektedir ve aşağıdaki formül ile hesaplanmaktadır [14]. = Uygulanan Tork L = Burulma çubuğu uzunluğu D = Burulma çubuğu çapı G = Elastiklik Modülü Örnek bir Tork/Açı sensörünün görünüşü, sensör sistemi ve özellikleri sırasıyla Şekil 12, Şekil 13 ve Tablo 4 te gösterilmiştir. Şekil 13. Tork/Açı Sensor Sistemi [15] Tablo 4. Tork/Açı Sensör Özellikleri [15] Parça Özellik Çalışma Sıcaklık aralığı -40 arası Şaft Uzunluğu 25mm veya daha az Tork Algılama aralığı ±8N.m veya daha fazla Algılama Çözünürlük 0.02N.m veya daha az Kısmı Doğrusallık ±2%Tam Ölçek Sıcaklık Kayması ±0.3N.m veya daha fazla ( ⁰C arası) (Sıcaklık karakteristikleri ECU için de gereklidir) Açı Algılama Algılama aralığı Mutlak döndürme açısı: 360 derece Kısmı Çözünürlük 0.5 derece veya daha az Tork değeri, burulma çubuğuna bağlı olan 1. Hedef ( ) ve 2. Hedef ( ) arasındaki faz kayması ve burulma çubuğu yay sabiti ile aşağıdaki formüle göre hesaplanır: L burulma çubuğu uzunluğunu, G elastik modülünü, kutup atalet düzenlemesini (pole inertia regulation), D burulma çubuğu çapını göstermektedir [15]. Şekil 14 de moment hesaplaması açıklanmıştır.

7 5. DİREKSİYON SİSTEMİ TESTLERİ VE DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİ Şekil 14. Moment Hesaplaması [15] Mutlak döndürme açısı, N sayıda dişi bulunan 2. hedef ve N-1 sayıda dişi bulunan 3. Hedef arasında diş sayısı farkından dolayı oluşan faz farkı ile hesaplanır. Döndürme momentinin M olduğunu varsayarsak, 2. hedefin dönme açısı, 3. hedefin dönme açısı olduğunu düşünürsek, ün diş sayısının az olmasından dolayı mutlak faz farkı aşağıdaki gibidir [15]: Şekil 15 de mutlak açı hesaplaması açıklanmıştır. Şekil 15. Mutlak açı hesaplaması [15] Elektrik güç tüketimi aşağıdaki formül ile hesaplanmaktadır [16]: elektrik güç tüketimi, akü akımı, akü gerilimi EDS sürücüsüne göre 14[V] veya 42[V] olabilir. Toplam elektrik güç tüketimi [16]: Tablo 5 de örnek bir araç sağa doğru durmadan dönerken Elektrikli direksiyon sisteminin harcadığı enerji için değerler verilmiştir. Tablo 5. Araç sağa doğru durmadan dönerken EDS sisteminin tükettiği toplam elektrik gücü [16] Sürücü Tipi Tork Toplam Elektrik Güç Tüketimi 14[V] sürücü EDS 7.0[Nm] 111.3[W]/100[%] 42[V] sürücü EDS 9.0[Nm] 31.05[W]/27.9[%] 5.1 Sistemi Testleri sistemi testleri subjektif ve objektif performans testleri olarak iki ana gruba ayrılır. Bu testlerde de kendi içinde statik ve dinamik testler olarak sınıflandırılabilir. Test yöntemlerinde, direksiyon hassasiyeti (steering sensitivity), kararlılık, verilen referansa doğru cevap verme ve konfor gibi temel konularda testler yapılır. Testlerde sınır durumlarda direksiyon sisteminin performansı ve aracın kararlılığı da incelenmelidir. konfor değerlendirmesi yapılırken direksiyon eforu, direksiyon düzeltme kolaylığı, direksiyondaki titreşimler gibi performans kriterleri ölçülür. Tablo I de direksiyon hassasiyeti ölçümlerinde incelenen bazı önemli parametreler verilmiştir [17]. Taşıtla ilgili seyir dinamiği testleri bir taraftan direksiyon sisteminin davranışının incelenmesine yönelik olarak da kullanılmaktadır. Bu testlerde yol koşullarında aracın kararlılığı, direksiyon sisteminin kalibrasyonu ve direksiyon sistemindeki parametrelerin tanımlanması için yapılması gereken asgari testlerden bazı örnekler aşağıda sıralanmıştır [18]. 1. Kalıcı durum dönme hareketi yarıçap testi: ISO 4138 e göre yapılan kalıcı durum (steady-state) testinde aracın bilinen bir yarıçaptaki yörüngede testi yapılır. Araç mümkün olan en düşük hızda sürülmeye başlanır. Bu adımdan sonra, araç hızı yavaş yavaş arttırılır. Aracın viraj dönme davranışı bu testle belirlenmeye çalışılır. simidi açısı ve momenti, yan ivme gibi temel durum değişkenlerine bakılır. 2. Dinamik direksiyon döndürme testi: ISO 7401 e göre araç 100 km/h de düz bir yörüngede sürülür. Hız kararlı duruma eriştiğinde direksiyona dinamik bir hareket uygulanarak (200 /s üzerinde) direksiyon açısının nominal değerine kadar direksiyon döndürülür. Nominal açıya ulaşıldığında 3 s bu durumda beklenir ve ardından direksiyon serbest bırakılır. Testlerde direksiyon simidi açısı, yaw açısı, direksiyon simidi momenti, yalpa açısı), yüzme açısı gibi parametreler ölçülerek direksiyon sisteminin ve aracın genel performansı değerlendirilir. 3. Çift şerit değiştirme testi: ISO/DIS e göre yapılan bu testte, 90 km/h hızda çift şeritli yolda sürülen araca yoldaki bir engelden kaçınma manevraları yapılır. Testte, subjektif ve objektif performans değerlendirmesi yapılır. Objektif parametreler olarak, direksiyon simidi açısı-yanal ivmelenme, sapma hızı (yaw rate)-direksiyon simidi açısı, yanal ivmelenme- sapma hızı (yaw rate) gibi sinyal çiftleri arasındaki zaman gecikmeleri ve kazanç faktörleri ölçülerek aracın dinamik davranışı analiz edilmeye çalışılır.

8 testlerinde özellikle direksiyon eforu için ortalama moment, maksimum moment testleri elektrik destekli direksiyon sistemlerinin parametrelerini belirlemek açısından önemli testlerdir. Bunun yanında hem Ana Sanayi değerlendirme kriterleri, subjektif ve objektif testler, hem yan sanayi üretim, kontrol testleri göze alındığında bir elektrikli direksiyon sisteminin araç üzerinde müşteriye sunulmasından önce çok ince detaylarda yüzlerce teste tabi tutulması gerekliliği ortadadır. Bazı performans kriterleri için örnek testler Tablo 6 de örneklendirilmiştir. TABLO 6. EDS Hassasiyeti Test Parametreleri [17] Nötr noktasına On-center Şerit geri-döndürebilme (returnability) performansı değiştirme performansı Burada aracın düşey eksen etrafında dönme hareketi (yaw) detaylıca incelenerek, belirli metriklere göre kararlar verilir. -Moment rijidliği -Max. direksiyon döndürme momenti - döndürme momentinin sıfır yanal ivmelenmede ki gradyanı -Yaw hızı gecikme zamanı -Max. yaw hızı -Max. yanal ivmelenme -Yaw hızı gecikme zamanı 5.2 Test Sistemleri Otomotiv test sistemleri üreten firmalar çalıştıkları alanlara göre çeşitli konularda uzmanlaşmışlardır. test sistemleri de pazarda son yıllarda görülmeye başlanmış, özellikle elektrik destekli direksiyonların yaygınlaşmasıyla giderek önem kazanan sistemlerdir. test sistemlerinde (DTS) yoldan gelen tekerlek yan kuvvetlerini (genellikle rotil kuvvetlerine indirgenerek) ve direksiyon hareketlerini oluşturan aktüatörler hidrolik veya elektrikli olabilirler. Bir direksiyon test sisteminde aşağıdaki testler gerçekleştirilebilir. Uygunluk Testleri: Sürtünme Testleri, Kremayer, Kolon, Küresel eklem sürtünmesi Sürüş Hissi (Genel manevralar ve on-center) Sönüm karakteristikleri Esneklikler Park Eforu Standart Araç Test Manevraları (Sabit yarıçap, Şerit değişimi...) Prototip Devreye Alma Güvenlikle ilgili fonksiyonların test ve onayı Performans testleri Genel Karakterizasyon testleri Bode eğrisi ile transfer fonksiyonu görüntüleme Test otomasyonu yazılımı ile üretici beklentilerinin otomatik testi ve dokümantasyonu Dayanım testleri Bir direksiyon test sistemi rotil yatay ve düşey hareketlerini temsil edecek şekilde 4 ve ilave olarak da direksiyon simidi dönmesi ile eklenen bir eksen ile 5 eksenli olarak tasarlanabilir. Böyle bir sistemde rotil düşey hareketleri düşünülmezse, sistem 3 eksenli olarak da hareket ettirilebilir. Piyasada her iki prensibe göre de çalışan sistemler mevcuttur. Özel tasarım gerektiren bu sistemler yüksek maliyetlerle kurulabilen, karmaşık kontrol, yazılım parametreleri içeren sistemlerdir. Bu sistemlerde seçilen aktüatör (eyleyici-uygulayıcı) büyüklüğüne bağlı olarak, binek araçlardan en büyük sınıf hafif ticari taşıtlara kadar uzanan geniş bir aralıkta testler yapılabilir. 6. SONUÇLAR ve GELECEK ÇALIŞMALAR Karayolu taşıtlarında kullanılan direksiyon sistemleri, sürücü ile taşıt arasındaki en önemli arayüz olmalarının yanında, taşıt Ar-Ge süreci açısından da üzerinde çok çalışılan ve gelişme potansiyeli itibariyle önü açık altsistemlerdir. Bu çalışmada öncelikle temel özellikleri ile hidrolik, elektro-hidrolik ve elektrikli direksiyon sistemleri kısaca tanıtılmıştır. Bu sistemlerin arasında, özellikle binek ve hafif ticari taşıt sınıfları için gelecek vaat eden sistem olarak tam-elektrik destekli direksiyon sistemleri çalışma prensipleri ve sistem elemanları açısından daha detaylı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Elektrikli direksiyon sistemleri sayesinde direksiyon simidindeki his oldukça hassas şekilde ayarlanabilmekte, taşıt dinamik davranışı belirli sınırlar içinde değiştirilebilmekte ve ilave sürücü yardım fonksiyonları ile taşıta pek çok özellik kazandırılabilmektedir. Bu ayar yapma ve özellik zenginleştirme çalışmaları maliyetli, uzun zaman alıcı ve zaman zaman da tehlikeli yol testleri ile değil, mümkün olduğu kadar laboratuvarda ve özel olarak tasarlanmış uygun deney standları ile yapılmalıdır. Gerçek yol testlerinden mümkün olduğunca kaçınmak ve testleri laboratuvar deney standlarına taşıyabilmek için, direksiyon sistemleri ile ilgili test çeşitleri bir arada kısaca listelenmiş ve bu testlerin yapılabileceği test sistemlerine özet bir vurgu yapılmıştır. Bu çalışmanın gerçekleşmesindeki ve yazarların bu yöndeki gelecek çalışmalarının desteklenmesindeki katkılarından dolayı, İstanbul Teknik Üniversitesi Teknokent şirketlerinden OTAM A.Ş. nezdinde Sn. Volkan Bayraktar a teşekkür edilmektedir.

9 KAYNAKLAR 1. TC Milli Eğitim Bakanlığı Sistemleri, Mesleki Eğitim ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi, Ankara 2. Erdelyi T., Talaba D., Girbacia F., Virtual Prototyping of an Automotive Steering System using Haptic Feedback, Proceedings of the 2nd International Conference on Sensors, Signals, Visualization, Imaging, Simulation and Material Science 3. Miyazaki, H., Rösth, Technical Trends in Steering Systems, Proceedings of the 7th JFPS International Symposium on Fluid Power, TOYAMA 4. Hur J., Characteristic Analysis of Interior Permanent Magnet Synchronous Motors in Electrohydraulic Power Steering, IEEE Transactions on Industrial Electronics, Vol.55, No.6 5. Sebastian T., S. Islam, Mir S., Automotive Steering Systems, Handbook of Automotive Power Electronic, Edited by Emadi A., CRC Press 6. Balcı S., Otomobil Elektrikli Sistemlerinin Modellenmesi ve Duyarlılık Analizi, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul. 7. Rohidas Bendale A. / Maharashtra V., Electric Power Assisted Steering EPAS Report 8. Continental Engineering Service Notes, Electric Power Steering EPS, 9. Sultan Fateh Ali K./ ULLAH SHAH A., 2012, How Power Steering Works 10. Freescale Semiconductor, Electric Power Steering 11. Infineon Application Notes, Electric Power Steering (EPS) with GMR-Based Angular and Linear Hall Sensor 12. Yan Z., Hong V, Rui W., Development of Dynamic Parameter Design and Tuning System for EPS, Int. Conference on Mechantronics and Automation 13. Zhang H. et al., 2009 Modeling and Characteristic Curves of Electric Power Steering System, PEDS Rahman M. F., Electric Power Assisted Steering System For Automobiles, Electrical Engineering-Vol.III 15. Yan Z., Hong W., Non-contact Steering Sensor for Electric Power Steering, International Conference on Information and Automation 16. Hirozumi Eki, Tatsuo Teratani, Takashi Iwasaki, 2007 Power Consumption and Conversion of EPS Systems 17. Zhang X., Xin Z., Guobiao S., Yi L., Steering Feel Study on the Performance of EPS, IEEE Vehicle Power and Propulsion 18. Data S., Pesce M, Reccia L., Identification of Steering System Parameters by Experimental Measurements Processing, Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part D, Journal of Automobile Engineering

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ Ali ÇAVDAR 1 Abdullah DEMİR 2 ÖZET Otomobil üreticileri gelişmiş yönlendirme kontrollü, sürüş ve yol tutum özelliklerine sahip direksiyon sistemlerini üretmek için

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ 1) İdeal Sönümleme Elemanı : a) Öteleme Sönümleyici : Mekanik Elemanların Matematiksel Modeli Basit mekanik elemanlar, öteleme hareketinde;

Detaylı

YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI

YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI akıllı. kalıcı. YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI tedrive Steering (tedrive Direksiyon) Uzman geliştirme ortağı ve global otomobil piyasası için direksiyon sistemi imalatçısı AKILLI HİDROLİK DİREKSİYON

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Şasi Sistemleri Tekerlekler ve Lastikler Süspansiyonlar Direksiyon Sistemleri

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

editör Turan Türkmen ENDÜSTRİ OTOMASYON DERGİSİ ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SANAYİCİLERİ DERNEĞİ

editör Turan Türkmen ENDÜSTRİ OTOMASYON DERGİSİ ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SANAYİCİLERİ DERNEĞİ editör Haziran 2014 tarihli bir haberin başlığı şöyle: Japonya, duraklayan ekonomisini robotik ile canlandırmaya çalışıyor. Haberin devamında, Tokyo şehri 2020 yılı Yaz Olimpiyatları için şimdiden hazırlanıyor.

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

Kuvvet ve Tork Ölçümü

Kuvvet ve Tork Ölçümü MAK 40 Konu 7 : Mekanik Ölçümler (Burada verilenler sadece slaytlardır. Dersleri dinleyerek gerekli yerlerde notlar almanız ve kitap destekli çalışmanız sizin açınızdan çok daha uygun olacaktır. Buradaki

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde 1. Direnç a. Aerodinamik b. Dinamik, yuvarlanma c. Yokuş 2. Tekerlek tahrik

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans Hidrolik pompa motoru Düşük hıza ayarlanabilen Motorlu hidrolik pompa çıkış gücü, yüksek performans ve uzun kullanım ömrü sağlar. Forkliftin operatör tarafından değiştirilebilen

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

Otomatik moment değiştiriciler

Otomatik moment değiştiriciler Otomatik moment değiştiriciler ANA FONKSİYON GRUPLARI 1. Hidrodinamik moment değiştirici (Trilok moment değiştirici), 2. Gereken sayıda kademeleri olan dişli grubu (genel olarak lamelli kavramalarla ve

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Form BTP-01 (1/) BAHAR 007-008 4/01/008 Taşıt Hareket Denklemlerinin Bilgisayar Yardımıyla Çözümü 1. Taşıta etkiyen kuvvetlerin belirlenmesi. Düz harekette taşıt hareket denklemlerinin

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DĠLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 Teknik Açıklama Komple bir motor test standı olarak denet seti amaçlı tasarlanmıştır. Burada kullanılan motor kontrollü bir katalitik konvertör ile dört silindirli

Detaylı

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Otomatik Kontrol I Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Mekanik Sistemlerin Modellenmesi Elektriksel Sistemlerin Modellenmesi Örnekler 2 3 Giriş Karmaşık sistemlerin

Detaylı

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DİLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

Bir Binek Araç için Dört-Tekerlekten Yönlendirme Sisteminin Geliştirilmesi

Bir Binek Araç için Dört-Tekerlekten Yönlendirme Sisteminin Geliştirilmesi OTEKON 14 7. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 26 27 Mayıs 2014, BURSA Bir Binek Araç için Dört-Tekerlekten Yönlendirme Sisteminin Geliştirilmesi Burak Ulaş Hexagon Studio A.Ş., Şasi ve Güç Aktarma Sistemleri

Detaylı

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm)

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm) Sipariş hakkında genel bilgiler Sipariş hakkında genel bilgiler PTO'ları ve PTO'lar için elektrikli tertibatı doğrudan fabrikadan sipariş edin. Parça ekleme oldukça maliyetli olacaktır. Tavsiye edilen

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1. Fizik 12 1.2. Fiziksel Büyüklükler 12 1.3. Ölçme ve Birim Sistemleri 13 1.4. Çevirmeler 15 1.5. Üstel İfadeler ve İşlemler 18 1.6. Boyut Denklemleri

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH

Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Servoprese Dönüştürmek Pres Sürücüsü PSH Presinizi Yenilikçi Bir Anlayışla Kontrol Edin. Yenilikçilik PSH Pres sürücüsünde Servopompalar klasik valf ve kontrol teknolojisinin yerini alır. Bu

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık çevrim kontrol ileri kontrol prosesi olarak da ifade edilebilir. Yandaki şekilde açık çevrim oda sıcaklık kontrolü yapılmaktadır. Burada referans olarak dışarı

Detaylı

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ

01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ 01 SERİSİ OTOMATİK KAYAR KAPILAR ÇOK YÖNLÜ KAPI ÇÖZÜMLERİ EL / AL ÇOK YÜKSEK VE AĞIR KAPILAR İÇİN ZİNCİRLİ MEKANİZMA Standart boyutların üzerindeki kapılarınız için mükemmel bir çözüm. Yeni nesil zincirli

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR

Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Elektrik Makinaları I SENKRON MAKİNALAR Dönen Elektrik Makinaları nın önemli bir grubunu oluştururlar. (Üretilen en büyük güç ve gövde büyüklüğüne sahip dönen makinalardır) Generatör (Alternatör) olarak

Detaylı

Dünyanın En İyisi! Kolay montaj ve rahat kullanım Düşük Enerji gücüyla açabilme Kusursuz ve kolay kapanma fonksiyonu

Dünyanın En İyisi! Kolay montaj ve rahat kullanım Düşük Enerji gücüyla açabilme Kusursuz ve kolay kapanma fonksiyonu Dünyanın En İyisi! Kolay montaj ve rahat kullanım Düşük Enerji gücüyla açabilme Kusursuz ve kolay kapanma fonksiyonu İçindekiler 1 Kısa Bakış 2 Gövde 3 Spiral Yayın Avantajları 4 5 Başlıca Özellikler Fiziki

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi 1 Yakıt Tasarrufu. Minimum Emisyon. Kullanılabilirliğin Artırılması. Daha düşük yakıt tüketimi, daha az karmaşıklık, daha yüksek sürüş konforu, daha fazla

Detaylı

Mobil Takip Sistemleri

Mobil Takip Sistemleri Mobil Takip Sistemleri Trio Filo Yöne,m Sistemi Yazılım Fonksiyonları Üstün teknolojik altyapısı ile rakiplerinden ayrılan bir araç takip yazılımıdır. Tüm internet tarayıcılarında ek kurulum gerektirmeden

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

HBM-5T 130 LUK CNC BORVERK

HBM-5T 130 LUK CNC BORVERK Opsiyonel 15 ton kapasiteli iş masası olan tezgahlarda X-ekseninde 3 sıra yatak vardır. HBM-5T 130 LUK CNC BORVERK 60 takımlık magazin, HBM-5T nin opsiyonel olarak alınabilir aksesuarlarındandır. Kollu

Detaylı

PRESTİJ SD. Rahatlığın Tanımı...

PRESTİJ SD. Rahatlığın Tanımı... PRESTİJ SD Rahatlığın Tanımı... Tasarruflu... Kısa ve orta mesafe taşımacılık alanında, personel taşımacılığı, transfer turları, VIP taşımacılığı ve özel turlara uygun olarak üretilen Prestij SD, konforu

Detaylı

Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor

Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor Beckhoff un ürettiği yeni XTS sürücü sistemi (extended Transport System) makine mühendisliğine yeni bir özgürlük yelpazesi sunuyor. Denenmiş ve test

Detaylı

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi.

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. ÇİZGİ İZLEYEN ARAÇ PROJESİ: Amaç: Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. Kullanılan Parça ve Malzemeler: Araçta şasi olarak genelde elektronik devreleri kutulamak

Detaylı

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması

Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması Sahne Geçişlerinin Geometrik Tabanlı olarak Saptanması 1 Giriş Binnur Kurt, H. Tahsin Demiral, Muhittin Gökmen İstanbul Teknik Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Maslak, 80626 İstanbul {kurt,demiral,gokmen}@cs.itu.edu.tr

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ TEORİK BİLGİ: BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

KST Lab. Shake Table Deney Föyü

KST Lab. Shake Table Deney Föyü KST Lab. Shake Table Deney Föyü 1. Shake Table Deney Düzeneği Quanser Shake Table, yapısal dinamikler, titreşim yalıtımı, geri-beslemeli kontrol gibi çeşitli konularda eğitici bir deney düzeneğidir. Üzerine

Detaylı

Technical Info. Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri

Technical Info. Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri Technical Info www contitech de Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri VW Scirocco, Golf V, Golf VI, Golf Plus ve Jetta III modellerindeki 2,0 l Common Rail motor tipi için ayrıntılı montaj bilgileri

Detaylı

KUBOTA SÜPER MİNİ EKSKAVATÖR

KUBOTA SÜPER MİNİ EKSKAVATÖR KUBOTA SÜPER MİNİ EKSKAVATÖR Süper kompakt. Yüksek güvenilirlikte. Çalıştırması kolay. 1 tonun altında dünya çapında en iyi satan modelimiz, inanılmaz derecede verimli süper mini ekskavatör olarak geliştirilmiştir

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ

DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 4 DC ŞÖNT ve SERİ MOTORUN YÜKLEME KARAKTERİSTİKLERİ 1. Temel Teori (Şönt Uyarmalı Motor) DC şönt motorlar hızdaki iyi kararlılıkları dolayısıyla yaygın kullanılan motorlardır. Bu motor tipi seri

Detaylı

Automatic Entrance & Acccess System GARAJ. Endüstiyel - Seksiyonel Garaj Kapıları. Seksiyonel Kapılar

Automatic Entrance & Acccess System GARAJ. Endüstiyel - Seksiyonel Garaj Kapıları. Seksiyonel Kapılar TM Automatic Entrance & Acccess System Endüstiyel - Seksiyonel Garaj Kapıları GARAJ Seksiyonel Kapılar TM Automatic Entrance & Acccess System TRONCO Endüstriyel Seksiyonel Kapılar TRONCO endüstriyel seksiyonel

Detaylı

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Alemdar BAYRAKTAR Temel TÜRKER Ahmet Can ALTUNIŞIK Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

Elektrikli Vibratör Sürücüleri

Elektrikli Vibratör Sürücüleri Elektrikli Vibratör Sürücüleri Tünkers elektrikli vibratör kazık çakıcıları self senkronizasyon prensibi ve doğru hizalanmış titreşimleri yaratmak ilkesine göre çalışır. Balanssız yük milli vibratör, zıt

Detaylı

1_ Dingil Sayım Sistemi l

1_ Dingil Sayım Sistemi l 1_ Dingil Sayım Sistemi l Manyetik algılama prensibine dayalı dingil sayımı ile hat üzerinde herhangi bir izolasyon ve kesme işlemi gerektirmeden algılama gerçekleştirilir. Böylelikle, raylar üzerinden

Detaylı

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1

Bükme ve Düzeltme. Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tesisat 7 5. Enstrüman 8 3 Üçlü Bükme 1 1 Bükme ve Düzeltme Özel bükme ve şekillendirme ihtiyaçları için geniş geçim. Güvenebileceğiniz kalitede. Tip No inç. Sayfa Boru Bükmeler Tesisat 7 5 8-4 10-18 8.2 Enstrüman 8 16-1 2 6-12 8.2 Üçlü Bükme

Detaylı

Otomatik Şanzımanlar

Otomatik Şanzımanlar Otomatik Şanzımanlar Taşıtın hızına, gaz kelebeği pozisyonuna, yol ve yük şartlarına bağlı olarak viteslerin otomatik olarak değişmelerine imkan veren bir sistemdir. Hız ve tork ihtiyacına göre gerekli

Detaylı

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284 1 Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı 2 Genel Bilgiler Novomec Mühendislik in ofisi İstanbul dadır. Otomotiv ve Savunma ana ve yan sanayii firmaları ile mühendislik projeleri yapılmaktadır. Alanlarının

Detaylı

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler

A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler A210 Yeni Nesil Pnömatik Aktüatörler Yeni nesil ProAir 210 Serisi Proval pnömatik aktüatörler kremayer dişli tip tasarıma sahip olup çift ve tek etkili tipte üretilmektedir. Yeni nesil aktüatörler mil

Detaylı

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler

Burulma (Torsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS 009 he MGraw-Hill Companies, In. All rights reserved. - Burulma (orsion): Dairesel Kesitli Millerde Gerilme ve Şekil Değiştirmeler ifthmechanics OF MAERIALS ( τ ) df da Uygulanan

Detaylı

530.07.302 500L Trekking ESA 1ed 13/03/13 14.46 Pagina 1

530.07.302 500L Trekking ESA 1ed 13/03/13 14.46 Pagina 1 530.07.302 500L Trekking ESA 1ed 13/03/13 14.46 Pagina 1 F I A 5 T T R E K K I 0 N G 0 L 530.07.302 500L Trekking ESA 1ed 13/03/13 14.46 Pagina 26 TR Bu ilave kılavuz beraberinde verildiği kullanım kılavuzuna

Detaylı

YANA OTOMOBILIN TARIHINI YAZAN BIRKA MARKA ARAS NDA YER AL YORUZ

YANA OTOMOBILIN TARIHINI YAZAN BIRKA MARKA ARAS NDA YER AL YORUZ RENAULT FLUENCE NEDEN RENAULT? 2 2 FLUENCE AYRINTILAR RENAULT FLUENCE KUSURSUZ AYRINTILAR KONFORLU KONFORU ARTTIRAN DONANIMLAR FAYDALI Renault eco 2 2 2 ALANI 18 > 19 Önde oturan her yolcunun kendisine

Detaylı

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 Modern Klima Isı Pompası Teknik Yayınlar 2014/5 MCAC-RTSM-2014-1 Tri-Thermal İçindekiler 1. Bölüm Genel Bilgiler... 1 2. Bölüm Teknik Özellikler ve Performans...

Detaylı

Titreşim Deney Düzeneği

Titreşim Deney Düzeneği Titreşim Deney Düzeneği DENEY DÜZENEĞI PROJE SÜREÇLERI Kavramsal Tasarım Standart/Ürün Taraması Sistem Planlaması Geliştirme Süreci Test platformunun elektromekanik tasarımı Ölçüm/veri toplama sistemi

Detaylı

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE HATCHBACK

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE HATCHBACK DONANIM BİLGİLERİ CRUZE HATCHBACK 2012 EMİSYON SINIFI ŞANZIMAN MAKSIMUM GÜÇ (PS) TORK YAKIT TIPI Sport AT Sport Plus AT Sürüş Konforu 60/40 Oranında Katlanabilir Arka Koltuklar 4 yönlü ayarlanır ön yolcu

Detaylı

HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI

HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI HAFİF TİCARİ KAMYONETİN DEVRİLME KONTROLÜNDE FARKLI KONTROLÖR UYGULAMALARI Emre SERT Anadolu Isuzu Otomotiv A.Ş 1. Giriş Özet Ticari araç kazalarının çoğu devrilme ile sonuçlanmaktadır bu nedenle devrilme

Detaylı

www.teknikrulman.com.tr

www.teknikrulman.com.tr L Kaplin L Kaplin Komple L Kaplin T LK 035 17,00 TL T LK 050 10,70 TL T LK 070 13,60 TL T LK 075 17,40 TL T LK 090 21,90 TL T LK 095 23,90 TL T LK 099 25,70 TL T LK 100 33,90 TL T LK 110 60,00 TL T LK

Detaylı

Dişli veya takmak/kaynatmak için koruyucu boru (çok parçalı) DIN 43772'ye göre model Form 2, 3, 2G, 3G Tipler TW35-2, TW35-3, TW35-4, TW35-5

Dişli veya takmak/kaynatmak için koruyucu boru (çok parçalı) DIN 43772'ye göre model Form 2, 3, 2G, 3G Tipler TW35-2, TW35-3, TW35-4, TW35-5 Koruyucu borular Dişli veya takmak/kaynatmak için koruyucu boru (çok parçalı) DIN 43772'ye göre model Form 2, 3, 2G, 3G Tipler TW35-2, TW35-3, TW35-4, TW35-5 WIKA Bilgi formu TW 95.35 Uygulamalar Kimya,

Detaylı

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. Mil-Göbek Bağlantıları Soruları 1. Mil-göbek bağlantılarını fiziksel esasa göre sınıflandırarak her sınıfın çalışma prensiplerini açıklayınız. 2. Kaç çeşit uygu kaması vardır? Şekil ile açıklayınız. 3.

Detaylı

Aktüatörler Sıvı yakıt brülörlerindeki hava damperleri ve ayar vanaları için

Aktüatörler Sıvı yakıt brülörlerindeki hava damperleri ve ayar vanaları için 7 812 Aktüatörler Sıvı yakıt brülörlerindeki hava damperleri ve ayar vanaları için SQM1... SQM2... Ters çevrilebilir elektromotor aktüatörler Torklar: - SQM1 10 Nm'ye kadar - SQM2 20 Nm'ye kadar Çalışma

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ DİGER EMNİYET SİSTEMLERİ Şerit Takip sistemi Kör Nokta Bilgi Sistemi BLIS Park Asistanı -Ekler- Kaynak: Toyota Kaynak: Toyota http://www.inautonews.com/new-safety-features-from-ford-collision-warning-adaptive-cruise-control-and-blis

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık

HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME. Genel Çalışma Koşulları: 0-40 C. Sıcaklık HAVACILIK VE UZAY MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVAR CİHAZLARI ALIM İŞİ TEKNİK ŞARTNAME Genel Çalışma Koşulları: Sıcaklık 0-40 C Nem 80% (31 C altında) 50% (40 C da) Elektrik Teknik şartnamede listelenen CİHAZ 1-12

Detaylı

RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI

RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI Derste anlatılan Reklam panosu örneğini ve bazı gruplarda anlatılan Pervane örneğini kullanarak bir Rüzgar Jeneratörü tasarımı yapınız. Buna göre aşağıdaki uygulamaları gerçekleştirin.

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Statik Denge ve Esneklik 1 -Fizik I 2013-2014 Statik Denge ve Esneklik Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 2 İçerik Denge Şartları Ağırlık Merkezi Statik Dengedeki Katı Cisimlere ler Katıların Esneklik Özellikleri 1

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR

ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Fatih BODUR ELEKTRİK MOTORLARINDA VE UYGULAMALARINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Fatih BODUR Elektrik Motorları : Dönme kuvveti üreten makineler Elektrik motorunun amacı: Motor şaftına Dönme Momenti (T) ve Devir (n) sağlaması,iş

Detaylı

Yüksek verimli içme suyu pompası. Rio-Eco Therm N. Tip Kitapçığı

Yüksek verimli içme suyu pompası. Rio-Eco Therm N. Tip Kitapçığı Yüksek verimli içme suyu pompası Rio-Eco Therm N Tip Kitapçığı Baskı Tip Kitapçığı Rio-Eco Therm N Tüm hakları saklıdır. Bu kitabın içeriği üreticinin izni olmadan dağıtılamaz, çoğaltılamaz, düzenlenemez

Detaylı

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters

Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Optik Filtrelerde Performans Analizi Performance Analysis of the Optical Filters Gizem Pekküçük, İbrahim Uzar, N. Özlem Ünverdi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü Yıldız Teknik Üniversitesi gizem.pekkucuk@gmail.com,

Detaylı

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu -

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Şubat 2013 Hakkımızda Firma Profili Ekip Faaliyet Alanları Firma Profili Hakkımızda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın 2012 Teknogirişim Sermaye

Detaylı

Yenilenen Corolla Teknik ve Donanım Tablosu

Yenilenen Corolla Teknik ve Donanım Tablosu Teknik özellikler 1.33 VVT-i Comfort 1.6 VVT-i Comfort 1.6 VVT-i Comfort Extra 1.6 VVT-i Elegant Düz Vites Düz Vites Düz Vites Otomatik Vites Düz Vites Otomatik Vites ÖLÇÜLER Boy x En x Yükseklik mm 4545

Detaylı

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DENEY DÜZENEĞİ Deney Düzeneğinin Genel Yapısı Deney düzeneği dişli sistemi veriminin kuvvet, moment, mil dönüş hızı gibi teorik büyüklüklere dayanarak belirlenmesine

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

MS 12. D6-MSt/07.11. Subject to technical changes

MS 12. D6-MSt/07.11. Subject to technical changes 9 MS 12 D-MSt/07.11 10 3-fazlı motorlar - 3x230/400V-50Hz Çıkış hızı Çıkış torku Nm ** Aktarım oranı Motor hızı Motor çıkışı kw ** Kendiliğinden Azami Devre kesici aralığı n 2 rpm Iş hacminde n 1 rpm Iş

Detaylı

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE SEDAN

DONANIM BİLGİLERİ CRUZE SEDAN DONANIM BİLGİLERİ CRUZE SEDAN 2012 EMİSYON SINIFI CO2 EMISYONU YAKIT TIPI MAKSIMUM GÜÇ (PS) TORK ŞANZIMAN Sport Sport Plus Sürüş Konforu 60/40 Oranında Katlanabilir Arka Koltuklar 4 yönlü ayarlanır ön

Detaylı