editör Turan Türkmen ENDÜSTRİ OTOMASYON DERGİSİ ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SANAYİCİLERİ DERNEĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "editör Turan Türkmen ENDÜSTRİ OTOMASYON DERGİSİ ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SANAYİCİLERİ DERNEĞİ"

Transkript

1

2

3

4 editör Haziran 2014 tarihli bir haberin başlığı şöyle: Japonya, duraklayan ekonomisini robotik ile canlandırmaya çalışıyor. Haberin devamında, Tokyo şehri 2020 yılı Yaz Olimpiyatları için şimdiden hazırlanıyor. Ama yapmak istedikleri tek olimpiyat yaz oyunları değil. Japonya başbakanı Shinzo Abe, Yaz Olimpiyatları nın yanında bir de robot olimpiyatları yapmayı istediklerini açıkladı. Başbakan Abe bu etkinliği, Japonya nın robot teknolojilerinde geldiği yeri göstermek ve hâlâ bu alanda dünya lideri olduklarını ispat etmek için yapmak istediklerini belirtmiş. Robotları ülke ekonomisinin en büyük destek ayaklarından bir haline getirmek istiyor Japonya. Abe, bir robot devrimi yapmak için özel bir görev timi oluşturduklarını da anlattı. Robotlara Japon gençlerinin yetişmesinde rol vermek ve gittikçe yaşlanan ülke neslinin ihtiyacı olan bakım desteğinde de kullanmak istiyorlar. Dünyanın üçüncü en büyük ekonomisine sahip olan Japonya, durgunluk döneminden robotlar ile çıkmayı hedefliyor deniliyor. Bu haberi yazımızın başlangıcında aktarmamızın nedeni, 9-11 Nisan 2015 tarihlerinde İTÜ Ayazağa Kampüsü Süleyman Demirel Kültür Merkezi nde gerçekleşecek olan İTÜRO -İstanbul Teknik Üniversitesi Robot Olimpiyatları. Endüstri&Otomasyon Dergisi olarak ta başından beri Medya Sponsorluğu nu yaptığımız ve bu yıl 9. su gerçekleşecek olan İTÜRO, artık tartışmasız bir biçimde gelenekselleşmiş ve gündem yaratan bir olay. Yurtiçi ve yurtdışından gelen yarışmacı ve katılımcıları ile her yıl daha da büyük bir kitleye ev sahipliği yapan İTÜRO, hiç kuşkusuz Türkiye nin en prestijli ve en büyük robot etkinliklerinden biri. Kısa bir bilgi daha aktaralım: Geçen yıl Brezilya da düzenlenen RoboCup 2014 dünya şampiyonasında 45 ülkeden 4000 mühendis ve bilim insanı, 2050 hedeflerini hayata geçirmek üzere buluşmuş. Dolayısıyla, Robotik Teknoloji alanın geleceğinde şu anda belki ancak hayal edebileceğimiz gelişmeler var. Neyse ki, bu gelişmeleri düşünen, öngören, bekleyen ve bu yöndeki çalışmalara destek olanlar da var. Biz de burada, İTÜRO 2015 i destekleyen tüm sponsorlara ve kuruluşlara teşekkürü bir borç biliyoruz. Türkiye mizin geleceğinde çok önemli bir yeri olacak -olması gereken- Robotik Teknoloji alanını sahipsiz bırakmadıkları için. Her ne kadar bu alana, Japonya da olduğu gibi, Devlet in sahip çıkması lazımsa da Her şeye rağmen, 2016 da, 10. İTÜRO da buluşmak üzere Turan Türkmen EKSEN Yay nc l k Fuarc l k Tan t m Hiz. Ltd. fiti. Ad na imtiyaz sahibi ve Sorumlu Yaz flleri Müdürü Turan Türkmen Genel Yayın Yönetmeni: Prof. Dr. Ya mur Denizhan Rek lam ve Halk la İlişki ler Md.: Birsen Salman Yayın Kurulu: Prof. Dr. Abdülkadir Erden / At l m Üniversitesi Mekatronik Müh.Böl.Bşk. Prof. Dr. Me tin Gö ka flan / TÜ. Kon trol Müh. Böl. Bflk. Prof. Dr. Galip Cansever / Y.T.Ü. Elek trik Elek tro nik Müh. Fak. Dek. Kurumsal İletişim Uzmanı: Giray Karanlık Yayın Danışmanları: Prof. Dr. Alinur Büyükaksoy / Geb ze le ri Tek. Ens. Rek. Prof. Dr. Ayşegül Akdoğan Eker / YTÜ Makina Müh. Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bülent Eker / Namık Kemal Üniversitesi Biyosistem Müh. Böl. Prof. Dr. Er sin Tu lu nay / ODTÜ Prof. Dr. Gök sel De mi rer / ODTÜ Çevre Mühendisli i Prof. Dr. Gü ven Ön bil gin / 19 May s Üniversitesi Prof. Dr. Mübeccel Demirekler / OD TÜ Elk. Elek tro nik Müh. Böl. Prof. Dr. Mu am mer Er mifl / OD TÜ Elk. Elek tro nik Müh. Böl. Prof. Dr. Muhsin Kılıç / Uludağ Üniversitesi Prof. Dr. Murat Uzam / Melikşah Ü. Müh. Mim. Fak. Elk. Elek tro nik Müh. Böl. Prof. Dr. Sa vafl Ay berk / Ko cae li Ü. Çev re Müh. Böl. Bflk. Prof. Dr. Tun cel Öz den / TÜ B TAK Enst. Ana liz Lab. Böl. Bflk. Prof. Dr. U ur Çel tek li gil / Sakarya Üniversitesi Prof. Dr. Se ta Bo gos yan / TÜ. Kon trol Müh. Böl. Prof. Dr. Yu suf Tan / Bo aziçi Ü. Medical Engineering Prof. Dr. Kemal Leblebicio lu / OD TÜ Elk. Elek tro nik Müh. Böl. Doç. Dr.. Hak k Çav dar / Karadeniz Teknik Ü. Doç. Dr. Yu suf A. Us ka ner / Özçelik A.fi. Prof. Dr. Hakan Yavuz / Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Mak. Müh. Böl. Yrd. Doç. Dr. Si bel Ulu da De mi rer / Çan ka ya Ü. End. Müh. Böl. Dr. Meh met Çe vik / Dal Engineering Dr. Müh. Ah met Din çer / Bosch Rex roth A.fi. Sevtap İnan / Siemens M. Cenk Ceylan / Rockwell Otomasyon Levent Fadıloğlu / Schneider Cengiz Meriç / Hipafl Emin Ol cay / Akbil A.fi. Çağrı Hekimoğlu / Esit Gök tu Gür / Schneider H. Cen giz Ce lep / Entek Otomasyon Hasan Basri Kayak ran / Emf Motor brahim Erkan Yenel / Norm Enerji smail Obut / Hidroser Mahmut Bertan / Weidmüller Niyazi Sar maden / Medel Oral Av c / Piomak Özkal Güner / Schneider Electric Sedat Sami Ömero lu / E3Tam Gökhan Yücel / Phoenix Contact fiahnur Agaik / GSD Osman Kutan / ABB Talat Avc / P nar Müh. T. Ha kan Özer / SOD Yön. Krl. Bflk. Tuncay Soydafl / Festo Yavuz Çopur / Pilz Sırrı Kardeş / Kardeş Elektrik Tolga Bizel / Mitsubishi Electric Hakan Aydın / Mitsubishi Electric Dr. Hüseyin Halıcı / Halıcı Elektronik Tunç Atıl / HKTM Teknik Editör: Emeç Erçelik Editör: Alper Öz Taluy Denizhan Grafik Tasarım: Şükran Pala Ülgen Güneş Artun Armutcu Esra Satır Reklam Koordinatörü:Cahide Avflar Demir Halkla İlişkiler ve Tanıtım: Onur Narinoğlu Abo ne ve Ma li İşler: Şerife Yılmaz Uluslararası İlişkiler: Hazal Yalçın Temsilciliklerimiz: Ne jat Cofl kun Tel: N G L TE RE Me tin Ya vuz Tel: Köln - AL MAN YA z mir Tem sil ci li i: Fatma Boyraz Tel: Merkez: EKSEN Yay nc l k Fuarc l k Tan t m Hiz. Ltd. fiti. Mefl ru ti yet Cad. Kıblelizade Sk. Tepe Han No: 1 Kat: 2 D: Beyo lu- stanbul / TÜRKİYE Tel : Faks : Baskı: Doğa Basım Yıllık abonelik: TL. Yıllık yurtdışı abonelik: 100 Euro Endüstri ve Otomasyon Yayg n süreli bir yay nd r, Ayda bir yay nlan r Dergimizde yer alan ilanlar n sorumlulu u ilan verenlere, makalelerdeki fikirler ve yorumlar yazarlar na aittir. Tüm haklar Eksen Yay nc l k a ait olup, izinsiz kullan lamaz ve yay nlanamaz. Eksen Yay nc l k; bas n ve yay nc l k ilkelerine uymay taahhüt eder. ENDÜSTRİ OTOMASYON DERGİSİ ENDÜSTRİYEL OTOMASYON SANAYİCİLERİ DERNEĞİ ÜYESİDİR.

5

6

7

8 12 Tüketiciyi Sahte Elektronik Cihazlardan TEKNOLOJİDE YENİLİK Koruyan Adam: Brian Monks 40 ÜRÜN ve UYGULAMALAR Netes Mühendislik Yük Çalışmaları: Yük Çalışması Sırasında Yapılan Altı Yaygın Hata National Instruments Endüstriyel Nesnelerin İnterneti 34 SÖYLEŞİ Rockwell Automation Olarak, Tüm Sanayicilerimize Endüstri 4.0 Hakkında Bilgi Vermeye Hazırız. ROCKWELL AUTOMATION 14 Dosya ve Makale Binek ve Hafif Ticari Araç Direksiyon ve Direksiyon Test Sistemlerine Genel Bakış Yarıiletken Sensörler Yardımıyla Araç Hareketlerinin Analizi, Kaza Durumunun Tespiti ve ecall Ford Mustang Üretiminde CC-LINK Ağı!

9 Pilz PNOZmulti 2 - PROFINET Ağları ile Entegrasyon 3M 3M, Yeni Bant Ailesi Fast İle Binalarda Yalıtım ve Sızdırmazlık Sorunlarına Tek Bir Ürünle Çözüm Getiriyor Netes Mühendislik Yeni Tektronix MDO 3000Serisi Schunk SCHUNK tan Üstün Torna Aynası Teknolojisi 124 ÜRÜNLER SMS Tork Tork PL Serisi Power Patlaç Vanalar Wago WAGO 750 XTR Kullanmak için 6 Neden Omron Legrand Parafudrlar Tesisatlarınızı Aşırı Gerilimlerden Korur 76 HABERLER ABB ve Solar Impulse, Güneş Enerjisiyle Tarihi Bir Dünya Turuna Çıkıyor 142 Bosch, Fren Sistemleri Yeni Fabrikası nı Bursa Organize Sanayi Bölgesi nde Açtı Türkiye Geleceğe Ar-Ge, Tasarım ve İnovasyon la Koşuyor Otomotivde Marka Olmanın Sırrı Yeni Nesil Araçlar İçin Teknoloji Üretmek WIN Eurasia Automation 2015 Yeni Nesil Fabrikalar İçin Entegre Çözümleri Bir Araya Getirdi Mitsubishi Electric ten Klima Kontrolünü Mobilleştiren Teknoloji Metrans tan Servis ve Bakımda Yenilikçi Yaklaşımlar

10

11

12

13

14 Teknolojide Yenilikler Tüketiciyi Sahte Elektronik Cihazlardan Koruyan Adam: Brian Monks Bu yaz, IEEE Spectrum dergisinin 1. Mart tarihli say s ndan al nm flt r. Çeviri: Ya mur Denizhan Neel V. Patel Wired dergisi Yay n Kurulu üyesi SciArt Bafleditörü A.B.D. Underwriters Laboratuarlar ndaki bu mühendis, sahtekârlar n korkulu rüyas. Brian Monks IEEE üyesi Yafl : 57 Meslek : Sahtekârl kla mücadele uzman, Underwriters Laboratuarlar Yer : Melville, New York, A.B.D. Becerisi : Kendini sahte ürünlerin yay lmas n denetleyerek kamu güvenli ini korumaya adam fl, uluslararas üne sahip bir ekibi yönetiyor. Foto: David Yellen U nderwriters Laboratuarlar n n (UL) Sahtekârl kla Mücadele Operasyonlar Baflkan Yard mc s Brian Monks, yedi valizli adam n hikâyesini anlatmay seviyor. Gümrük memurlar, Asya dan gelip San Francisco Uluslararas Hava Liman na inen adama bildirecek bir fleyi olup olmad n sordular. Adam, Yok dedi. Memurlar gene de yedi valizi arad lar ve hepsinin de t ka basa taklit devre kesicilerle dolu oldu unu gördüler. Monks, bu partinin A.B.D. gümrüklerinde o y l ele geçen i aflk n taklit devre kesicinin çok küçük bir k sm oldu- unu belirtiyor. Bu, engellenmifl olas yang n demek, diyor, insanlar n can na mâl olabilecek facia. Monks normalde ngiliz aksan - n n izlerini tafl yan bo uk bir sesle hafiften kendisiyle dalga geçen, canayak n bir adam. Ama ifl sahtekârl kla mücadeleye geldi mi, Melville-New York ta bulunan UL nin ilgili bölümünü s k e itimli bir polis birimi gibi büyük bir ciddiyet ve dikkatle çal flt r yor. Monks ve ekibi, günlerini UL nin belgeleme iflaretlerinin güvenli ini yükselterek, gizli denetimler yaparak, istihbarat raporlar n didik didik ederek ve bask nlarda kolluk kuvvetleri ile eflgüdümlü rol üstlenerek geçiriyor- Endüstri otomasyon / ENDÜSTRİ OTOMASYON

15 Teknolojide Yenilikler lar. Çal flmalar ve kararl l sayesinde Monks sahtekârl kla mücadelede uluslararas lider haline geldi. Ama aradan geçen yirmi y la ra men görev hâlâ ayn : Suçlular durdurmak. Monks flöyle diyor: Sahtekârlar hile yap p aldatmaya çal fl - yor. Tek dertleri para. Bizim iyili imiz umurlar nda de il. Bu da hepimizin güvenli ini tehlikeye sokuyor. Uzatma kablosu gibi basit bir ürün bile, sahtekârlar n elinde bir tehlikeye dönüflebilir. Kablo iki ana bileflenden olufluyor: Bak r ve plastik. Monks, Bak r daha pahal, dolay s yla sahtekârlar çok az bak r ve bolca plastik kullan yor, diye aç kl - yor. Görünüflü ve ele gelifli gerçek uzatma kablosu gibi, ama içine bakacak olsan z asl nda daha çok telefon teline benziyor. Sahte uzatma kablosu bir süre ifl görebilir, ama Monks bunun tetikte bekleyen bir felâket oldu unu ve elektrik çarpmas na ya da yang na yol açabilece ini söylüyor. UL nin esas ifl alan, genifl bir ürün yelpazesini test edip onay belgesi vermek. Bu yelpazede piller, ayd nlatma cihazlar, elektronik cihazlar ve hatta füze rampalar bile var. Geçen y l yaklafl k 2 milyar yasal ürün UL logosu ile etiketlendi. Ama sahte UL iflaretiyle kamufle edilmifl say s z sahte ürün de piyasaya döküldü ve bu taklitleri tespit edip engellemek, flirketin ifllerinin giderek daha önemli bir k sm n teflkil etmeye bafllad. Elektrik ve bilgisayar teknolojileri dal ndaki lisans derecesini New York Institute of Technology den alm fl olan Monks, 1983 te UL de ifle bafllad nda, firma pek de sahtekârl k üzerine yo unlaflm fl de ildi. Ama 1990 lar n bafl nda John F. Kennedy Uluslararas Hava Liman ndaki A.B.D. gümrük memurlar, denizafl r bir sevkiyatta sahte UL etiketi tafl yan taklit ürünleri ele geçirince, her fley de iflti. Monks, UL nin kolluk kuvvetleri ile birlikte çal flmas - n önerdi ve böylece UL nin Sahtekârl kla Mücadele Birimi do mufl oldu. Monks, k sa süre sonra bu güçlü tutkusuyla tan n r oldu. Monks la on y l kadar önce tan - flan rlandal eski bir polis memuru olan Eamon O Grady, O devrinin ilerisindeydi, diyor. O zamanlar flu anki ekibi yoktu, ama UL deki görevi çok iyi yönetiyordu. O Grady, Monks un önerisi üzerine daha sonra UL ye kat ld ve flu anda firman n Küresel Güvenlik ve Marka Koruma Operasyonlar müdürü. Monks ve ekibinin sahte ürünleri engellemek için kulland ana yöntemlerden biri, UL etiketlerinin güvenlik özelliklerini gelifltirmek. Eklenen her yeni özellik, doland r c lar n taklit etmesini daha zor ve daha pahal hale getiriyor, diye aç kl yor. Son y llarda firma, holografik malzemelere, s ra numaras ve gizli güvenlik kodu uygulamas na yönelmifl. Daha karmafl k ürünlere ise, mikro-çipe gömülü etiketler tak l yor. Monks, Etiketlerimiz birer teknoloji harikas. diyor, Bunlar n içinde o kadar çok bilgi gömülü ki, bir teknoloji merakl s bunlar n hepsini keflfedinceye kadar epey u raflmak zorunda kal r. Etiketler giderek karmafl klaflsa bile, kolayca do rulanabilmeleri gerekiyor. Mesela firma, baz etiketlerdeki renk-kayd ran mürekkebi tespit edebilmeleri için, kolluk kuvvetleri ve gümrük memurlar na LED li kimlik belirleyiciler veriyor. Monks, Kolluk kuvvetleri, verdi imiz araçlar sayesinde UL etiketinin gerçek mi sahte mi oldu unu bir kaç saniye içinde belirleyebiliyor. diyor. Monks ve ekibi sahtekârl k ve fikrî mülkiyet suçlar yla mücadele konusunda e itim de veriyor. Monks bir kaç y l önce, nterpol, Uluslararas Polis Organizasyonu ve UL nin ortak bir giriflimi olan Uluslararas IP Suçu Müfettiflleri Koleji nin (International IP Crime Investigators College) kurulmas na katk da bulundu. Kolej, fikrî mülkiyet yasalar n n uygulanmas ve sahte üretimin engellenmesi konular nda müfettifllere e itim veriyor. Monks, UL bu ifli tek bafl na yapamaz, bu küresel bir sorun. diyor. Monks un söyledi ine göre, taklitçilik ma duru olan flirketler bu durumu farketmeye bafllam fl. Y llar önce, flirketler bu flekilde doland r ld klar nda, hiç ses ç karmaz ve problemi tek bafllar na halletmeye çal fl rlard, diyor. Ama art k önemli flirketlerin bir sorunlar oldu unu itiraf etti ini ve sektör olarak hep birden buna katlanamayacaklar n ilan ettiklerini belirtiyor. Monks, gene de doland r c lardan bir ad m önde olman n zor oldu unu aç kl yor. Ne de olsa, doland r c lar n say s Monks gibi insanlar n say s ndan çok daha fazla. Monks Bu bazen bezdirici olabiliyor, diyor, ama bu iflte bana enerji veren, içimde her gün gelip onlar durdurmak için daha fazla çal flma iste i uyand ran da bu. E&O ENDÜSTRİ OTOMASYON 39 / Endüstri otomasyon 13

16 DOSYA / Otomotiv ve Yan Sanayi Teori ve Uygulamalar BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ Şeref Server ERSOLMAZ*, Mustafa KARAMUK*, Feyyaz Furkan ŞENTÜRK*, Muhammet GEÇGİL*, Orhan ATABAY** *OTAM A.Ş. İTÜ Ayazağa Yerleşkesi, Motorlar Taşıtlar Laboratuvarı, 34396, Maslak, İSTANBUL ** İstanbul Teknik Üniversitesi, Makina Fakültesi, Gümüşsuyu İSTANBUL Bu makale daha önce OTEKON 2012 de yayınlanmıştır. Direksiyon sistemi otomotivde en önemli alt sistemlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun ana nedenleri olarak direkt olarak müşterinin etkileşimde olduğu bir sistem olması, araç üzerindeki işlevi nedeni ile aktif ve pasif güvenlik unsurlarının önemli bir bileşeni olması ve yapı itibari ile değişik tasarım ve geliştirme alternatiflerine açık bir sistem olması sayılabilir. Günümüzde otomotiv sektörünün regülasyonlar, müşteri beklentileri ve artan rekabet ortamında hızla kat etmekte olduğu gelişim ve değişimlerden direksiyon sistemleri de etkilenmektedir. Bu çalışmada temel olarak direksiyon sistemlerinin yapısı temel unsurları ile özetlenmiş ve sürücüye sağladıkları destek momentinin tipine göre sınıflandırılmış ve açıklanmışlardır. Binek araçlardan başlayarak yaygınlaşan ve diğer alternatiflerine göre birçok yönden öne çıkan elektrik destekli direksiyon sistemleri alt detayları ve örnek modellerle açıklanmış ve bu sistemlerin geliştirilmesi sırasında uygulanan testlere ve test sistemlerine değinilmiştir. Direksiyon sistemleri araçlarda kullanılan en önemli alt sistemlerden biridir ve artan rekabet ortamı ve gelişen teknolojiler ile yapısı, işlevi ve çalışma prensibi gelişerek değişim göstermektedir. Bu değişimi yakalayabilmek için sistem ana yapısına hakim olmak, tasarım ve çalışma alternatiflerini, seçim kriterlerini değerlendirebilmek gereklidir. Günümüzde binek segment araçlardan başlayarak yayılmaya başlayan Elektrik Destekli Direksiyon Sistemi özelliklerinin, çalışma prensiplerinin bilinmesinin ve bir sonraki aşamada bu sistemlerin geliştirilmesinde kullanılan testlerin ve test sistemlerinin anlaşılmasının önemi büyüktür. BİNEK VE HAFİF TİCARİ TAŞIT DİREKSİYON SİSTEMLERİ Mevcut araç uygulamaları dikkate alındığında, sürücüye direksiyon simidinin döndürülmesinde sağlanan destek momentinin tipine göre, direksiyon sistemleri üç gruba ayrılabilir: 1. Hidrolik Destekli Sistemler (HDS: Hidrolik Destekli Direksiyon Sistemi) 2. Elektro-hidrolik Destekli Sistemler (EHDS: ElektroHidrolik Destekli Direksiyon Sistemi) 3. Elektrik Destekli Direksiyon Sistemleri (EDS: Elektrik Destekli Direksiyon Sistemi) Bunların yanında, sürücü ile tekerlekler arası direksiyon mili bağlantısının elektriksel olarak yapıldığı Steer-by- Wire (SbW) tipi teknolojiler kanun koyucuların onayını henüz almamıştır. Homologasyon kuralları gereği, direksiyon simidi ile saptırılabilen tekerlekler arasında mekanik bağlantı gerekmektedir. Şekil 1. Bir Hidrolik Direksiyon Sistemi [1] Hidrolik direksiyon sisteminde (HDS) hidrolik pompa içten yanmalı motora kayış kasnak sistemi ile bağlıdır. Şekil 1 de örnek bir HDS verilmiştir. Direksiyonu çevirmek için sürücüye gereken destek momenti sürüş koşullarına göre değişmektedir. Yüksek hızlarda giderken direksiyonu çevirmek için gereken destek momenti düşüktür. Hatta bazı uygulamalarda destek momenti sıfır alınır. Ancak park durumunda gereken destek momenti oldukça yüksektir. Şekil 2 de örnek bir hidrolik direksiyon sisteminde (HDS), hidrolik sistem basıncı ile sürücünün uygulaması gereken moment arasındaki fonksiyon verilmiştir [2]. Şekil 2. Hidrolik direksiyon sisteminde direksiyon döndürme momentinin sürüş koşullarına göre değişimi [2] Direksiyon hareketlerinin düşük mertebelerde kaldığı düz yol seyirlerinde veya yüksek hızlarda sürüş durumlarında, HDS nin harcadığı enerji işe dönüşmediği için kayıplar artar. Bir binek araçta HDS nin harcadığı enerji aracın kullandığı enerjinin ortalama %3 üne karşılık gelebilir [3]. Şekil 3 de bir HDS deki kayıpların dağılımı gösterilmiştir [3] Şekil 3. Bir hidrolik direksiyon sisteminde kayıpların dağılımı [3] 14 ENDÜSTRİ OTOMASYON

17 DOSYA / Otomotiv ve Yan Sanayi Teori ve Uygulamalar HDS ne alternatif çözüm olarak elektrik motoru ile tahrik edilen hidrolik pompalı elektro-hidrolik direksiyon sistemleri ve sadece elektrik motoru ile tahrik edilen elektrik destekli direksiyon sistemleri (EDS) geliştirilmiştir. Şekil 4. Bir Elektro-Hidrolik Direksiyon Sistemi [4] Direksiyon tipleri araç segmentine göre değişmektedir. Direksiyon tipinin (hidrolik veya elektrikli) belirlenmesinde direksiyon döndürme momentinin ve dolayısıyla kremayer/pinyon dişli oranının dikkate alınması gerekmektedir. Direksiyonu döndürmek için gerekli moment, kremayer kuvvetinin ve kremayer-pinion oranının bir fonksiyonudur. Bu orana C-faktörü denecek olursa, tanım olarak bu faktör; direksiyon simidi 360 derece döndüğünde kremayer ekanizmasının mm olarak ötelenme miktarından ibarettir. Aşağıda verilen bağıntılar, direksiyon döndürme momenti, C faktörü ve araç sınıfına göre (binek, hafif ticari ve ağır vasıta) direksiyon tiplerinin (hidrolik veya elektrikli) seçimi açısından önemlidir [5]. Direksiyon döndürme momenti: Kremayer (rack) doğrusal hızı direksiyon açısal hızı (rad/s),, kremayer mekanizmasının verimi olarak tanımlıdır. Yüksek C-faktörü gereken durumlarda tekerlekleri döndürmek için gerekli kuvvet, daha fazla güç ve enerji tüketimi gerektirir. Aracın ön aks yükü arttıkça istenen C faktörü için gerekli güç ve enerji de artacaktır. EDS seçilmesi durumunda, elektrik motorunun yüksek moment üretmesi için elektrik sisteminden (alternatörakü) çekeceği akım da artacaktır. Bu nedenle elektrikli direksiyon sistemleri, mevcut taşıt elektriksel sistemlerindeki gerilim değerleri düşünülecek olursa ağır taşıtlar için uygun bir çözüm değildir. Hidrolik direksiyon sistemleri, bu sebeple binek ve hafif ticari araçların yanında yüksek direksiyon simidi momenti gerektiren durumlarda da (kamyon ve çekici gibi) kullanılmaktadır. 3. DİREKSİYON SİSTEMLERİNDE HİDROLİK, ELEKTROHİDROLİK VE ELEKTRİKLİ DESTEK SİSTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI İlk hidrolik direksiyon sistemlerinde araç hızı ile direksiyon tepkisi arasında herhangi bir ilişki yok iken yeni nesil elektro-hidrolik takviyeli sistemler genellikle araç hızına duyarlıdırlar ve sürücüye sağladıkları direksiyon kuvvet takviyesi açısından hidrolik takviyeli direksiyonlara göre daha uygun bir karakteristikle çalışırlar. Elektrik takviyeli direksiyon sistemlerinde, araç hızını tespit etmek için elektro-hidrolik destek sistemlerinde olduğu gibi hız sensörü (çoğunlukla ABS ye ait tekerlek hız sensörleri) kullanılır. Genellikle araç hız bilgisi aracın CAN haberleşmesi içinde de mevcuttur. Böylelikle sistem sahip olduğu hıza bağlı destek eğrileri sayesinde, farklı hızlar için farklı direksiyon simidi destekleri uygulayabilir. Bu üç ana direksiyon yardımcı sistemi arasındaki başlıca farklılıklar aşağıdaki gibidir [1] [6]: 1) Hidrolik temelli direksiyon sistemleri elektrik destekli (elektro-mekanik) direksiyon sistemleri ile karşılaştırıldığında daha fazla bileşenden oluştuğundan (yağ pompası, hortumlar, yağ tankı, filtreler vb.) araç içerisinde daha fazla hacim kaplarlar. 2) Hidrolik Direksiyon sistemlerinin çalışması için hidrolik sıvılar kullanır. Tam elektrikli direksiyon sistemleri için hidrolik sıvı gereksinimi yoktur. Gereken enerji araç elektrik sisteminden (alternatörakü) üzerinden sağlanır. Direksiyon sıvısı ihtiyacının olmaması, normalde sıvının belirli aralıklarla değişmesi gerektiğinden, çevrecidir. Üretilen her otomobil için yaklaşık litre hidrolik sıvı tasarrufu sağlanır [7]. 3) Hidrolik sıvı kullanan direksiyon sistemlerinde yağ sızıntısı zaman zaman olabilir ve bu durum aracın gittiği ve park ettiği yerlerdeki çevreyi kirletir. Elektrik destekli direksiyon sistemlerinde ise enerji aküden sağlandığından böyle bir sorun söz konusu değildir. 4) Hidrolik direksiyon sistemi gücünü motordan alır ve motorun yakıt tüketimini arttırır. Elektrik Takviyeli direksiyon sistemleri ise ancak moment desteği gerektiğinde, aracın elektrik sisteminden enerji çektiğinden enerji tasarrufu sağlarlar. Elektrik destekli direksiyon sistemleri CO 2 emisyonunu azaltır [8]. 5) Hidrolik destek sistemleri araç motoru üzerinden tahrik edildiğinden araç hızlandığında daha fazla güç üretir. Araç yavaşladığında üretilen hidrolik güç daha azdır. Her iki durum da direksiyon sistemleri için istenmeyen durumlardır. Sürücünün en fazla güç yardımına ihtiyaç duyduğu durumlar seyir hızının düşük ya da sıfır olduğu durumlardır. İdeal bir direksiyonun araç hızlandıkça ağırlaşması gerekir. Hidrolik destek sistemlerinin bu olumsuz davranışı hidrolik pompa motorunun araç motorundan ayırılarak bir elektrik motoru üzerinden sürülmesi ile giderilmiştir. 6) Hidrolik destekli direksiyonlar ağırlığı daha fazla olan araçlar arasında daha yaygındır. Elektrik destekli sistemler ise hafif araçlar arasında daha yaygın olarak kullanılan bir güç destek sistemi tipidir. 7) Elektrik destekli direksiyon sistemlerinin hidrolik destekli direksiyonlara ENDÜSTRİ OTOMASYON 15

18 DOSYA / Otomotiv ve Yan Sanayi Teori ve Uygulamalar göre daha az gürültü üretmesi nedeni ile (Gürültüye neden olabilecek kayış/ kasnak, pompa sistemlerini ortadan kaldırır.) araç kabini içi ve dışında oluşan gürültü azalır. [1] 8) Elektrik destekli direksiyon sistemleri, çok sayıda ilave fonksiyon ile zenginleştirilerek emniyet ve konfora yönelik pek çok ek özellik oluşturulabilir. Şeritte düz gidiş, yan eğimli yollarda destek momenti, yan rüzgâr kompenzasyonu, otomatik park yardımı, şeritten ayrılma uyarıcısı, şerit takip asistanı, kör nokta uyarı asistanı, engelden kaçma ya da çarpışmalardan kaçınma asistanları bu ilave fonksiyonlardan sadece birkaçıdır. Diğer sistemlerle karşılaştırıldığında daha yenilikçi bir çözüm olarak ortaya çıkan elektrik destekli direksiyon sistemlerinin başlıca dezavantajları ise şu şekilde sıralanabilir; Elektronik parçalardan kaynaklanan arızalar oluşabilir [9]. Elektrikli direksiyon sistemlerinin uygulayabileceği ilave destek kuvveti araçta mevcut olan azami akım ile sınırlıdır. 12V sistemler 80 amper azami akım uygulayabilirler. Bu da azami gücü 1 KW ile sınırladığından EDS direksiyonlar küçük ya da orta sınıf direksiyonlarda tercih edilir. 42V elektrik sistemlerine geçilirse EDS daha büyük araçlara da uygulanabilecektir [10]. Direksiyon sistemlerinin enerji tüketimi açısından dikkate değer bazı veriler Tablo 1 de sunulmuştur. kavramı sürücünün direksiyon hareketlerini yardımcı bir elektrik motoru ile desteklemek amacı ile geliştirilmiştir. Bu şekilde ortaya çıkan elektrik destekli direksiyon sistemlerinde) bulunan ve yardımcı tork kuvvetini sağlayan elektrik motorunun yerleşim yerleri Şekil 5 te gösterilmiştir [11]. Tek Pinyon Tipi Çift Pinyon Tipi Kolon Tipi Şekil 5. Elektrik motorunun yerleşim yerleri [11] Rack Tipi Hangi tip EDS kullanılacağı, ihtiyaç duyulan kremayer kuvvetinin ve gücünün büyüklüğüne (Steering Rack Power) göre değişmektedir. Tablo 2 de konu ile ilgili kullanım alanları detaylandırılmıştır. Gösterilen detaylar kural şeklinde olmayıp, genel meyli sergilemektedir. Tablo 2. EDS Tipi Araç Tipi İlişkisi [11] 4.1 Sistem elemanları ve Sistemin Çalışma Prensibi Şekil 6 ile gösterilmiş olan kolon (direksiyon mili) tipi elektrik destekli direksiyon sistemi kompakt bir üniteye sahiptir. Bu ünite direksiyon dişlilerini, kontrol ünitesini, elektrik motorunu ve sensörleri kapsar. Elektro-mekanik direksiyon siteminde yönlendirme, üniversal bağlantı milinden önce yer alan parçalar tarafından gerçekleştirilir. Bu sistemde moment bir elektrik motoru tarafından desteklenir. Şekil 7 de gösterilen sistemde bulunan önemli parçalar aşağıda sıralanmıştır [1]: Direksiyon mili Yükseklik ayarlı direksiyon kolonu borusu Ara mil Burulma çubuğu Direksiyon moment sensörü ve direksiyon konum sensörünün bulunduğu sensör muhafazası Elektrik motoru Sonsuz tahrik dişlisi Dişli kutusu muhafazası Direksiyon kolonu elektronik kontrol ünitesi ve üniversal bağlantı mili Elektrik destekli direksiyon sisteminin merkezi parçası Şekil 7 te gösterilen burulma çubuğudur. Çubuk boylamasına ekseni etrafında dönebilir. Burulma çubuğu mekanik olarak ara mil ve sonsuz dişliyi birbirine bağlar. Tablo 1. Direksiyon sistemlerinin enerji Tüketimi Karşılaştırılması [1] 4. ELEKTRİK DESTEKLİ DİREKSİYON SİSTEMLERİ Direksiyon sistemlerinde tam elektrikli (elektromekanik) destek Şekil 6. Elektrik Destekli Direksiyon [1] Şekil 7. Örnek Elektrik Destekli Direksiyon Sistemi Parçaları [1] Bu bağlantı yardımıyla ara mil ve sonsuz tahrik dişlisi küçük bir açıyla döner. Bu küçük açı değişimi direksiyonun çevrilme işlemine başlandığı anlamına gelir. 16 ENDÜSTRİ OTOMASYON

19 DOSYA / Otomotiv ve Yan Sanayi Teori ve Uygulamalar Tablo 3 te sisteme ait parçalar ve özellikleri gösterilmiştir [1]. Tablo 3: Sisteme ait parçalar ve parçaların özellikleri [1] Direksiyon çalışma prensibi genel hatları ile şu şekilde özetlenebilir; Sürücü direksiyonu çevirmeye başlar. Burulma çubuğu da aynı anda döner. Burulma çubuğuyla birlikte dönen direksiyon moment sensörü, direksiyon üzerine etkiyen torkun yönünü ve şiddetini içeren sinyali kontrol ünitesine gönderir. Kontrol ünitesi gerekli olan döndürme desteğini hesaplar. Elektrik motorunu çalıştırır. Direksiyon dişlisine aktarılan tork, sürücü ve motor tarafından aktarılan toplam torktur [1]. Şekil 8. Toplam Tork Çizelgesi [1] Şekil 8 de toplam tork temsili olarak gösterilmektedir. Sürücü direksiyona uyguladığı torku artırırsa, elektrik motoru tork desteğini artırır. Bu da direksiyon dişlisinin daha kolay bir şekilde dönmesine yardımcı olur [1]. Sürücü dönüş esnasında direksiyonu bırakırsa burulma çubuğu üzerindeki burulma ortadan kalkar. Bu anda elektrik motoru devreden çıkar. Sonuç olarak tork desteği ortadan kalkar. Araç hala düz doğrultuda hareket etmiyorsa bu durum direksiyon konum sensörü tarafından algılanır. Elektrik motoru devreye girer ve direksiyon düz doğrultuya gelecek şekilde döndürülebilir. Bu tip kararlar direksiyon ECU sü içindeki yazılımı geliştiren mühendislerce verilir [1]. 4.2 Sistem Detayları Şekil 9 da örnek bir elektrikli direksiyon modeli gösterilmiştir. Şekil 9. Elektrikli direksiyon modeli [12] Elektrikli Direksiyon Sisteminde yer alan elektrik motorunun kontrolü, tekerleklere uygulanan yanal kuvvetlerin değişkenliği ve bozucu etkilerinden dolayı, direksiyon mekanizmasındaki parametrelerin sürekli izlenmesini gerektirir. Direksiyon karakteristik eğrisinden hesaplanan motor referans akımları EDS kontrolörüne referans olarak uygulanır. Bu sistemlerde konfor ve sürüş hissiyatı gibi performans kriterleri kişiye özel (subjektif) ve yol koşullarından dolayı değişebilir kriterlerdir. Bu performans kriterlerini sistematik hale getirmek için arakteristik eğriler geliştirilmiştir. Bu eğriler ile istenen direksiyon hissiyatını sağlamak için gereken destek torku belirlenir. Yol kuvvetlerindeki düzensiz değişim ve sistem parametrelerindeki belirsizlik, kesin bir matematik model kurulmasını zorlaştırır. Şekil 10 da verilen örnek karakteristik eğrilerde görüldüğü gibi düşey eksende EDS motor akımı için referans değerler verilmiştir. Verilen yol koşullarında istenen direksiyon hissiyatını oluşturmak için EDS motoru PID kontrolör ile bu referansa göre kontrol edilecek ve motor torku bu akıma göre hesaplanmaktadır. Şekil 10. Örnek direksiyon karakteristik eğrileri [13] Elektrik destekli direksiyon sisteminin örnek blok diyagramı Şekil 11 de gösterilmiştir. Tork sensörü tarafından algılanan sinyal ve araç hızı sinyali olmak üzere iki giriş bulunmaktadır. Sistemde geri besleme olarak motor akımı bulunmakta ve sistem PID ile kontrol edilmektedir. Şekil 11. EDS Kontrol Blok Diyagramı Burulma çubuğunun iki ucundaki açı farkı hesaplanarak bir çıkış üretilir., çubuktaki burulmayı göstermektedir ve aşağıdaki formül ile hesaplanmaktadır. [14]. T L = Uygulanan Tork L = Burulma çubuğu uzunluğu D = Burulma çubuğu çapı G = Elastiklik Modülü Örnek bir Tork/Açı sensörünün görünüşü, sensör sistemi ve özellikleri sırasıyla Şekil 12, Şekil 13 ve Tablo 4 te gösterilmiştir. ENDÜSTRİ OTOMASYON 17

BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ

BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ OTEKON 2012 6. Otomotiv Teknolojileri Kongresi 04 05 Haziran 2012, BURSA BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇ DİREKSİYON ve DİREKSİYON TEST SİSTEMLERİNE GENEL BAKIŞ Şeref Server ERSOLMAZ *, Mustafa KARAMUK *, Feyyaz

Detaylı

Teori ve Uygulamalar 10 ENDÜSTRİ OTOMASYON

Teori ve Uygulamalar 10 ENDÜSTRİ OTOMASYON 10 ENDÜSTRİ OTOMASYON ENDÜSTRİ OTOMASYON 11 12 ENDÜSTRİ OTOMASYON ENDÜSTRİ OTOMASYON 13 Endüstri ve Otomasyon sektörünün Eylül ayına damgasını vuran en önemli etkinlik, kuşkusuz 10-12 Eylül 2015 tarihlerinde

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 GİRİŞ İÇİNDEKİLER Bölüm 1 GİRİŞ 1.1 TAŞITLAR VE SOSYAL YAŞAM... 1 1.2 TARİHSEL GELİŞİM... 1 1.2.1 Türk Otomotiv Endüstrisi... 5 1.3 TAŞITLARIN SINIFLANDIRILMASI... 8 1.4 TAŞITA ETKİYEN KUVVETLER... 9 1.5 TAŞIT

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ

ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ ELEKTRONİK KONTROLLÜ YÖNLENDİRME SİSTEMİ Ali ÇAVDAR 1 Abdullah DEMİR 2 ÖZET Otomobil üreticileri gelişmiş yönlendirme kontrollü, sürüş ve yol tutum özelliklerine sahip direksiyon sistemlerini üretmek için

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği

Fizik 101-Fizik I 2013-2014. Dönme Hareketinin Dinamiği -Fizik I 2013-2014 Dönme Hareketinin Dinamiği Nurdan Demirci Sankır Ofis: 364, Tel: 2924332 İçerik Vektörel Çarpım ve Tork Katı Cismin Yuvarlanma Hareketi Bir Parçacığın Açısal Momentumu Dönen Katı Cismin

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ. DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ DİNAMİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ ve ANALİZİ 1) İdeal Sönümleme Elemanı : a) Öteleme Sönümleyici : Mekanik Elemanların Matematiksel Modeli Basit mekanik elemanlar, öteleme hareketinde;

Detaylı

Mobil Takip Sistemleri

Mobil Takip Sistemleri Mobil Takip Sistemleri Trio Filo Yöne,m Sistemi Yazılım Fonksiyonları Üstün teknolojik altyapısı ile rakiplerinden ayrılan bir araç takip yazılımıdır. Tüm internet tarayıcılarında ek kurulum gerektirmeden

Detaylı

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007

Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 Hasan Esen ZKÜ FEN BİL. ENST. MAKİNE EĞT.BL. ÖĞRENCİSİ 2000 0281 07 007 I.GİRİŞ Motorlu araç frenleri alanındaki gelişme, taşıtları değişik sürüş koşullarında mümkün olan en iyi şekilde frenleyebilen verimli,

Detaylı

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu -

Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Araştırma Geliştirme Ltd. Şti. - Firma Tanıtım Sunumu - Şubat 2013 Hakkımızda Firma Profili Ekip Faaliyet Alanları Firma Profili Hakkımızda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın 2012 Teknogirişim Sermaye

Detaylı

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr

İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10. www.biglift.gen.tr İSTİFLEME VE KALDIRMA EKİPMANLARI YENİ ÜRÜNLER RM-ECL1029 I RM-PS1550 I RM-EPT15 I RM-ESE20 I RM-TE10 I RM-T10 www.biglift.gen.tr 1 RM-ECL1029 EKONOMİK TAM AKÜLÜ İSTİF MAKİNASI Kompak ve hafif tasarımı

Detaylı

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm)

Tork aralığı dahilinde maksimum yük (Nm) Sipariş hakkında genel bilgiler Sipariş hakkında genel bilgiler PTO'ları ve PTO'lar için elektrikli tertibatı doğrudan fabrikadan sipariş edin. Parça ekleme oldukça maliyetli olacaktır. Tavsiye edilen

Detaylı

YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI

YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI akıllı. kalıcı. YENİ BOYUTLU DİREKSİYON KULLANIMI tedrive Steering (tedrive Direksiyon) Uzman geliştirme ortağı ve global otomobil piyasası için direksiyon sistemi imalatçısı AKILLI HİDROLİK DİREKSİYON

Detaylı

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi.

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. ÇİZGİ İZLEYEN ARAÇ PROJESİ: Amaç: Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. Kullanılan Parça ve Malzemeler: Araçta şasi olarak genelde elektronik devreleri kutulamak

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde 1. Direnç a. Aerodinamik b. Dinamik, yuvarlanma c. Yokuş 2. Tekerlek tahrik

Detaylı

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI

TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI TĠCARĠ ARAÇ GELĠġTĠRME PROJESĠ KAPSAMINDA DĠNAMĠK MODELĠN TESTLER ĠLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DĠLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Şasi Sistemleri Tekerlekler ve Lastikler Süspansiyonlar Direksiyon Sistemleri

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor

Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor Dairesel Olarak Hareket Eden Dinamik Bir Lineer Motor Beckhoff un ürettiği yeni XTS sürücü sistemi (extended Transport System) makine mühendisliğine yeni bir özgürlük yelpazesi sunuyor. Denenmiş ve test

Detaylı

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları

Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Sıvı Depolarının Statik ve Dinamik Hesapları Bu konuda yapmış olduğumuz yayınlardan derlenen ön bilgiler ve bunların listesi aşağıda sunulmaktadır. Bu başlık altında depoların pratik hesaplarına ilişkin

Detaylı

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti

* Güvenilir Dişli Grubu. * Islak Disk Fren. Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans. Daha küçük direksiyon. *Yüksek Manevra Kabiliyeti Yüksek Verimlilik ve Güçlü Performans Hidrolik pompa motoru Düşük hıza ayarlanabilen Motorlu hidrolik pompa çıkış gücü, yüksek performans ve uzun kullanım ömrü sağlar. Forkliftin operatör tarafından değiştirilebilen

Detaylı

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi

Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi Yolun Her Anında Daha İyi. DIWA Verimlilik Paketi 1 Yakıt Tasarrufu. Minimum Emisyon. Kullanılabilirliğin Artırılması. Daha düşük yakıt tüketimi, daha az karmaşıklık, daha yüksek sürüş konforu, daha fazla

Detaylı

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi

MİLLİ TREN ve TÜBİTAK. Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi MİLLİ TREN ve TÜBİTAK Milli ve Özgün Modern Trenlerin Geliştirilmesi İçerik Günümüzde Kullanılan Modern Trenler. Milli Tren için Milli ArGe. YHT alt bileşenleri ve maliyet yüzdeleri. TÜBİTAK Enstitüleri

Detaylı

Otopark İçin Carpark

Otopark İçin Carpark Otopark İçin Carpark ÖNSÖZ Firmamız TTC Makine Mühendislik olarak, özellikle kalabalık şehirlerde yaşanan otopark sorununa çözüm olması amacıyla, tasarım, imalat, montaj ve satış sonrası hizmetleri gibi

Detaylı

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI

TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI TİCARİ ARAÇ GELİŞTİRME PROJESİ KAPSAMINDA DİNAMİK MODELİN TESTLER İLE DOĞRULANMASI Baki Orçun ORGÜL, Mustafa Latif KOYUNCU, Sertaç DİLEROĞLU, Harun GÖKÇE Hexagon Studio Araç Mühendisliği Bölümü OTEKON

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ DIRECT LIQUIMAX (DLM) OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada

Detaylı

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA

ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ. Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA ÜÇ EKSENLİ MASA TİPİ CNC FREZE TEZGAHI TASARIM VE PROTOTİPİ Cem DOĞAN, Kerim ÇETĠNKAYA *Karabük Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü, Karabük Özet Günümüzde Teknolojinin gelişmesi

Detaylı

www.x-vehicle.com X-VEHICLE - DİREKSİYON EĞİTİM SİMÜLATÖRLERİ Teknik Özellikler

www.x-vehicle.com X-VEHICLE - DİREKSİYON EĞİTİM SİMÜLATÖRLERİ Teknik Özellikler X-VEHICLE - DİREKSİYON EĞİTİM SİMÜLATÖRLERİ Teknik Özellikler GİRİŞ 1. XV-CH01 DİREKSİYON EĞİTİM SİMÜLATÖRÜ 2. XV-CH02 DİREKSİYON EĞİTİM SİMÜLATÖRÜ 3. İLERİ SİMÜLASYON SİSTEMLERİ 4. İLETİŞİM 2 1. XV-CH01

Detaylı

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ

MAK 4004 BİTİRME ÖDEVİ DERSİ PROJE ÖNERİSİ - ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ Form BTP-01 (1/) BAHAR 007-008 4/01/008 Taşıt Hareket Denklemlerinin Bilgisayar Yardımıyla Çözümü 1. Taşıta etkiyen kuvvetlerin belirlenmesi. Düz harekette taşıt hareket denklemlerinin

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

BlueEFFICIENCY teknolojisinin özellikleri:

BlueEFFICIENCY teknolojisinin özellikleri: BlueEFFICIENCY teknolojisinin özellikleri: Yeni motor nesli, ihtiyaca göre ayarlanan, elektrik destekli hidrolik direksiyon ve vites değiştirme göstergesi, ekonomik sürüşün temelleridir. BlueEFFICIENCY

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 9B - BURULMA DENEYİ GİRİŞ Mekanik tasarım yaparken öncelikli olarak tasarımda kullanılması düşünülen malzemelerin

Detaylı

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ

KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ KONUM ALGILAMA YÖNTEMLERİ VE KONTROLÜ 1. AMAÇ: Endüstride kullanılan direnç, kapasite ve indüktans tipi konum (yerdeğiştirme) algılama transdüserlerinin temel ilkelerini açıklayıp kapalı döngü denetim

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu

Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu Toruk Grup Elektrikli Araba Projesi Proje Sunumu www.torukcars.com İçerik Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 1 Ajanda Giriş Problem Tanımı Ürün Mühendisliği (S.S.S.) 2 Petrol ve otomotivdeki

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DİŞLİ VERİMLİLİĞİNİ BELİRLEME DENEYİ FÖYÜ 2015-2016 Güz Dönemi 1.1. Deneyin Amacı DĠġLĠ VERĠMLĠLĠĞĠNĠ BELĠRLEME DENEYĠ Mevcut deney

Detaylı

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler. Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören H1 - Otomatik Kontrol Kavramı ve Örnek Devreler MAK 3026 - Ders Kapsamı H01 İçerik ve Otomatik kontrol kavramı H02 Otomatik kontrol kavramı ve devreler H03 Kontrol devrelerinde geri beslemenin önemi H04

Detaylı

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2

VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 VOLÜMETRİK DEBİMETRE KDDM 2 Volümetrik debimetre nedir?? Fark basınç ölçümü ile hava akış verimini kontrol etmenizi sağlayan, bakım gerektirmeyen, yenilikçi bir Pnömatik otomasyon kontrol sistemidir, bu

Detaylı

ÜNİVERSAL MUKAVEMET TEST SİSTEMLERİ. Mühendislik Araştırmları Elektronik Sistemler Engineering Research Electronic System

ÜNİVERSAL MUKAVEMET TEST SİSTEMLERİ. Mühendislik Araştırmları Elektronik Sistemler Engineering Research Electronic System [ Y ı l ] ÜNİVERSAL MUKAVEMET TEST SİSTEMLERİ Mühendislik Araştırmları Elektronik Sistemler Engineering Research Electronic System Merkez Ofis : Huzur Mah. Oyak Sitesi 14. Blok Daire : 4Ayazağa-Şişli /

Detaylı

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI

MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Makine Bir veya birçok fonksiyonu (güç iletme,

Detaylı

OpenAir. Güç ve esneklik için hava damper motorları. Bina Teknolojileri

OpenAir. Güç ve esneklik için hava damper motorları. Bina Teknolojileri OpenAir Güç ve esneklik için hava damper motorları Bina Teknolojileri s Rahat bir çalışma ve yaşam ortamı için Danışmanlar, toptancılar, sistem merkezleri, esnaflar, bina sahipleri, operatörler ve doğa

Detaylı

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman

Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Yasal Durum, Ölçüm Standartları, Kalibrasyon, Cihaz ve Ekipman Betül KESKİN ÇATAL Çevre ve Orman Uzmanı Ölçüm ve İzleme Dairesi Başkanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Amaç Çevresel gürültünün kontrolü

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

Koku Ölçüm Yöntemleri

Koku Ölçüm Yöntemleri Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Koku Ölçüm Yöntemleri HAZIRLAYANLAR: Prof. Dr. Aysel Atımtay Çevre Müh. Meltem Güvener ODTÜ, 1-2 Nisan 2004 Ankara 1 KOKU ÖLÇÜM YÖNTEMLERİ Elektronik

Detaylı

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ Verimli membran teknolojisi Dünyanın en iyi geçirgenlik (permeability) özelliğine sahip membranları % 95 - % 99.5 arasında azot safiyeti Az sayıda hareketli parça NITRON MG SERİSİ MEMBRAN AZOT JENERATÖRLERİ

Detaylı

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ

2 MALZEME ÖZELLİKLERİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1. Fizik 12 1.2. Fiziksel Büyüklükler 12 1.3. Ölçme ve Birim Sistemleri 13 1.4. Çevirmeler 15 1.5. Üstel İfadeler ve İşlemler 18 1.6. Boyut Denklemleri

Detaylı

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur

İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur İstenmeyen Duruşlara ve Oluşabilecek Hasarlara Karşı Prosesinizi Korur Emotron M20 Shaft Power Monitör Yükünüzü Korur, Emotron M20 güç şaft monitör yükünüzü mükemmel koruyarak işletme sürekliliğini artırır,

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu bölümde Aktarma Organları Sistem Tanımı Mekanik Kavramalar Manuel Transmisyon ve Transaxle

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 11 ELEKTRİK MOTOR TORKUNUN BELİRLENMESİ TEORİK BİLGİ: BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK

Detaylı

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS

Her işte. ISB e. Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS Her işte. ISB e Avrupa Otomotiv Motorları 140-300PS ISB e Cummins ISB e, güvenilirlik konusundaki ününü artırmaya devam ediyor. Cummins ISB e, kamyon, otobüs ve özel iş aracı kullanıcılarına Cummins ten

Detaylı

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Unidrive M200, M201 (Boy 1-4) Hızlı Başlangıç Kılavuzu Bu kılavuzun amacı bir motoru çalıştırmak üzere bir sürücünün kurulması için gerekli temel bilgileri sunmaktır. Lütfen www.controltechniques.com/userguides veya www.leroy-somer.com/manuals adresinden indirebileceğiniz

Detaylı

RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI

RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI RÜZGAR JENERATÖRÜ TASARIMI Derste anlatılan Reklam panosu örneğini ve bazı gruplarda anlatılan Pervane örneğini kullanarak bir Rüzgar Jeneratörü tasarımı yapınız. Buna göre aşağıdaki uygulamaları gerçekleştirin.

Detaylı

PRESTİJ SD. Rahatlığın Tanımı...

PRESTİJ SD. Rahatlığın Tanımı... PRESTİJ SD Rahatlığın Tanımı... Tasarruflu... Kısa ve orta mesafe taşımacılık alanında, personel taşımacılığı, transfer turları, VIP taşımacılığı ve özel turlara uygun olarak üretilen Prestij SD, konforu

Detaylı

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm

Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Galatasaray Üniversitesi Android Telefonlarla Yol Bozukluklarının Takibi: Kitle Kaynaklı Alternatif Çözüm Mustafa Tekeli, Özlem Durmaz İncel İçerik Giriş Literatür Özeti Sistem Mimarisi / Metodoloji Öncül

Detaylı

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar.

Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR SECURITY. Security Geçiş Sistemleri. Kayar Kapılar. Döner Kapılar. Döner Kapılar Kayar Kapılar Hastane Kapıları 90 Derece Kapılar Security Geçiş Sistemleri METAXDOOR SECURITY Ekstra Güvenlik ve Anti-Terör Sistemleri METAXDOOR RBK Road Blocker Metaxdoor RBK Road Blocker

Detaylı

5.36. FINDIK SAVURMA OTOMASYONU

5.36. FINDIK SAVURMA OTOMASYONU 5.36. FINDIK SAVURMA OTOMASYONU Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GİRİŞ: Gelişen endüstri dünyası içinde, bir çok alanda insan gücü yerine kararlılık, hız ve hata azlığı gibi unsurlar göz önüne

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL)

CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL) CNC (COMPUTER NUMERİCAL CONTROL) Bilgisayarlı Sayısal Kontrol(CNC- Computer Numerical Control), takım tezgahlarının sayısal komutlarla bilgisayar yardımıyla kontrol edilmesidir. CNC Tezgahlarda, NC tezgahlardan

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü

Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yrd.Doç.Dr. Ömer Faruk Usluoğulları İnşaat Mühendisliği Bölümü Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği AMAÇ ve KAPSAM AMAÇ:, Kazaların en sık görüldüğü iş kollarından biri olan İNŞAAT SEKTÖRÜNDE, meydana

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014

MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 MIDEA TRİ-THERMAL ISI POMPASI TEKNİK KILAVUZ- 2014 Modern Klima Isı Pompası Teknik Yayınlar 2014/5 MCAC-RTSM-2014-1 Tri-Thermal İçindekiler 1. Bölüm Genel Bilgiler... 1 2. Bölüm Teknik Özellikler ve Performans...

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284

Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı. www.novomec.com info@novomec.com Tel: 0 216 7061324 Fax: 0 216 7061284 1 Novomec Mühendisik Hizmetleri Şirket Tanıtımı 2 Genel Bilgiler Novomec Mühendislik in ofisi İstanbul dadır. Otomotiv ve Savunma ana ve yan sanayii firmaları ile mühendislik projeleri yapılmaktadır. Alanlarının

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

Konfor, ferahlık ve rahatlık

Konfor, ferahlık ve rahatlık Konfor, ferahlık ve rahatlık Pratik kapılar yana kayıp açıldığında geniş bir çalışma alanı sizi bekliyor. Geniş mesafe dolayısıyla rahat biniş-iniş ve esnek koltuk kapasitesi seçenekleri. 540mm Sınıfının

Detaylı

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri

Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Endüstriyel Yatık Tip Redüktör Seçim Kriterleri Gelişen imalat teknolojileri ile birlikte birim hacimde daha yüksek tork değerlerine sahip redüktörihtiyacı kullanıcıların en önemli beklentilerinden biri

Detaylı

Otomatik moment değiştiriciler

Otomatik moment değiştiriciler Otomatik moment değiştiriciler ANA FONKSİYON GRUPLARI 1. Hidrodinamik moment değiştirici (Trilok moment değiştirici), 2. Gereken sayıda kademeleri olan dişli grubu (genel olarak lamelli kavramalarla ve

Detaylı

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ

5.41. UYDU ANTENİ YÖNLENDİRME OTOMASYON PROJESİ 5.41. UYDU ANTENİ YÖNLİRME OTOMASYON PROJESİ Prof. Dr. Asaf VAROL avarol@firat.edu.tr GİRİŞ 1960 lı yıllardan sonra ABD ve Rusya arasında yaşanan aya adım atma yarışı uzay teknolojisinin süratle gelişmesine

Detaylı

1_ Dingil Sayım Sistemi l

1_ Dingil Sayım Sistemi l 1_ Dingil Sayım Sistemi l Manyetik algılama prensibine dayalı dingil sayımı ile hat üzerinde herhangi bir izolasyon ve kesme işlemi gerektirmeden algılama gerçekleştirilir. Böylelikle, raylar üzerinden

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması

Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Yapı Sağlığı İzleme Sistemlerinin Farklı Taşıyıcı Sistemli Uzun Açıklıklı Tarihi Köprülere Uygulanması Alemdar BAYRAKTAR Temel TÜRKER Ahmet Can ALTUNIŞIK Karadeniz Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET Bölüm 2 İŞ, GÜÇ, ENERJİ ve MOMENTUM ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 DAİRESEL HAREKET 11 1.1. Dairesel Hareket 12 1.2. Açısal Yol 12 1.3. Açısal Hız 14 1.4. Açısal Hız ile Çizgisel Hız Arasındaki Bağıntı 15 1.5. Açısal İvme 16 1.6. Düzgün Dairesel

Detaylı

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3

DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DİŞLİ VERİMLİLİĞİ BELİRLEME DENEYLERİ OMG -414/3 DENEY DÜZENEĞİ Deney Düzeneğinin Genel Yapısı Deney düzeneği dişli sistemi veriminin kuvvet, moment, mil dönüş hızı gibi teorik büyüklüklere dayanarak belirlenmesine

Detaylı

Bina Teknolojileri. Sintony 60: Güvenlik tasarım ile tanıştı

Bina Teknolojileri. Sintony 60: Güvenlik tasarım ile tanıştı Bina Teknolojileri Sintony 60: Güvenlik tasarım ile tanıştı Yaşam kalitesi İhtiyaçlarımı karşılayacak, evimin tasarımıyla uyumlu, kullanımı kolay ve güvenli bir çözüm istiyorum. İhtiyaç Evinizde yüksek

Detaylı

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır.

Newton un ikinci yasası: Bir cisim ivmesi cisim üzerine etki eden toplam kuvvet ile doğru orantılı cismin kütlesi ile ters orantılıdır. Bölüm 5: Hareket Yasaları(Özet) Önceki bölümde hareketin temel kavramları olan yerdeğiştirme, hız ve ivme tanımlanmıştır. Bu bölümde ise hareketli cisimlerin farklı hareketlerine sebep olan etkilerin hareketi

Detaylı

ED12-REGÜLATÖRLER 2013

ED12-REGÜLATÖRLER 2013 ED12-REGÜLATÖRLER 2013 Regülatörler Şebeke gerilimindeki yükselme düşme gibi dengesizlikleri önleyip gerilim regülasyonu yapan elektriksel cihazlara regülatör denir. Regülatörler elektrik enerjisini içerisindeki

Detaylı

SLC400G SLC600G. Akıllı Linear Akıllı Akım

SLC400G SLC600G. Akıllı Linear Akıllı Akım SLC400G SLC600G Akıllı Linear Akıllı Akım EDM Tel Erozyon Teknolojisinde Son Nokta 2 Anahtar Teslimi Makine Konsepti EDM Profesyonelleri için Üretildi SLC Konseptinin odak noktası performans, Ekonomik

Detaylı

TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU,

TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU, TC KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ AR-GE LABORATUVARI DESTEKLEME PROGRAMI PROJELERİ PROJE SONUÇ RAPORU, Laboratuvar Adı Mühendislik Fakültesi / Makine Mühendisliği Otomotiv Laboratuvarı Araştırma Konusu Buji ateşlemeli

Detaylı

SERVO MOTOR TAMİRİ PLC TAMİRİ AC/DC SÜRÜCÜ TAMİRİ OPERATÖR PANEL TAMİRİ ENDÜSTRİYEL PC TAMİRİ ELEKTRONİK KART TAMİRİ

SERVO MOTOR TAMİRİ PLC TAMİRİ AC/DC SÜRÜCÜ TAMİRİ OPERATÖR PANEL TAMİRİ ENDÜSTRİYEL PC TAMİRİ ELEKTRONİK KART TAMİRİ SERVO MOTOR TAMİRİ PLC TAMİRİ AC/DC SÜRÜCÜ TAMİRİ OPERATÖR PANEL TAMİRİ ENDÜSTRİYEL PC TAMİRİ ELEKTRONİK KART TAMİRİ BİZ KİMİZ? Biz Kimiz? SERMOT Endüstriyel Otomasyon San. Tic. A.Ş. alanında uzman kadrosu

Detaylı

ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ. www.promodsoftware.com.tr promod@promodsoftware.com.tr

ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ. www.promodsoftware.com.tr promod@promodsoftware.com.tr ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ PROKLT ÜÇ BOYUTLU ÖLÇÜM VE ANALİZ SİSTEMİ ProKLT, üç boyutlu ölçüm gereksinimleri için üretilen bir yazılım-donanım çözümüdür. ProKLT, incelenen cisme dokunmaksızın,

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Musa DEMİRCİ. KTO Karatay Üniversitesi. Konya - 2015

Musa DEMİRCİ. KTO Karatay Üniversitesi. Konya - 2015 Musa DEMİRCİ KTO Karatay Üniversitesi Konya - 2015 1/46 ANA HATLAR Temel Kavramlar Titreşim Çalışmalarının Önemi Otomatik Taşıma Sistemi Model İyileştirme Süreci Modal Analiz Deneysel Modal Analiz Sayısal

Detaylı

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol

Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık Çevrim Kontrol Açık çevrim kontrol ileri kontrol prosesi olarak da ifade edilebilir. Yandaki şekilde açık çevrim oda sıcaklık kontrolü yapılmaktadır. Burada referans olarak dışarı

Detaylı

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği

Onur ELMA TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI. Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği 1 TÜRKIYE DE AKILLI ŞEBEKELER ALT YAPISINA UYGUN AKILLI EV LABORATUVARI SMART HOME LABORATORY FOR SMART GRID INFRASTRUCTURE IN TURKEY Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Sunan Onur ELMA 2

Detaylı

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1

Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı. Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Ön ve Arka Şasi Tasarımı Proje Süreçleri ve İş Planı Internet: www.novosim.com Tel: 0 216 345 2092 Faks: 0 216 345 2094 1 Tasarım ve Geliştirme Süreci Teknik problemlerin çözümü Üretim araçlarının kalite

Detaylı

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü

Otomatik Kontrol I. Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi. Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Otomatik Kontrol I Dinamik Sistemlerin Matematik Modellenmesi Yard.Doç.Dr. Vasfi Emre Ömürlü Mekanik Sistemlerin Modellenmesi Elektriksel Sistemlerin Modellenmesi Örnekler 2 3 Giriş Karmaşık sistemlerin

Detaylı

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler...

Profesyonel, verimli, yenilikçi sistemler... ARKE Otomasyon Bil. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti. Atilla KARAÇAY Ramazan EKİN Proje & Yazılım 0.533 430 19 45 Üretim & Satış 0.533 223 13 46 atilla.karacay@arkeotomasyon.com ramazan.ekin@arkeotomasyon.com

Detaylı

yeni nesil teknoloji ile enerji ölçümünde akıllı çözümler

yeni nesil teknoloji ile enerji ölçümünde akıllı çözümler yeni nesil teknoloji ile enerji ölçümünde akıllı çözümler SENSOSTAR 2 SSTAR Elektromekanik Isı Sayacı Qp: 0,6-2,5 m 3 /h Ölçüm kapsüllü tasarımı sayesinde kolay montaj imkanı sağlar. Çok hüzmeli debimetresi

Detaylı

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ

T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MIM331 MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR DERSİ 3 NOKTA EĞME DENEY FÖYÜ ÖĞRETİM ÜYESİ YRD.DOÇ.DR.ÖMER KADİR

Detaylı

SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI

SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI 3. Ulusal Talaşlı İmalat Sempozyumu, 04-05 Ekim 2012, Ankara, Türkiye SERVO KONTROLLÜ PLASTİK ENJEKSİYON MAKİNASI TASARIMI Harun KAHYA a, * ve Hakan GÜRÜN b a, * Gazi Üniversitesi Teknoloji Fakültesi İmalat

Detaylı